8085
Szczegóły | |
---|---|
Tytuł | 8085 |
Rozszerzenie: |
![](/images/demo/legimi.png)
![](/images/demo/legimi.png)
![Ceneo.pl](http://app.ceneostatic.pl/common/image/logo/ap-logo-transparent-small.png)
8085 PDF Ebook podgląd online:
Pobierz PDF
Zobacz podgląd 8085 pdf poniżej lub pobierz na swoje urządzenie za darmo bez rejestracji. 8085 Ebook podgląd za darmo w formacie PDF tylko na PDF-X.PL. Niektóre ebooki są ściśle chronione prawem autorskim i rozpowszechnianie ich jest zabronione, więc w takich wypadkach zamiast podglądu możesz jedynie przeczytać informacje, detale, opinie oraz sprawdzić okładkę.
8085 Ebook transkrypt - 20 pierwszych stron:
Benedykt Chmielowski
Nowe Ateny
Copyright 2001, by the Instytut Filologii UG and Marek Adamiec
Copyright 2001, for the electronic edition by eBook.pl
ALIAS
O BOGU, BO�K�W MN�STWIE, S��W PI�KNYCH WYBORZE,
KWESTYJ CUDNYCH WIELE, O SYBILL�W ZBIORZE,
O ZWIERZU, RYBACH, PTAKACH, O MATEMATYCE,
O CUDACH �WIATA, LUDZI RZ�DACH, POLITYCE,
O J�ZYKACH I DRZEWACH, O �YWIO�ACH, WIERZE,
HIEROGLIFIKACH, GADKACH, NAROD�W MANIERZE,
CO KRAJ KT�RY MA W SOBIE DZIWNYCH CIEKAWO�CI,
CA�Y �WIAT OPISANY Z GRUNTU W S��W KR�TKO�CI.
CO WSZYSTKO STA�O SI� WIELK� PRAC� AUTORA TU ENIGMATICE WYRA�ONEGO:
IMI� WIOSNA ZACZYNA WIELKIEJ NOCY BLISKO
G�OW� W PIWIE I MIODZIE ZAWRACA NAZWISKO.
TO JEST
PRZEZ XI�DZA BANEDYKTA CHMIELOWSKIEGO
DZIEKANA ROHATY�SKIEGO, FIRLEJOWSKIEGO,
PODKAMIENIECKIEGO PASTERZA
DO CZYTELNIKA
Nie z Szkolnych szparga��w, kt�re cz�ciej pod placki do piekarni, ni� do m�drej
Kleantesa zdadz� si� latarni,
ani te� z cudzej, jak inni, zarwa�em pracy;
zaczym nie boj� si� Zoila okrzyknienia: Dicit tibi tua pagina, fur es. Lecz
kilka set Autor�w od deszczki do
deszczki przeczytawszy, tu i �wdzie po�yczaj�c,
to skupuj�c, na ich fundamencie te NOWE dla Ciebie Czytelniku wystawi�em ATENY.
Cokolwiek m�drego,
ciekawego, do erudycji s�u��cego wyczerpn��em, to sine
invidia na Theatrum moich ATEN wystawiam Cunosis. Radbym (Superi mea vota
secundent) do gustu
Czytelnika mego by� Placentinus we wszystkim, b�d�c w ka�dej
rzeczy Authoritate wyprobowanej Yeronensis, w kr�tko�ci s��w Curtius, nie d�ug�
amplifikacy� D�ugossus. Nie
sadz� si� tu na wysok� Polszczyzn�, abym ni�
nie za�mi� sens�w: nie rzucam nie potrzebnych dygresji, nie paszkwiluj� nikogo,
tylko M�drym przypominam,
niedouczonych nauczam, ciekawych kontentuj�.
Wiele wyk�adam s��w i rzeczy, �eby mi zadawszy Czytelnik owo: Et quo modo possum
intelligere, si non
aliquis ostenderit mihi?, nie szpera� explikacyi po
Lexikonach, Dikcionarzach, lecz tu mia� zupe�n� dla siebie in verbis & rebus
informacj�. Ka�d� rzecz probuj�
powag� Autor�w, maj�c w tym Purpurata Rzymskiego
Baroniusza przestrog�, Quod a recentiore authore de rebus antiquis sine alicujus
vetustioris Authoritate profertur,
contemnitur. �e za� rzucam cz�sto �acin�?
nie dziwuj si�: bo ta do mojej nale�y proprie Akademii. Druga, �e t� elukubracj�
moj� nie formalnym pisz�
Idiotom, Infimistom, ale tym, kt�rzy w wy�szych
Szko�ach, w Dworskiej Polityce, i nad Ksi�gami bawi� si� sedentari�. Trzecia,
racja �aciny za�ywanej ta jest,
aby ta Polska Ksi�ga nie od Polszczyzny -
sk�pej w s�owa wyboryczne, ile scientificzne, przynajmniej a Latinitate mia�a
okras�. Ma w tym Opusculum
moim, czego si� nauczy� Ekleziastes, Polityk,
Statysta, dopiero� Studiosus; kt�rym wszystkim to mnie Promptuarium jructuin
dahit abs�ue Labore, aby , po
ambonach, exedrach, in publicis rostris i Sejmik�w
i Sejm�w, mieli jakiekolwiek lumen. Jednym Damom, jako te� Illiteratom tu si�
nie przys�u��, bo nie Panie�ski
Sejmik, nie Romanse, nie �ywoty albo Przyk�ady
pisz�. Je�li mi za� jaki zada Zoilus: �e Nihil sub Sole novum; odpowiadam mu: �e
i S�o�ce jedno co dnia
wschodzi, przecie�, ludzkie rekreuje oko; Non novus,
sed noviter. Ten�e dzi� Rzymianin, Hiszpan, Francuz, Anglik, co by� i przedtym,
ale w innym, bo bogatszym i
modniejszym stroju: Jedna u Gospodarza rola,
ale �wie�o sprawiona i dobrym zasiana nasieniem. Musia�by� wielkie przewraca�
Volumina, skupowa�
Biblioteki, a tu masz bez pracy multa scienda, kt�re gotowe
czytai�c, zwa�, �e non jacet in molli, veneranda Scientia lecto; a tak nie b�d�
krwawego potu mego i wiele
kosztuj�cego Censorem, ale Jubilerem i Apprecjatorem;
tudzie� �askawym Mecenasem. Cho�bym na jak� zas�u�y� cenzur�, powinienem by�
excusabilis, bo non inter
Doctorum Collegia, non in Orbis Capite, nie w Alexandryjskiey,
Carogrodzkiej, Watyka�skiej siedz� Bibliotece, ale w domu moim, w lesie
Firlejowskim, jak w beczce
Diogenes, gdzie tak jedwabniczek dum operor, operior.
Samych umar�ych, to jest Ksi�g radzi�em si�, nie �ywych M�drc�w. Tam nocte
dieque a� do utraty wzroku
desudans, wszystek pot m�j Mare Immenso (Morzu Niezmiernemu)
BOGU dedykuj�c, i Tobie Czytelniku ad usum.
Je�lim Autor w czym zb��dzi�, cho� ostro�ny, raczy
Dyssymulowa� M�dry, Nieuk nie obaczy.
W Druku te� bez error�w nie iest Ksi�ga �adna:
Te m�dremu poprawie, lub przebaczy� snadna.
TEOLOG w BOSKICH RZECZACH IDIOTA, THALES w Niebo wlepiony, w d� OBALONY, Albo
G��BOKO�� MIERZONA NIE ZMIERZONA, OKO W S�O�CU UTOPIONE, O�LEPIONE. SCYENCYA
KR�TKA i PROSTA o BOGU O nim dyszkuruj�ca, nie pojmuj�ca.
Najpierwsza, Naj�wi�tsza Corde & ore tractanda przychodzi mi Materya o BOGU,
STW�RCY Visibilium &
Invisibilium; kt�ry jest ENS ENTIUM. Tego nie rozumem
pojmowa�, nie dyskursem okre�la� mnie nale�y, ale in abyssum mei nihili rzuci�
si�, serce ogniem mi�o�ci
spali�, Jemu in holocaustum: o Nim nigdy inaczej
nie trzyma�, tylko jak sentit Sancta Romana Catholica & Apostolica Ecclesia. Nie
wchodz� Ja tedy w
Teologiczne trudno�ci, bo bym Czytelnikowi nie ka�demu
w tej Sciencyi bieg�emu wstr�t uczyni� zaraz in ipsa fronte do czytania dalszego
hujus mei Operis; albo mniej
mu przyni�s� Owocu z moich folia��w. Nie
przelewam, m�wi�, tego Morza to jest BOGA w Dobroci, M�dro�ci, Wszechmocno�ci,
Sprawiedliwo�ci
niewyczerpanego w ma�y do�ek z Anio�em od Augustyna widzianym
teste Cantipratano, raczej mi� w ten EURYP nie poj�ty rzucam z Aristotelesem
m�wi�c: Quia te non capio, tu
me capias teste Bessaeo. Dosy� na ukontentowanie
Twojej tu kuryozyi Czytelniku powiedzie�, co B�G sam Moj�eszowi o sobie effari
raczy� Exodi cap. 3. Ego
sum qui sum. Te w�asne Imi� moje: wiecznie by�,
nigdy si� nie poczynaj�c, nigdy nie ko�cz�c, niczego i nikogo do konserwacyi
Mojej Istoty, nie potrzebuj�c.
