224
Szczegóły | |
---|---|
Tytuł | 224 |
Rozszerzenie: |
![](/images/demo/legimi.png)
![](/images/demo/legimi.png)
![Ceneo.pl](http://app.ceneostatic.pl/common/image/logo/ap-logo-transparent-small.png)
224 PDF Ebook podgląd online:
Pobierz PDF
Zobacz podgląd 224 pdf poniżej lub pobierz na swoje urządzenie za darmo bez rejestracji. 224 Ebook podgląd za darmo w formacie PDF tylko na PDF-X.PL. Niektóre ebooki są ściśle chronione prawem autorskim i rozpowszechnianie ich jest zabronione, więc w takich wypadkach zamiast podglądu możesz jedynie przeczytać informacje, detale, opinie oraz sprawdzić okładkę.
224 Ebook transkrypt - 20 pierwszych stron:
LEOPOLD SZAFRANIEC
ANNA BACZEWSKA
Sekrety Mi�o�ci
ii mi iim ni
1080916223
POMORZE � BYDGOSZCZ 1989
Opracowanie graficzne
Jolanta Merc
Redaktor
Miros�awa Michalak
Redaktor techniczny
Anna Fale�czyk
Ilustracje g L l 7 7 8
Marek Trojanowski v/ A- -� i i
Zdj�cie na ok�adce
Robert Kr�l
(C) Copyright by Pomorze, Bydgoszcz 1989
ISBN 83-7003-458-6
Redakcja Wydawnictw Pozaprasowych �Pomorze" Pomorskiego
Wydawnictwa Prasowego RSW �Prasa-Ksi��ka-Ruch" w Bydgo-
szczy
Wydanie III poprawione. Nak�ad 99.660 + 340 egz.
Ark. wyd. 12,0. Ark. druk. 13,0. Papier offsetowy Vkl. 70 g.
Diapozytywy wykona�y Zak�ady Prasowe w Warszawie
Podpisano do druku w listopadzie 1989 r.
Druk uko�czono w styczniu 1990 r.
Druk i oprawa
Prasowe Zak�ady Graficzne
RSW �Prasa-Ksi��ka-Ruch"
w �odzi, ul. Armii Czerwonej 28.
Zam. nr 3157/89 E-8.
BUW-EO-
SPIS TRE�CI
Marys; 1 Nie taki diabe� straszny albo do ginekologa
panie,
wszyS: 2 lo nie choroba
naucz albo pogodzenie z masturbacj� ..... 17
C1< 3 Dziewczy�skie l�ki albo radosne smutki . . 27 j
Ma i
no j 4 G�upio mi albo bol�czki ch�opc�w .... 41 j
bia�e g Najtrudniejszy pierwszy krok !
Prze albo wok� inicjacji ......... 53 i
za r
Co 6 Mi�o�ci trzeba si� uczy�
co albo k�opoty z satysfakcj� ....... 65 j
*� 7 Marzenie wszystkich albo kulisy orgazmu . . 81
du1
�e: 8 Dziewczyna i ch�opak albo zwyci�y para . . 95
]ei 9 Kalendarzyk czy prezerwatywa
albo kilka s��w o antykoncepcji ..... 113
i 10 Wo�anie o ci��� albo bez histerii .... 125
11 Mi�o�� z przeszkodami
( albo o zdradzie i zazdro�ci ....... 133
12 �ycie to nie bajka albo rozstanie .... 145
13 Cz�owiek istota skomplikowana
albo o temperamencie ........ 157
14 Urazy i l�ki albo o potrzebie delikatno�ci . . 165
15 Niezdrowa sensacja albo wok� normy . . . 173
16 Postawy albo primum non nocere .... 197
Na pocz�tku by�y li-
sty. Du�o list�w, kt�re przychodzi�y do �Razem". Trzeba by�o
z nimi co� zrobi� i tak zrodzi�a si� rubryka pod has�em ARS
amandi. No, a teraz oddajemy w Wasze r�ce ksi��k�. Jest to
wyb�r tekst�w wydrukowanych we wspomnianej rubryce. To
nietypowa ksi��ka, bowiem jej wsp�autorami s� Czytelnicy.
Nic Tiie przesadzam. Przecie� sk�ada si� ona z Waszych list�w
i moich na nie odpowiedzi. Nie da si� ukry�, �e nie musia�bym
si� nad nimi trudzi�, gdyby nie Wy. Sami wi�c widzicie, �e
sprawc� wszystkiego s� Wasze listy.
Prawd� m�wi�c, wola�bym aby�cie nie musieli ich pisa�.
�wiadczy�oby to o tym, �e wiedza o organizmie cz�owieka i jego
�yciu intymnym jeat ju� w�asno�ci� og�u. Niestety! Tak jeszcze
nie jest i pewnie niepr�dko b�dzie. Dlatego ci�gle kto� b�-
nie siada� nad kartk� papieru i pisa� do mnie o tym co go nie-
pokoi, smuci, m�czy, dra�ni, denerwuje, czego zupe�nie nie po-
trafi poj�� i z czym sam zupe�nie nie mo�e sobie poradzi�. Po-
radzi� mam ja, a wi�c radz� jak potrafi�. Wykorzystuj� w�as-
ne do�wiadczenie lekarskie i wiedz� podawan� przez autory-
tety medyczne.
Co tydzie� w ,,Razem" pr�buj� rozwik�a� czyj�� skompliko-
wan� spraw� osobist�. Wybieram te przypadki, kt�re wymagaj�
natychmiastowej reakcji, b�d� te najbardziej dla m�odych ty-
powe, powtarzaj�ce si� w wielu listach. Te pierwsze adresuj�
bezpo�rednio do autora b�d� autorki listu, te drugie do wszy-
stkich moich Czytelnik�w tak�e i tych, kt�rym akurat nic nie
dolega, kt�rych nic nie martwi. Ale kto wie co si� cz�owiekowi
mo�e w �yciu przytrafi�?
Dokonuj�c wyboru tekst�w do tej ksi��ki, zdecydowa�em si�
praede wszystkim na te, kt�re, jak s�dz� zaimiteresawa� mog�
wszystkich m�odych ludzi. Chcia�bym wyra�nie podkre�li�, �e
ksi��ka nie pretenduje do rangi dzie�a z zakresu seksuologia i w
�adnym wypadku nie nale�y jej tak traktowa�. Jest tym, czym
jest � zbiorem odpowiedzi, czy jak kto woli rad, na listy mo-
ich Czytelnik�w.
dr LEOPOLD SZAFRANIEC
NIE TAKI DIABE� STRASZNY
ALBO
DO GINEKOLOGA
Mam k�opot, z kt�rym nie mog� sobie da� rady. Nikt z ro-
dziny o nim nie wie, do lekarza boj�, a raczej wstyd�? si� i��,
kole�ankom nie ufam. Zreszt� co one by mi pomog�y? Mam ju�
16 lat i kilka miesi�cy, chodz� do drugiej klasy zasadniczej szko-
�y zawodowej i do tej pory nie mam okresu. Bardzo si� tym
martwi�, wi�c mo�e Wy mi powiecie, co mam robi�. � ZROZ-
PACZONA BASIA.
Jestem matk� osiemnastoletniej c�rki i martwi mnie fakt, �e
poczynaj�c od 1979 r. (pierwsza miesi�czka) ma ona zaburzenia
w miesi�czkowaniu. Obecnie znowu jest kilkumiesi�czna przer-
wa. Nie mam z ni� powa�niejszych k�opot�w wychowawczych
poza tym, �e ma troch� dziwne usposobienie. Nic jej nie cieszy,
'l bardzo rzadko si� �mieje i sprawia wra�enie, jakby by�a czym�
4 za�amana. Nie mam z ni� wsp�lnego j�zyka, nie zwierza mi si�
'.4 ze swoich k�opot�w, jest milcz�ca. Fizycznie nie wygl�da na 10-
-$ siemna�cie lat � jest szczup�a, blada, cho� morfologi� ma do-
| br�. Wysia�am j� dwa razy do ginekologa. Za pierwszym otrzy-
J ma�a pigu�ki, za drugim zastrzyk, ale w dalszym ci�gu mie-
3J si�czki nie by�o. Po raz trzeci posz�a do lekarza. Tym razem
. powiedzia� jej, �e nie ma �adnych podstaw do obaw i nie prze-
�i pisa� mic. Ja jednak iw dalszym ci�gu si� martwi�. Uwa�am, �e
'� dziewczyna po uko�czeniu osiemnastu lat powinna mie� te
sprawy uregulowane. A mo�e powinnam pojecha� z ni� do ja-
kiej� przychodni specjalistycznej? � MATKA.
