CHRISTIAN
JACQ
TUTANCHAMON OSTATNI SEKRET

Tajemnica życia wciąż nam umyka. Cienie się poruszają, lecz nigdy się całkiem nie rozwiewają.
Howard Carter, odkrywca grobu Tutanchamona

Ta opowieść należy właściwie do dziedziny fikcji. Zmieniłem jednak nazwiska tylko niektórych postaci, bo, jak sią zdaje, czasami prawda może być nieprawdopodobna.

1
Czy chce Pan wiedzieć, kim jest naprawdę? Proszę się stawić w Kairze za dwa tygodnie, 28 kwietnia 1951 roku, i przyjść do kościoła Świętego Sergiusza o godzinie 20. Skontaktujemy się z Panem. W ten sposób będzie Pan miał możliwość się dowiedzieć. W przeciwnym razie pozostanie Pan na zawsze nieznany dla samego siebie. A Pańska egzystencja będzie jedynie iluzją.
Odczytując po raz dziesiąty tę niewiarygodną wiadomość, Mark Wilder wpadł na jakiegoś przechodnia. Zmieszany, przeprosił, podniósł głowę i ujrzał obelisk wzniesiony w Central Parku w 1881 roku. Nazwano go Igłą Kleopatry, ale w rzeczywistości był dziełem jednego z największych faraonów starożytnego Egiptu, Totmesa III. Powierzony opiece boga mędrców, Tota, monarcha ten długo sprawował rządy* i napisał Księgę tajemnej komnaty przeznaczoną do wskrzeszenia królewskiej duszy w sercu słońca.
Idąc bez celu, Mark Wilder nie spodziewał się tego spotkania z ociosanym kamieniem, którego wierzchołek ginął w chmurach i przyciągał pozytywne siły. Wyryte na obelisku hieroglify upamiętniały święto odrodzenia Totmesa III i jego zdolność magicznego przekazywania niebiańskiej energii ro-
* 1504-1450 p.n.e.

dzajowi ludzkiemu. Przypominały świat bardzo odległy od nowojorskiej wrzawy i bezwzględnego środowiska adwokatów - specjalistów prawa handlowego, których przedstawicielem, jednym z najzdolniejszych, był właśnie Mark Wilder. Przepowiadano mu wspaniałą karierę polityczną, prowadzącą co najmniej do stanowiska senatora. Zauważony przez wpływowych ludzi z otoczenia prezydenta, cieszył się powszechnym uznaniem. Jako żywy symbol amerykańskiego cudu miał wszelkie zalety niezbędne do sprawowania odpowiedzialnych funkcji w służbie ojczyzny.
Ale Mark pragnął złapać oddech. Mając czterdzieści dwa lata, był jeszcze w świetnej formie, startował w biegach maratońskich i stawiał czoło wytrawnym tenisistom. Ten zatwardziały stary kawaler nie musiał już udowadniać swoich kompetencji w zawodzie, w którym odnosił kolejne sukcesy i dorobił się sporego majątku. Postanowił wziąć roczny urlop i zafundować sobie podróż dookoła świata, aby doznać nowych wrażeń, zwiedzając nieznane kraje. Jego prawa ręka, Dutsy Malone, potrafi prowadzić kancelarię i załatwiać bieżące sprawy. W razie potrzeby bez kłopotu kontaktuje się z szefem.
Gdy Mark przeglądał program podróży, otrzymał ten zadziwiający list z Kairu. Na pozór idiotyczny żart! Miesiąc wcześniej, zmagając się z nieustępliwym przeciwnikiem, którego w końcu pokonał, wyrzuciłby tę przesyłkę do kosza. W przeddzień wyjazdu zreflektował się. Instynkt myśliwego ostrzegał go przed zbyt racjonalną reakcją.
Przemierzywszy Central Park wielkimi krokami, dotarł wreszcie do swego luksusowego biura na Manhattanie. W czasie marszu często znajdował rozwiązania złożonych problemów, dlatego starał się jak najrzadziej korzystać z samochodu oraz wind.
Trzy pierwsze miesiące owego roku 1951 upłynęły pod znakiem głośnych triumfów jego kancelarii, uważanej za jedną z naj operatywniej szych w Nowym Jorku. Najlepsi eks-

