6548
Szczegóły | |
---|---|
Tytuł | 6548 |
Rozszerzenie: |
![](/images/demo/legimi.png)
![](/images/demo/legimi.png)
![Ceneo.pl](http://app.ceneostatic.pl/common/image/logo/ap-logo-transparent-small.png)
6548 PDF Ebook podgląd online:
Pobierz PDF
Zobacz podgląd 6548 pdf poniżej lub pobierz na swoje urządzenie za darmo bez rejestracji. 6548 Ebook podgląd za darmo w formacie PDF tylko na PDF-X.PL. Niektóre ebooki są ściśle chronione prawem autorskim i rozpowszechnianie ich jest zabronione, więc w takich wypadkach zamiast podglądu możesz jedynie przeczytać informacje, detale, opinie oraz sprawdzić okładkę.
6548 Ebook transkrypt - 20 pierwszych stron:
Alan Loy McGinnis
Pot�ga optymizmu
Wydawnictwo Misjonarzy Kleretyn�w
Wydawnictwo "Exter"
Warszawa 1994
Pozytywne spojrzenie na �wiat nie zawsze przychodzi�o mi �atwo i
nigdy nie by�o moj� mocn� stron�. St�d ta ksi��ka o optymizmie,
kt�r� dedykuje najwspanialszej optymistce, jak� znam. Wi�kszo�� z
tego, czego dowiedzia�em si� na temat optymizmu, kt�ry by� jej
�ywio�em, pochodzi z obserwacji jej �ycia. Kiedy spotkali�my si�,
a by�o to wiele lat temu, �ycie da�o jej si� we znaki. Otrzyma�a
wiele cios�w, kt�re sprawiaj�, �e ludzie zamykaj� si� w sobie i
staj� si� niedost�pni i zgorzkniali. Pomimo �e by�a w�wczas
jeszcze troch� (pot�uczona), z pewno�ci� - dobrze pami�tam - nie
by�a ani sympatyczna, ani zgorzknia�a. Wr�cz przeciwnie, gor�co
pragn�a �y�, �mia� si� i kocha� na nowo. Entuzjazm, kt�rym
promieniowa�a, powoli stawa� si� i moim udzia�em. Dlatego
podziwiam moj� �on�, Dian�, bardziej ni� kogokolwiek na �wiecie.
Dwana�cie cech charakteryzuj�cych zdecydowanych optymist�w
1. Rzadko bywaj� zdziwieni faktem wyst�powania trudno�ci.
2. Gotowi s� przyj�� cz�ciowe rozwi�zania.
3. Wierz�, �e sami decyduj� o swojej przysz�o�ci.
4. Zaczynaj� wszystko od pocz�tku.
5. Nie dopuszczaj� do siebie czarnych my�li.
6. Rozwijaj� w sobie wdzi�czno��.
7. Wykorzystuj� wyobra�ni�, chc�c odnie�� sukces.
8. S� rado�ni nawet wtedy, gdy nie sprzyja im szcz�cie.
9. Przekonani s� o nieograniczonych mo�liwo�ciach w�asnego
rozwoju.
10. Wnosz� mi�o�� w otaczaj�cy �wiat.
11. Lubi� powtarza� dobre nowiny.
12. Akceptuj� to czego nie mog� zmieni�.
Najwi�kszym odkryciem mojego pokolenia by�o zrozumienie faktu, �e
ludzie mog� zmienia� swoje �ycie poprzez zmian� stanu swego
ducha.
William James
W jaki spos�b ta ksi��ka pomo�e ci sta� si� optymist�?
Czy zastanowi�e� si� kiedy�, dlaczego dla niekt�rych ludzi
trudno�ci stanowi� wyzwanie, podczas gdy innych ca�kowicie
pogr��aj� w chaosie i apatii?
Jest to rodzaj psychologicznej zagadki, nad kt�r� my, terapeuci,
nieustannie �amiemy sobie g�owy.
Jaka to si�a sprawia, �e niekt�rzy nasi pacjenci potrafi�
odparowa� zadany cios, podczas gdy inni - przecie� pochodz�cy z
podobnych �rodowisk i prze�ywaj�cy podobne pora�ki - sami si� ju�
nie podnios�? Owi uparci optymi�ci mog� by� absolutnie przeci�tni
pod wzgl�dem inteligencji czy wygl�du, dobrze jednak wiedz�, jak
stworzy� sobie odpowiedni� motywacj�. Podchodz� oni do swoich
problem�w z przekonaniem, �e mog� je rozwi�za�. S� mistrzami w
tworzeniu silnego, pozytywnego poczucia solidarno�ci w rodzinie
b�d� te� w zespo�ach, w kt�rych pracuj�. Zadziwiaj�ce, �e z
trudno�ci wychodz� mocniejsi i wspanialsi!
Bez w�tpienia to w�a�nie podstawa ducha pomaga tym ludziom
wznie�� si� na szczyty. Najnowsze badania wykazuj�, �e optymi�ci
lepiej si� ucz�, s� zdrowsi, wi�cej zarabiaj�, zak�adaj�
d�ugotrwa�e i szcz�liwe ma��e�stwa, utrzymuj� wi� ze swymi
dzie�mi, a nawet d�u�ej �yj�.
ksi��ka - poradnik
Niniejsza ksi��ka opisuje duchowe podstawy i zwyczaje ludzi
sukcesu, chce wskaza� sposoby wykorzystania ich do�wiadcze� w
twoim, w�asnym �yciu. Przed jej napisaniem przeczyta�em wszystkie
dost�pne mi psychologiczne opracowania naukowe na temat sukcesu
optymist�w. Odkry�em jednak, �e o wiele wi�cej mo�na si�
dowiedzie�, obserwuj�c bezpo�rednio ich �ycie. si�gn��em wi�c do
prawie tysi�ca biografii i przeanalizowa�em �ycie wielu, wielu
ludzi sukcesu.
Przygl�daj�c si� im, odkry�em pewne cechy wsp�lne im wszystkim -
w�a�ciwe wszystkim optymistom. Ludzie ci nie zawsze posiadali
wrodzone predyspozycje do optymizmu, ani ich �ycie nie by�o na
co dzie� us�ane r�ami. Daleko do takiej s�odkiej wizji! Wielu z
nich wzrasta�o w trudnych warunkach, wi�kszo�� do�wiadczy�a,
niekiedy wr�cz druzgoc�cych niepowodze�.
Jednak z czasem odkryli oni metody pokonywania depresji i
podsycania �yciowego entuzjazmu. Te psychiczne umiej�tno�ci s�
dla niekt�rych ludzi tak naturalne, �e pos�uguj� si� oni nimi
zupe�nie pod�wiadomie. Inni za�, aby zmieni� si� z pesymist�w w
optymist�w, musz� przygotowa� sobie dobrze przemy�lany plan
dzia�ania. Jednak metody, jakimi pos�uguj� si� zar�wno ci jedni,
jak i drudzy, aby znale�� odpowiedni� motywacj�, s� zadziwiaj�co
podobne. Opiszemy je szczeg�owo w kolejnych rozdzia�ach.
Czy pesymi�ci mog� si� zmieni�?
Jako psychoterapeuta cz�sto rozmawiam w mojej pracy z lud�mi,
kt�rzy s�dz�, �e nie mog� si� zmieni�, gdy� s� skazani na sw�
pesymistyczn� natur�. Niekt�rzy m�wi�, �e przez ca�e �ycie mieli
ponure usposobienie i s� przekonani, �e nic i nikt ju� w nich
tego nie zmieni. Kiedy jednak zaczynam im t�umaczy�, �e
wsp�czesna psychologia wypracowa�a praktyczne i �atwe do
zastosowania metody zmiany wewn�trznego nastawienia do �ycia i �e
mo�na si� nauczy� optymistycznego sposobu my�lenia, ludzie ci
o�ywiaj� si�. W ko�cu nikt nie chce by� pesymist�!
Uparci optymi�ci
Z drugiej jednak strony, wi�kszo�� z nas nie chce by� Pollyann�
ani kim� �lepym i g�uchym na przejawy z�a. Tak wi�c proponuj�
praktyczne podej�cie do problemu. Sugeruj� realistyczne sposoby
stawiania czo�a trudno�ciom - zdecydowanie i kategorycznie, ale z
zachowaniem pogodnego umys�u.
Niekt�re z zawartych tu my�li s� stare jak Biblia, inne za�
pochodz� z najnowszych bada� psychologicznych. Wszystkie one s�
jednak sprawdzonymi metodami, kt�re pomog�y setkom moich
pacjent�w przezwyci�y� zniech�cenie i przygn�bienie, smutek i
depresj�. Pos�uguj� si� przyk�adami, aby pokaza�, �e okoliczno�ci
nie musz� nas tak zupe�nie zniech�ci� i przybi� i �e mo�na
wypracowa� technik� tworzenia w sobie takich rzeczy jak (pogodna
postawa), (mobilizacja si� fizycznych), (nastawienie si� na
sukces) i wzbogacaj�ce, pe�ne ciep�a (stosunki z lud�mi).
