Człowiek dobry
Szczegóły | |
---|---|
Tytuł | Człowiek dobry |
Rozszerzenie: |
![](/images/demo/legimi.png)
![](/images/demo/legimi.png)
![Ceneo.pl](http://app.ceneostatic.pl/common/image/logo/ap-logo-transparent-small.png)
Człowiek dobry PDF Ebook podgląd online:
Pobierz PDF
Zobacz podgląd Człowiek dobry pdf poniżej lub pobierz na swoje urządzenie za darmo bez rejestracji. Człowiek dobry Ebook podgląd za darmo w formacie PDF tylko na PDF-X.PL. Niektóre ebooki są ściśle chronione prawem autorskim i rozpowszechnianie ich jest zabronione, więc w takich wypadkach zamiast podglądu możesz jedynie przeczytać informacje, detale, opinie oraz sprawdzić okładkę.
Człowiek dobry Ebook transkrypt - 20 pierwszych stron:
Strona 1
Strona 2
Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment
pełnej wersji całej publikacji.
Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji kliknij tutaj.
Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie
rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez
NetPress Digital Sp. z o.o., operatora sklepu na którym można
nabyć niniejszy tytuł w pełnej wersji. Zabronione są
jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody
NetPress oraz wydawcy niniejszej publikacji. Zabrania się jej
od-sprzedaży, zgodnie z regulaminem serwisu.
Pełna wersja niniejszej publikacji jest do nabycia w sklepie
internetowym Złote Ebooki.
Strona 3
Strona 4
Cz³owiek dobry
Strona 5
2 – wakat
Strona 6
Edward Hajduk
Cz³owiek dobry
Oficyna Wydawnicza „Impuls”
Kraków 2005
Strona 7
© Copyright by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2005
Redakcja wydawnicza:
Ewa Œlusarczyk
Korekta:
Beata Bednarz
Projekt ok³adki:
Ewa Tatiana Beniak
ISBN 83-7308-493-2
Oficyna Wydawnicza „Impuls”
30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5
tel. (012) 422-41-80, fax (012) 422-59-47
www.impulsoficyna.com.pl, e-mail: [email protected]
Wydanie I, Kraków 2005
Strona 8
Spis treœci
Ó
Zród³a zainteresowania problemem ..................................................... 9
Kryteria moralnego wartoœciowania .................................................... 13
Czynnoœciowe zdefiniowanie wzoru dobrego cz³owieka ..................... 19
A. Interweniowanie. Motywy i skutki ................................................ 23
B. Wyrêczanie. Motywy czy skutki? .................................................... 28
C. Pomaganie przez utrudnianie. Skutek czy czynnoϾ? ................. 33
D. Tworzenie wartoœci. U¿ytecznoœæ efektów przed motywami ..... 39
E. Redukcja aspiracji. Motywy i skutki ............................................ 44
F. Dzielenie siê dobrami ................................................................. 46
G. Wzory dobrego cz³owieka w kszta³ceniu nauczycieli ................. 54
H. Spo³eczne wartoœci przymusu ..................................................... 57
Strona 9
6 – wakat
Strona 10
W ogóle ka¿dego [...] zdarzenia jest siê sprawc¹
przez dany impuls dowolny i ka¿de przeto [...] zdarze-
nie jest wtedy naszym dzie³em, które siê tym odzna-
cza, ¿e ów impuls dowolny by³ jego przyczyn¹, cho-
cia¿by siê tego zdarzenia nie spowodowa³o umyœlnie
ani œwiadomie, ba chocia¿by siê w chwili impulsu b³êd-
nie mniema³o, ¿e ono w³aœnie nie nast¹pi, lub nawet,
¿e zajœæ nie mo¿e.
(T. Kotarbiñski, Traktat o dobrej robocie, 1965, s. 31)
Strona 11
8 – wakat
Strona 12
ZRÓD£A ZAINTERESOWANIA PROBLEMEM
Ó
K omu zawdziêczam napisanie kilkudziesiêciu zdañ o wzorach
cz³owieka dobrego obecnych w kulturze grup spo³ecznych polskiego
spo³eczeñstwa? Nie powo³ujê siê w wyk³adzie myœli na ¿adne autory-
tety naukowe, moralne, polityczne lub na m¹dre ksiêgi zaœwiadczaj¹ce
o odrêbnoœci dziejów i dostojeñstwie kultury wielkich grup spo³ecznych.