perci ubiegali się o przyjęcie do jego zespołu, ale należało pokonać przeszkodę, jaką był Dutsy Malone, człowiek o niezawodnej intuicji, powiernik Marka i jego jedyny prawdziwy przyjaciel. Nie zazdrościł swemu szefowi, w pełni zadowalała go rola zastępcy, cieszył się wyjątkowym szczęściem rodzinnym dzięki przeuroczej żonie i dwóm wspaniałym córeczkom.
-	Ach, już wróciłeś! - zawołał Dutsy, zaciągając się ku
bańskim cygarem. - Zanim się ulotnisz, musisz wyrazić opi
nię na temat sążnistych akt trzech spraw. Potem ja poprowa
dzę interes. A że twój rok odpoczynku nie przekroczy trzech
tygodni, wkrótce życie znów potoczy się normalnym trybem.
Trzy tygodnie, przesadzam... Po dwóch tygodniach spędzo
nych w hotelach, na plaży, z dziewczynkami równie ładniut-
kimi, jak głupiutkimi, i zwiedzaniu z przewodnikiem nudnym
jak flaki z olejem wskoczysz do pierwszego samolotu lecące
go do Nowego Jorku!
Pewny swoich przewidywań, Dutsy Malone trzasnął szerokimi szelkami w kwiatki, przypatrując się mężczyźnie tchnącemu spokojną siłą, o szerokim czole, kasztanowych oczach i wysportowanej sylwetce. Od dawna darzył go szczerym podziwem.
-	Co myślisz o tym liście? - zapytał Mark, pokazując mu
papier.
Dutsy zakrztusił się.
 -	Czyste szaleństwo! Nie będziesz chyba przywiązywał jakiejkolwiek wagi do bajdurzenia tego obłąkańca? I to nawet nie jest podpisane.
 -	Nie znam Egiptu. Kraj całkiem pociągający na pierwszy postój.
 -	A ja znam Egipt: istna beczka z prochem! Czyżbyś zapomniał o wojnie w tysiąc dziewięćset czterdziestym ósmym roku? Izraelczycy rozłożyli Egipcjan na obie łopatki, co wywołało w Kairze poważne zamieszki. Trudno zliczyć napady na zachodnie placówki handlowe, domy towarowe, kina, biu-

ra angielskich i francuskich spółek i oczywiście przedsiębiorstwa żydowskie. W dzielnicy żydowskiej wybuchły bomby, zabijając dziesiątki ludzi.
 -	Wojna się skończyła, Dutsy.
 -	Mylisz się! Od czasu uznania Państwa Izrael przez mocarstwa zachodnie sytuacja jest wciąż niezwykle napięta. Egipt nie zawarł pokoju, tylko podpisał zawieszenie broni, które może zostać zerwane w każdej chwili.
 -	Król Faruk* nie uchodzi za krwiożerczego zdobywcę -zaoponował Mark Wilder.
 -	Jest przebiegły i cierpliwy. Latem czterdziestego ósmego roku zasekwestrował liczne dobra obywateli państw zachodnich. Najwięksi szczęściarze byli wtedy poza Egiptem, inni dostali się do więzienia. Ograbiono wielu cudzoziemców od dawna mieszkających w kraju. A żołnierze Faruka, wspomagani przez jego policję polityczną, nie wahali się popełniać morderstw i zabijać francuskich wojskowych. Jedynie Anglikom udaje się stawiać opór. Ale on chce ich wygnać, odzyskać Kanał Sueski i wystąpić jako duchowy i świecki przywódca Bliskiego Wschodu.
Mark się uśmiechnął.
-	Jak donoszą kolorowe magazyny, raczej spędza czas,
trwoniąc zawrotne sumy w kasynach Aleksandrii, Monte Car-
lo i Deauville.
Dutsy Malone przygryzł cygaro.
 -	Zgoda, ten grubas jest namiętnym graczem! Podobno potrafi przepuścić ponad pięćdziesiąt tysięcy dolarów w jeden wieczór. Ale to niebezpieczny typ, który pozbywa się wszystkich opozycjonistów.
 -	Ja do nich nie należę - zauważył adwokat. - Zwykły turysta nie zagraża jego władzy.
* O Faruku zob.: J. Bernard-Derosne, Farouk, la decheance d'un roi, Paris 1953; A. Sabet, Farouk, un roi trahi, Paris 1990; G. Sinoue, Le Colonel etl'En-fant-roi, Paris 2006.