List�w opisuj�cych k�opoty z miesi�czkowaniem (przychodzi
du�o i nic w (tym dziwnego. Jest to umartwienie sporej liczby
dziewcz�t. Zdecydowana wi�kszo�� 2, nich zupe�nie niepotrzeb-
nie robi z tego dramat. Tymczasem sprawy maj� si� nast�pu-
j�co.
Dziewczyny roapoczynaj� miesi�czkowanie w bardzo r�nym
wieku. U jednej miesi�czka pojawia si� w dwunastym, u innej
w czternastym, a u jeszcze innej w szesnastym roku �ycia Je-
�eli drugorz�dne cechy p�ciowe rozwijaj� si� prawid�owo, to
szesnastolatka nie ma jeszcze co si� martwi� brakiem miesi�cz-
ki, mo�e jeszcze poczeka�, ale ju� nied�ugo. Je�li natomiast
dziewczyna ko�czy lat siedemna�cie i nadal nie miesi�czkuje,
to badania s� niezb�dne. Przyczyny braku -okresu mog� by�
bardzo r�ne, np.: rozwojowe zaburzenia anatomiczne narz�du
rodnego czy zaburzenia hormonalne. Wizyta u ginekologa jest
w takiej sytuacji konieczna. To wszystko o czym przed chwil�
napisa�em, dotyczy dziewcz�t �yj�cych w naszym klimacie. W
:t z ro- , innych te sprawy maj� odmienny przebieg i tak np. w Afryce
si� i��, dziewcz�ta dojrzewaj� wcze�niej.
'am ju� - Teraz o nieregularno�ci w miesi�czkowaniu. Jest to u bardzo
'� szko- m�odych dziewcz�t niemal regu�a. Zaburzenia wyst�puje d�ugo,
�� tym wiele lat. Pierwsza miesi�czka ipojawia si� ipowiedzmy ok. dwu-
ZROZ- nast�pnego roku �ycia, a pe�n� dojrza�o�� osi�ga kobieta mniej
wi�cej w 18 � 19 roku. Sporo czeka si� na dojrza�o�� organizmu
' i czeka� trzeba. Idealne cykle, bez �adnych zaburze�, zaczynaj�
1 e si� w�a�ciwie ;po (pierwszym porodzie. Bywa jednak i tak, �e
urzenia , , . ..... ... , _ , ,
kobiata do ko�ca �ycia miesi�czkuje nieregularnie. Pow�d �
DTZCT-
nier�wnowaga harmonalina, nieuchwytna 'nawet w badaniach.
! Mam nadziej�, �e po tych informacjach matka osiemnastolatki
, uspokoi�a si� nieco. My�l�, �e w przypadku Pani c�rki nie ma
podstaw do najmniejszych obaw, wi�c powt�rz� opini� ginekolo-
jni si,6
' ga, u kt�rego by�a c�rka. Mo�e ona jeszcze poczeka� na
' " unormowanie si� cyklu, jest przecie� ci�gle w fazie dojrzewania.
Nie ma przecie� sensu, �eby szpikowa�a siQ lekami. Doradzam
�" jej i tym wszystkim, kt�re po osiemnastym .roku �ycia maj�
" mie~ zaburzenia, przeprowadzenie bada� cytohormonalriych, kt�re
Tazem poizwalaj� usitali� stopie� zaburzenia hormonalnego.
My�l�, �e niepotrzebnie wi��e Pani usposobienie c�rki z za-
a�n* ze burzeniami w miesi�czkowaniu. Chyte �e Pani sama stwaraa
liec w domu wok� tego sm�tn� atmosfer� dramatu. Je�li tak, to bar-
a~ i dzo prawdopodobne, �e c�rka ni� przesi�k�a. S�dz� jednak, cho�
wyrokowa� w takiej sprawie, zw�aszcza na odleg�o��, bardzo
'chodzi trudno, a w�a�ciwie nawet niemo�liwe, �e przyczyna braku u�-
liczby miechu i 'rado�ci u c�rki tkwd w czym� iinnym. Najwidoczniej
itrzeb- ' jest Co�, co j� gn�bi, co powoduje depresje. Pani oczywi�cie
ist�pu- o tym nie wie, bowiem c�rka nie zwierza si� Pani ze swoich
k�opot�w. Najwyra�niej czuj� �al w tym stwierdzeniu. Chcia-
�nym �aby Pani, �eby osiemnastoletnia kobieta mi� mia�a przed Pani�
, iinnej �adnych tajemnic?! Oczywi�cie jest to mo�liwe, ale izale�y w
ia je_ r�wnej mierze od Obydwu stron. Czy nie ma Pani sobie nic do
wo jo zarzucenia w tym wzgl�dzie? Czy nigdy nie pope�ni�a Pani �ad-
esj�cz. nyoh uchybie� w kontaktach z c�rk�? To jest materia bardzo
omiast delikatna, �atwo tu co� zepsu�, natomiast itrudno naprawi�. Cz�o-
f- yjg wiek si�. zamyka przed innymi nie ot tak scfoie, ale eaiwsze z ja-
r� jy kiej� przyczyny. Niewykluczone tak�e, �e c�rka nie ma �adnych
lrz�c)u k�opot�w, a po prostu ma tak� konstrukcj� psychiczn�, tak� oso-
,a jest bowo��. Jeden tryska rado�ci�, a inny jesit tak ipowa�ny, �e a�
c ,Wil� sprawia wra�enie wiecznie smutnego. Je�li Pani� bardzo martwi
Cie yf . �dziwne usposobienie", prosz� zapyta� c�rk� o k�opoty, prosz�
spr�bowa� z ni� porozmawia�, ale jak r�wny z r�wnym, jak
dwie kobiety, a nie wyst�powa� z pozycji, �e matka wie wszystko
najlepiej i towilla. Taka postawa do niczego pozytywnego niie mo-
�e doprowadzi�.
Na marginesie list�w jeszcze kilka uwag. Nie nale�y myli�,
co cz�sto si� zdarza, owulacji :z miesi�czkowaniem. Owulacja
to wykluwanie si� jajeczka z jajnika i jest to faza p�odno�ci.
Jej przeciwie�stwem jest krwawienie w pewnym okresie cy-
klu, czyli miesi�czkowanie. R�nica, jak wida�, zasadnicza.
Ci��a nie zawsze powoduje zatrzymanie miesi�czki. Znane s�
przypadki miesi�czkowania w pierwszych czterech miesi�cach
ci��y (dlatego w czterech a nie np. w sze�ciu, �e jest to w�a-
�nie ten moment, kiedy jama macicy ca�kowicie wype�nia si�
p�odem), mimo braku owulacji w tym czasie. W czasie mie-
si�czki, nazwijmy to �ci��owej" nie mo�e doj�� do ponownego
zap�odnienia, poniewa� nie ma owulacji i nie ma warunk�w w
samej jamie macicy. Badania wykazuj�, �e dodatkowej owu-
lacji raczej nie spotyka si� u kobiet.
O zaburzeniach w miesi�czkowaniu (oikres trwa 10 dni) na-
pisa�a do mnie r�wnie� dziewi�tnastoletnia Ola. Wyzna�a, �e
byia .nawet dwukrotnie ;u ginekologa, ale poniewa� iby�y to jej
pierwsze wizyity w �yciu u .tego lekarza, 'zupe�nie nie pami�ta,
co jej powiedzia� � tak by�a zdenerwowana. Musisz -p�j�� ko-
niecznie jeszcze raz. .Dwie poprzednie wizyty potraktuj jako o-
bycie z gabinetem ginekologicznym, a teraz ju� dok�adnie iwy-
sluehaij, co lekarz do Ciebie im�wi. Przypuszczam, �e b�le brzu-
cha mog� by� u Ciebie zwi�eane z przydatkami, ale 'niekonie-
cznie. Powiadasz, �e lekarze innej .specjalno�ci imaj� ir�ne opinie
na ten temat. Nie ma si� co dziwi�, albowiem b�le w prawym
dole biodrowym mog� by� w r�wnym stopniu spowodowane
wyrostkiem, p�cherzykiem '��iciowym, co w�a�nie przydatkami.
Id� bezwzgl�dnie do ginekologa!