�WIAT NA WIOSN� OD BOGA STWORZONY
JOSEPHUS, Historyk �ydowski, Scaliger, Calvisius i inni trzymaj�, �e Stw�rca
wszech rzeczy, �wiata machin�
stworzy� w JESIENI pod czas Aequinoctium Jesiennego;
probuj�c, �e to by� czas Jesienny, poniewa� by�y w Raju frukta, ale ta racja non
convincit. M�g� B�G tak �liczne
Niebo, Luminarze, i Cz�eka na sw�j Obraz
kreowa� ex nihilo, a mizernych frukt�w nie m�g�by extra czasu swego? A po tym w
Azyi, osobliwie ko�o
Palestyny, Syrii, w Afryce, ca�y Rok Drzewa wydaj�
frukta jedne odchodz�ce, drugie nastaj�ce. Druga Sentencya jest, �e �wiat od
BOGA stworzony na WIOSN�
podczas Aequinoctium Wiosnowego; i ta sentencya probabilior,
dla wi�kszej liczby pewniejszych Autor�w, bo Nowy Adam CHRYSTUS, �wiat
restauruj�cy, pocz�� si� na
Wiosn� 25. Marca w �ywocie Naj�wi�tszej MARYI, to� i
Stary Adam, psuj�cy �wiat, w takim�e Wiosnowym czasie mia� by� stworzony. 2do. W
ten czas mia� by�
Mundus creatus, kiedy recreatus. Trzymaj�cych te zdanie
wylicza Ojc�w �wi�tych Torniellus 20, Ascanius Martinongus 25. Za t� id�
sentency� Genebrardus, Clavius,
g��wny matematyk, Delrio a Lapide, Saltanus, i
Rabin Jozue. Synod Palesty�ski konwokowany przez Teofila Biskupa Cezarye�skiego,
ex Mandato Wiktora
Papie�a, decydowa� swoim Dekretem, �e �wiat na Wiosn�
od BOGA stworzony, jako �wiadczy Wielebny Beda.
O RAYU ZIEMSKIM, CZY JEST? i GDZIE JEST?
Ciekawi pytaj� si�: Si est, ubi est? Tym ciekawym i poniek�d potrzebnym Kwestyom
jedni w ten odpowiadaj�
spos�b: �e ten Ray, czyli Ogr�d rozkoszy i pi�kno�ci,
w niedost�pne i g��bokie od BOGA przeniesiony miejsce, Ludziom nieznajome.
Ormianie odpowiadaj�, ale
futili wsparci fundamenta, �e ten Ogr�d rozkoszy na
wysokich od BOGA lokowany g�rach, st�d, teste Kirchero in Arca Noe, twierdz�, �e
widuj� wielkiej powagi i
S�dziwo�ci wychodz�cego Cz�eka, maj�c go za Eliasza.
Ale w tym Ormia�skim Raju, gdzie� tam s� cztery Rzeki, kt�re Najwi�ksze s� signa
Paradisi? Brunus, vulgo
Brunin, in Theatro Urbium broni tej swojej Sentencyi,
�e ten Ogr�d wdzi�czno�ci jest moc� Wszechmocnej r�ki przeniesiony do Krainy sub
polo Antartico le��cej,
Oceanem oblanej. Ale pytam si�: czy s� tam cztery
Rayskie Rzeki, Gebon, Philon, Euphrates, Tygris? Inni te� asserunt, �e Raju
translacya sta�a si� na insu�� Zeilan,
sub Zona torrida, pe�n� wonno�ci� kwiat�w,
wszelakiego drzewa, wszelkich i wielkich delicyi sedem, gdzie extraordynaryjn�
�ycia d�ugo�ci� s� udarowani
od Nieba Obywatele; ale i tam Rzek Rajowi przyzwoitych
�adnego nie masz vestigium; owszem tam podczas letniego czasu niezno�ne gor�ca
(c� to za locus deliciarum),
a w zimie ustawiczne panuj� deszcze.
S� i tacy Authores, kt�rzy na ziemi nie mog�c Rajowi znale�� miejsca, na
powietrzu go lokuj� nad g�rami �okci
pi�tna�cie, ministerio Cherubin�w tam zawieszony
subsistens, ich stra�� nikomu nie przyst�pny, ale �e i tam Rzek czterech nie
masz, fluxa ich Sententia, i cale
ruens, bo na powietrznych wsparta fundamentach.
Innym si� zdaje rzecz non improbabilis, �e Ray actu jest na miejscu swym dawnym,
ale invisibilis. Inni jeszcze,
cale �adnego nie mog�c upatrzy� miejsca
Rajowi, rezolwowali si� twierdzi� i trzyma�, �e Text �wi�ty o Raju ma by� ad
sensus Mysticos detorquendus, to
jest, �e ta Historya o Raju, i o Adamie,
ma si� bra� w sensie Duchownym, albo Allegorycznym. Tych nale�y refutowa�
opini�, �e Pismo �wi�te bra�
trzeba literaliter, & ut sonat, kiedy in contra
nihil obest, kiedy z takowego brania �adnej nie masz z�ej konsekwencyi przeciwko
jakiej prawdzie Wiary
�wi�tej. Jako i tu �e expresse litera dyszkuruje
Pa�ska o Ogrodzie Rozkoszy, to� tak rozumie� potrzeba, non anagogice ani
allegorice. Inni tandem, osobliwie
Sensatiores & Recentiores na wszystkie cyrcumstancje
Centoculi tak racjocynuj�: �e Wszechmocna BOGA R�ka, Adama z Damasce�skiej
uformowawszy Ziemi, jako
wszyscy prawie rozumiej� Ojcowie �wi�ci, stamt�d go
do bliskiego miejsca rozkoszy, to jest do Raju nowo fundowanego przenios�a.
Kt�ra Ziemia alias Damascena
dotychczas chwalebna, supponendum, �e tu� zaraz
gdzie� i miejsce Rajowi olim deputowane znajduje si� w Krainie Edem, albo Edenij
le��ce, pod kt�rej Edenii
Krainy imieniem, wed�ug t�umaczenia Sensatorium
includuje si� Assyrya Kraina ko�o Libanu i ko�o Jordanu, item Babilonia,
Mezopotamia, Armenia; (sama
Mezopotamia, od mi�ej, pi�knej, zdrowej, we wszystko
obfituj�c pozycji, Rajem si� zwa� mo�e); w tej tedy wyliczonych Krain
cyrcumferencyi Rajowi Sensatiores
miejsce naznaczaj�, albo ca�e te spacium Rajem
by� rozumiej�; poniewa� i Cornelius a Lapide mi�dzy Mezopotami� i Armeni� temu�
Ogrodowi rozkoszy
naznacza locationem. Rzek tez czterech alias Gebona,
to jest Nilu, Phisana, to jest Gangesu Eufratesa i Tygra w tych si� Krainach
znajduje okurrencya. �wi�ci te�
Patryarchowie nie gdzie indziej sedes suas
mieli, tylko w cyrcumferencyi Kraj�w namienionych, niby te miejsca maj�c za Raj,
albo wierz�c, �e tam gdzie�
actu si� znajduje, ale im invisibilis; i tak
tylko imaginaryjn� jego, tam mieszkaj�c, cieszyli si� bytno�ci�, kontentuj�c si�
loco, nie widz�c locatum.
Tych Rzek s� wszystkich podleg�e oczom ludzkim fontes, albo capita, a samego
Raju dociec nie mog� i nad tym
haerent Attoniti. Tedy tak �. Augustyn (jako
i wszyscy Ojcowie �wi�ci dawniejsi trzymali) decyduje, ze te cztery Rzeki vere &
realiter actu z jednego �rz�d�a
wypadaj� z miejsca rozkosznego Raju, ale
od nas odleg�ego; dopiero stamt�d wyp�yn�wszy, pod ziemi� si� kryj� i
podziemnemi meatami i wykr�tnemi
�rz�d�ami przez wielkie spatia ziemi up�yn�wszy,
secundarios w tera�niejszych miejscach pokazuj� fontes, oko ciekawe decipiendo,
rozumiej�ce, �e to tu pierwsze
tych Rzek s� scaturigines. Takie s� Rzeki
Alpheus w Ardadyi, pod Achaj� w ziemi� si� kryj�cy i a� w Sycylii ad Syracusas
znowu spod ziemi
wyp�ywaj�cy. Taka rzeka i Aretusa, trzecia Anas w Hiszpanii,
kt�ra jak nurek skrywszy si�, znowu z podziemnych loch�w i meat�w �wiatu daje
si� widzie�. To� samo o
Rayskich discurendum Rzekach. Geben albowiem to jest
Nil, wypada de Montibus Lunae albo z Jeziora Kr�lestwa Congi, albo te� wed�ug
�wie�ej obserwacyi Xi�dza
Pais Soc. Jezu, RP. 1618 2. Aprilis in praesentia
Imperatora Abyssin�w uczynionej, z Prowincji Agoas, bliskiej Kr�lestwu Goyam, z
Powiatu Sachala, albo
Sagela, na g�rze jednej obszernej i pi�knej, Okno,
a pod g�r� fontes suos mie� si� znajduj�, jak daleko a loco putatitio Raju,
metire Czytelniku. Druga Rzeka
Rajska Phison, to jest Ganges, op�ywaj�cy Ziemi�
Hevilath, to jest Indy�, gdzie Z�oto Najwyborniejsze, owszem sam Fluvius
Aurifer, wed�ug naturalisty Pliniana,
nazwany Phison, to jest multitudo, gdy�
w niego dziesi�� wielkich rzek wpada, testibus Josepho & Isidoro. Pocz�tek sw�j
bierze z g�ry Kaukazu w
Indyi, to� nie z Raju. Trzecia Rzeka Rajska Euphrates,
Czwarta Tygris. Te obie z Armenii g�r wyp�ywaj�. Te m�wi� Rzeki, co raz gdzie
indziej Fontes suos maj�c,
da�y, i daj�, motivum do r�nej o Raju opinii
i Jego lokacyi. Ale �e te fontes s� powt�rne ludziom, jakokolwiek poznane,
prowadz� nas do tego mniemania, �e
maj� w samym Raju pierwsze swoje initia.