Mo�e si� to komu� wyda� niemo�liwe, zapewniam jednak, �e
wszystkie przyk�ady oparte s� na autentycznych przypadkach ludzi,
kt�rzy nauczyli si� sztuki bycia szcz�liwymi w �yciu i wydajnymi
w pracy.
Praca nad sob�
Jedn� z zalet proponowanych przeze mnie zasad jest to, �e nie
potrzeba wielu lat, aby zobaczy� ich efekty. Wiele przypadk�w
zawartych na kartach tej ksi��ki opisuje �ycie pesymist�w, kt�rzy
zupe�nie samodzielnie, bez pomocy psycholog�w, nauczyli si�
nowych postaw i nowego podej�cia do problem�w.
By�oby g�upot� twierdzi�, �e istnieje jaki� jeden tajemniczy
"sekret", jedna recepta na pogodne, pe�ne wigoru �ycie.
Praktyczni optymi�ci stosuj� r�ne metody w r�nych sytuacjach. W
swojej ksi��ce ograniczy�em si� jednak do opisania dwunastu
g��wnych cech charakterystycznych dla optymist�w, po�wi�caj�c im
kolejno dwana�cie rozdzia��w. Wierz� g��boko, �e ka�dy, kto
uwa�nie je przeczyta, opanuje metody, kt�re wnios� w jego �ycie
prawdziwe szcz�cie i zadowolenie. Zmiana sposobu my�lenia nigdy
nie jest rzecz� �atw�, je�li jednak kto� z zapa�em zabierze si�
do pracy i posi�dzie te najwa�niejsze cechy, sam si� przekona, �e
taki trud op�aca si� stokrotnie.
1. Tu nie pomo�e Pollyanna
(Pollyanna. G��wna bohaterka g�o�nej powie�ci dla dzieci
ameryka�skiej pisarki Eleanory H. Porter, Pollyanna, (1946 r.
sta�a si� symbolem postawy �yciowej (okre�lanej mianem "symptomu
Pollyanny"). �ycie wedle tej postawy jest gr�:"Bo to jest gra, w
to, �eby si� cieszy�, nale�y wi�c we wszystkim zawsze dojrze�
dobr� stron� i cieszy� si� z niej". Pierwszy raz ksi��ka ta
ukaza�a si� na rynku polskim w 1971 roku nak�adem wydawnictwa
"Nasza Ksi�garnia".
�ycie nie jest tym, czym s�dzimy, �e jest. Jest tym, czym jest.
R�ni nas to, jak sobie z nim radzimy.
Virginia Satir
Istnieje pewien niezbyt m�dry spos�b my�lenia, kt�ry cz�sto
bierze si� za optymizm, cho� w rzeczywisto�ci nie ma on nic
wsp�lnego z praktyczn� postaw� wiod�c� do sukcesu. Niekt�rzy
ludzie wierz�, �e w �yciu wszystko uk�ada si� zawsze pomy�lnie;
czuj� si� wi�c strasznie g�upio, gdy okazuje si� to tylko ich
pobo�nym �yczeniem. Nic dziwnego, �e w rezultacie doznawanych
rozczarowa� staj� si� cyniczni. Ale uparci optymi�ci maj�
�wiadomo��, �e �wiat, w kt�rym �yj�, jest �wiatem niedoskona�ym,
�wiatem gdzie mi�o�� si� ko�czy, gdzie niewinni ludzie cz�sto s�
wykorzystywani, a chorzy umieraj�.
Cecha charakterystyczna numer jeden zatem g�osi:
Optymist�w rzadko zaskakuj� trudno�ci.
W lutym 1901 roku, Winston Churchill, szczup�y i elegancki,
dwudziestosze�cioletni m�odzieniec, wsta�, by wyg�osi� swoje
inauguracyjne przem�wienie w Izbie Gmin. Miejsce to mia�o sta�
si� terenem jego dzia�alno�ci przez nast�pne pi��dziesi�t lat,
terenem, na kt�rym mia� si� spotyka� z ci�g�� krytyk� i dozna�
wielu upokarzaj�cych pora�ek. We wczesnych latach swej
dzia�alno�ci by� chyba najbardziej znienawidzonym cz�onkiem Izby
Gmin. Jego wrogowie nazywali go "blenheimskim szczurem".
Trzydzie�ci osiem lat p�niej, gdy Wielka Brytania by�a o krok od
za�amania si� pod naporem si� hitlerowskich, kr�l Jerzy VI
zwr�ci� si� do Churchila z pro�b� sformowania nowego rz�du.
Churchill mia� wtedy sze��dziesi�t lat i by� najstarsz� g�ow�
pa�stwa w Europie. Stary polityk �y� zbyt d�ugo i nosi� w sobie
zbyt wiele obaw zwi�zanych z wojn�, by przywdzia� sztuczny
u�miech lub m�wi� o przysz�o�ci j�zykiem Pollyanny. "Nie mam nic
do zaoferowania pr�cz krwi, znoju, �ez i potu" - m�wi� do swoich
rodak�w tej pami�tnej, majowej niedzieli 1940 roku. Mimo �e by�
przesi�kni�ty tak gorzkim realizmem, posiada� w sobie wol� walki
i g��bok� wiar� w to, �e upad�y na duchu i �le przygotowany do
wojny nar�d brytyjski potrafi jednak pokierowa� swoim
przeznaczeniem. Po kapitulacji Francji Churchill powiedzia�:
"B�dziemy walczy� na pla�ach, b�dziemy walczy� na lotniskach,
b�dziemy walczy� na wzg�rzach i nigdy si� nie poddamy". To
po��czenie realizmu i g��bokiej nadziei przynios�o aliantom
zwyci�stwo. Ta sama si�a pcha do dzia�ania ka�dego cz�owieka
sukcesu.
Jak zachowa� wywa�on�, zr�wnowa�on� postaw� wobec napotkanych
trudno�ci? Oto kilka sposob�w.
Spos�b 1:
Uwa�aj siebie za kogo�, kto potrafi znale�� wyj�cie z trudnej
sytuacji.
Gdyby istnia� jaki� �rodek uspokajaj�cy, kt�ry pozwala�by nam
zapomnie� o naszych k�opotach, chyba i tak niewielu z nas
si�ga�oby po niego. Wiemy bowiem, �e cz�sto w�a�nie k�opoty
wydobywaj� z nas to, co w nas najcenniejsze. Mike Somdal jest
najlepszym agentem handlowym, jakiego znam. Zanim zaj�� si�
powa�n� dzia�alno�ci�, by� moim agentem literackim. Wtedy by�em
jeszcze nieznanym pisarzem, ma�o te� publikowa�em i kiedy
sk�adali�my wizyty u wydawc�w, nie zawsze witano nas z otwartymi
ramionami.
Kt�rego� dnia z�o�yli�my pewnemu wydawcy wspania�� (tak mi si�
wydawa�o) ofert�, kt�ra zosta�a natychmiast odrzucona. Wracaj�c
do hotelu, czu�em si� zniech�cony i przygn�biony. By�em got�w si�
podda�.
A Mike? Wr�cz przeciwnie. Gdy dotarli�my do hotelu, zacz��
przemierza� pok�j krokiem przygotowuj�cego bitw� genera�a.
Chodzi� pogr��ony w my�lach tam i z powrotem. Nagle zatar� r�ce i
wykrzykn��: "Wiem ju�, co zrobi�, aby sprzedawanie sta�o si�
przyjemno�ci�! Musimy zacz�� od nowa i musimy stara� si� spe�nia�
oczekiwania tych ludzi. Kiedy ju� to zrobimy, oni sami b�d� nas
b�aga�, �eby mogli od nas kupowa�. Wszystko, co musimy zrobi�, to
opracowa� w�a�ciwy plan dzia�ania".
To, co dla mnie by�o pora�k� on potraktowa� jedynie jako drobne
niepowodzenie, kt�re zdarza si� ka�demu z ludzi maj�cych wielkie
marzenia. Po kilku miesi�cach nowy plan okaza� si� tak skuteczny,
�e uda�o si� nam podpisa� umowy z tymi samymi wydawcami, kt�rzy
poprzednio z miejsca odrzucili naszA ofert�.
Mike odnosi� sukcesy niemal we wszystkim, czego si� tknie.
Dzieje si� tak g��wnie dlatego, �e sam uwa�a si� za cz�owieka,
kt�ry potrafi stawi� czo�o problemom i sprawdza si� w stresowych
sytuacjach. Kiedy natrafia na mur, po prostu cofa si� kilka
krok�w i szuka innej drogi ponad lub dooko�a przeszkody.