Zajm� si� przypad�o�ciami, kt�re wymagaj� indywidualnego
kontaktu z lekarzem, ale poniewa� dortycz� mojej specjalno�ci
i wielu z Was prosi o informacje na ich temat, nie mog� od-
m�wi�. B�dzie zatem o tr�dziku, nadmiernym ow�osieniu, nad-
�erkach, uplawach, rz�sistkowicy.
Tr�dzik m�odzie�czy � pojawia si� w isaczytowym okresie
dojrzewania p�ciowego. Sk�ra jest w�wczas mocno przet�uszczo-
na wyst�puje �ojotok. Jego nadmiar zibiera su� w torebkach
okolow�osowych oraz w iporaeh sk�ry, czopujac je i doprow dza-
j�c do powstania >tzw. zask�rni/k�w. Przy zmniejszonej odporno-
lym jak
, �ci na zaka�enie 'bakteryjne powstaj� w tych miejscach stany
. ' zapalne. Wyst�puj� one w postaci ikrost ropnych i grudek Zmia-
> rw� mo- , ,
ny bardziej powierzchowne nie pozostawiaj� po ;sobie �adnych
. ... �lad�w, natomiast tr�dzik, w kt�rym tworz� si� 'g��bokie na-
1 . . ' cieki, zostawia szpec�ce bliiziny, kt�rych cz�sto nie mo�na potem
Jwulacja
usun��. Dlatego nie nale�y go zaniedbywa�, chocia� od razu mu-
j ' sz� zaznaczy�, �e leczenie tr�dziku jest bardzo trudne. Prowadzi
, . si� je w (dw�ch kierunkach � leczy si� stany zapalne oraz tzwra-
7 ' ca uwag� na profilaktyk�. Bardzo wa�ne jest przestrzeganie hi-
' gieny. Miejsca o nasilonym �ojotoku trzeba szczeg�lnie cz�sto
. . ,
. myc i przeciera� np. Acnosanem. Nie wyciskajcie zaskormkow!
Prowadzi to do ig��bszago wnikni�cia bakterii ropnych i zaostrz�-
ni� stanu -zapalnego. Oo jeszcze mo�na zaleci� � Oxycort, pian-
now k� Sanofil. Mo�na te� spr�bowa� leczenia bod�cowego � w.strzy-
. . kiwanie Delbety oraz smarowanie sk�ry twarzy witamin� Bs
z ampu�ki. Bardzo zalecam nagrzewanie na s�o�cu. A tak
w og�le, to ibrzeba cierpliwie czeka�, bowiem jest to dolegliwo��,
, ., przyznaj�, �e przykra, ikt�ra miija jednak wraz z osi�gni�ciem
. . dojrza�o�ci p�ciowej. U niekt�rych zostaj� �lady, na kt�re nie
. . ' . . ma rady. Niestety. .Tak iczy inaczej mi� jest to pow�d, by pisa�
rozpaczliwe listy, jak np. ten m�odzieniec:
..... . ' Te krosty na twarzy tak mi przeszkadzaj�, �e nie chce mi si�.
�y� i ch�tnie bym umarl 'no rok czy dwa lata i ockn�� si�, jak
. . mi ju� to przejdzie. No< c�, wypada ,si� chyba tylko u�miechn��.
lnie iwy-
, , I jeszcze jedna uwaga � tr�dzik jest �cis�e zwi�zany z okresem
j k � pokwitania. nie ma natomiast nic wsp�lnego z masturbacj�. co
. . niekt�rzy z Was staraj� si� sugerowa�.
ie opinie "
Nadmierne uw�o.sienie � dokucza przede wszystkim dziew-
prawym
j cz�tom, ale i ch�opcy napisali do mnie rw tej sprawie i s� ogro-
, , . mnie zmartwieni, �e maj� du�o w�os�w. 'O ile dziewcz�ta mo�na
jeszcze zrozumie�, cho� przyznaj�, �e z trudem, to przedstawi-
I . cieli pici brzydkiej zupe�nie nie i dlatego te� nie ib�d� si� tutaj
,. , . . nimi w og�le zajmowa�. Sk�d 'Si� bierze nadmierne uw�osienie?
, Zwi�zane jest to z androgenami, czyli .hormonami m�skimi wy-
, dzielanymi przez nadnercza. Podlega temu ka�da kobieta. Na-
llU, naU""
wiasem m�wi�c, przyjmuje si�. �e napi�cie seksualne powodowa-
o . ne jest w�a�nie przez ho-rmon 'm�ski, a wd�c kobieco�� �le�y1' na
., pod�o�u hormonalnym typu m�skiego. U niekt�rych kobiet po-
trebk h ziom tych hormon�w jesit 'wy�szy ni� wymaga fizjologia. To za-
owadza chwianie r�wnowagi hormonalnej, od kt�rego uzale�nione jest
�dporno uw�osienie p�ciowe (wzg�rek �onowy, pachy), wp�ywa na jego
intensywno��. Nadwy�ka powoduje nadmiar uw�osienia.
� *?? m
�
Nie ma co robi� z tego problemu i zawraca� sobie tym glo- *�
wy. Powiem wi�cej � to si� mo�e nawet podoba� i wielu si� re
podoba � mo�e to Was przekona. Moim zdaniem problem, oczy- c"
wi�cie natury kosmetycznej, istnieje tylko w przypadku nad- C1<
miernego uw�osienia twarzy: przypominam, ca�y czas m�wimy to
o dziewcz�tach. Te z Was. kt�re si� z tym borykaj�, odsy�am do
endokrynologa. Po co si� tak maltretowa� psychicznie? Zaryzy-
kujcie .t� wizyt�. w
Nad�erka � najpierw fragment listu:
Mam 18 lat i ju� nabawilam si� nad�erki. Nie rodzilam, nie m<
usuwalam ci��y, mo�e wiec dlatego, �e wcze�nie (17 lat) TO�- "
pocz�lam wsp�ycie? No bo dlaczego? Sk�d si� bierze ta cho- z
"j roba? Czy mo�e si� odnowi�, po wyleczeniu? Czy wypalanka, Pe
�� na kt�r� namawia mnie lekarz, boli? � STELLA.
�3 Nad�erka jest powierzchown� ran� na b�onie �luzowej szyjki w
�aj macicy. Wczesne podj�cie wsp�ycia na pewno nie jest jej
przyczyn�. Tak naprawd�, to do tej pory nie uda�o si� ustali�
przyczyn jej powstania. Nad�erki wyst�puj� u kobiet w r�- �
nym wieku, u tych, kt�re wsp�yj� i tych, kt�re jeszcze nie, SC1
u tych, kt�re rodzi�y i tych, kt�re nie, wreszcie u tych, W|C
�- kt�re usuwa�y ci��� i tych, kt�re jej >nie /usuwa�y. S�owem, mo- n
g� wyst�powa� u wszystkich pa� ibez wyj�tku. Nad�erka prosta
(w odr�nieniu od nowotworowej) nie jest schorzeniem .gro�nym,
na og� jest �atwo uleczalna. W�a�ciwie nie towarzysz� jej zad- ' c
ne objawy, mo�na j� stwierdzi� przy ginekologicznych bada- rze
niach wziernikowych. Metod� leczenia podejmuje si� w zale�no- �
�ci od jej morfologicznego wygl�du. Jest tych metod kilka. Je�-
li np. towarzyszy .nad�erce stan zapalny- szyjki macicy, podaje
si� �rodki przeciwzapalne (irygacja, tabletki, zastrzyki), je�li z
rz�sistkowiea, to leczy si� w�a�nie .najpierw j�, a ipotem farma-
kologicznie ju� sam� nad�erk�. Bywa, �e leczenie nie daje
efekt�w i w�wczas ginekolog decyduje si� na elektrokoagu- ni<
lacj�, .czyli tzw. wypalank�. Jest to .skuteczna imetoda leczenia,
po kit�rej nie ma nawrot�w. Leczenie farmakologiczne .mo�e iby�
nietrwa�e i mawroty si� zdarzaj�. Czy t2w. wy.palanka boli, .bo to
bardzo Was interesuje. Prawie nie. Nad�erki trzeba koniecznie
leczy�, bo w przeciwnym wypadku mog� sta� si� wrotami dla
cn�
nowotwor�w.