Dok�d, indagando veritatem, trzebaby si� sta� Nurkiem i przeciw wodzie p�yn��
poty, p�kiby do Raju i
pierwszych pocz�tk�w Rzek wspomnianych nie dop�yn��.
Annotandum, �e jako Nil co raz si� kryje pod ziemi� i znowu si� nam pokazuje,
tak Rzeka Tygrys; jak Nurki
kaczki, tu si� poka�� i znowu gdzie indziej z
pod wody wyrn�, podobne swoje zapadania mog� wszystkie cztery Rzeki wspomniane
czyni� a zatym primos
fontes suos zatai� incognitos. Jest te� i ta wielu
M�drych Autor�w opinia, a ta constans, jako to Saliana z wielu Ojcami �wi�tymi
od niego cytowanemi, tudzie�
i Kirchera wielkiego Sciendorum Indagatora,
ze Raj, w cale Potopem zalany uniwersalnym i zupe�nie zg�adzony, �adnego nie ma
vestigium. A za� Enoch i
Eliasz (dla kt�rych jedynie tylko drudzy Autorowie
Ray utrzymuj�, nie wiedz�c gdzie ich podzie�) albo s� na osobliwym �wiata
miejscu, od ludzi nie wiadomym i
nie widomym, starego Raju rozkoszom aequivalente,
b�d�c in statu �uietis & contemplationis, ale nie maj�c Visionem Beatificam P.
BOGA; albo te� B�G jako
Wszechmocny Ich Osoby na powietrzu konserwuje, bez
jedzenia i napoju, & sine omni indigentia miraculose, p�ty, p�ki Ich nie poszle
ad praedicandam paenitentiam i
dla dania �wiadectwa przy dokonaniu �wiata.
Tej Sentencyi zdaje si� i Text �wi�ty favere m�wi�cy 4. Regum cap. 2. Et
ascendit Elias per turbinem in Caelum
trzeba rozumie� aereum.
Tandem po tej d�ugiej dyssertacji concludendum, �e Ray jest actu, ale
niewypowiedzianie ab habitato orbe
daleko, a� przy pierwszych rzek Nilu, Gangesa,
Eufratesa, Tygra �rz�d�ach, nie przy tych powt�rnych nam widzianych i wiadomych,
i ta jest Sentencya
�wi�tych Ojc�w i wielu M�drych ju� cytowanych tu odemnie.
Albo te� tenendum, �e Kraina Eden, albo Edenia, ca�� Assyry�, miejsca ko�o
Libanu i Jordanu, item
Mezopotami� i Armeni� inkluduj�ca w sobie, by�a olim
Rajem nazwana, jako Cornelius a Lapide z wielu sentit Autorami: w tych te�
miejscach i Rzeki Rajowi
przyzwoite znajduj� si�. Tej Sentencyi wielu subscripserunt
Autor�w Albo tandem fatandum, �e Ray cale Potopem zg�adzony, zniesiony,
zgubiony, a in locum jego inne
miejsce Rajowi aequivalens od BOGA Enochowi, i Eliaszowi,
i wed�ug niekt�rych Sentencyi (lubo mniej dowodnej) Janowi Ewangeli�cie lub na
ziemi, lub na powietrzu, ale
utroque loco nam ignoto zgotowane.
Z tych tedy m�j Zacny Czytelniku kt�r� chcesz, sequere Sententiam; i to te� dla
rekreowania Czytelnika & ad
risum os�dzi�em apponendum, ze Turcy wierz�
z swego Alkoranu, i� Mahomet ich Prorok fa�szywy, maj�c klucze od Raju na Dniu
S�dnym, obr�ci si� w
barana, a Mahometani w pch�y, i tak w niego powskakawszy
dostan� si� do Raju, czyli do Nieba, bo to u nich jedno zdaje si�. Oto
bestyalskiemu �yciu bestyalskie zak�ada
B�ogos�awie�stwo? Z�ej wiary z�e te� sentymenta.
Powiada w tym�e Alkoranie, �e Ray jest tak wielki, jak Niebo i Ziemia, a w nim
Drzewo ca�y Ray nape�niaj�ce,
li�cie srebrne i z�ote maj�ce, temi popisane
s�owy: Nie jest B�G, tylko B�G, i Mahomet Aposto� jego. Obiecywa� Mahometanom w
tym�e Raju z Pannami
wszystk� pi�kno�� przechodz�cemi rozkoszn� zabaw�
i plezyry. Godzien za takowe swoje sentymenta, aby na drzewie raju swego by� na
ga��zi fruktem.
�WI�TE OSTATKI, NASZE DOSTATKI, Albo LOSY KATOLICKIEGO SZCZʌCIA �wi�tych Bo�ych
Ko�ci lub NOWE KATAKUMBY �WI�TYCH CIA� PE�NE.
Materia ta jest �wi�ta i pi�kna, bardziej by powinna Czytelnika do siebie
zwabi�, ni�eli Ovidius de Arte amandi,
ni�eli Ovenus, kt�remu multa dominatur
Venus; Argenida dowcipnie pisana, ale sine ullo fructu dla Czytelnika; gdy�
takowa i tej podobna lekcja
Katolikowi czasem nie ujdzie bez grzechu. A za�
t� czytaj�c i uwa�aj�c matery�, mo�e i Dusz� swoj�, i rozum pascere. Doczyta si�
tu ka�dy, �e Relikwie s� dla
nas Murus Aheneus. Czcili je bardzo pierwsi
Chrze�cianie, jako za Chrystusa zm�czone, i wiele doznawali cud�w, protekcyj,
dla tego apetyczniejsi byli na
�wi�te zw�oki, ni� na z�oto i klejnoty. Nie
wszystkich ja ci Katoliku �wi�tych wystawiam kostnice, i Relikwiarze, bo jak
piask�w morskich, tak tych
zregestrowa� nie potrafi�. Gdy� nie ma�a s�ug Chrystusowych
liczba od. tyran�w okrutnych i zajad�ych jest w popi� obr�cona, rozrzucona na
wiatry, w rzeki wrzucona, lub w
jeziora, lub w morze; to te� drapie�nym
bestiom dana na po�arcie; to� chyba ich �wi�te cz�onki na dniu s�dnym
uwenerujemy, kiedy omnis caro videbit
salutare Dei.
Heretycy te� swoich przeciwko naszym stawiaj� m�czennik�w, a raczej Pseudo-
m�czennik�w, kt�re na
rozstajne drogi, nie do Ko�cio��w przenosi�; na szubienicach
wiesza�, nie w Relikwiarze osadza�; stosami ognistemi, nie lampami o�wieca�
nale�y. Cia�a Luterskie,
Kalwi�skie wytuczone jak wieprze, post�w nieznaj�ce
nigdy, dopiero� pask�w nienosz�ce, dyscyplin nie czyni�ce, w kontr wierze
�wi�tej si� opponuj�ce, czy mog�
si� zwa� Swi�temi? czy mog� tytu�owa� si� M�czennikami,
kiedy nie za wiar�, lecz przeciw wierze upornie & hostiliter powstai�c, gin�
jako psy, jako z�oczy�ce, nie jak
�wiadkowie jej i wyznawcy. Wyliczaj� obszernie
suos Martyres, a raczej hultaj�w, herszt�w, �otr�w ci Autorowie Dyssydenci,
Joannes Foxus, Pantaleon,
Adrianus, Flandryjskim, Francuskim, Angielskim j�zykiem.