 -	Nie pchaj się tam, Mark. To strata czasu. Poleniuchuj kilka dni na Karaibach i szybko wracaj.
 -	Dowiedzieć się, kim jestem naprawdę... To kuszące.
 -	Na miły Bóg! Chcesz wpaść w jakąś pułapkę?
 -	Życie jest niekiedy dziwne, Dutsy. Czy akurat nie stwarza mi okazji do zgłębienia tajemnicy?
Malone zaciśniętą pięścią postukał się w czoło.
-	No proszę, on mi opowiada o metafizyce! Jedź się zaba
wić w Kairze, obejrzyj sobie piramidy i ten kościół Świętego
Sergiusza, przekaż ode mnie pozdrowienia sfinksowi i zwijaj
manatki. Mamy tu pełno roboty.
2
W sercu Starego Kairu ksiądz Pachomiusz pędził dni pogodnej starości. Czas jakby zapomniał o leciwym erudycie, który miał ogromną bibliotekę, gdzie sąsiadowały ze sobą teksty egipskie, koptyjskie, greckie i aramejskie. Ponieważ ksiądz potrafił odczytywać hieroglify, chętnie przyjmował młodych badaczy i udzielał im cennych wskazówek.
Tego ranka jego gość, bardzo wzburzona sklepikarka, przyszła po innego rodzaju naukę.
 -	Ojcze, pomóż mi, błagam cię!
 -	Co ci się stało, moje dziecko?
 -	Opętał mnie demon!
 -	Skąd ta pewność?
 -	Klienci nie kupują już u mnie koszyków, mąż przestał się mną interesować, dzieci wciąż mi dokuczają!
 -	Zła passa.
 -	Nie, ojcze, demon! Wczoraj miałam ręce całe zakrwawione. Co noc moje łóżko się rusza, meble skrzypią i jakaś czarna postać, śmiejąc się, biega po domu. Uwolnij mnie, błagam cię.

 -	Czy radziłaś się proboszcza?
 -	Nie może nic dla mnie zrobić! Każdy wie, że jesteś największym czarownikiem w Kairze i że ocaliłeś już setki ofiar demona. Nie opuszczaj mnie, na litość boską!
 -	Zobaczymy.
Z nadzieją w oczach sklepikarka dała się zbadać. Ksiądz pomacał jej kończyny, przyłożył ucho do serca, a ręką przesunął po szyi.
 -	Nie ulega wątpliwości - orzekł. - Nęka cię afryt, napastliwa istota, która zapiera ci oddech i psuje krew.
 -	Ty... ty mnie uratujesz?
    - Spróbuję. Klęknij i módl się do Matki Boskiej.
Opętana wykonała polecenie.
Ksiądz włożył długą białą szatę, bo tylko ta barwa pozwalała komunikować się ze światem niewidzialnym. Następnie zajrzał do księgi czarnoksięskiej datującej się z epoki Ptolemeuszy i wypowiedział serię bardzo starych zaklęć, zwracając się do króla demonów. W ten sposób zmusił go do odpowiedzi i wyjawienia mu tożsamości afryta, który dręczył biedaczkę. To był złośliwy gryzoń, nasłany przez zazdrosną krewną.
Pachomiusz uformował figurkę z wosku, wyrył na niej imię napastnika i wrzucił ją do tygielka z brązu.
Krzywiąc się, opętana przewróciła się na plecy i skrzyżowała ramiona.
Podczas gdy afryt roztapiał się w płomieniach, ksiądz palił kadzidło i polewał święconą wodą czoło, pierś, ręce i nogi pacjentki.
Uspokojona, podniosła się.
 -	Czuję się tak dobrze, tak dobrze!
 -	Jesteś uwolniona, moje dziecko. Pomaluj na czerwono drzwi swojej sypialni i noś ten talizman.
Starzec wręczył młodej kobiecie kwadratowy skrawek lnianego płótna pokrytego niezrozumiałymi znakami.