Jako si� rzek�o, nad�erkom nie towarzysz� �adne lub prawie
�adne objawy, jak wi�c mo�na si� przekona�, �e w�a�nie si� j� S'�
ma? Po prostu trzeba przeprowadzi� okresowe badania gineko-
logiczne, kt�re wiele dziewcz�t i kobiet niestety zaniedbuje. Ty�- P8
10
;ym glo- : koone mog� zapobiec tragediom. Leczenie stwierdzonych nad�e-
irielu si� relc Jest Jedyn� skuteczn� metod� profilaktyki raka. Od razu
rn oczy- chcia�bym poinformowa�, �e nawet stwierdzenie raka szyjki ma-
?u nacj- cicy w tzw. postaci zerowej, czyli nieinwazyjnej, daje stuprocen-
Ti�wimy tow� gwarancj� wyleczenia. Namawiam wszystkie z Was na
ylam do '< okresowe badania profilaktyczne, winny one by� nawykiem ka�-
Zaryzy- ' eJ dziewczyny i kobiety. Przecie� w pewnym sensie trzymacie
1 w swoich r�kach swoje zdrowie, a nawet i �ycie.
j Up�awy � s� sygna�em, �e w narz�dzie rodnym dzieje si� co�
am nie ; niedobrego, a mo�e dziia� si� wiiele. Nie ma co wypisywa� do
ltj roz. mnie list�w, tylko jak najszybciej i�� do lekarza. Nie na�e-
ta c/jo. � �y tego 'lekcewa�y�, bo (konsekwencje mog� by� bardzo przykre.
talanka Pewnie zmartwi� te z Was, kt�re prosi�y mnie o przepisanie le-
ku, ikjt�ry by ,te upiawy zlikwidowa�. Od kiedy to Deczy si� obja-
j szyjki wy> a czym� takim jest w�a�nie ta wydzielina, a nie chorob�,
jest jej kt�rej s� sygna�em? Id�cie do ginekologa i to niezw�ocznie!
ustali� Rz�sistkowica � spowodowana jest przez pierwotniaka
w r�_ zwanego Tlriichomonais yaginalis. Kilka K Was ite� -mnie oczywi-
;ze nje �oie prosi�o o recept�, Ibo (to Wi�by najpro�ciej, ipo co si� fatygo-
j tych, Wpa� do gimekokga. Nic :z tego! iPirzy ,tej chorobie musz� by�
m mo. przeprowadzone ibadanaa mitorosUoopowe. Ju� chocia�by z tej in-
prosta formacji jaisno wynika, �e wizyta iu lekarza jest niezb�dna. Za-
o�nym, ka�enie iszerzy si� przede wszystkim d/rog� koatakt�w ip�aiowych
ej �ad_ i dlatego leczy� trzeba oboje partner�w. Mo�na te� si� zarazi�
ba(ia_ '� rz�sistkiem w innych okoliczno�ciach, np. w czasie k�pieli czy
ale�no- poprzez korzystanie ze wsp�lnego r�cznika z osob� zara�on�.
:a jeg_ Tak czy inaczej id�cie do lekarza.
podaje Choroby przenoszone drog� p�ciow� to temat, kt�ry moich
)i je�ii Czytelnik�w r�wnie� interesuje.
farma- Najcz�stsz� lokalizacj� owych chor�b jest �e�ski lub m�ski
e ,jaje narz�d p�ciowy. Ich przekazywanie odbywa si� iprawie wyJ�cz-
ikoagu- l � nie Przez kontakt p�ciowy i dlatego �wiatowa Organizacja Zdro-
C2Lnia ' wia u-stalila idefimicj�, kt�r� przytoczy�em na isamym ipocz�itku
i�e iby� � choroby iprzenoazone drog� ip�eiow�. S�u�ba zdrowia coraz
bo fo ' oh�bniej odst�puje od 'terminu � chosroby weneryczne. Po pier-
iecznie > wisz� dlatego, �e mi� obejmuje an wszysibkdch znanych obecnie
mj ,j]a : schorze� iprzenoszonych drog� kontaktu p�ciowego. (Pod has�em
choroby weneryczne w inasaej .strefie .klimatycznej, w Europie,
praw-e ' rozumie si� dwie przypad�o�ci � rze��czk� i ki��, pozositale ju�
si� j� : si� t,u nie imieszcz� i .st�d ta stara definicja traci sens). Drugi
Sineko- : pow�d jest natury psychologicznej. W odczuciu spo�ecznym za-
,e. Ty�- padni�cie na chorob� weneryczn� to poni�aj�ca, kompromituj�ca
11
wpadka, wstyd i itym podobne. Takie nastawienie wyra�nie u- Rze
trudni� walk� z tymi schorzeniami � leczenie, profilaktyk�. �nie
przerywanie ��a�cuszka" ich rozszerzania sig. Czasem zaka�eni
zadaj� sobie wi�cej *rudu, by chorob� ukry� ni� j� wyleczy�. pici
Jest nadzieja, �e w przysz�o�ci rzymska bogini mi�o�ci Wenus tac'
pozb�dzie si� przykrych obci��e� zaka�nych na rzecz jej wia�ci- SU8
weigo sprawcy i jego mi�osnych .uniesie�. chr<
Do chor�b przenoszonych drog� p�ciow� nale�� (w naszym kli- wa<
macie): ki�a (syfilis, lues), rze��czka (tryper), rz�sistkowica, za- P�d
ka�enie narz�d�w grzybami chorobotw�rczymi, wirusami lub zmr
bakteriami, wszawica tonowa. . lficz
Zaka�enie pozap�ciowe iki�� ii rze��czka zdarza si� niezwykle na
rzadko. Dziieje si� tak dlatego, i� zarazki wywo�uj�ce obydwie trze
te choroby, a wi�c kr�tki blade (powoduj�ce ki��), jak i dwoinki nie
rze��czki poza organizmem cz�owieka szybko gin�. S� one bar- kie
dzo wra�liwe na wysychanie i (zmiany itemperatury. Je�li znajd� usti
si� na powietrzu, w �rodowisku suchym, ju� pod kilku minutach nar
staj� si� niezdolne do zaka�enia. My�l�, �e w ,tym momencie Ci ov
M wszyscy, kt�rzy pisz� do mnie mniej wi�cej tak: ner
Podejrzewam u siebie chorob� weneryczn�, nie wiem gdzie "
si� moglem (-lam) zarazi�, bo do tej pory nie podj�lem (-lam) �"w
jeszcze wsp�ycia plciowego � zrozumieli, �e si� myl�. O ile zenl
jeszcze paso�yty, rz�sistek pochwowy czy wesz �onowa, jako UEj
odporniejsze mog� by� przenoszone drog� po�redni� (bielizna, wy(
przedmioty), to w przypadku pozosta�ych schorze� jest to nie- nie
prawdopodobne. 2�<
Po tych wyja�nieniach wiecie ju�, �e wielu z Was, analizu- ryrr
j�� r�ne objawy wyst�puj�ce w strefie narz�d�w p�ciowych rz <
(up�awy, sw�dzenia, pieczenie, wypryski b�d�ce pochodn� in- P'el
nych okoliczno�ci ni� kontakt p�ciowy), zupe�nie bezpodstawnie "f E
doszukuje si� u siebie chor�b wenerycznych nazywanych od zml
dzi� chorobami przenoszonymi drog� p�ciow�. Przyjrzyjmy si� trar
im bli�ej. 9�!
Na zaka�enie mimii nara�eni s� zw�aszcza miedzi ludzie ob�j- dzie
ga (ploi. Okazuje :si�, �e chorzy do lat 24 stanowi� 50% og�u sw
chorych ina (ki�� i Tze��cak�. Powodem jest w znacznym stopniu lecz
niedostateczne u�wiadomienie niebezpiecze�stw jakimi te S�*C'
choroby gro��. W wyniku owej nie�wiadomo�ci wielu chorych Pac
nie zg�asza si�, niestety, przez d�u�szy czas do lekarza. Wielu _ cno
nie zauwa�a pierwszych zmian .chorobowych lub nie kojarzy dch
z mo�liwo�ci� zaka�enia i z tego ipowodu .pozostaj� bez leczenia. zy
Nie leczona ki�a mo�e po latach grozi� ci�kimi nast�pstwami. za
12
yra�nie u- j Rze��czka, chocia� ma przebieg �agodniejszy, nie leczona wcze-
ofilaktyk�. i �nie te� powodowa� mo�e trwa�e uszkodzenie zdrowia.
i zaka�eni j Wspomnia�em ju�, �e ki�a i rze��czka przenoszone s� drog�
wyleczy�. j p�ciow�. Zmiana partnera kryje wi�c ryzyko zaka�enia. Py-
ici Wenus j tacie, >ezy s� jakie� pewne sposoby unikni�cia zachorowania,
jej wla�ci- i sugerujecie prezerwatyw�. Rzeczywi�cie w znacznym stopniu
i chroni ona przed zaka�eniem. Bardzo cz�sto do zaka�e� pro-
�szym kli- i wadz� znajomo�ci zawierane po wypiciu alkoholu, statystyka
owica, za- podpowiada, �e a� ok. 70�,'0! Picie alkoholu w czasie leczenia
usami lub zmniejsza skuteczno�� dzia�ania lek�w i utrudnia ca�kowite wy-
leczenie. Je�li po przygodnych stosunkach p�ciowych zauwa�ymy
niezwykle j na narz�dach jakiekolwiek zmiany, nawet pozornie niewinne.