A c� to s� ich za m�czennicy? oto kt�rzy Katolickie Ko�cio�y powykradali,
porabowali, SAKRAMENT Naj�:
podeptali, obrazy, Relikwie zdespektowali, Xi�y,
Biskup�w pobili, Zakonne Panienki violarunt; kt�rzy oczywistej wierze
Katolickiej tot saeculis nauk� Ojc�w
�wi�tych, cudami utwierdzonej, z pychy, ze z�o�ci
kontradykuj�. Za to tedy ich s�usznie i �wi�tobliwie Kr�lowie, Xi���ta, Panowie,
Magistraty, a najlepiej �wi�ta
Inkwizycja jako �otr�w, kryminalist�w,
buntownik�w, �wi�tokradc�w, toporem, mieczem, ogniem, szubienic� karze, a oni
ich maj� za niewinnych,
�wi�tych m�czennik�w, �e za niecnoty ukarani, za
powstanie przeciw �. Wierze.
A CZY WSTA�Y JU� KT�RE CIA�A �wi�tych?
Jeszcze nie by�o generalnej Rezurrekcji cia�, a� chyba przy konsummacji wiek�w i
�wiata. Wsta�y jednak ju�
dwie osoby, Primogenitus Mortuorum Chrystus Pan
i Najb�ogos�awie�sza Matka jego MARYA. Niekt�rzy na czas byli Zmartwychwstali,
jako Samuel Prorok w
starym testamencie; wiele �wi�tych w nowym, jako Piotrowin,
Krystyna etc. ale znowu pomarli. Wi�cej rzek�: i� to artyku� wiary, �e wed�ug
Rozdzia�u 27 Mateusza �wi�tego,
umar�ych z grobu powsta�y cia�a �wi�tych
podczas �mierci Chrystusowej: Monumenta aperta sunt & multa Corpora Sanctorum,
qui dormierant,
surrexerunt; a nie tylko wsta�y, ale te� w mie�cie Jeruzalem
wielom da�y si� widzie�. To jest wed�ug Korneliusza a Lapide powstali wtedy z
grob�w: Adam, Abraham,
Izaak, Jakub, Melchisedech, Dawid, Job, Jonasz, Moj�esz,
Jozue, Samuel, Izaiasz, Jeremiasz, Ezechiel, Zachariasz i inni; kt�rzy wszyscy
albo w �wi�tej ziemi pochowani,
albo konnexi� mieli jak�� z Chrystusem,
albo go figurowali, albo opowiadali; do ich liczby, niekt�rzy przydaj� �otra
dobrego, Ew�, J�zefa, Jana
Chrzciciela &c. Ci tedy wszyscy z Chrystusem w
dni 40 po rezurrekcji wst�pili do Nieba, jako trzymaj� Origenes, Epifaniusz,
Klemens Alexandryiski, Euzebiusz,
Hieronim, Beda, Anzelm, Drexeliusz i wielu
innych. Je�eli by tedy ta prawdziwa by�a sentencja, toby�my niemieli Relikwii
namienionych �wi�tych, kiedy z
cia�ami i ko��mi do Nieba wst�pili, chyba
szaty ich. E contra �wi�ty Augustyn, Teofilakt, Eutymiusz, Tomasz, Barradiasz
trzymaj�, �e namienieni �wi�ci
chocia� wstali, co jest de Fide dla �wiadectwa
Chrystusowi, ale znowu pomarli, do grob�w si� powr�ciwszy.
Wyliczam tu porz�dkiem �wi�to�ci r�ne. CHRYSTUSA PANA ZBAWICIELA �wiata
�wi�to�ci
l. Pieluchy, w kt�re po narodzeniu od Naj�: Panny uwiniony by�, a ta jest w
Raguzie, mie�cie Dalmackim. Jest
jej cz�� w Pary�u u �. Dionizego.
2. Koszulka Chrystusowa jest w Ko�ciele Laterane�skim, albo �. Jana w Rzymie.
3. Suknia spodnia inconsutilis, nie szyta, z we�ny od Matki najdro�szej tkan�
robot� uczyniona; by�a fia�kowa,
kt�ra z nim ros�a cudownie, o kt�r� zdj�t�
z Chrystusa pod Krzy�em losy �o�nierze rzucali: sortiamur de illa, cujus sit.
Joannis c. 19. v. 24.; jest teraz w
Augu�cie Trewire�skiej, alias w Niemczech,
teraz koloru ciemnego, sczernia�ego z fia�kowego; Pi�at, Starosta Jerozolimski,
t� sam� sukni� wzi�� by� na si�
pod sukni�, b�d�c pozwany przed Tyberiusza
Cesarza o niewinn� �mier� Chrystusa Pana, wierz�c, �e ucaleje; tako� dwakro�
stawiwszy si� w tej sukni by� z
respektem przyj�ty od Cesarza; za trzecim
razem, czyli zapomniawszy wzi��, czyli postponuj�c, zaraz na wygnanie
kondemnowany; jako pisze Didacus
Vega in Psal. 3. Paenitentiale Conci. 1. Drexelius.
By�a ta suknia najpierwej w Rzymie, sk�d do Treweru sprowadzi� j� Agricus
�wi�ty, pierwszy Arcy-Biskup
Patriarcha Antioche�ski, Roku 330, a jeszcze pierwej
by�a w mie�cie Galatei, w Ko�ciele ��. Archanio��w, od Stambu�u na krok�w 1150,
alias wi�cej troch� ni�
�wier� mili, podobno to w Galacie, jednym przedmie�ciu
Stambulskim, albo Carogrodzkim, w pieczarach, w skrzyni drzewianej, jako czytam
in Gregorio Turonensi libr.
1. de Gloria Mart, cap: 8. Szata za� bia�a,
w kt�rej na si� w�o�onej Chrystus wy�miany u Heroda, nie co innego by�a, tylko
p��tno jak szkaplerz na �rodku
przer�ni�te i na Chrystusa wrzucone, jako
mniema X. Drexelius in Christo moriente, i powiada: �e ta Szata jest w Rzymie w
Ko�ciele �. Jana, vulgo
Laterane�skim.
4. Wierzchnej za� sukni Chrystusowej by�y cztery sztuki, bo tak j� rozdzielili
�o�nierze (czterech ich by�o
katowskiej professji wed�ug �. Augustyna), jako
�wiadczy Ewangelia �. Jana w Rozdziale 19, w wierszu 23: Acceperunt vestimenta
ejus & fecerunt �uatuor
partes, unicuique militi portem. Z tych tedy czterech
cz�ci sukni dosta�o si� po kawa�ku Ko�cio�om Katolickim. Jest cz�� znaczna jej
w Assy�u w W�oszech, w
Ko�ciele �. Franciszka w trumience srebrnej, dana
od Syxtusa IV, gdy nawiedza� Cia�o �. Franciszka; znajduje si� kawa�ek w
Krakowie na Ty�cu wed�ug Pruszcza
Autora.
5. P�aszcz z Chrystusa Pana w Ogrojcu zdarty od ha�astry go bior�cej, jako
�wiadczy Eutymiusz; niedoczyta�em
si�, gdzie si� podzia�.
6. ��obek, w kt�rym by� z�o�ony Chrystus Pan, gdy si� narodzi� w Betleemskiej
szopie (chyba w jaskini), w
kamieniu wykowany, jest w Betleem, mie�cie judejskim,
w Ko�ciele jeszcze od �wi�tej Heleny fundowanym, nad�upany na Relikwie, a drugi
���b drzewiany, w tamten
wk�adany, jest w Rzymie w Ko�ciele Naj�wi�tszej
Panny Majoris, cz�sto si� od tego ��obu ad Praesepe zowi�cym, czasem te� Naj�:
Panny Snie�nej, w Kaplicy
podziemnej, od Syxtusa V Papie�a wystawiony.
7. Praeputium albo Obrzezek Cia�ka Chrystusa Pana podczas Obrzezania jego; kt�re
w Betleem mie�cie �smego
dnia po Narodzeniu uczyni�a sama Naj�: Panna wed�ug
��. Hieronima i Bernarda; albo �. J�zef wed�ug Efrema in Homilia de
Transfiguratione, czyli jaki� podr�ny
Kap�an, b�d�cy wtedy w Betleem, wed�ug Wielebnej
Maryi de Agredo; kt�ry to Obrzezek, z uczciwo�ci� wtedy schowany, dosta� si�
potem Rzymowi, naostatek we
wsi Kalkata zosta�, pod Rzymem, nast�puj�cym sposobem.