Korzystam z przywileju u¿ytkownika cudzych myœli, którego pozba-
wiony jest u¿ytkownik cudzych pieniêdzy. Po¿yczaj¹c pieni¹dze, mu-
szê je oddaæ, a wiedza, od kogo po¿yczam, jest niezbêdna do tego, aby
zobowi¹zanie zrealizowaæ. Po¿yczaj¹c cudze myœli, nie muszê ich od-
dawaæ, st¹d pewna beztroska w odnotowywaniu myœlodawcy. Nie mogê
te¿ dok³adnie odseparowaæ od siebie myœli po¿yczonych od ró¿nych
twórców, co wydatnie os³abia moj¹ motywacjê poszukiwania wierzycieli
z intencj¹ oddawania tego, czego oddaæ nie mo¿na. Obwiniam o to moj¹
wiekow¹ ju¿ pamiêæ. Pomys³ nazywania ró¿nych wzorów dobrego cz³o-
wieka obecnych w kulturze grup spo³ecznych pojawi³ siê w zwyczaj-
nych okolicznoœciach. Pomagaj¹c m³odszemu synowi zapi¹æ koszulê,
us³ysza³em pytanie: „dlaczego tata mnie wyrêcza?”. W pytaniu tym by³
zawarty wyrzut, i¿ pozbawiam go satysfakcji, jak¹ daje udane wykony-
wanie czynnoœci praktycznej. Wracaj¹c myœl¹ do tego pytania, zorien-
towa³em siê, ¿e wyrêczaj¹c jego autora w zapinaniu koszuli, odbieram
mu mo¿liwoœæ prze¿ywania zadowolenia z³¹czonego z udanym dzia³a-
niem, a ponadto ograniczam szansê usamodzielniania siê, stanowi¹cego
sta³e Ÿród³o satysfakcji doros³ego cz³owieka. Pod wp³ywem pytania uœwia-
domi³em sobie, ¿e jeden rodzaj pomagania innym nazywa siê wyrêcza-
niem. Inne rodzaje pomagania, którymi siê zainteresowa³em, równie¿
maj¹ odpowiednie nazwy i s¹ obecne w programach wychowania szkol-
nego, w pouczeniach rodziców, w manifestach ideologów.
Strona 13
10 E. Hajduk
Uzna³em, ¿e trzeba je rozpoznaæ, opisaæ i upowszechniæ, dbaj¹c
przede wszystkim o ukazanie ich odrêbnoœci. Taka jest geneza mojego
zainteresowania wzorami dobrego cz³owieka.
Dokonuj¹c inwentaryzacji rodzajów pomagania, utwierdzi³em siê
w przekonaniu, ¿e badacz procesu socjalizacji realizowanego w do-
wolnej grupie spo³ecznej mo¿e poddawaæ analizie wzory dobrego cz³o-
wieka w³¹czone w ten proces, ich gradacjê i ustaliæ typy argumentacji
wykorzystywane do wzmocnienia atrakcyjnoœci wzoru uznawanego za
najbardziej wartoœciowy przez wychowawców profesjonalnych, rodzi-
ców, opiekunów dzieci, twórców programów kszta³cenia szkolnego,
dowódców wojskowych, prze³o¿onych zakonów, misjonarzy, twórców
telewizyjnych programów dla dzieci, pisarzy itp. Nazwanie przeze mnie
wydzielonych rodzajów pomagania wzorami dobrego cz³owieka stano-
wi nastêpstwo przekonania o tym, ¿e w ka¿dej grupie spo³ecznej uczest-
nicz¹cej w miêdzypokoleniowym przekazie wartoœci i wzorów kultury
upowszechnia siê programowo lub tylko okazjonalnie wiedzê o tym,
w jaki sposób cz³onek grupy wspó³tworzy spo³eczn¹ biografiê ró¿nych
kategorii ludzi. Nagradza siê cz³onków postêpuj¹cych zgodnie z nor-
mami okreœlaj¹cymi sposób pomagania innym, a dezaprobuje zachowa-
nia rozbie¿ne z tymi normami. Grupy ró¿ni¹ siê natomiast przydawa-
niem wiêkszego znaczenia jednym sposobom pomagania, a mniejszego
innym. Powtarzalnoœæ zachowañ prospo³ecznych i powtarzalnoœæ gra-
tyfikacji za takie zachowania sprawia, ¿e s¹ one realnymi sk³adnikami
wzoru cz³onka grupy spo³ecznej.
Zwolennicy spo³eczeñstwa domkniêtego, dok³adnego okreœlenia
obszaru powinnoœci jednostki oraz ustalenia ³adu normatywnego w tym
obszarze mog¹ doœwiadczaæ frasunku wywo³anego deklaracj¹ autora.