Warren Bennis i Burt Nanus, przygotowuj�c swoj� ksi��k�
"Przyw�dcy" (Leaders), przeprowadzili wywiady z szefami
najwi�kszych, �wiatowych firm.
Autorzy zauwa�yli, �e ich rozm�wcy odr�niali si� od wi�kszo�ci
przeci�tnych ludzi jedn� cech�: "Oni po prostu nie my�l� o
kl�sce. Nie u�ywaj� nawet tego s�owa. Uciekaj� si� do synonim�w
takich jak pomy�ka, niedopatrzenie, niedoci�gni�cie lub
niezliczonej liczby innych jak falstart, ba�agan, galimatias,
zahamowanie, b��d. Nigdy kl�ska".
Spos�b 2:
Szukaj wielu mo�liwych rozwi�za�.
Optymi�ci odnosz� sukcesy nie tylko dlatego, �e uwa�aj� siebie za
ludzi, kt�rzy potrafi� rozwi�zywa� problemy, ale tak�e dlatego,
�e zawsze maj� w g�owie ca�y arsena� alternatywnych rozwi�za�.
Kiedy jedno nie daje rezultatu, wybieraj� po prostu kolejn�
opcj�.
"Odyseja" Homera zawiera pi�kn� scen�, opisuj�c�, jak zmartwiony
syn Odyseusza obawia si�, �e jego ojciec nigdy nie powr�ci z
wojny. W�wczas Pallas Atena pociesza go tymi s�owami, kt�re w
potocznym j�zyku brzmia�yby tak: "Tw�j ojciec nie pozostanie ju�
d�ugo na wygnaniu. Zaufaj Odyseuszowi, on zawsze potrafi znale��
jaki� spos�b". Jest to bardzo trafny opis charakterystycznych
cech wszystkich upartych optymist�w. Optymi�ci zawsze znajduj�
wyj�cie z sytuacji. Nie przestaj� pr�bowa�, eksperymentowa�,
szuka�. I w ko�cu okazuje si�, �e kt�ry� z tych eksperyment�w
poskutkuje. Odyseusz powraca do domu, aby przep�dzi� zalotnik�w
swojej �ony i przywr�ci� jedno�� w rodzinie. Jest to chyba
najwi�kszy "powr�t" w ca�ej literaturze.
Sp�jrzmy teraz na antologi� bardziej nam wsp�czesn�. Gdy na
boisku pi�ki no�nej widzimy cofanie si� graczy na w�asne pole,
jeste�my �wiadkami taktycznej defensywy daj�cej mo�liwo�� silnego
kontrataku. Jest to w rzeczywisto�ci lekcja �wiczenia alternatyw.
Zawodnicy w u�amku sekundy zmieniaj� kierunek biegu, szukaj�c
luki w pozornie niemo�liwej do przerwania, linii obrony - kr�tko
m�wi�c, poszukuj� alternatywnych rozwi�za�.
Ta elastyczno�� przystosowania si� do sytuacji jest cech�
charakterystyczn� ludzi sukcesu we wszystkich dziedzinach �ycia.
M�ody cz�owiek o nazwisku James Whistler by� kadetem w West
Point, a chcia� zosta� zawodowym oficerem. Nie potrafi� jednak
zda� egzaminu z chemii i w ko�cu usuni�to go z uczelni. Nie
ogl�daj�c si� za siebie, zaj�� si� malarstwem i zosta� jednym z
najbardziej cenionych artyst�w swojej generacji. Whistler m�wi�,
�e gdyby krzem by� gazem, on z pewno�ci� zosta�by wielkim
genera�em, ale gdyby zosta� genera�em, nie namalowa�by takich
znanych obraz�w, jak "Bia�a dziewczynka" czy "Matka artysty" i
wielu z najwspanialszych w �wiecie akwafort.
Julio Iglesias by� zawodowym pi�karzem w Madrycie, dop�ki jego
kariery nie przerwa� wypadek samochodowy, po kt�rym ponad rok
le�a� sparali�owany na szpitalnym ��ku. Los chcia�, �e
piel�gniarka przynios�a mu gitar�, by pom�c mu zabi� jako�
d�u��cy si� czas. I mimo, �e Julio Iglesias nie mia� �adnych
plan�w zwi�zanych z muzyk�, zosta� gwiazd� muzyki pop.
Tomasz Edison, w swych pracach nad wynalezieniem �ar�wki,
wykonywa� eksperyment za eksperymentem, mimo �e nie przynosi�y
one �adnych rezultat�w. "Nie denerwuj si� - m�wi� do swego
zniech�conego wsp�pracownika - nie jeste�my na z�ej drodze.
Teraz znamy conajmniej tysi�c rzeczy, kt�re na pewno nie
dzia�aj�, a wi�c jeste�my ju� du�o bli�ej tych, co b�d� dzia�a�".
Spos�b 3:
Przewiduj czekaj�ce ci� problemy.
Czy mo�na by� zbyt wielkim optymist�? Oczywi�cie, �e tak. Wszyscy
znamy ludzi, kt�rym lekkomy�lny optymizm przysporzy� tylko
k�opot�w. Zbyt du�o po�yczali, przewidywali zbyt du�e zyski, nie
przewidywali op�nie� i w efekcie interesy, jakie prowadzili,
ponios�y fiasko.
Natomiast trze�wo my�l�cy optymi�ci przewiduj� problemy. We
wrze�niu 1960 roku ameryka�ska firma farmaceutyczna zwr�ci�a si�
do Ministerstwa Zdrowia (US Food & Drug Administration) z pro�b�
o przyznanie licencji na nowe pigu�ki nasenne zwalczaj�ce poranne
nudno�ci, powszechnie stosowane w Europie przez kobiety ci�arne.
Przynosi�y one natychmiastowy, g��boki, naturalny sen i nie
powodowa�y z�ego samopoczucia. By�y tanie i na przetestowanych
zwierz�tach nie wywo�ywa�y skutk�w ubocznych. Zdawa�o si�, �e
wszystko przemawia za wydaniem licencji. Ale podanie trafi�o na
biurko doktor Frances Kelsey, matki dw�ch dorastaj�cych c�rek.
Doktor Kelsey mia�a wiele w�tpliwo�ci dotycz�cych leku. Niepokoi�
j� fakt, �e efekty testowania na zwierz�tach nie pokrywa�y si� w
pe�ni z wynikami test�w przeprowadzonych na ludziach, za��da�a
wi�c wnikliwszych bada�.
Ameryka�ski producent, pewny, �e posiada wystarczaj�ce dowody na
nieszkodliwo�� leku, mia� ju� za�adowan� na statki pierwsz� cz��
transportu. Firma przedstawi�a ca�� seri� raport�w i bada�,
nieustannie naciskaj�c na wydanie licencji. Jednak pani Kelsey
wci�� mia�a jakie� zastrze�enia i nie pozwoli�a na po�piech. Dnia
29 listopada 1961 roku przekazano wiadomo��, �e lek spowodowa�
"epidemi�" wad porodowych i nast�pnego dnia lek zosta� wycofany z
u�ycia.
Lek - thalidomid - okaza� si� jedn� z najbardziej haniebnych
katastrof w przemy�le farmaceutycznym naszego stulecia. Tysi�ce
dzieci w Europie urodzi�o si� bez r�k i n�g lub ze
zniekszta�ceniami oczu, prze�yku czy przewodu pokarmowego. Jedno
na troje takich dzieci umiera�o.
Podczas ceremonii, kt�ra mia�a miejsce w Bia�ym Domu w sierpniu
1962 roku, prezydent Kennedy przyzna� doktor Kelsey "Prezydenck�
NagrodE za Szczeg�ln� S�u�b� Spo�ecze�stwu" (The President's
Award for Distinguished Federal Civilian Service), najwy�sze
odznaczenie rz�dowe w Stanach Zjednoczonych. A wszystko dzi�ki
temu, �e Frances Kelsey umia�a przewidywa� problemy.
Dobrze prosperuj�cy agent od nieruchomo�ci w moim mie�cie jest
jednocze�nie pogodnym cz�owiekiem i bystrym businessmanem.
Kiedy�, gdy rozmawia�em z nim o �r�dle jego dobrego humoru,
powiedzia� mi: "Zawsze robi� dwie rzeczy:
- Pytam siebie: Co mog� zrobi�, �eby polepszy� sytuacj�?
- Pr�buj� z g�ry unika� nieprzyjemnych sytuacji tam, gdzie tylko
to jest mo�liwe".