; obydwie i trzeba natychmiast uda� si� do lekarza. Pozwoli to na wyklucze-
i dwoinki i, nie choroby lub na jej wczesne rozpoznanie, a w�wczas na szyb-
l one bar- i kie i ca�kowite wyleczenie. Nie wolno czeka� a� zmiany same
�li znajd� j ust�pi�. Wstyd jest tu nie na miejscu � zaniedbanie leczenia
minutach ; nara�a chorego na powa�ne nast�pstwa. Mo�e si� on zg�osi� do
mencie Ci dowolnie wybranej poradni dermatologicznej, czyli sk�rno-we-
� nerycznej, kt�ra zapewnia pe�n� dyskrecj�.
iem gdzie , Ki�a nie wywo�uje zazwyczaj u chorego znaczniejszych dole-
em t-lam) '< gliwo�ci typu b�l czy uporczywy �wi�d. Objawy te nie czyni� wra-
yl�. O ile i �eni� �gro�nej choroby". W dodatku po pewnym czasie same
)wa, jako ' ust�puj�. Pozornie niewinny wygl�d wczesnych zmian chorobo-
(bielizna, '. wych jest przyczyn� lekcewa�enia choroby przez ludzi, kt�rzy
st to nie- j nie wiedz�, �e musi mie� ona gro�ne nast�pstwa. Po up�ywie
; 2�4 tygodni od chwili zaka�enia pojawia si� w miejscu, w kt�-
, analizu- rym zarazki wnikn�y do organizmu, a wi�c najcz�ciej na na-
p�ciowych � rz�dach . p�ciowych, ma�a nie bolesna ranka, nazywana zmian�
lodn� in- '' pierwotn�. R�wnocze�nie powi�kszaj� si� gruczo�y limfatyczne
odstawnie .' w pachwinach. S� one ,przy tym twarde i niebolesne. U kobiety
anych od \ zmiana pierwotna mo�e niekiedy umiejscowi� si� na wewn�-
iyjmy si� ~* | tranyc�i cz�ciach p�ciowych i w�wczas jest niezauwa�alna. Po
i 9�10 tygodniach od chwili zaka�enia wyst�puje na sk�rze <bar-
t�e ob�j- ! dziej lub mniej widoczna wysypka (plamki, .grudki), tot�ra nie
)"/ i og�u , sw�dzi. Wysypka 'ta r�wnie� :z czasem 'znika sama, bez leczenia,
n stopniu i lecz mo�e pojawi� si� ponownie w r�nych postaciach, cz�sto
ikimi te � s�czy si�. Umiejscawia si� ona g��wnie na narz�dach p�ciowych,
chorych l pachwinach i w okolicach odbytu. Je�li chory dalej nie leczy si�,
a. Wielu | choroba przechodzi w okres utajenia � rozwija si� nadal mimo
i-jarzy ich | braku jakichkolwiek zewn�trznych objaw�w. T� jej (posta� na-
leczenia. j zywamy ki�� utajon�. Mo�na j� w�wczas wykry� � jedynie
pstwami. za pomoc� serologicznego badania krwi, tzw. odczyn Wasser-
mana i inne. Taki bezobjawowy stan trwa d�ugo. Dopiero po
kilku, kilkunastu latach doj�� mo�e, je�li chory si� nie leczy, do e
ci�kich zmian chorobowych. Jest to trzeci okres ki�y, a proces c
chorobowy w tym stadium toczy si� najcz�ciej AV uk�adzie ner-
wowym (parali� post�puj�cy, guzy kilakowe m�zgu, wi�d rdze- \,
ni�...)
Wyst�pi� -mog� .tak�e zmiany w uk�adzie kr��enia i w wielu d
innych narz�dach. Medycyna potrafi ca�kowicie ki�� wyleczy�. I
Im wcze�niej rozpocznie si� leczenie, tym trwa ono kr�cej. Naj- f
lepiej, gdy ma to .miejsce w pierwszym okresie ki�y, p�niej te� k
mo�na si� ca�kowicie wyleczy�, tyle �e kuracja jest d�u�sza i d�u- n
�ej te� musza, iby� prowadzone po leczeniu badania kontrolne. u
Trudniejsza jest sprawa, gdy w o-rgan.izmie s� ju� zmiany spo- i
tytkane w trzecim okresie ikily. Mo�na powstrzyma� dalszy prze- t
bieg choroby, nie jest to jednaik r�wnoznaczne z przywr�ceniem k
pe�nego zdrowia (mii'mo wyleczenia ki�y). J1
Rze��czka wyst�puje cz�ciej ni� kila. Zarazki tej cho- '
| roby znajduj� dogodne warunki do rozwoju na b�onie �lu- v
zowej narz�du moczowo-p�ciowego. Wprawdzie jej przebieg
jest �agodniejszy ni� ki�y, lecz nie wolno jej lekcewa�y�.
Nie leczona prowadzi do powa�nych i trwa�ych nast�pstw.
Okres wyl�gania rze��czki wynosi u m�czyzn 2�5 dni, u
kobiet l�2 tygodni. U m�czyzn pojawia si� silne pieczenie
w cewce moczowej oraz wyciek ropnej wydzieliny, u kobiet tzw.
up�awy, czyli ropna wydzielina. Zdarza si�, �e objawy s� s�abe
\ lub brak ich zupe�nie, a up�awy mog� wyst�powa� z powodu
� iirunych schorze� kobiecych. Bywa, �e kobieta dowiaduje si� o
�j swojej chorobie od partnera, kt�rego zarazi�a lub ite� -choroba
.4 zostaje Wykryita dopiero w�wczas, gdy dochodzi do powik�a�
i (zapalenie przy datk�w, kt�re mo�e prowadzi� do 'bezp�odno�ci).
! W razie rozpoznania om�wionych chor�b konieczne jest wy-
j krycie i obj�cie leczeniem �r�de� zaka�enia, tj. os�b, od kt�rych
chory si� zarazi� oraz partner�w, kt�rych on sam m�g� z kolei
' zarazi�. Osoby te musz� :by� zibada;ne i w irazie potrzeby leczone.
:\ Chodzi o to, by przerwa� ��a�cuszek" przenoszenia choroby.
!
j Bz�siistkowic� wywo�uje paso�yt jednokom�rkowy tzw. >rz�-
sistek pochwowy. Jest to bardzo cz�ste schorzenie u kobiet. Je-
go objawy to obfiite up�awy, �wi�d, pieczenie. U m�czyzn zaka-
�enie przebiega bez objaw�w dla,tego te� partner chorej kobiety
i musi iby� zawsze jednocze�nie z ni� leczony, nawet w�wczas kie-
,; dy nie ma �adnych dolegliwo�ci.
14
Dopiero po ; Zaka�enie wirusami i r�nymi bakteriami objawia si� u m�-
nie leczy, do czyzn stanem zapalnym cewki moczowej, za� u kobiet jest przy-
ily, a proces czyn� uplawow. Podobnie jak w poprzednich schorzeniach, za-
ikladzie ner- interesowany powinien jak najszybciej uda� si� do odpowiedniego
' w>3d rdze- lekarza.
Mam nadziej�, �e uda�o m.i si� wprowadzi� pewien porz�dek
a i w wielu do Waszej wiedzy o chorobach przenoszonych drog� p�ciow�,
l� wyleczy�. Pewne objawy chorobowe, o kt�rych do mnie piszecie, przy-
kr�cej. Naj- pominaj� te towarzysz�ce chorobom przenoszonym poprzez
, p�niej te� ! kontakty p�ciowe, ale Ci, kt�rzy takowych jeszcze nie podj�li,
ilu�sza i d)u- j nie powinni mie� takich obaw. Dziewcz�ta narzekaj�ce na
a kontrolne. uplawy informuj� jeszcze raz, �e igh przyczyn mo�e by� wiele
zmiany spo- ''. i niekoniecznie ta jedna, kt�r� podejrzewacie. Ch�opcom zmar-
dalszy prze- i twionym tym, �e na ich narz�dach p�ciowych pojawi�y si�
ywr�ceniem i krosteczki, opryszczki, �e dokucza im sw�dzenie, donosz�, �e
jest wiele innych powod�w, kt�re mog�y te objawy wywo�a�
ci tej bho- ' niekoniecznie trzeba wszystko zwala� na Wener�, zw�aszcza
b�onie �lu- w�wczas, kiedy cz�owiek nie dosta� si� w jej sieci. Po prostu,
ej przebieg trzeba i�� do lekarza,
lekcewa�y�.
nast�pstw.