Sprowadza siê ona do ograniczania w ocenach presji tradycji wymagaj¹-
cej powtarzania postulatów tworz¹cych wzór dobrego cz³owieka zasty-
g³y w swojej doskona³oœci. Powtarzanie owych postulatów jest wyzwala-
ne nadziej¹, ¿e wzór zostanie w pe³ni zinternalizowany i potwierdzony
w zachowaniach kolejnego pokolenia jego adresatów. Natomiast chcê
realizowaæ zamys³ mniej ambitny. Myœlê, ¿e satysfakcjê sprawi czytelni-
kom udatne sprawozdanie o rozpoznanych w ró¿nych grupach spo-
³ecznych definicjach cz³owieka moralnie dobrego, potraktowanych ty-
Strona 14
Cz³owiek dobry 11
pologicznie i jednoczeœnie dyzjunktywnie, z po³o¿eniem akcentu na od-
rêbnoœæ, a nie podobieñstwa.
Czytelnik winien otrzymaæ od autora informacjê, w jaki sposób on
sam traktuje napisany tekst. Czy nadaje mu wartoϾ dokumentu nauko-
wego, popularno-naukowego, czy te¿ eseju albo refleksji s³abo obra-
mowanej postulatami metodologii nauk empirycznych. W moim zamy-
œle tekst, w kszta³cie aktualnie udostêpnionym do publicznego os¹du,
jest zbiorem myœli maj¹cych swoje Ÿród³o w niezamierzonej obserwacji
zachowañ wielu ludzi dokonanej okazjonalnie. Na te zachowania zosta-
³y na³o¿one schematy podzia³u, które pomog³y mi wyodrêbniæ typy
(empiryczne wzory) owych zachowañ i oznaczyæ je. Obserwacja za-
chowañ mo¿e dostarczaæ informacji przydatnych do formu³owania pro-
gramów naukowych, tworzenia hipotez, dokonywania podzia³u (klasy-
fikacji, typologii) zachowañ. Nie pozwala natomiast na ustalenie zakresu
ich odniesienia przedmiotowego oraz okreœlenia, jak¹ klasê zachowañ
reprezentuj¹. Z tego powodu owe informacje spe³niaj¹ tylko niektóre
standardy narzucone przez nauki empiryczne. W tekœcie brakuje od-
wo³añ do literatury naukowej oraz wyników badañ empirycznych. Na-
sza wiedza o badaniach zachowañ tu opisywanych wskazuje na to, ¿e
rozleg³e badania empiryczne objê³y tylko te zachowania, które nazy-
wamy interweniowaniem. Inne typy zachowañ nie maj¹ tak bogatej
dokumentacji w postaci wyników badañ albo jej nie maj¹ wcale. Osoby
zajmuj¹ce siê badaniami zachowañ pomocnych (prospo³ecznych) znaj¹
literaturê przedmiotu.
Niniejszy tekst mo¿e sygnalizowaæ ow¹ dysproporcjê w naukowej
dokumentacji wiedzy o ró¿nych typach zachowañ prospo³ecznych. Oso-
by niezajmuj¹ce siê profesjonalnie badaniami takich zachowañ mog¹ byæ
ukontentowane uzyskaniem informacji o charakterze encyklopedycznym,
poniewa¿ nie oczekuj¹ potwierdzenia ich rzetelnoœci w badaniach na-
ukowych. Nieobecnoœæ w tej pracy literatury naukowej i wyników badañ
daje siê usprawiedliwiæ przedstawionymi racjami.
Komu mog¹ byæ przydatne myœli wypowiedziane w tym tekœcie?
Mo¿e m³odemu cz³owiekowi, który uwa¿a, ¿e dobrze jest czasami przyj-
rzeæ siê swoim zachowaniom w stosunku do rówieœników. Mo¿e ro-
dzic, wk³adaj¹c okulary z³o¿one z pojêæ przeze mnie zaproponowanych,
Strona 15
Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment
pełnej wersji całej publikacji.
Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji kliknij tutaj.
Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie
rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez
NetPress Digital Sp. z o.o., operatora sklepu na którym można
nabyć niniejszy tytuł w pełnej wersji. Zabronione są
jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody
NetPress oraz wydawcy niniejszej publikacji. Zabrania się jej
od-sprzedaży, zgodnie z regulaminem serwisu.
Pełna wersja niniejszej publikacji jest do nabycia w sklepie
internetowym Złote Ebooki.