Jego druga zasada mo�e okaza� si� wa�niejsz� od pierwszej. S�
chwile, kiedy negatywne my�lenie zapobiega przysz�ym
niepowodzeniom. By� optymist� nie znaczy wcale by� zawsze
otwartym dla ka�dego, kto potrzebuje naszego czasu albo naszych
pieni�dzy. Kiedy podejmujesz inwestycj�, zatwierdzasz plan czy
przeprowadzasz rozmow� z kandydatem do pracy, musisz my�le� o
scenariuszach ci�kich przypadk�w. Prawdziwy optymista zadaje
bardzo wnikliwe pytania: "Jakie potencjalne problemy mo�emy tu
napotka�?" "Jak mo�emy to ulepszy�?" "Czy to ma prawo si� nie
uda�?" "W kt�rym miejscu tego przedsi�wzi�cia mog� nas nabra�?".
Optymi�ci maj� �wiadomo��, �e nie wszystko dzieje si� tak,
jakby�my sobie tego �yczyli i �e s� ludzie, kt�rzy, je�li im na
to pozwolimy, przejm� nasze stanowiska, pieni�dze, a nawet
zabior� przyjaci�. Pewnego razu Sinclair Lewis otrzyma� list od
m�odej i pi�knej kobiety, kt�ra chcia�a zosta� jego sekretark�.
Pisa�a, �e potrafi pisa� na maszynie, prowadzi� kartotek� i
robi�, cokolwiek by trzeba. List sw�j zamkn�a stwierdzeniem:
"Kiedy m�wi� cokolwiek by trzeba, mam na my�li cokolwiek". Lewis
pokaza� list swojej �onie, Dorothy Thompson. Ona odpisa�a: "Pan
Lewis ju� ma sekretark�, kt�ra potrafi pisa� na maszynie i
prowadzi� kartotek�. Wszystko inne robi� ja i kiedy m�wi�
wszystko, to mam na my�li wszystko".
To wcale nie by� cynizm, ale dobrze poj�te w�asne dobro, kt�re
pozwoli�o za�egna� problemy zanim si� one pojawi�y.
Spos�b 4:
M�w otwarcie o negatywnych odczuciach.
Pewna kobieta, nieuleczalnie chora na raka, powiedzia�a mi: "Nie
boj� si� umrze�, ale nie mog� patrze�, co ta choroba zrobi�a z
moj� rodzin�. Czy istnieje co�, co m�g�by� powiedzie� Jackowi,
�eby go pocieszy�?" "Rito - odpowiedzia�em - gdybym poklepa�
twego m�a po ramieniu i powiedzia�: Otrz��nij si� z tego, nie
przejmuj si� tak - obrazi�bym go. On nie chce by� teraz
szcz�liwy. Bardzo ci� kocha i w�a�nie dlatego, �e ci� kocha,
najbardziej naturaln� rzecz� na �wiecie jest to, �e si� martwi.
Jest co� szlachetnego w jego smutku".
Pomy�la�a chwil� i powiedzia�a: "Mo�e ty masz racj�. Dzi�kuj�".
�zy s� cz�sto darem Boga, a smutek jest zdrowym uczuciem.
Kiedy�, wiosn� 1953 roku, George i Barbara Bush dowiedzieli si�,
�e ich trzyletnia c�reczka Robin, ma bia�aczk�. �y�a jeszcze
osiem miesi�cy, a Barbara, kt�rej w�osy zacz�y nagle siwie�, nie
odst�powa�a jej ��eczka.
Przyjaciele m�wi�, �e pa�stwo Bush "do ko�ca prze�ywali sw�j
smutek, b�d�c na przemian to �a�obnikami, to pocieszycielami".
Jest to najpe�niejszy spos�b prze�ywania tragedii. Pani Bush
m�wi�a: "George trzyma� mnie mocno i nie pozwoli� mi odej��.
Wiadomo przecie�, �e wiele ma��e�stw, trac�c dzieci rozwodzi
si�, bo nie rozmawiaj� ze sob�. On mi na to nie pozwoli�".
Depresja spowodowana jest cz�sto t�umieniem w sobie jaki�
negatywnych uczu�, g��wnie gniewu lub �alu. (Mimo, �e smutek i
depresja wygl�daj� podobnie i s� cz�sto mylone, w rzeczywisto�ci
s� zupe�nie r�ne. Depresja nie jest uczuciem smutku, ale raczej
brakiem uczu�). Droga do optymizmu nie prowadzi wi�c przez
zaprzeczanie tych uczu�. Wr�cz przeciwnie, zaakceptowanie i
wyra�enie ich jest cz�sto pierwszym krokiem do wyj�cia z
depresji. Jak powiedzia� pewien m�drzec: "Droga na zewn�trz jest
nieraz drog� przez wn�trze".
Spos�b 5:
Szukaj dobrych stron trudnych sytuacji.
W wieku lat 52, C. S. Lewis by� profesorem literatury w Magdalen
College, w Oxwordzie i znanym na ca�ym �wiecie chrze�cija�skim
apologet�. By� kawalerem, kt�ry - wed�ug niekt�rych �r�de� - czu�
si� nieswojo w towarzystwie kobiet. Charakteryzuj�c siebie w
li�cie do uczni�w pi�tej klasy, kt�rzy napisali do niego z
Rockville, w stanie Maryland, tak pisa�: "Jestem wysoki, gruby,
�ysawy, rumiany, mam czarne w�osy, podw�jny podbr�dek i do
czytania zak�adam okulary. Pozdrawiam was wszystkich. Kiedy
b�dziecie si� modli�, wspomnijcie czasem Bogu o mnie".
P�niej, w 1952 roku, Lewis spotka� Joy Davidman, ameryka�sk�
poetk�, matk� dwojga dzieci, ateistk� i komunistk�,
kt�ra nawr�ci�a si� na chrze�cija�stwo cz�ciowo dzi�ki lekturze
ksi��ek Lewisa. Ci, kt�rzy znali Lewisa, dziwili si�, �e ten
wielki profesor, kt�ry zawsze szuka� m�skiego towarzystwa, zacz��
naraz sp�dza� ca�e wieczory z m�od�, atrakcyjn� Amerykank�.
Brytyjskie Ministerstwo Spraw Wewn�trznych nie wyrazi�o zgody na
przed�u�enie wizyty pani Davidman i w gruncie rzeczy dlatego
Lewis zaproponowa� jej ma��e�stwo, to znaczy zwi�zek cywilny
maj�cy by� tylko czyst� formalno�ci�, umo�liwiaj�c� pani Davidman
otrzymanie brytyjskiego obywatelstwa. "Wszystko b�dzie po staremu
- zapewnia� j� - osobne mieszkania i w og�le". Poza tym w ka�dej
chwili, gdyby tylko chcia�a, mog�a zarz�da� uniewa�nienia
zwi�zku. I tak 23 kwietnia 1956 roku Lewis i Davidman zawarli
zwi�zek cywilny.
I sta�a si� rzecz dziwna. Mimo, �e ma��onkowie nadal mieszkali
oddzielnie, powoli zacz�li zakochiwa� si� w sobie. "Zacz�o si�
od agape, przeobrazi�o si� w phila, sta�o si� wsp�czuciem, a na
ko�cu przyszed� eros" - pisa� Lewis. Mniej wi�cej w tym samym
czasie Joy zachorowa�a. W nocy, b�d�c sama w domu, potkn�a si� o
sznur telefoniczny i straci�a przytomno��. W szpitalu rozpoznano
raka.
Lewis przez ca�y czas nie uwa�a� swojej przyjaci�ki za �on�,
jako �e nie zawar� z ni� �lubu ko�cielnego. W szpitalu
anglika�ski pastor udzieli� im �lubu. W ci�gu nast�pnych trzech
lat choroba Joy cofn�a si�. Joy wprowadzi�a si� wraz z synami do
Kilns, domu, w kt�rym mieszka� Lewis.
Mimo �e Lewis doskonale zdawa� sobie spraw�, �e kiedy� nast�pi
nawr�t choroby, by� niepocieszony, gdy jego �ona zmar�a. "Nikt mi
nie m�wi�, �e �al jest tak bardzo podobny do strachu" - napisa� w
swoim notesie. "Nie boj� si�, ale uczucie jest takie samo jakbym
si� ba�. To samo �ciskanie w �o��dku, ten sam niepok�j, ziewanie.
Ona by�a moj� c�rk� i moj� matk�, moim uczniem i nauczycielem,
poddan� i suwerenem, i zawsze moim, wiernym przyjacielem,
powiernikiem, bratni� dusz�. Moj� kobiet�, ale jednocze�nie
kompanem (a mia�em wielu, naprawd� dobrych) tak wspania�ym, jakim
nie by� dla mnie m�czyzna. Nawet gdyby�my si� nie pokochali i
tak powinni�my by� razem - nawet gdyby to mia�o wywo�a� skandal".