Gdy Roku 1525 wojsko Luterskie z Borboniuszem Rzym napad�o i rabowa�o, wtedy
�o�nierz jeden wpad�szy w
Ko�ci� �. Jana in Laterano do miejsca Sancta Sanctorum
zwanego, porwa� mi�dzy innemi Relikwiami �wi�to�� Obrzezek Pa�ski, a uchodz�c
z�apany blisko Rzymu od
ch�op�w w Kalkacie wsi nale��cej do Familii Angwyllari�w,
na 20 tysi�cy s��ni�w od Rzymu odleg�ej, w tej�e wsi w sklepie jednym osadzony,
�w skarb nie oszacowany w
ziemi zakopa�; wkr�tce z wi�zienia uwolniony
wr�ci� si� do Rzymu, zachorzawszy w szpitalu �. Ducha, in saxia zwanym, lokowa�
si�, a b�d�c bliskim �mierci
�wi�to�ci owych przez si� zakopanych w sklepie
Kalkackim szuka� kaza�. Co gdy si� do Klemensa VII Papie�a donios�o, do Pana
owej wsi Jana z Angwyllari�w
i Lukrecyi Ursyny ma��onk�w napisa� kaza�, aby
tego �wi�tego depozytu na miejscu przez owego �o�nierza umieraj�cego
determinowanym szukano; jako� tak
uczyniono, ale nie znaleziono. A� Roku 1557 in 8-bri
Kap�an doz�r maj�cy Ko�cio�a Kalkackiego pod tytu�em ��. Korneliusza i Cypriana,
znalaz� w owym sklepie
�wi�to�� ow� w skrzyneczce, d�ugiej na p� d�oni,
a na cztery palce albo cale wysokiej, z wieczkiem puklastym, zani�s� j� do wsi
Stabium nale��cy do Kalkaty, o
mil� od niej, do Pani Magdaleny Strocyi �ony
P. Flaminiusza, possessorki owych d�br. Ta z Kap�anem i z Lukrecj� ow� Ursyn�
tam b�d�ca wtedy i z
C�reczk� swoj� o�mioletni� Klarix imieniem, otworzy�a
t� skrzyneczk�, widzi zbutwia�e kitajki i na pargaminie staro�ci� spe�z�e
litery, na tac� je wyk�ada�a, de novo
uwija�a, pisz�c imiona. Mi�dzy �wi�to�ciami
temi by�a sztuczka cia�a Walentego M., cz�� szcz�ki z z�bem �. Marty, siostry
�. Magdaleny. By� te� woreczek
jedwabny jak orzech w�oski z napisem JESUS,
kt�ry gdy pru�a i rozwi�zywa�a Pani Magdalena, trzy razy jej r�ce str�twia�y i
skamienia�y, a� do p�aczu i
desperacji przysz�o, a dom ca�y wonno�� nape�ni�a.
Domy�li�a si� P. Lukrecja Ursina, i� to mia� by� Obrzezek Pa�ski, o kt�rej pisa�
do nich nie dawno Klemens VII
Papie�. Wi�c Kap�an i wszyscy si� na to
zgodzili, aby owa Panienka Klarix kontynuowa�a rozwicie owej Naj�wi�tszej
Relikwii, ali�ci si� pokaza�
obrzezek w srebrnym naczyniu g�sty, zawity na poz�r
czerwonego grochu w�oskiego. Z strachem tedy i rewerencj� wszystko uwin�wszy,
Kap�anowi owemu
Kalkaty�skiemu odda�a, aby w miejscu dobrze zamkni�tym w
zakrystii w Kalkacie reponowa�. Roku potym 1559 na same Obrzezania Pa�skiego
�wi�to, gdy publiczne osoby
o mile z Messanu wsi pieszo z �wiecami przysz�y
i ow� �wi�to�� sobie prezentowan� z rewerencj� ogl�da�y, ob�ok cudowny Ko�ci�
nape�ni�, gwiazdy lataj�ce
widziane, uderzeniem w dzwony lud si� zdaleka
zbiega�, Kap�an na tenczas Aristantus od siebie odszed�, P. Flaminius z
Dywertymentu przyby� z zadziwieniem.
Wkr�tce Pani owa Magdalena, Dziedziczka Kalkaty,
w Rzymie b�d�c, cuda te Paw�owi IV Papie�owi donios�a; wi�c naznaczeni
Papinellus i Attilius Cecius,
Kanonicy Laterane�scy, na rewizj�; w Kalkacie stanowszy,
owe osoby oczywiste cudu �wiadki pod przysi�g� wyexaminowali Roku 1559 w Maju;
gdzie nowy cud rzecz
potwierdzi�. Bo gdy jeden z Kanonik�w owych z dworno�ci
pr�bowa�, czy mi�tki, czy twardy ten obrzezek, palcami �cisno�, na dwoje
roz�upa�; wlot w po�udnie same
pogodne, grzmoty, b�yskawice, ciemno�� raptem powsta�y.
Donie�li to wszystko Ojcu �. XX. Kommissarze; z kt�rego woli w Archiwum i
Inwentarzach Ko�cio�a
Laterane�skiego znaleziono dokument pisany, i� ten Obrzezek
Naj�wi�tszy, quondam by� w naczyniu kryszta�owym in Sancto Sanctorum
Laterane�skiej Bazyliki reponowany,
od dw�ch Anio��w szczeroz�otych po bokach trzymany.
Nie odbierany ten , �. depozyt z Kalkatu jest dotychczas tam w przerzeczonym ��.
Korneliusza i Cypriana
ko�ciele. O czym pisze Franciscus Toletus Kardyna�
Hiszpan Soc. JESU, pisz�c na Ewangeli� �. �ukasza. X. Andrzej Ka�ski Jezuita w
�yciu Naj�: Panny fol. 128.
S� tacy, kt�rzy pisz�, �e Obrzezek Pa�ski znajduje
si� w mie�cie Podium, vulgo Puy, albo Puis, w Katedrze w Francji, w Prowincji
Okcitanii, albo Langwedocji,
mi�dzy wielu Relikwiami. Ale Toleta Historya
prawdziwsza, dopiero namieniona.
8. St� kwadratowy z ostatniej Wieczerzy Pa�skiej jest w Rzymie u �. Jana in
Laterano, od �. Heleny przys�any,
kawa�ek jego jest w Assy�u w W�oszech, w
Ko�ciele �. Franciszka. Tam�e jest kawa�ek sto�u innego, to jest z wesela w
Kanie Galilejskiej sprawionego,
dany od �. Bonawentury Kardyna�a.
9. Obrus z ostatniej Wieczerzy Pa�skiej, wyszywany w lilie od Naj�: Panny, jest
w Lisbonie, sto�ecznym
Luzyta�skim Mie�cie, w Ko�ciele �.Rocha u OO. Jezuit�w.
Valterus Engelgrave. Kawa�ek go jest w Krakowie w Ko�ciele �. Andrzeia. Pruszcz
Autor.
10. Tuwalnia, albo Chusta, kt�r� Pan Chrystus by� przepasany, umywaj�c nogi
Uczni�w swoich, jest tak�e u �.
Jana in Laterano w Rzymie.
11. Dzban jeden, czyli st�giew, w kt�rej woda w Wino si� przemieni�a w Kanie
Galilejskiej, jest w Podium,
vulgo Puy, mie�cie Langwedocji Prowincji Francuskiej.
12. W�osy z g�owy Chrystusa Pana znajduj� si� w mie�cie Treki, vulgo Troyes, w
Katedrze w Kampanii
Francuskiej, albo Szampanii. Tam�e jest talerz jeden
z Wieczerzy ostatniej Pa�skiej. Sudarium albo chustka z g�owy Pana Chrystusa, z
kt�r� by� do grobu w�o�ony,
znajduje si� w Francji w Burgundii wy�szej,
w mie�cie Wezoncie vulgo Besancon, d�uga wed�ug W. Bedy na st�p 8, jako pisze
Anselmus Solenius w
Ksi��ce de Pileo. Opisanie za� Rzymu �wiadczy, �e takie�,
czyli tego� cz�� Sudarium albo chustka jest w Ko�ciele Laterane�skim w Rzymie.
13. Kosz�w siedm i drugich dwana�cie z u�omk�w rozmno�onych od Chrystusa,
chowanych w Antiochii w
Ko�ciele teste Procopio, w�o�onych pod postument kolumny
Konstantyna Wielkiego Cesarza w Carogrodzie; jako �wiadczy Cedrenus.
16. Krzy�, na kt�rym Zbawienie nasze wisia�o: wed�ug jednych Autor�w z oliwnego
drzewa zrobiony, wed�ug
drugich z Palmowego, wed�ug Ksi�gi Canticorum Cap.
7. v. 8: Dixi ascendam in Palmam &c.; czyli z d�biny wed�ug �. Grzegorza,
albolite� z jab�oni, aby �wiat
medelam ferret inde, hostis unde laeserat.
18. W��cznia, kt�r� Bok Chrystusa Pana przebodzony od Longina setnika, jest w
Rzymie u �. Piotra.
19. Korona Cierniowa, kt�r� by� Kr�l Kr�l�w ad ignominiam ukoronowany znaleziona
wraz z Krzy�em od �.
Heleny.
22. �zy Chrystusowe, podczas p�aczu jego nad miastem Jeruzalem wylane, od Anio�a
zebrane i w s�oiku �.
Magdalenie dane, by�y w Gallii Narbone�skiej, dosta�y
si� potym Konstantynowi Wielkiemu, Cesarzowi, potym znowu miastu Vindocinum
vulgo Vendosme w
Prowincji Aurelii w Francji le��cemu, w Ko�ciele Opackim,
Belf. Tomo 2. Cosmog. Lobet. Engelgrave. �ez Chrystusowych wylanych r�nego
czasu liczy Petrus Calenticus
in, via Crucis sze��dziesi�ty i dwa tysi�ce i
dwie�cie.