 -	Ojcze... Jak mam ci się odwdzięczyć? Dam ci połowę tego, co posiadam, ja...
 -	Niczego nie chcę, moje dziecko. Wystarczy, że widzę cię zdrową.
Sklepikarka ucałowała ręce egzorcysty.
-	Niech Bóg zachowa cię długo przy życiu, ojcze!
-	Stań się wola Jego.
Uszczęśliwiona sklepikarka znikła.
Pachomiusz zamknął drzwi swojego domostwa na dwa spusty i wszedł do podziemnego pomieszczenia, o którego istnieniu nikt prócz niego nie wiedział.
Kto by przypuszczał, że pod habitem mnicha koptyjskie-go, szanowanego przez całą społeczność chrześcijańską Kairu, ukrywa się ostatni kapłan boga Amona? Pomimo chrystianizacji Egiptu, podbitego następnie przez Arabów, tradycja inicjacyjna Starożytnych nigdy nie została przerwana. Niewątpliwie większość adeptów opuściła niegościnne odtąd ziemie, aby schronić się na Zachodzie, założyć tam wspólnoty i wznieść katedry, gdzie, w formie symbolicznej, nadal przekazywano wiedzą. Ale w samym Egipcie lepiej lub gorzej przetrwało kilka klanów.
Dzisiaj temu prastaremu rodowi groziło wygaśnięcie.
Podziemna kaplica Pachomiusza była domem wieczności zbudowanym przez jego przodków podczas ostatnich przebłysków cywilizacji faraońskiej. Próg z różowego granitu, srebrna posadzka, dwa filary w kształcie lotosu, cokół na barkę słoneczną z drewna akacjowego, stół ofiarny i naos z figurką bogini Maat uosabiającej sprawiedliwość i \ad we wszechświecie.
Każdego ranka, w imieniu wtajemniczonych przebywających już na wiecznym Wschodzie, Pachomiusz, którego nazwisko oznaczało „Wierny Chnumowi" - bogu garncarzowi z głową barana, mającemu za zadanie formować istoty żywe na swoim kole - odprawiał rytuał przebudzenia boskich

mocy. Zachowywał w ten sposób cząstkę harmonii w pełnym zamętu świecie, gdzie popełniano najgorsze szaleństwa i okrucieństwa.
Wkrótce jego serce przestanie bić i on sam dołączy do swoich przodków. Przedtem jednak musi przekazać niezwykle ważną informację i wypełnić misję, której znaczenie wykracza poza jego osobę i epokę. Te starania mogą się okazać daremne, ale obiecał, że je podejmie, i dotrzyma słowa, pod groźbą potępienia przez sąd Ozyrysa i ujrzenia swojej duszy wydanej na pastwę wielkiej pożeraczki.
Tak więc ostatni kapłan Amona napisał do Marka Wildera, wzywając go na spotkanie, podczas którego wyjawi mu jego prawdziwą tożsamość.
Ale czy znakomity amerykański adwokat, specjalista prawa handlowego, o nienasyconych ambicjach, zainteresuje się choć trochę tak dziwnym listem?
Pachomiusz wypowiedział formuły „wyjścia na głos", „ofiary, którą składa Faraon" i „przybycia w pokoju" zespolonej duszy, utworzonej z Re, słońca dnia, i Ozyrysa, słońca nocy. Łagodne światło wypełniło świątynię, a celebrant poczuł, że przenosi się do swoich poprzedników, którzy przez tysiąclecia podtrzymywali więź między tym, co widzialne, a tym, co niewidzialne.
Czy Amon, „ukryty bóg", Jeden rodzący wielość i pozostający Jednym, zgodzi się mu odpowiedzieć?
Pod koniec ceremonii Pachomiusz spojrzał na kopię listu, który wysłał do Marka Wildera.
Na dole dokumentu wpisał się hieroglif dwóch nóg w ruchu. Jego znaczenie nie budziło żadnych wątpliwości: Mark Wilder przybędzie.