Lewis �a�owa�, �e tak kr�tko byli razem. "Czy ma sens wiara w
z�ego Boga?" - pyta�. "W ko�cu, czy B�g mo�e by� tak straszny,
jak to wszystko? Kosmiczny sadysta, z�o�liwy imbecyl?" Z
terapeutycznego punktu widzenia, taki gniew jest zdrow� reakcj� -
nawet je�li jest to gniew, kt�ry przez chwil� ur�ga Bogu. B�g
potrafi poradzi� sobie z takimi reakcjami.
Z pewno�ci� najlepszym lekarstwem jest czas. W ko�cu Lewis zacz��
prze�amywa� sw�j smutek i zebra� wszystkie napisane w gniewie
notatki w jednej z najlepszych swoich ksi��ek "Doznany smutek" (A
Grief Observed). Ksi��ka ta nie tylko sta�a si� wa�n� pozycj� na
li�cie literatury chrze�cija�skiej, ale przede wszystkim
napisanie jej pomog�o samemu Lewisowi pogodzi� si� ze �mierci�
swojej �ony i odkry� wiele dobra obecnego w tak trudnym
do�wiadczeniu.
Innym przyk�adem silnej osobowo�ci, kt�ra nie cofa�a si� przed
niepowodzeniami i potrafi�a wyci�gn�� korzy�ci z przeciwno�ci
losu by� Tomasz Edison. W grudniu 1914 roku jego wielkie
laboratoria w West Orange, w New Jersey, zosta�y prawie
ca�kowicie zniszczone przez po�ar. W ci�gu jednej nocy Edison
straci� wyposa�enie warte dwa miliony dolar�w i wi�kszo��
dokumentacji przeprowadzonych bada�.
Syn Edisona, Charles, biega� jak szalony, pr�buj�c znale�� ojca.
W ko�cu natkn�� si� na niego, jak ten sta� niedaleko ognia, z
twarz� ogorza�� od �aru i siwymi w�osami rozwianymi na zimowym
wietrze. "Serce mi si� �cisn�o na jego widok - m�wi� Charles
Edison. - Nie by� ju� m�ody, a wszystko, co by�o jego �yciem,
zosta�o zniszczone. Zauwa�y� mnie. Gdzie matka? - zawo�a�. -
Znajd� j� i przyprowad� tutaj. Nigdy ju� nie zobaczy nic
podobnego".
Nast�pnego ranka, chodz�c wok� zgliszcz tak wielu swoich
nadzieji i marze�, sze��dziesi�ciosiedmioletni Edison powiedzia�:
"Nieszcz�cie ma wielk� warto��. Sp�on�y wszystkie nasze b��dy.
Dzi�ki Bogu, mo�emy wszystko zacz�� od nowa".
Dar przemieniania trudno�ci w �rodki wiod�ce do celu wyjdzie na
korzy�� ka�demu, bez wzgl�du na towarzystwo i okoliczno�ci. Lec�c
op�nionym samolotem w noc poprzedzaj�c� �wi�to Dzi�kczynienia,
siedzia�em obok pewnego sympatycznego akwizytora. M�wi�, �e
lecia� ca�y dzie� ze stanu New York i zosta� wieczorem w Salt
Lake City. Z powodu op�nienia dostanie si� do domu w Bakersfield
dopiero o drugiej nad ranem. Ale czy by� zm�czony i poirytowany
jak wi�kszo�� podr�nych w naszym zat�oczonym samolocie? Nic
podobnego, bawi� si� rado�nie z dzie�mi siedz�cymi naprzeciwko,
rozweselaj�c wszystkich.
- Co pan sprzedaje? - zapyta�em.
- Urz�dzenia wiertnicze.
- To chyba ci�ka robota w dzisiejszych czasach.
- Nie - odpar�. - Nie mo�e by� lepiej. W�a�nie w tym roku
otworzyli�my now� fili�, kt�ra �wietnie prosperuje.
- Ale czy przemys� naftowy nie prze�ywa ogromnej recesji? -
spyta�em.
- Owszem, ale zdecydowali�my si� nie bra� w niej udzia�u - odpar�
z u�miechem i zacz�� mi wyja�nia� sekret powodzenia swego
przedsi�biorstwa. - Gwa�towny spadek cen w przemy�le by� dla nas
bardzo korzystny, poniewa� ca�a konkurencja za�ama�a si�, skar��c
si�, �e trzeba obni�y� ceny i nie da si� ju� na tym robi�
pieni�dzy. Negatywna postawa odstrasza klient�w. My z kolei,
wcale nie opuszczamy cen, ale za to oferujemy ze wszystkich
najlepsz� obs�ug�, jeste�my entuzjastyczni i przekonywuj�cy.
Klienci lubi� dokonywa� transakcji ze sprzedawcami, kt�rzy
przejawiaj� tak� w�a�nie postaw�.
Zn�w si� u�miechn�� i powiedzia�: - Je�li ta recesja potrwa rok,
zarobi� wystarczaj�co du�o pieni�dzy, aby i�� na emerytur�.
Spos�b 6:
Unikaj sztucznie entuzjastycznych rozm�w.
Ludzie sukcesu nie m�wi� o tym, jak jest wspaniale, je�li w
rzeczywisto�ci jest �le. Niekt�rzy ludzie pr�buj� �mia� si� w
twarz trudno�ciom i twierdz�, �e je�li wszyscy b�d� cierpliwi, to
wszystko zmieni si� na dobre. Ale zazwyczaj w takich przypadkach
nic nie uk�ada si� dobrze. Ma�e problemy - nie potraktowane
powa�nie - zwykle rosn�, niebawem staj� si� du�e i wkr�tce
znajdujemy si� w �rodku kryzysu
Channing Pollock po obejrzeniu s�ynnej sztuki o Pollyannie
napisa�: "Po tym, jak przez dwa akty znosi�em grzeczno�ci
Pollyanny, wyszed�em w noc, szukaj�c okazji pobicia jakiego�
niewidomego �ebraka. Gdybym straci� obie nogi i to potworne
dziecko powiedzia�oby mi, �e powinienem by� szcz�liwy, bo teraz
b�d� m�g� ca�y czas siedzie�, boj� si� bardzo, �e post�pi�bym
tak, �e ono samo mia�oby przez jaki� czas utrudnione siedzenie".
Postawa Pollyanny wcale nie pomaga ludziom, kt�rzy id� dolin�
cieni. Kiedy Aron, syn rabbiego Harolda S. Kushnera, mia� cztery
lata, jego rodzice dowiedzieli si�, �e cierpi on na rzadk�
chorob� "gwa�townego starzenia si�", co oznacza, �e nigdy nie
b�dzie mia� wi�cej ni� metr wzrostu, nie b�dzie mia� w�os�w na
g�owie i ciele, i b�d�c jeszcze dzieckiem, b�dzie wygl�da� jak
ma�y, doros�y m�czyzna. Dziesi�� lat p�niej dziecko umar�o.
Kushner przyznaje, i�, mimo �e przez wiele lat by� teologiem,
teraz sam zacz�� zmaga� si� z filozoficznymi pytaniami, dlaczego
takie rzeczy si� zdarzaj�, a wniosek do jakiego doszed� po
przeczytaniu "Ksi�gi Hioba" by� taki: �ycie to nie zawsze uczciwa
gra. P�niej napisa�: "b�l nie trwa wiecznie, nie jest te�
niemo�liwy do zniesienia". W trudnych sytuacjach poleca on
zastosowa� trzy bardzo wa�ne zasady:
1. By� z lud�mi.
2. Zaakceptowa� b�l jako cz�� �ycia.
3. Pami�ta�, �e to ja sam decyduj� o tym, jak �yj�.
Te regu�y nale�y zaliczy� do innej kategorii ni� bana�y
wypowiadane przez optymist�w podobnych do Pollyanny.
Podczas spotka� dla akwizytor�w cz�sto s�yszy si� szablonowe
"pogadanki motywuj�ce", maj�ce doda� skrzyde� s�uchaczom. Wygl�da
to mniej wi�cej tak: "Jeste�cie wspaniali pod ka�dym wzgl�dem,
wasz umys� jest pe�en energii, jeste�cie nie do zu�ycia i je�li
tylko b�dziecie mocno w to wierzy�, osi�gniecie wszystko". Wiele
ju� s�yszeli�my podobne s�owa: pocz�wszy od ksi��ki "Ma�y silnik,
kt�ry m�g� (The Little Engine That Could) a� po najnowsze
poradniki, kt�re m�wi� nam, �e je�li tylko b�dziemy mie�
wystarczaj�c� wiar�, b�dziemy g�ry przenosi�.