29. Kielich z Wieczerzy Pa�skiej ostatniej, w kt�rym Wino na Krew Naj�wi�tsz�
swoj� po�wi�ci� i rozdawa�
Aposto�om, jest in Laterano, alias u �. Jana w
Rzymie. Idem. W Walencji mie�cie Hiszpa�skim pokazuj� Kielich agatowy,
twierdz�c, i� jest z Wieczerzy tak�e
Pa�skiej. Sit sub judice lis.
30. Weronika, alias wyobra�enie Twarzy Pana Chrystusa na chustce, kt�r� poda�a
do ucierania potu
Zbawicielowi podczas d�wigania Krzy�a �. Weronika albo
Beronika (akcentem i Dialektem m�wj�c Greckim), jest w Rzymie u �. Piotra. W
Genui mie�cie W�oskim
pokazuj� chust� u �. Bart�omieja, powiadaj�c: �e to
jest �wi�tej Weroniki chustka, mo�e by� o tamte pocierana, lub inna jaka.
35. Jan Hybners w swojej �wie�ej Geografii wylicza, i� Ko�ci� Magdeburski w
Saxonii ni�szej ma Drabin�, na
kt�rej kogut pia�, gdy si� Piotr zaprza� Chrystusa.
2-do Latarni�, przy kt�rej brany Chrystus w Ogrojcu. 3-tio Cztery Palmy, kt�re
rzucano Chrystusowi,
wje�d�aj�cemu do Jeruzalem. 4-to �ebro ryby Jonaszowej,
ale sk�d by si� wzi�o, jakim sposobem, kto to ryb� z�owi�? zostawuj�
disputationi m�drych. Ogon owego os�a,
na kt�rym Pan Chrystus wje�d�a� do Jeruzalem,
jest w Kompostelli, mie�cie Hiszpa�skim, przy grobie �. Jakuba Aposto�a. Jan
Hybners.
O GO�DZIACH, kt�remi CHRYSTUS Pan by� do Krzy�a przybity, gdzie s�, i sk�d ich
tak wiele po �wiecie?
Naprz�d z Ko�cielnej Historii certum est, �e �wi�ta Helena przy Krzy�u CHRYSTUSA
Pana w Jeruzalem
znalaz�a trzy GO�DZIE, z kt�rych jeden Konstantyn Wielki
Cesarz Syn �. Heleny w Koron� swoj� osadzi� Cesarsk�: wed�ug drugich Autor�w w
Szyszak. Drugi sobie
przerobi� na W�dzid�a na Konia swego, aby si� spe�ni�o
Zachariasza Proroctwo cap. 14 v. 20: In die illa erit, quod super frenum est,
Sanctum Domino, jako explikuje i
applikuje Theodoretus i z nim �. Cyril,
Ambro�y, Sozomenus, Nicephorus, Grzegorz Turo�ski u Tirina. Trzeci GӏD�
lokowany w Ko�ciele �wi�tego
Krzy�a w Rzymie z tablic� ow�: JESUS NAZARENUS REX
JUDEORUM. Te tylko trzy GO�DZIE wspomina Historia Ko�cielna i generalna
sentencja. A za� Grzegorz
Turo�ski Biskup w Ksi�dze de Gloria Martyrum, i Jan Toletus
twierdz� u Drexeliusza, �e by�y cztery GO�DZIE, z kt�rych jeden w Adriatyckie po
owe czasy dziwnie
niespokojne Morze wrzucony, drugi obr�cony na Szyszak,
trzeci na w�dzid�a Konstanynowi Wielkiemu obr�cony, a czwarty jest w Trewirze,
Mie�cie Sto�ecznym
Elektoratu Trewirskiego. Ci� racjocynuj� Authores, �e
osobie Nogi Chrystusowe GO�D�MI by�y przybite do Krzy�a, dwiema, nie jednym. To�
twierdzi �. Justyn i
Irenaeus i inni u Gretsera Autora, probuj�c tego,
�e takie Ukrzy�owanie by�o konnaturalne, Prawem Rzymskim uchwalone; �e te� wiele
jest Krucyfix�w
staro�ytnych, cudownych, dwiema Go�dziami CHRYSTUSA przybitego
reprezentuj�cych, jaki jest srebrny w Rzymie u �. Piotra, w Lovanium u �.
Micha�a, w Burgach w Hiszpanii,
teste Drexelio in Christo moriente. To� trzymaj�
rewelacje �. Brygidy. �e za� �wi�ta Klara de Monte Falcone w sercu po �mierci
mia�a Chrystusa jednym
GO�DZIEM przez obie Nogi przebitego, na to odpowiadam,
�e zna� przed takim modli�a si� i medytowa�a Krucyfixem, taki si� te� w sercu
jej wypi�tnowa�.
Jako�kolwiek b�d�, m�wi�, �e teraz GO�DZI tych wi�cej po �wiecie ni�eli cztery;
bo jeden jest w Ko�ciele �.
Jana in Laterano w Rzymie. Drugi u �. Krzy�a
tam�e; Trzeci w Ko�ciele Naj�wi�tszej Panny za Tybrem; Czwarty, wed�u assercji
Grzegorza Turone�skiego, w
Trewirze. Pi�ty w Wenecji, w Skarbcu �. Marka
ca�y. Sz�sty w Mediolanie wisi w Urnie przed Wielkim O�tarzem. Si�dmy w Krakowie
w Kaplicy
Zygmuntowskiej, darowany od Marcina Papie�a W�adys�awowi Jage��owi,
Kr�lowi Polskiemu. W tym�e Mie�cie przy Katedrze w Kaplicy ��. Kosmy i Damiana
jest p� GO�DZIA
Chrystusowego. Jako te� w Ko�ciele ���. TR�JCY sztuka GO�DZIA
takiego�.
Teraz si� formuje kwestia: sk�d tak wiele GO�DZI tych? odpowiada Baroniusz
Kardyna�, ze tak ich Pan B�G
rozmno�y�, jak Drzewo Krzy�a �. M�g� kilkoro chleba
cudem i rybek kilka rozmno�y�, a czemu nie mo�e Drzewa i Go�dzi? Druga racja by�
mo�e, �e jedne GO�DZIE
s� ca�e, a drugie na kilka cz�ci podzielone i
udzielone r�nym miejscom. Trzecia, �e gdy Zbawiciela �wiata przybijano, nie
jeden m�g� si� z�ama� GO�D� i
by� porzucony, a inny wzi�ty ca�y i mocny, a
tamte po�amane przez wiernych schowane, lubo o tym niemasz tradycji. Czwarta
racja, �e �w w Adriatyckie
morze wrzucony, m�g� by� od Chrze�cijan znaleziony
i oddany do Ko�cio�a., Pi�ta racja, �e GOZDZIE inne mog� by� o prawdziwe i
rzetelne owe pocierane i rozdane
Prawowiernym, te� moc i �wi�to�� maj�ce przy
�asce Pana Boga i wierze ludzi. Sz�sta tandem racja mo�e cogitari non repugnans,
�e �w GO�D� z szyszaka
czyli z Korony Konstantyna Cesarza m�g� by� wzi�ty,
a tamten z w�dzide� znowu na GO�D� m�g� by� przeformowany, przyczyni�y regestru
GO�DZI albo raczej
trzech albo czterech GO�DZI pierwszych weryfikuj� Tradycj�.
Kwestia druga mo�e concipi: z iakiej materyi owe GO�DZIE by�y robione? Izaak, z
�yda Chrze�cianin, twierdzi
z Hebrajskich Tradycji: �e te GO�DZIE mirabili
dispositione P. BOGA by�y przerobione z Lichtarza tr�jpromienistego, wzi�tego na
to umy�lnie czyli quo casu z
Ko�cio�a Salomonowego; a ten sam by� zrobiony
z miecza owego, kt�rym Abraham Izaaka chcia� Bogu zabi� na ofiar� na g�rze
Moria.
MARYI PANNY BOGARODZICY Relikwie te s�:
10. Mleko Najczystszej Dziewice MARYI, kt�rym Zbawiciela �wiata karmi�a, jest w
Assy�u w Ko�ciele �.
Damiana u WW. Panien �. Klary, jako te� w Bazylice
�. Franciszka tam�e; item w Tolecie, w Owecie albo Asta i w Walencji miastach
Hiszpa�skich; Marinaeus
Siculus libr. 5, de rebus Hispanicis. jest i w Pary�u,
w Katedralnym Ko�ciele. Petrus Bonfinius libr. 2. Festor. Paris. Ma te �wi�to�ci
i Krakowski Ko�ci� ���.
Tr�jcy. Mym zdaniem nie tylko to mo�e by� Mleko
�yj�cej jeszcze na �wiecie Naj�: Panny, ale te� po �mierci z Nieba wizytuj�cej
swoich Dilekt�w i Dewot�w,
jakoto gdy na j�zyk schorza�y �. Fulberta Karnote�skiego
krople z Piersi swoich Naj�wi�tszych spu�ci�a. Nadasi in anno Caelesti. �.
Bernarda Opata tak�e Mlekiem z
swych Piersi posili�a MARYA; tego Mleka mogli
co zachowa�.