2�5 dni, u
le pieczenie
: kobiet tzw.
wy s� s�abe i
� z powodu
aduje si� o
te� choroba \
o powik�a�
zplodno�ci). ;
le jest wy-
od kt�rych i
l�g� z kolei
�by leczone.
Draby,
tzw. >rz�-
kobiet. Je-
zyzn zaka-
rej kobiety
iwczas kie-
l
TO NIE CHOROBA
ALBO
POGODZENIE
Z MASTURBACJ�
Je�li Pan mi nie pomo�e, to ju� chyba nikt. Dlaczego tak tr�- duL
gizu-j�? Ot� od blisko pi�ciu lat regularnie uprawiam mastur- m'<
bacj�. Obecnie mam lat pi�tna�cie. Wiem, �e onanizm nie jest 8�v
czym� anormalnym, chorob� czy czym� w tym rodzaju. Czyta- nle
lam o tym, �e podejmuje go mlodzie� w wieku dojrzewania. rze
O tym wszystkim wiem, ale zastanawiam si�, czy w moim przy- P0*
padku nie jest to jednak choroba? Czy dziesi�cioletnie dziecko P1"2
(tak by�o ze mn�) uprawiaj�ce masturbacj� jest zupe�nie zdro- P�5
we? Trwa ju� to u mnie tyle lat' l nie potrafi� si� wyzwoli�. s
Chcialam powiedzie� o tym wszystkim mojemu przyjacielowi, "
ale zrezygnowalam. Jak ja mam to przezwyci�y�? Gryz� si� P31
tym okropnie. By� mo�e to minie, ale je�li nie, to co b�dzie? J63
J Co b�dzie doktorze? � LILA. �z!'
J2 Moja dro.ga, 'najbardziej sobie szkodzisz wszechobecn� u Ci�- pr�
bie zgryzot�. Jak z niej wyj��? W pierwszej kolejno�ci wyzb�d� nje
si� g��bokiej analizy tych praktyk, daj sobie z ni� spok�j, to nyc
naprawd� niepotrzebne. Jestem przekonany, �e pi�cioletnie za- mo
biegi mas-turbacyjne nie wywo�a�y u Ciebie �adnych skaz fi- 5 5
zyeznych i psychicznych do chwili, kiedy nie popad�a� w roz- na
'] my�lania. To one nios� Ci niepok�j, kt�ry jest dla Ciebie naj- wgj
/j wi�kszym zagro�eniem. Dlaczego? Ano dlatego, �e nie pozwalaj� j a,
Ci sk�adnie rozumowa� i r�wnie s-kladnie post�powa�. niai
Mas.turbowan.ie rozpocz�a� na przedipro�u dojrzewania. M�a- Vm
�a� dziesi�� lat, a w�a�nie w tym wieku zaczyna si� u dziewczyn- kra
� ki niepok�j hormonalny i narz�dowy. Przypadkow� manipu- J'
� lacj�, np w czasie mycia, mog�a� odkry�, �e pewne zabiegi w wl?
j okolicy lub te� na wra�liwiej�cym sromie sprawiaj� ulg� czy brefi
j te� przyjemno��. Nie maj�c w�wczas �adnej grzesznej postawy nyc
i wobec tego zjawiska powtarza�a� je wy��cznie dla uzyskania Pw
j prze�ycia, kt�re zapami�ita�a�. Powtarzaj�c utrwali�a� nawyk, wo)
podobnie jak palacz utrwala nawyk palenia papieros�w. W mia- gaiz
r� jak dojrzewanie post�powa�o, ten nawyk wamnikowy wzmo- wy�
cniony zosta� zwi�kszaj�c� si� wra�liwo�ci� narz�du p�ciowego, tato
z niego zreszt� wynik�� oraz pojawiaj�c� si� �wiadomo�ci� zalb
p�ciow�. By� mo�e teraz masturbacji u Ciebie towarzysz� wy- prz:
obra�enia zwi�zane z,blisko�ci� osobnika m�skiego, kt�rego lu- wai
blsz, owego przyjaciela, o kt�rym wspomnia�a� w li�cie. Je�li . A
taik, to odej�cie od masturbacji dziewcz�cej mo�na by uwa�a� wie
za najbardziej bliskie idealnemu, ta'kie bowiem nie zagra�a Slj/i
partnerskiej harmonii eratyoanej. Inaczej rzecz ,si� ma z ma- m�n
stwbacj� uprawian� dla �samej siebie", dla w�asnego, indywi- ma
18
to tak tr�- l dualnego wr�cz egoistycznego zadowolenia. Je�li do wczesnych,
m�odzie�czych czy nawet wcze�niejszych dzieci�cych zabie-
g�w nie zostaje w pewnym momencie w��czone wyobra�e-
n'e � udziale partnera, to w�wczas, gdy ten partner pojawia si�
rzeczywi�cie (narzecze�stwo, ma��e�stwo), mog� pojawi� si� k�o-
poty we wsp�yciu. Po (prostu mo�e ono dawa� niepe�n� skal�
prze�y� � przynajmniej na pocz�tku uk�adu partnerskiego, do-
p�ki nie dojdzie do zharmonizowania dw�ch �r�de� bod�c�w
seksualnych: masturibaeyijnego i partnerskiego. Chcia�bym Lilu,
byi� uwierzy�a, �e (wa�nej w Twoim �yciu isprawie przysz�o�ci
pamtineriskiej naprawd� nic nie zagra�a. Co Ci� wobec tego
jeszcze itak Ibairdzo dr�czy? W imi� czego chcesz ,si� uwolni� od
�z�ego"? Chyba �e kryj� si� za tym motywy wy�szych racji,
np. kszta�towanie silnej woli. A to prosz� bardzo. Nie mam nic
przeciwko temiu! Osobnicy z .twardym charakterem s� prywat -
na e i spo�ecznie (bardzo po��dani. Pami�taj o jiednym � �ad-
nych dochodze� ii analiz. Postanawiam, (bo tak chc�! Aby ipo-
m�c Ci w takim hartowaniu si�, proponuj� unika� sytuacji,
kt�re sprzyjaj� gromadzeniu si� napi�cia seksualnego (przyozy-
na fizjologiczna � przekrwienie miednicy ma�ej). I itak nie-
wskazane jesit d�ugie pozostawanie w (pozycji isiedz�cej, stwa-
rzanie .sytuacji, w kt�rych srom poddawany jest ipowtarzaj�ce-
miu si� dra�nieniu it,p. Nale�y to� rozprasza� napi�cie seksualne
powsitafie na pod�o�u psychicznym. Jak ito wszystko robi�? Do-
bra jest ka�da inna forma aktywno�ci umys�owej i fizycznej.
Jeszcze kilka s��w o masturbacji dzieci�cej, a nawet niemo-
wi�cej.. Jest oma na pewino akitem pozibaiwionym jiakichkolwiek
hre�ci lOskojarze�) seksualnych. Czasem u niemowl�t �zaniediba-
nych higienicznie wyst�puj� w okolicy sromu wyprzenia, ow,si'ki.
Powodiuje ito draipania i pocderanda sromu, ia ito w efekcie wy-
wo�uje u iniemowl�cia prze�ycia fiajologicane Eibli�one do or-
gaizmu. Wyst�puj� te� ane czasem u niemowl�t madipobudli-
wyeh, z nadnnuichliiwo�ci� i zaibunzeniami snu. Mastanbuj� si�
tak�e niemowl�ta w pe�ni edirowe, krt�re odkrywaj� w wyniku
zalbawy sromem lulb pr�ciem wyj�tkowe doznania. Ka�d� z tych
przyczynowo innych postaci mastonbacji wanto i mo�na przer-
wa� odpowiednim post�powaniem Ib�dt� lekami.
Mam pi�tna�cie lat. Pisz� do Pana, by prosi� o pomoc w spra-
wie, kt�ra nurtuje mnie od ponad dw�ch lat. Onanizuj� si�.