W tych entuzjastycznych radach jest wystarczaj�co du�o prawdy,
aby uczyni� je atrakcyjnymi, ale g�osz�cy je "motywacyjni m�wcy"
gubi� cz�sto istot� rzeczy i dochodz� do absurdu. Dla przyk�adu,
Napoleon Hill w swojej ksi��ce "My�l i stawaj si� bogatym (Think
and Grow Rich) m�wi:
Cokolwiek
Umys� cz�owieka
mo�e sobie Wyobrazi�
i w co
mo�e
Uwierzy�
to mo�e
Osi�gn��
S� to puste frazesy, kt�re tylko dewaluuj� poj�cie wiary i
nadziei. Wielu naszych pacjent�w, kt�rzy musz� pozostawa� na
oddzia�ach zamkni�tych szpitala psychiatrycznego podpisa�oby si�
pod tymi bzdurami. To nieraz wielko�� spodziewanych, a
niemo�liwych do realizacji oczekiwa� pomog�o im wp�dzi� si� w
obecn� chorob�.
Czasem nie zdajemy sobie nawet sprawy jak myl�ce i poni�aj�ce
mo�e by� m�wienie ludziom, �e je�li tylko podnios� swoje �a�cuchy
i przyjm� w�a�ciw� postaw�, �ycie dobrze si� u�o�y. Pewna kobieta
m�wi�a, �e nie przypomina sobie, aby nienawidzi�a kogo� opr�cz
jednego m�czyzny. Podczas jej pierwszej podr�y statkiem by� on
jedynym chyba pasa�erem na pok�adzie, kt�ry nie cierpia� na
chorob� morsk�. "By� bardzo uprzejmy, ale gdy usiad� na brzegu
mojej koi i zacz�� m�wi�, jak bardzo lubi takie ko�ysanie i �e
nie czu�a bym si� tak �le, gdybym tylko nie poddawa�a si�
morskiej chorobie, dosz�am do wniosku, �e zap�aci�abym ka�d� cen�
za to, by do samego ko�ca podr�y widzie� go cierpi�cego na jego
koi".
Sztuczne, entuzjastyczne frazesy s� bodaj ostatni� rzecz�, jakiej
potrzebujemy jako wsp�lnie pracuj�cy zesp�. Czego takiej grupie
potrzeba to lidera, kt�ry powie: "Mamy tu straszny ba�agan, ale
je�li zakaszemy r�kawy, mo�e uda si� nam co� z tym zrobi�".
2. Poszukiwanie rozwi�za�
Nie ma w �yciu beznadziejnych sytuacji; s� tylko ludzie, kt�rzy
stali si� bezradni wobec nich.
Clare Booth Luce
Gdy badamy cechy optymist�w, widzimy jak zaczyna si� wy�ania�
powtarzaj�cy si� motyw: optymi�ci s� lud�mi czynu. Kiedy
pojawiaj� si� k�opoty - nie stoj� bezczynnie z za�o�onymi r�kami.
Wr�cz przeciwnie, bior� si� do roboty i pr�buj� poradzi� sobie
cho� z cz�ci� k�opot�w, nawet w�wczas, gdy nie widz� jeszcze
ostatecznego rozwi�zania problemu. A wi�c cecha charakterystyczna
numer dwa brzmi:
Optymi�ci s� gotowi przyj�� cz�ciowe rozwi�zania.
Henry Ford powiedzia� kiedy�, �e ka�de zadanie, bez wzgl�du jak
wielkie, zawsze da si� rozwi�za�, je�li rozbije si� je na
wystarczaj�co ma�e cz�ci. Wi�kszo�� optymist�w my�li podobnie i
rozk�ada prac� na ma�e, �atwe do pokierowania odcinki. Optymista
m�wi: "Nie wiem, jak ostatecznie pokonam ten problem, ale wiem
przynajmniej to, �e jest jedna rzecz, kt�r� mog� zrobi� dzisiaj.
".
M�oda, samotna matka zwr�ci�a si� do mnie po rad�, gdy� jej �ycie
po rozwodzie zacz�o si� uk�ada� coraz gorzej. By�a m�od�, drobn�
os�bk�, a porusza�a si� w taki spos�b, jakby d�wiga�a na swych
barkach dwadzie�cia lat zm�czenia. Jej by�y ma��onek pozostawa�
na zasi�ku dla bezrobotnych, ona sama za� nie mia�a w pracy
�adnych perspektyw, a dzieci okazywa�y si� by� czasami ci�arem
ponad si�y. Jej przysz�o�� wygl�da�a zatem nieweso�o.
- Jedynym ja�niejszym punktem w moim �yciu jest mi�o�� do mojego
kolegi z pracy. Jest �onaty i m�wi, �e nigdy nie odejdzie od
swojej �ony, ale nasz zwi�zek trwa ju� dwa lata, zawsze to lepsze
ni� nic.
- Z pewno�ci� nie b�dzie to po twojej my�li - powiedzia�em jej po
godzinie rozmowy - ale powinna� wycofa� si� z tego zwi�zku. Jest
on dla ciebie niszcz�cy moralnie i psychicznie. B�dziesz si�
powoli wyniszcza�, gdy tymczasem mog�aby� osi�gn�� co� o wiele
lepszego. To, co robisz, to samozag�ada.
- �atwo tak powiedzie� - obruszy�a si�. - Samotna matka z
dwojgiem dzieci nie ma w �yciu zbyt wielkich szans.
Jak ma mi pom�c to, �e od niego odejd�? B�d� tylko bardziej
samotna.
Kiedy pacjent podejmuje trudn� decyzj�, nie zawsze wiedzie to do
cudownej zmiany �ycia, w tym jednak przypadku historia znalaz�a
szcz�liwe zako�czenie. Kosztowa�o j� to sze�� miesi�cy zmaga�,
podczas kt�rych zrywano i ponownie nawi�zywano stosunki, w ko�cu
jednak kobieta zrozumia�a, �e by�a wykorzystywana i zerwa�a ze
swoim kochankiem. Aby wype�ni� swoj� samotno�� zapisa�a si� na
wieczorowe kursy. To z kolei da�o jej mo�liwo�� znalezienia
lepszej pracy.
Sk�d si� wzi�o tyle powodzenia? Z ca�ego ci�gu cz�ciowych
rozwi�za�. Kobieta robi�a to, co by�o s�uszne, nawet wtedy, gdy
nie widzia�a natychmiastowej korzy�ci, a to z kolei prowadzi�o j�
do kolejnych rozwi�za�.
Godny uwagi jest fakt, �e gdy ludzie przychodzili do Jezusa, on
cz�sto prosi� ich o wykonanie konkretnych czynno�ci. "Id�, obmyj
si�" - powiedzia� niewidomemu. "We� swoje �o�e i id� do domu" -
powiedzia� do paralityka. Kiedy budzimy si� z letargu i
podejmujemy jakie� dzia�anie, to owo dzia�anie umacnia nasz�
pewno�� siebie.
Jak dw�ch ludzi stawia�o czo�o kl�sce
Dla autora, Thomasa Carlyle'a, nasta�y czarne dni. Jego
przyjaciel filozof, John Stuart Mill, przyszed� pewnego dnia do
jego gabinetu i powiedzia�, �e s�u��ca rozpali�a w piecu ogie�
r�kopisem, kt�ry Carlyle da� mu do przeczytania.
By� to jedyny egzemplarz.
Carlyle na przemian to wpad� w gniew, to w smutek, a� w ko�cu
ogarn�a go g��boka depresja. Pewnego dnia wyjrza� przez okno i
zobaczy� pracuj�cych murarzy. "Pomy�la�em sobie - napisa� p�niej
- �e tak, jak murarze k�ad� ceg�� po cegle, tak samo ja mog�
k�a�� s�owo po s�owie, zdanie po zdaniu". Zacz�� jeszcze raz
prac� nad sw� "Rewolucj� Francusk�" (The French Revolution).
Praca ta przetrwa�a po dzi� dzie� jako klasyka i jako przyk�ad
osi�gni�cia, kt�re mo�liwe jest tylko wtedy, gdy maj�c przed sob�
straszn� podr�, po prostu zaczynamy stawia� krok po kroku.
Benjamin Franklin napisa� w swojej "Autobiografii" "Szcz�cie
ludzko�ci jest tworzone nie tylko przez wielkie przyp�ywy
fortuny, kt�re zdarzaj� si� bardzo rzadko, ile przez drobne
korzy�ci, kt�re zdarzaj� si� codziennie".
M�j znajomy powiedzia�, �e nauczy� si� sztuki radzenia sobie z
przeciwno�ciami, kt�ra pomaga mu w �yciu. By�o to za czas�w
college'u. Zubo�a�a szko�a nie mia�a funduszy na stypendia, a on
nie mia� pieni�dzy na op�acenie nauki. w po�owie semestru
zdecydowa� si� spakowa� manatki i wr�ci� do domu, na wie�.