13. Listy Naj�: Panny leszcze �yj�cej, pisane od niej to do �. Ignacego
M�czennika, Biskupa Antioche�skiego,
ucznia �. Jana Ewangelisty; to do Messe�czyk�w
w Sycylii, b�ogos�awie�stwo im i obron� obiecuj�c; to do Flore�czyk�w w W�oszech
wed�ug Ferrariusza; a te
wszystkie s� osobliwemi Relikwiami, na tych�e
miejscach (suppono) konserwowanemi.
15. Obraz MATKI Naj�: w Cz�stochowie tyle wiek�w cudami s�yn�cy 1-mo z
Jeruzalem, 2-do z Carogrodu, 3-
tio z Be�za, 4-to do Cz�stochowy Roku 1384 przeniesiony,
od �ukasza �wi�tego Ewangelisty malowany z �ywej jeszcze Naj�: Panny, na gruncie
�wi�tym, bo na stoliku
cyprysowym, robionym r�k� pewnie P. JEZUSA i �.
J�zefa; na kt�rym jada�y trzy �wi�te Osoby JEZUS MARYA J�ZEF. Innych cudownych
po �wiecie Obraz�w
MATKI. Naj�wi�tszej, kt�re tak�e mog� si� zwa� �wi�to�ciami,
trudno mi tu wylicza�, bo nie o tej traktuj� materyi. Ale ju� przedemn� podj��
t� prac� i wszystkie dawniejsze
Matki Bo�ej cudowne Obrazy opisa� i konterfekty
ich odrysowa� �wiatu Katolickiemu Xi�dz Wilhelm Gumpenberg Soc. JESU w Ksi��ce
nazwanej Atlas
Marianus, na kilka Tom�w rozdzielonej. Widzia�em j� , w m�odszym
wieku moim, ale mi si� to dosta�o zakrysti� �mierdzi�, jak m�wi� studenci
ordynaryjnie, a teraz by mi balsamem
pach�o to Opus, a niemog� dopa��; ale go
tobie zalecam Czytelniku.
SPECYFIKACYA WIELU �WI�TYCH PA�SKICH
Lubo wszystkich trudno porz�dkiem Alfabetu z Wyra�eniem dnia Miesi�ca, kt�rego
cze�� swoj� odbiera�a, z
wspomnieniem miejsca, gdzie kt�rego ko�ci lub inne
Relikwie znajduj� si�; nie opuszcza si� co za Cnoty mia� kt�ry �wi�ty i w jakiej
potrzebie jest Patronem, i co z
Imienia znaczy. A to wszystko z wielk�
prac� i autentycznemi dowodami. Precedencji i czasu koordynacji nie uwa�a�em, bo
na to wielkiej potrzeba
pracy i czasu, ille ipse mihi Consul, ipse Senatus.
ADAM z Hebrayskiego znaczy Cz�eka, albo ziemnego, albo rudego, i� z rudej gliny
by� uformowany. Ociec nas
wszystkich; lubo nas wszystkich zarazi� grzechem
pierworodnym, jednak eduxit eum Sapientia a delicto (wyzwoli�a go M�dro�� z
grzechu); a wed�ug Greckiej
wersji a lapsu. �y� Adam lat 930. Pogrzebiony by�
od Enocha, jednak ko�ci jego podczas potopu w korabiu Noego konserwowane by�y,
wed�ug Saliana i
Korneliusza a Lapide. Po potopie g�owa jego pochowana by�a
na g�rze Moria, kt�rej Kalwaria g�ra jest cz�ci�, jako �wiadcz�: Tertulianus,
Origenes, Basilius, Athanasius,
Ambrosius. Ko�ci jego, alias g�ow� tam pochowan�,
po�wi�ci�a G�owa nasza, CHRYSTUS, Krwi� swoj�, tam w�a�nie b�d�c Ukrzy�owany;
�wi�to jego i Ewy 24
Grudnia. Mia� scientiam infusam Adam Ociec nasz.
ALOYZEGO GONZAGI �. Jezuity 21 Lipca. jest Patronem czysto�ci, m�odzi szkolnej i
Matematyki, ex
Decreto Benedykta XIII. �adnego ci�kiego grzechu nie pope�ni�,
umar� Roku 1591, le�y w Rzymie. Obraz Naj�: Panny do niego w Madrycie mie�cie
Hiszpa�skim przem�wi�:
Ingredere Societatem Filii mei, zwany Angelus in Corpore.
ALBERTUSA albo Woyciecha B�ogos�awionego, cognomento Wielkiego Zakonu
Kaznodziejskiego, 15
Wrze�nia. By� natione Szwab, g��wny Filozof. Matka Naj�: mu si�
pokazawszy m�wi�a: Sapientiae studio incumbe. Uczy� w Pary�u, i w Kolonii
Agryppininy. Mistrz �. Tomasza z
Akwinu, Biskup Ratisbone�ski, kt�re z�o�ywszy
�. Zakonnik na publicznej dyspucie, wed�ug Proroctwa Matki Naj�: zamilkn��. On
to w Kolonii Wilhelmowi,
mniemanemu Cesarzowi, w ogrodzie Dominika�skim
podczas zimy ci�kiej sprawi� bankiet, na kt�rym frukta nowe i kwiaty pokaza�y
si� i ptastwo �piewaj�ce da�o
si� s�ysze�. Potrawy jacy� niewidani nosili
pokojowi, jako �wiadczy Kwiatkiewicz sub Anno 1248. Lat maj�c 87 umar� Roku
1280. Le�y w Kolonii u
swoich. lego to Opus, magi� zrobione artyficjaln�, gada�o
do �. Tomasza, od niego� pokruszone. Albertus z Niemieckiego znaczy: zacnego
rodu.
APOLLONII �. (to jest zwyci�stwo z Imienia) Panny M�czenniczki 9. Lutego, �y�a
oko�o Roku 239, z�by jej
wybijano; st�d Patronk� jest od b�lenia z�b�w. Le�a�o
jej Cia�o w Alexandrii mie�cie Egipskim teste Eusebio. Dwa jej z�by s� w
Krakowie w Ko�ciele Bo�ego Cia�a, u
Kanonik�w Regularnych �. Augustyna.
AGNIESZKI de Monte Politiano 20 Kwietnia, ona Chrystusa male�kiego piastowa�a.
Pan Chrystus poda� jej
troch� ziemi krwi� swoj� skropionej, kawa�ek nalewki,
w kt�rej umyty by� od Matki Naj�: od SS. Aposto��w Piotra i Paw�a po kawa�ku
szat ich mia�a W prezencie. Od
Anio�a nic raz Cia�o Chrystusowe przyj�a;
umar�a Roku 1317. Le�y in Monte Politiano mie�cie Xi�stwa Florcnckiego. �.
Katarzynie Sene�skiej ju� umar�ej
chc�c nog� jej uca�owa�, sama jej nog� podnios�a.
BRUNONA �. Patryarchy Kartuz�w dnia 6. Pa�dziernika, by� rodem z Kolonu
Agryppiny. By� Doktorem
Paryskim, Reme�skim Kanonikiem. Na pogrzebie Doktora Paryskicgo,
z urny si� porywaj�cego, trzykro� wymawiaj�cego, �e sprawiedliwym S�dem Bo�ym
oskar�ony, os�dzony,
potopiony, przel�k�szy si�, �wiat po�egna� z sze�ciu
innemi towarzyszami samosi�dmy.
CYPRYANA �. M�czennika Biskupa Kartaginy w Afryce to 14. to 17. Listopada
czczonego, to 2. Czerwca
wenerowanego. �y� oko�o Roku 264, katu swemu, kt�ry go
mia� m�czy�, 25 Czerwonych z�otych wyliczy�, tak �mierci dla Chrystusa pragn��,
uraz nie pomnia�.
DOMINIKA �. Patryarchy Zakonu Kaznodziejskiego 4 Sierpnia,. On Autorem R�a�ca i
Promotorem. Matka
gdy go nosi�a, zda�o si� jej, i� nosi pieska zapalaj�cego
�wiat pochodni�.
FLORYANA �. M�czennika �o�nierza 4. Maja. Cierpia� w Koryckim kraju, gdzie teraz
Austria i Karintia, w
mie�cie Laureaku vulgo Ems albo Lorch w Austryi.
Kijmi bity, paznogciami drapany, w rzek� Anisum albo Ewezu albo Emscm wrzucony z
kamieniem u szyi
zawieszonym, na kamie� wy�o�ony, od or�a cudownie strze�ony.
Gdy Waleria Cia�o jego prowadzi�a na miejsce naznaczone, a bydl�ta w wozie pi�
pragn�y, woda wytrysn�a.
Polakom o Patrona dla siebie prosz�cym da� go
Lucyusz III Papie� m�wi�c: Vade miles ad Gentem bellicam. Le�a� przy Cia�ach ��.
Szczepana i Wawrzy�ca w
Rzymie, tam z Noryku sprowadzony. Teraz po sprowadzeniu
do Krakowa Roku 1184 na Kleparzu ma sw�j Ko�ci�, �. Floryana zwany, a druga
cz�� jego ko�ci z�o�ona w
Zamku Krakowskim w Katedrze. Ko�ci� sw�j ten �wi�ty
od ognia obroni� Roku 1528; widziany na ob�okach z naczyniem lej�cy wod�, a to
wtedy gdy Krak�w gorza�,
sk�d go maluj� z wiaderkiem, i jest Patronem od
ognia.