S�ysza�em r�ne zdania na ten temat. Chcia�bym, aby Pan po-
m�g� mi z tymi zerwa�, bo ja .sam mi� mog� sobie da� rady. Nie
mam silnego charakteru. � WOJTEK.
19
Niewiele wi�cej mam Ci Wojtku do powiedzenia ponad to, co om
przekaza�em Liii. Zerwania z tym �na�ogiem" z powod�w zdro- w
woittnych nie musz� CS proponowa�, (bo zagro�enia zdrowia ani si�
fizycznego, ani psychicznego ifcu nie ma. Przeciwwskazane jest c�v
przesadne, nieokie�znane poddawanie si� potrzebom masturba- roz
ej i. Dlaczego? Zgodzisz iSi� ehyiba ze mn�, �e myi�li cz�owieka,
jego energia .�ydowa powinny by� skierowane na wiele innych.
wa�nych zada�, kt�re cz�owiek ma do spe�nienia. Mastiumbacija or
jest zjawiskiem fizjologicznym, powiedzia�bym nawet ochron- na
nyim dla m�ozyzny tylko wtedy, igdy zmniejisaa gromadz�ce si� onc
w .nim napi�cie isefcsuaine, a nie rozprasza go wskutek aby,t
cz�stych do niej powrot�w. We� to pod uwag�! y
Nie mog� sobie da� rady z pewnym k�opotem. Nikt p ro-
dziny o nim nie wie, do lekarza boj�, a raczej wstydz� si� i��,
kole�ankom -nie iwfam, zreszt�, co one by mi ipomogly. Ot� od Vfoc
petwnego czasu, dok�adnie nie pami�tam, ale chyba od pierw-
szej klasy podstaw�wki, zacz�am, si� onanieowa�. Pocz�tek by� cy
niewinny. Kt�rego� 'wieczoru, po obejrzeniu filmu, tp&szlam si�
k�pa�. Lej�ca si� z kranu woda przyjemnie uderza�a mnie po
nogach. Pomy�la�am, co by to by�o, gdyby skierowa� wod� min
W inne miejsce. Talk te� zrobi�am. Wtedy pierwszy raz <w �yciu
prze�ylam orgazm. Taki by� mi�y z�ego ipocz�tek. W -miar� u- czas
plywu lat zacz�am obawia� si�, �e moje post�powanie mo�e
by� przyczyn� jakiej� choroby (w dalszym ci�gu onanizowa�am wy
si� i to nie tylko <w ten jeden spos�b). Od pewnego czasu obser- za
_. wuj� u siebie objawy nerwicy � kiedy odpowiadam w szkole w� '
'�� ca�a si� trz�s�, nie potrafi� zanie�� dw�ch 'szklanek -z p�ynem do
drugiego pokoju, bo dr�� mi r�ce, jestem rozdra�niona, cz�sto Pc
pl�cz� z by�e powodu. Mam dopiero 17 lat i wydaje mi si�, �e prys
ca�e �ycie jest bez sensu. Mam, ch�opaika, ale jest mi on zwpe�- pow
nie oboj�tny, podczas kiedy on m�wi, �e mnie kocha. Jako , wzrc
ma�a dziewczynka szuka�am sposobu �wyladotwama si�", a te- cji p
raz ikiedy ju� mam tchlotpaika, nawet nie ca�ujemy si�. Po prostu takie
natwe� calowanie nie sprdrwia mii �adnej przyjemno�ci. "Wol� cz� i
samogwa�t. Przecie� to nie moja wina, �e tak bardzo mnie to nej j
onanizowanie iwci�gn�lo. Pr�ibawa�am si� odzwyczai�, ale to jest przyj
silniejsze ode mnie. Wstydz� si� swego post�pawama. Co mam staw;
robi�, �eby wyrwa� si� z tego �na�ogu?" � OLGA. ch�oj
R�wnie dramatyczne* listy otrzymuij<� do�� cz�sto. M�odzi ludzie przez
s� (przera�eni, wstydz� isi� swego post�powania), iniejednokirotnie z ni n
widK.� w nim odchylenie od normy. Wszyscy b�agaj� o rady- ta �
ksjiln� pomoc. Zaczn� od ba<rdao 'za.sadniczego sitwierdzenia � wym:
20
onaniizm nie jest patologi�. To nie choroba, Olgo. Sama zreszt�
w li�cie napisa�a�, powo�uj�c si� na lektury, �e nie Ty jedna
si� onanizujesz, �e przechodzi przez to przesz�o 90% ch�op-
c�w i ponad 50% dziewcz�t. Istotnie tak jest, a Ty mimo to
rozdzierasz szaty nad sob�. Po co?
Samogwa�t pojawia si� w chwili pierwszego, wielkiego rzutu
hormonalnego w organizmie. Zwi�zane jest z tym bardzo sikie
napi�cie seksualne. Maj� je wszyscy, z tym, �e u jednych jest
ono mniejsze, a u innych, jak np. u Ciebie Olgo, bardzo silne.
Pytasz, jak wyrwa� si� z �na�ogu"? Bardzo niewskazane by�oby,
gdyby� po latach uprawiania samogwa�tu zrezygnowa�a z nie-
go w og�le. To mog�oby tylko wywo�a�, b�d� jak w Twoim
przypadku, pog��bi� nerwic�. Czy ona przyipadkiem nie jest spo-
wodowana u Ciebie przekonaniem, �e robisz co� z�ego, co�
bardzo zdro�nego? Zasitan�w isi�. Z listu wynika, �e masz zde-
cydowanie negatywny stosunek do swego post�powania, �e je
pot�piasz. Dziewozyino, przecie� Ty naprawd� nic zJego nie ro-
bisz. By� mo�e, jak to sobie wyra�nie u�wiadomisz, nerwica
minie. Mo�esz bra� Nervosol, ale przede wszy.stlkim staraj si�
kszta�towa� wol�. Powinna� np. postanowi�, �e od dzi� ograni-
czasz cz�stotliwo�� masturbacji, �e nie zawsze, kiedy Ci si� za-
chce, ale powiedzmy raz na jatki� czas, no i naturalnie musisz
wytrwa� w tym postanowieniu. Takie �wiczenie woli mo�e, po-
za wszystkimi, doskonale wp�yn�� na Tw�j charakter. Silna
, . , , , , , . . . ,,,,..
wola jest t� cech�, kt�r� podziwiamy u innych, kt�rej im �a-
. .
zdroscimy.
Powinna�, Olgo, tak�e unika� gor�cych k�pieli, nie u�ywa�
prysznica, stara� si�. ite� nie siedzie� aby.t d�ugo � wszystko to
powoduje przekrwienie miednicy ma�ej, a w konsekwencji
wzrost napi�cia seksualnego. Nie powinna� te� siada� w pozy-
cJi powoduj�cej podra�nienie narz�d�w. Jednym s�owem unikaj
takich sytuacji, kt�re powoduj� potrzeb� masturbacji. Z rozpa-
CZ3 piszesz, �e kontakt z Twoim 'Ch�opcem nie sprawia Ci �ad-
nej przyjemno�ci, �e wolisz samogwa�t. Tyle lat uprawiania go
przynios�o pewne przyzwyczajenia i nie od razu mo�esz ,,iprze-
stawi� si�" na inny rodzaj dozna�. Dobrze by by�o, �eby Tw�j
ch�opak stosowa� w trakcie pieszczot to, do czego Ty przywyk�a�'
przez lata masitunbacji. No tak, ale on musi wied2ie� co. Trzeba
z r"01 na ten temat porozmawia�, a je�li nie zdob�dziesz si� na
talk rozmow�, to musisz mu to zasugerowa� w spos�b nie
wymagaj�cy s��w.