Rektor college'u dowiedzia� si� o jego planowanym wyjedzie i
wezwa� go do siebie. Kiedy wys�ucha� jego historii powiedzia�:
"Synu, nie wiem, jak utrzymamy ci� tutaj, ale nie chcemy, �eby�
odchodzi�. Zostaw wi�c niemo�liwe Bogu, a sam we� si� za to, co
mo�liwe".
W ko�cu finansowe problemy zosta�y rozwi�zane, ale m�j przyjaciel
m�wi, �e lekcja, jak� wtedy otrzyma� w gabinecie rektora, by�a
du�o wi�cej warta ni� pieni�dze na op�at� nauki. Obecnie pracuje
on na kierowniczym stanowisku i ma pod swoim nadzorem ponad pi��
tysi�cy pracownik�w. "To proste zdanie o pozostawieniu Bogu
niemo�liwego i uporania si� z mo�liwym pomog�o mi wiele w tak
zwanych sytuacjach bez wyj�cia" - powtarza.
Spos�b dzielenia problem�w na p�
Wiadomo, �e dobry pocz�tek to po�owa sukcesu. Arystotelesowi
przypisuje si� powiedzenie, �e najwa�niejszy jest pierwszy krok.
Pocz�tki s� zawsze najtrudniejsze i cho� s� to ma�e, niepozorne,
kroki, pozostaj� one pot�ne w skutkach. Gdy ju� s� one za nami,
�atwo jest nam doda� ca�� reszt�.
Goethe powiada:
Co mo�esz zrobi� lub o czym �ni�, zaczynaj. W odwadze jest
geniusz, magia i si�a,
Zakrz�tnij si� tylko i zagrzewaj sw�j umys� -
Zacznij, by dzie�o twe mog�o dojrzewa�!
W klinice psychiatrycznej gdzie pracuj�, stosujemy za�o�enia, �e
problemy naszych pacjent�w s� ju� w po�owie rozwi�zane, zanim si�
do nich zabierzemy. pow�d? Zazwyczaj przez wiele lat brali oni
pod uwag� mo�liwo�� terapii, a� wreszcie zadzwonili i um�wili si�
na wizyt�. Znaczy to, �e sami zdecydowali si� przyst�pi� do
rozwi�zywania swoich problem�w. Podj�cie terapii jest po�ow�
sukcesu w procesie leczenia.
Uwolnienie si� od perfekcjonizmu
Optymi�ci w obliczu powa�nych problem�w, potrafi� zmobilizowa�
swoje si�y, a jest tak dlatego, �e zazwyczaj zwalczaj� w sobie
sk�onno�� do perfekcjonizmu. Zadawalaj� si� cz�ciowymi
rozwi�zaniami na dzie� dzisiejszy.
Wielka liczba ludzi cierpi�cych na depresj� dr�czy si� my�l�, �e
wszystko musz� robi� doskonale. W rezultacie robi� niewiele.
Przyznaj�, �e ich twarde zasady powoduj� stresy i s� mo�e
nierozs�dne, ale - ich zdaniem - d��enie do perfekcji wznosi ich
na wy�yny doskona�o�ci i produktywno�ci, kt�rych by nie osi�gn�li
w �aden inny spos�b.
W rzeczywisto�ci jednak bywa zupe�nie inaczej. Perfekcjoni�ci
osi�gaj� zazwyczaj mniej, poniewa� trac� wi�cej czasu -
prze�ywanie strach przed kl�sk� parali�uje ich dzia�ania.
Najch�tniej podejmuj� jakiekolwiek przedsi�wzi�cia dop�ki nie
wiedz�, jak mogliby je doprowadzi� do ko�ca bez nara�enia si� na
niepowodzenie.
Fascynuj�ce studium trzydziestu czterech dobrze zarabiaj�cych
akwizytor�w, przeprowadzone przez Davida Burnsa, wykaza�o, �e
osiemnastu z nich przejawia�o perfekcjonistyczny spos�b my�lenia,
za� szesnastu nie stawia�o sobie celu ca�kowitej doskona�o�ci.
Burns zak�ada�, �e najwy�sze wynagrodzenia b�d� otrzymywa�
perfekcjonali�ci. Perfekcjonali�ci, kt�rzy uto�samiali w�asn�
warto�� z osi�gni�ciami zawodowymi zarabiali rocznie �rednio o
15000 dolar�w mniej ni� pozostali. P�acili niezwykle wysok� cen�
za sw�j "umys�owy kaftan bezpiecze�stwa".
Dw�ch staro�ytnych bohater�w
Stary Testament przekazuje histori� o sile, jak� posiadaj�
ludzie, kt�rzy nie boj� si� dzia�a�. Kiedy potomstwo Izraela
zbli�a�o si� do ziemi obiecanej, Moj�esz wys�a� dwunastu
zwiadowc�w ku granicy, na rozpoznanie. Ci, powr�ciwszy po
czterdziestu dniach, wydawali sprzeczne opinie: 1. Ta ziemia jest
cudown� krain�, mlekiem i miodem p�yn�c�. Przynie�li�my okazy
owoc�w tam rosn�cych. 2. Niestety, nigdy nie zdob�dziemy tej
ziemi, bo miasta s� dobrze umocnione i zamieszkuj� je olbrzymi.
Tylko dwaj zwiadowcy, Kaleb i Jozue, przynie�li bardziej
obiecuj�ce wie�ci. "Ruszajmy natychmiast i zajmijmy t� ziemi�, bo
mo�emy j� opanowa�" - powiedzieli. Ci dwaj nie patrzyli na
okoliczno�ci przez r�owe okulary, przyznali, �e olbrzymi s�
przera�aj�cy i �e zdobycie miast nie b�dzie �atwe. "Ale b�g jest
z nami; nie obawiajmy si� ich" - m�wili.
Jaka by�a odpowied� t�umu? Ludzie stan�li po stronie pesymist�w.
P�akali i lamentowali ca�� noc, i zacz�li obmy�la� plany powrotu
do Egiptu. Nie nale�y wi�c nigdy lekcewa�y� pot�gi cho�by kilku
"fa�szywych prorok�w". Mog� oni z �atwo�ci� opanowa� t�um.
Optymizm i entuzjazm s� zara�liwe, ale nie udzielaj� si� tak
�atwo, jak pesymizm czy zw�tpienie.
Moj�esz i jego ludzie s�abli, latami oblegaj�c ziemie obiecan�.
Dziesi�ciu pesymistycznych zwiadowc�w zgin�o na pustyni Synaj, a
ich ko�ci biela�y na r�wninach - �wiadkach ich zw�tpienia. A co
sta�o si� z tymi, kt�rzy zdecydowani byli dzia�a� z wiar�? To
w�a�nie oni doprowadzili w ko�cu do zwyci�skiego podboju ziemi
obiecanej.
Ciekawym by�oby dowiedzie� si�, czy Kaleb i Jozue byli
stuprocentowo pewni sukcesu. W�tpi� w to. Optymi�ci nie s�
szale�cami. Nie maj� pewno�ci, �e powiedzie im si�
ka�de zadanie, jakiego si� podejmuj�, zadanie, kt�rego inni by
nawet nie tkn�li. Bior� jednak pod uwag� r�ne rozwi�zania,
interpretuj� dane tak optymistycznie, jak tylko potrafi� i nie
zaprzestaj� dzia�a�, dop�ki widz� cho� cie� szansy na ich
powodzenie.
Zazwyczaj to jedynie mniejszo�� o�miela si� wierzy�, �e mo�na
rozwi�za� to, co niemo�liwe i gotowa jest rozpocz�� wspinaczk�
nawet wtedy, kiedy nie ma jeszcze poj�cia, jak mo�na zdoby�
szczyt. I rzeczywi�cie - w�a�nie tacy ludzie zdobywaj� g�ry.
Jak przegra� zwyci�sko
Praktyczni optymi�ci s� zazwyczaj najwydatniejszymi pracownikami,
gdy� nie cofaj� si� przed niczym i wykorzystuj� wszystkie
mo�liwo�ci. Nancy Woodhull, usuni�ta z college'u, przesz�a
wszystkie szczeble kariery, od pokoju redakcyjnego a� po fotel
dyrektorski, podejmuj�c nowe projekty bez wzgl�du na ryzyko
niepowodzenia.
By�a jedn� z pocz�tkuj�cych dziennikarek pracuj�cych dla "USA
Today" a dzi�, w wieku lat czterdziestu czterech, jest
odpowiedzialna za dwa g��wne dzia�y w "Gannet Company" - gigancie
na rynku �rodk�w masowego przekazu, kt�ry poza "USA Today"
posiada tak�e osiemdziesi�t trzy tytu�y regionalnej prasy
codziennej, szesna�cie stacji radiowych i dziesi�� telewizyjnych.