FILIPPA Neriusza 26. Maja. Wielki to by� mi�o�nik Chrystusa, umar� Roku 1595,
le�y w Rzymie. Jest
Fundatorem Kongregacji Oratorii. Od mi�o�ci Boskiej serce
si� mu rozszerzy�o z pokruszeniem ziobr dw�ch.
GRZEGORZA �. Patryarchy Ormia�skiego, M�czennika, 30 Wrze�nia, albo wed�ug
innych Kalendarz�w 10.
Pa�dziernika. Cierpia� oko�o Roku 300. powiadaj� Ormianie
�e Relikwie jego s� w mie�cie Nakczywan, czyli w Uczmiadzin w Armenii. Jest
Patronem w wielkich
potrzebach: odprawuj� do niego 14 czwartk�w na pami�tk�
czternastoletniego wi�zienia jego. On Terydatesa Kr�la w wieprza przemieni� za
jego tyra�stwo.
GOARA �. Kap�ana dnia 6. Lipca. By� Francuz natione, Jerzego i Waleryi syn,
zacnych Rodzic�w.
Spotwarzony, od trzydniowego niemowl�cia m�wi�cego od kalumnii
obroniony; Umar� oko�o Roku 700, le�y cudowny blisko Trewiru u �. Felixa w
Ko�ciele od Pipina fundowanym.
HIERONIMA �. Kap�ana 30. 7-bris. Hieronimus z Imienia znaczy sacrum nomen.. By�
z Ojczyzny Dalmacyi, z
miasta Strydonu, umia� doskonale po Hebrajsku, Grecku,
�acinie, Doktor Ko�cio�a Bo�ego, T�umacz Pisma �wi�tego. Za czytanie z dworno�ci
Cicerona w m�odszym
wieku, od Anio�a ch�ostany: Non sis Ciceronianus,
sed Christianus.
IANA �. Chrzciciela narodzenia dzie� jest 24. Czerwca, w �ywocie Matki
po�wi�conego, Marsza�ka Chrystusa
Pana, z rozkazu Heroda Antypy, za non licet tibi
habere uxorem Fratris tui, �ci�ty 29 Sierpnia.
O G�owie com wyczyta� w Ksi�dze w Rusko-S�owie�skiej, tu summatim k�ad� dla
Czytelnika. �e jak tego m�a,
wi�cej ni�eli Proroka, Herod, kontentuj�c swoje
amory z Herodiad� i jej C�rk�, �ci�� kaza� podczas bankietu i ta�c�w; �. Jana
Cia�o uczniowie pogrzebli w
Seba�cie, G�ow� do Pokoju przyniesiono dla widzenia
i do cieszenia, czy prawdziwie go stracono i jego w�a�nie, a nie jakiego innego
sub�tytuta, tam po k�uciu j�zyka
Herodias schowa� kaza�a w Zamku Machero�cie,
miejscu �ci�cia. Ale B. Joanna Chusai, najwy�szego Herodowego Rz�dcy i prawie
Wice-Reia �ona, skryta
Chrze�cijanka, na Folwarku swoim w Jeruzalem t� G�ow�
pochowa�a. Le�a�a tam lat 373, a� Dworzanin Konstantyna W. Cesarza kupiwszy
Folwark Joanny w Jeruzalem i
tam na fundacj� Klasztora kopj�c fundamenta dzban
znalaz� gliniany, marmurow� nakryty tablic� z pismem Hebrajskim �wiadcz�cym, �e
to G�owa �. Jana Syna
Zacharyasza; ten drogi depozyt �w wynalazca u siebie
konserwowa�. A �e by� hojny dla podr�nych, Mnich�w dw�ch mia� u siebie na
noclegu, id�cych do Jeruzalem;
tym �. Jan przez sen objawi� si�, i� tam by�,
i �eby go z sob� wzi�li. Jako� z ni� w mantya alias w p�aszcz uwinowszy uszli.
Nie mia�a ta �wi�ta Relikwia po
drogach od nich poszanowania, wi�c si� garnczarz
z Egiptu do nich przywi�za�, towarzysz podr�y; dali mu nie�� te zawinienie, nie
reweluj�c, co by tam by�o. Jan
�. we �nie sam garnczarzowi reweluje o
swojej G�owie w tym zawinieniu; z ni� od tej kompanii aby si� oddali� radzi, i
�eby wzio� do domu swego,
perswaduje. Z�o�y� w swoim domu ten skarb Garnczarz
i powoli si� bogaci� pocz��. Umieraj�c siostrze swej odkaza� ten �wi�ty Depozyt,
z relacj�, sk�d i jak go dosta�.
Ta sama �ycie swe ko�cz�c odda�a m�owi
i rewelowa�a okoliczno�ci; tak przez sukcessj� G�owa �. sz�a w owym domu
garncarza, a� si� dosta�a Stefanowi
Kap�anowi Aria�skiej sekty, a ten w glinianym
naczyniu zakopa� w jednym Monastyrze; cuda si� tam dzia�y. Wygnany za Herezj� z
Klasztoru Stefan G�owy
wzi�� z sob� nie m�g�. Roku tandem 760 za Konstantyna
Kopronima, Cesarza Heretyka, Ihumen, albo Superior Klasztoru Marcellus widzenie
mia� przez sen, to bramy
klasztorne dobrowolnie otwieraj�ce si�, to rzek�,
to Zakonnik�w gromadami, to Pa�ace jakie�, to Cerkwie, przed kt�remi Cerkwiami
osoby z Pa�ac�w
wychodz�ce sk�ania�y si�. Widzia� i dw�ch Zakonnik�w dystyngwowanych
w Cerkwi daj�cych B�ogos�awie�stwo; po .kt�re i Marcellus t� wizj� maj�cy zda�
si� przyst�powa�, etc. Ockn��
si� Marcellus nad snem takim zdumia�y, gdy
Nieszp�r nazajutrz odprawuje i przysz�o do kommemoracyi �. Jana, ogie� si� w
drzwiach Cerkiewnych pokaza�
Bratu. Dnia pi�tego na Modlitwie Marcellus trzy
razy dotykany i okrzykniony, �e si� G�owa �. Jana Chrzciciela wam objawi, i
kazano aby szed� za gwiazd�,
kt�ra go zaprowadzi�a na miejsce za wielkim O�tarzem,
tam pad� z adoracj�, modli� si�, kadzi�, kopa� ze strachem; wykopa� dzban
przykryty tablic� marmurow�,
odkrywszy uczu� wonno��, widzia� G�ow� �wi�t�, zapali�
przy niej �wiece, poszed� w Cerkiew Bogu dzi�kowa�. Wtym Brat Gennadius nadszed�
do Cerkwie relacj�
czyni�cy o swoim widzeniu, kt�rego Marcellus ukonsolowa�
pokazaniem �. G�owy Janowej. Wokowany i Cyriak Postnik takowe� widzenie maj�cy,
jak Gennadius
namieniony. Doniesiono to Uraniuszowi Ame�skiemu, czyli Emezie�skiemu
Biskupowi, kt�ry z Duchowie�stwem przybywszy po G�ow� �. by� spektatorem cudu,
bo Malchus Zakonnik,
dubituj�cy, aby G�owa �. Jana mog�a si� przez 760 lat
a� do owych czas�w konserwowa�, posi�gno� w dzban �w, jeno si� w�os�w dotkn�� na
G�owie, r�ka mu usch�a i
do dzbana przyros�a, a� za modlitw� Biskupa i
ludu r�ka puszczona jest, ale chora. Wyni�s� tedy Biskup ten �wi�ty skarb i w
skarbcu Cerkiewnym lokowa�.
Cerkiew wymurowa� �. Jana imieniem, do niej przeni�s�
G�ow� �. Jana 24. Lutego, wtedy a� �w Malchus w�tpliwy na r�k� cale ozdrowia�,
gdy� mia� w objawieniu od �.
Jana wtedy r�ki swojej uzdrowienie, gdy jego
G�owy b�dzie przeniesienie. Musia�a si� tandem ta �wi�ta G�owa dosta� do
Carogrodu (dok�d wszelkich
Relikwii ex Oriente, osobliwie z Palestyny, tam by�a
r�nemi czasami komportacja), a stamt�d, gdy Francuzi albo �acinnicy oko�o Roku
1204 chytrym i zdradliwym
Grekom wzi�li te� miasto Carogr�d albo Konstantynopol,
wszystkie do W�och, Anglii, Niemc�w, Flandrii, a najwi�cej do Francji zabrali
�wi�te Relikwie; Ko�cio�owi
Katedralnemu w Ammarum mie�cie Francuskim, vulgo
Ambianum w Prowincji Pikardii, dosta�a si� G�owa �. Jana Marsza�ka
Chrystusowego, jako opisuje Szlachetny
Pan du Cange wszelk� o tym rozb