21
To wszystko, Olgo, co mog� Ci doradzi�. Tobie i innym. To no i
jeat receipita, o kt�r� .prosicie, innej nie b�dzie, ibo by� nie mo�e. cent
Nie ma leku, kt�rego za�ywanie eliminuje masturbaej� i na C;
przysz�o�� o nic takiego mi� pro�cie. Zamiast pogr��a� si� w ner- na,pi
wicy, komplikowa� sobie �ycie, czy .naprawd� nie lepiej p�j�� blen
do seksuologa? To �adne bohaterstwo, chocia� Wy to tak w�a�- zain
nie traktujecie, to normalna, zwyk�a sprawa. wie
Do lekarza za nic w �wiecie nie p�jd�. Jest Pan jedyn� osob�, la r
od M�rej spodziewam si� pomocy. To, o czym pisz�, jest moim u�pi
utrapieniem i dlu�ej tak nie tmog� �y�. Mam 15 lat. W zesz�ym my
roku zostalem uczniem szko�y �redniej i zamieszka�em w in- sobi
ternacie. Tu w�a�nie zacz�a si� moja �yciowa tragedia. Zna- i rc
laz�em si� w jednym \pokoju z kilkoma starszymi kolegami � Iud2
i szybko zauwa�y�em, �e dziej� si� tu dziwne rzeczy. By�em nie.
w tych sprawach zupe�nie zielony i dlatego wsp�lne chodzenie wyg
do �a�ni przyj��em za wyraz kole�e�stwa. Po jakim� czasie za- hori
uwa�ylem, �e koledzy w czasie tych k�pieli onanizuj� si�. Zmu- te�
szali do tego i mnie. Bronilem si�, ale zacz�li mi dokucza�. Po- r��c
woli przyzwyczai�em si� do tego i wsp�lne onanizowanie si� z * �mii
kolegami nawet zacz�o mi si� podoba�. Po miesi�cu nikt si� stru
ju� z tym nie kry�. Robili�my to jawnie � w �a�ni i w salach. zny
Gdy tylko rozpoczyna�a si� cisza nocna, rozbierali�my si� do na
naga i masturbawali�my nawet do p�nocy. Najpierw ka�dy ste- kier
bie, a potem jeden drugiego. Wci�gn��em si� w to ca�kowicie. nie
W czasie wakacji zacz��em to robi� z rodzonym bratem., m�od- czyi
|1 szjfm ode mnie. Martwi� si� o niego, bo go kocham, ale Panie tnat
doktorze, to nie ja go w to wci�gn��em. Inicjatywa wysz�a ra- M�J
czej z jego strony, a by�o to tym �atwiejsze, �e �pimy w jednym dzie
l�ku Ja wiem, �e to co robimy, jest zboczeniem seksualnym ze i
i mo�e nas to zgubi�, jednak nie potrafimy obaj bez tego �y�. kcw,
Par� razy chcieli�my to przerwa�, ale wytrzymali�my zaledwie wie
kilka dni. Pr�bowali�my r�nych sposob�w, by wyrwa� si� z na- W <
logu � zimne natryski, kilkukilometrowe biegi, tabletki (Thio- prz<
rydazyna np.). Wszystko na nic. Prosimy o pomoc, co robi�, �eby do
si� odzwyczai�? � PIOTR i PAWE�. chy
Wielokrotnie wyra�a�em pogl�d, �e masturbacja jest �abie- nos
giem towarzysz�cym dojrzewaniu biologicznemu i w tej�e fazie . ko�
�ycia jest jednym z g��wnych .sposob�w roz�adowywania na- ,dz�
pi�cia seksualnego i wreszcie, �e nie sakodzi. Pisa�em .te� o <tym, leni
i� nie ma prostej relacji mi�dzy masturbacj� a r�nymi zabu- siei
r�eniami seksualnymi, co talk cz�sto sugeruj� moi pacjenci i ko- kow
respondenci. Pogl�d sw�j wspieram opini� wielu specjalist�w,
22
no i tym, co spostrzegam w �yciu. List braci wni�s� nowy ak-
cent do tej sprawy.
Cz�sto w moich wypowiedziach przewijaj� si� sformu�owania:
napi�cie seksualne, potrzeba seksualna, a j-u� gdy m�wi� o pro-
blemach dojrzewania, nie mog� si� bez nich oby�. U�wiadamiam
zainteresowanych, �e napi�cie seksualne to sil� przemo�na, pra-
wie fatalna. To ona wrzuca nas w okowy onanizmu, nie pozwa-
la nam by� sob�, a w zwi�zku z tym jeste�my bezgrzeszni,
usprawiedliwieni, nie marny sobie nic do zarzucenia. Spr�buj-
my Sipojrze� na Len tema.t jeszcze raz od pocz�tku. Wyobra�my
sobie tak� sytuacj�: urodzi� si� cz�owiek pici jednej lub drugiej
i ro�nie w sytuacji abstrakcyjnie n.f.aie�nej. be-z kontaktu z
lud�mi, zwierz�tami, bez nauki, sztuki � tylko �ywi si� i ro�-
nie. Wszed� w faz� dojrzewania, spostrzega u siebie zmiany w
wygl�dzie zewn�trznym, we krwi i p�ynach ustrojowych kr���
hormany-pobudniki. kt�re nienale�nie od woli w�a�ciciela czy
te� jego wiedzy na ten temat, dzia�aj� na jego psychik� i na-
rz�dy p�ciowe. U "m�czyzny pojawiaj� si� wzwody, u kobiety
zmienne napi�cia i nastroje zwi�zane cho�by z cyklem men-
struacyjinym. I co da',ej? Mo�na sobie wyobrazi�, �e u m�czy-
zny mog� wyst�pi� (powinny) .nieorotyczne polucje nocne. Mo�-
na sobie tak�e wyobrazi�, �e ten wyizolowany m�czyzna ca�-
kiem przypadkowo odkryje, ze pocieranie pr�cia wywo�uje zupe�-
nie wyj�tkowe odczucia i �e odt�d b�dzie mia� sk�onno�� do tej
czynno�ci, l tak nie maj�c �adnych wzor�w, �adnych infor-
macji b�dzie post�powa� wy��cznie wed�ug w�asnej potrzeby.
Mo�na sobie te� wyobrazi�, �e laboratoryjnie wyizolowanej
dziewczynie b�d� towarzyszy�y wewn�trzne napi�cia zwi�zane
ze wspomnianym cyklem i znowu w trakcie zupe�nie przypad-
kowych manipulacji w strefach erogetinych'swego cia�a czy te�
wiedziona intuicj�, stwierdzi, ze te zabiegi niweluj� napi�cie.
W efekcie b�dzie powraca�a do tych prze�y�. A mo�e przejdzie
przez �ycie faluj�c od spokoju do napi�cia, godz�c si� z tym,
do nikogo i niczego nie maj�c �alu? T� nieco wyduman�, ale
chyba blisk� prawdy histori� przytoczy�em dlatego, by prze-
nosz�c si� w nasze realia � ujrze� te problemy w ostrzejszym
konturze. Mamy do�wiadczenia dziesi�tk�w pokole� i wie-
, dz� z nich p�yn�c� niezwykle -zresat� niesp�jn�. Ka�de poko-
lenie wyznaje inn� filozofi� na ter. temat, pozostaj�c� wobec
siebie w sprzeczno�ci. Mamy tez wiedz� wynikaj�c� z nau-
kowych spostrze�e�, a wi�c w miar� obiektywn� � na ile w tak
intymnych sprawach na obiektywizm mo�na si� zdoby�. Czy
23
je s
dzi� wiele wiek�w po biblijnym Onanie mamy w tym, wy- we
dawa� by si� mog�o, tak prostym temacie jak masturbacja, k�a- ,jj.
r�wn� syttuacj�? A sk�d�e! Chyba m�tniej.sz� ni� w tej przed- ' .
stawionej przeze mnie laboratoryjnej inscenizacji. a*
Do dzi� bowiem pi-sze si� i m�wi o onanizmie niechybnie nar
rujnuj�cym zdrowie psychiczne i fizyczne, o grzechu nieczy- u
sto�ci, kt�ry zniewala dusze i obci��a sumienie. Z drugiej strony k
m�wi si� o tym lekko, jak o nic nie znacz�cym przelotnym zja- �
wisku. .Spotyka si� tak�e wobec niego postawy, nazwijmy to, nii(
refleksyjne. Do tych ostatnich sk�oni� musi, niezale�nie od fi- t m,
lozofii, jak� na ten temat si� wyznaje, ten list. ny
Chcia�bym wi�c powiedzie� o masturbacji prawie wszystko. /e
Zaczn� od typologii. Wyr�ni�bym dwa typy: mastunbacja za- ry
st�pcza i masturbacja wyr�wnawcza (uzupe�niaj�ca). Tym, dla Cjx
lot�rych masturbacja jest jedynym sposobem przejawiania ak- r:
tywno�ci seksualnej, zast�puje partnerskie kontakty seksualne.
Zachowania taikie przejawiaj� osobnicy w sytuacji pirzymuso- %�
wego lub narzuconego sobie braku partnerstwa: kawalerowie a
pragn�cy donie�� sw� nietykalno�� do �lubu, izolowani w wie- u
zaeniach skoszarowani, wdowcy, nie�miali, wy��czeni przez ry-