Woodhull sama przyznaje, �e w swojej karierze pope�ni�a kilka
powa�nych b��d�w. Ludzie przypisuj� te sukcesy g��wnie jej
determinacji do odwa�nego dzia�ania, nawet w sytuacjach gdzie si�
dostaje po g�owie. "Nic nigdy nie zalega na biurku Nancy - m�wi
Mindi Keirnan, jeden z jej g��wnych zast�pc�w. - Mo�e si� ona
posuwa� w niepo��danym kierunku, ale nigdy nie ustoi w miejscu".
Optymi�ci maj� wr�cz nonszalancki stosunek do kl�ski. Pewna moja
znajoma zach�ca�a jednego ze swoich syn�w, aby wzi�� si� w gar��
i co� osi�gn��. Chcia�a, �eby pe�ni� jakie� funkcje w szkole i
bra� udzia� w r�nych zaj�ciach. "Mamo, ty nie rozumiesz jakie to
dla mnie trudne, bo tobie zawsze si� udawa�o" - odpowiedzia�
ch�opiec.
"By�am zaskoczona tak� odpowiedzi� - powiedzia�a - poniewa�
przegrywa�am cz�ciej ni� ktokolwiek, kogo znam. Mog�am robi�
inne wra�enie, bo po prostu nie przejmowa�am si� tak bardzo
kl�sk�, wi�c podejmowa�am wi�cej zada� ni� przeci�tny cz�owiek. A
zgodnie z rachunkiem podobie�stwa, je�li podejmujesz wiele zada�,
wiele ci si� uda!".
Rabbi o baseballu
Zak�opotany cz�owiek poszed� po rad� do m�drego i dobrego rabina.
- Rabbi - powiedzia�, za�amuj�c r�ce - jestem kompletnym
nieudacznikiem. Nie udaje mi si� nic osi�gn�� z ponad po�owy
tego, do czego si� zabieram. Porad� mi co�, prosz�.
Po chwili milczenia rabbi powiedzia�:
- Synu, oto moja rada: Id� i przyjrzyj si� stronie 930 "New York
Times Almanac" z roku 1970, mo�e wtedy znajdziesz spok�j duszy.
Oto co znalaz�: zestawienie �redniej liczby uderze� w ci�gu �ycia
najwi�kszych graczy w baseball. Ty Cobb, najwi�kszy "slugger"
(wymiatacz), osi�gn�� �yciow� �redni� w wysoko�ci 367.
M�czyzna powr�ci� do rabina i zapyta�: "Ty Cobb - 367. Czy o to
chodzi�o?"
- Dok�adnie o to - odpar� rabin. - Ty Cobb trafia� raz na trzy
uderzenia. Nie osi�gn�� nawet 500 uderze�, czego wi�c ty
oczekujesz?
- No, tak - odrzek� m�czyzna, kt�ry my�la�, i� jest sko�czonym
nieudacznikiem tylko dlatego, �e przegrywa� w po�owie
przedsi�wzi��, jakie podejmowa�.
Przypadek m�czyzny, kt�ry uwa�a�, �e jest zbyt wielkim optymist�
By� mo�e najlepsz� praktyczn� ilustracj� tych my�li b�dzie
historia pewnego cz�owieka, kt�rego spotka�em na konferencji
handlowej w Denver. W swoim porannym wyk�adzie stara�em si�
dok�adnie pozna�, jak mo�na powi�za� optymizm z trze�wym
realizmem - jest to zreszt� g��wny materia� zawarty w tej
ksi��ce. Witaj�c zebranych na sali, zauwa�y�em jakiego� m�czyzn�
sprawiaj�cego wra�enie niezr�wnowa�onego. Gdy wszyscy wyszli,
cz�owiek ten podszed� do mnie i prawie wyzywaj�co powiedzia�:
"Nie zgadzam si� prawie z niczym, co pan powiedzia� dzi� rano,
doktorze. M�j problem polega na tym, �e ja zawsze by�em zbyt
wielkim optymist� i poniewa� ufa�em ludziom, teraz dostaj� po
g�owie".
Zapyta�em, czy pozwoli si� zaprosi� na lunch.
Zam�wi� pierwszy z kilku drink�w i zatopi� si� w smutnej,
gniewnej opowie�ci. By� jednym z bardziej cenionych akwizytor�w w
swoim rejonie, dop�ki przed dwoma laty nie op�ci�a go �ona. Od
tamtej pory ci�gaj� si� po s�dach, k��c�c si� o alimenty i opiek�
nad dzie�mi. Jego starsza c�rka nie chce z nim rozmawia�, a on
sam jest tak za�amany, �e prawie nie mo�e ju� pracowa�.
- Jedno, czego pragn�, to ju� zako�czy� wreszcie spraw� rozwodow�
- powiedzia�. - A dalej nie obchodzi mnie ju� nic, co si� stanie.
Stara�em si� znale�� w jego �yciu co�, na czym by mo�na zacz��
budowa�. Zapyta�em go o klient�w:
- Jeste� dobrym sprzedawc�. Z pewno�ci� masz wielu przyjaci�
w�r�d klient�w?
- Nie, ich interesuje tylko to, co mog� ode mnie dosta�, zreszt�
jak wszystkich innych.
- A twoja firma, tw�j szef?
- Oni te� maj� wszystko w nosie - odpar�. - Jestem prawie na
wylocie i, m�wi�c szczerze, wcale nie dbam o to, czy mnie
zwolni�. By�oby to pewnie na niekorzy�� mojej �ony, bo nie
m�g�bym p�aci� aliment�w.
Zaczyna�em podejrzewa�, �e ten cz�owiek nigdy nie by� zbyt
wielkim optymist�. Mia� najczarniejsze pogl�dy ze wszystkich
ludzi, jakich kiedykolwiek spotka�em. By�em jednak pewny, �e musi
by� w nim ukryty cho� cie� nadziei.
- Czy wci�� kochasz swoj� �on�? - spyta�em.
- Tak - odpar� szybko.
- Czy jeste� pewny, �e ona chce rozwodu?
- Powiedzia�a, �e wr�ci�aby do mnie, gdybym przesta� pi� i podda�
si� leczeniu, ale mo�e to kolejna zagrywka, �eby jeszcze mocniej
mnie zrani�. Poza tym nie wierz� w �adne leczenie. Nawet nie
wiem, dlaczego z panem rozmawiam.
Ja te� nie wiedzia�em, ale sta�o si� absolutnie jasne, �e jego
sytuacja jest bardziej obiecuj�ca ni� sam to przyzna�.
Rozmawiali�my prawie ca�e popo�udne o r�nych mo�liwo�ciach, o
tym, jak m�g�by poprawi� swoje nastawienie przy pomocy prostych,
sprawdzonych metod. Powiedzia�em mu, �e mimo i� nikt nie mo�e by�
pewny, czy jego ma��e�stwo da si� jeszcze uratowa�, mo�e
spr�bowa� wprowadzi� w swoje �ycie kilka zmian. Gdyby tylko
uczyni� kilka ma�ych krok�w we w�a�ciwym kierunku, ca�kowity
efekt m�g�by by� zadziwiaj�cy. Gdy si� �egnali�my poprosi� o
adres poradni ma��e�skiej w jego mie�cie.
Nie widzieli�my si� ju� p�niej, ale czasami rozmawiamy ze sob�
przez telefon i co roku z niecierpliwo�ci� oczekuj� jego
bo�onarodzeniowych �ycze�, gdy� zawsze zawieraj� one nowy obraz
jego rodziny. Po kilku nieudanych pr�bach uda�o mu si� pogodzi�
ze swoj� �on�. Chodzi na spotkania "Anonimowych alkoholik�w",
bierze czynny udzia� w �yciu swego parafialnego ko�cio�a, a w
zesz�ym roku by� najlepiej zarabiaj�cym akwizytorem w swojej
firmie.
3. Dbanie o w�asn� przysz�o��
Nikt nie osi�gn�� nigdy nic wspania�ego opr�cz tych, kt�rzy
o�mielili si� wierzy�, �e jest w ich wn�trzu co�, co prze�ywa
okoliczno�ci.
Bruce Barton
Je�li zgodzimy si�, �e praktyczni optymi�ci s� lud�mi czynu, to
dobrze by�oby zg��bi� �r�d�o ich zapa�u. Dlaczego niekt�rzy
ludzie nigdy nie ustaj� w dzia�aniu podczas gdy inni za�amuj�
r�ce? Jaka motywacja daje niekt�rym si�� do pokonywania
problem�w, nawet gdy ich rozwi�zanie nie jest jeszcze wcale
oczywiste? Jest to cecha charakterystyczna numer trzy:
Optymi�ci wi