3
Mark Wilder zasnął tuż po starcie i obudził się dopiero podczas lądowania w Kairze. Samolot uważał za idealne miejsce do relaksu. Na niebie, nieosiągalny, mógł wreszcie pogrążyć się w krzepiącym śnie.
Formalności związane z przyjazdem odbywały się w wesołym rwetesie, chociaż policjanci i celnicy nie mieli zbyt uprzejmych min. Odbierając bagaże, adwokat nauczył się pierwszego słowa arabskiego, jednego z najważniejszych: bak-szysz, co oznacza napiwek. Wyższa sztuka polegała na dozowaniu go w zależności od rozmówcy. Lotnisko zbudowane pośrodku pustyni, niedaleko Heliopolis, starożytnej osady, która stała się eleganckim przedmieściem stolicy, łączyło starą ziemię faraonów ze współczesnym światem.
Kiedy Mark szukał rezydenta mającego go powitać, zgodnie z obietnicą agencji podróży, ktoś głośno do niego zawołał:
 -	Mark! To ty... To naprawdę ty?
 -	John!
 -	Ogromnie się cieszę, że cię znów widzę! Turystyka czy interesy?
 -	Turystyka.
 -	Twój hotel?
 -	Mena House.
 -	Doskonały wybór! Podwiozę cię, jeśli chcesz.
Mark dostrzegł małego człowieczka, który torując sobie przejście w tłumie, wymachiwał tabliczką z jego nazwiskiem.
 -	Czekają na mnie i...
 -	Nie martw się, zajmę się tym.
Karzełek wydał się nadzwyczaj zadowolony z bakszyszu, a John chwycił wózek bagażowy.
 -	Nie chciałbym zakłócać twojego programu zajęć -oznajmił Mark.
 -	Stary, dopiero co przyleciałeś na Wschód! Tutaj godzi-

ny są elastyczne. Bądź spokojny: właśnie odwiozłem na lotnisko klienta, a następne spotkanie mam około północy, u pewnego polityka. Kair nigdy nie śpi. A po południu urzędnicy robią długą sjestę.
John Hopkins, energiczny ciemnowłosy czterdziestolatek średniego wzrostu, był międzynarodowym handlowcem, gładkim w obejściu. Wielki podróżnik o żywej inteligencji, potrafił zawierać skomplikowane kontrakty z podejrzanymi krajami, parokrotnie korzystał z usług kancelarii Marka Wildera i zawsze dobrze na tym wychodził. Niezależnie od stosunków handlowych obaj mężczyźni darzyli się sympatią i rozegrali kilka efektownych partii tenisa, walcząc zaciekle, po czym oddawali się rozkoszom stołu.
Mercedes Johna Hopkinsa włączył się w obłędny ruch.
-	Jedyna zasada kodeksu drogowego - wyjaśnił - to za
straszyć przeciwnika. Tablice są czysto dekoracyjne. Witaj
w Kairze, Mark! Mieście wyczerpującym, jednocześnie pro
stym i pogmatwanym. Na wschodzie - stare dzielnice z niezli
czonymi meczetami i bardziej lub mniej podupadłymi pałaca
mi; na zachodzie - nowoczesne dzielnice, kawałek Europy
z hotelami, sklepami i prywatnymi klubami. Wydaje się tam
wspaniałe rauty, na których roi się od eleganckich dam. Je
dwabne życie dla tych, co mają pieniądze!
Mercedes wyprzedził zatłoczony autobus. U okien wisiały ludzkie grona.
-	Przeludnienie to największy problem - wyjaśnił John. -
Szesnaście milionów mieszkańców w Kairze w tysiąc dzie
więćset trzydziestym roku, a wkrótce dwadzieścia pięć! I pew
nie będzie ich przybywało w szalonym tempie. Chłopi wciąż
opuszczają swoje wioski i przenoszą się do miasta w nadziei,
że znajdą tam lepsze warunki życia. I nie powstrzymują ich
zakazy rządowe. Niemal wszędzie na chybcika buduje się
domy, więc ludzie gnieżdżą się w lokalach często niehigie
nicznych. To kiedyś doprowadzi do gwałtownego wybuchu.
Tymczasem kraj jest bogaty, a miejscowe przedsiębiorstwa

przemysłowe dość dobrze się rozwijają. Ale tylko znikoma mniejszość korzysta z tego w pełni. Inny kłopot to galopująca inflacja, która rujnuje klasy średnie. Krótko mówiąc, bogactwo i nędza zadziwiająco sąsiadują ze sobą. Czasem racjonu-je się mąkę, cukier i naftę. A ponad połowa ziem uprawnych jest własnością poniżej dwóch procent Egipcjan. Dodaj do tego niechęć i rozczarowanie ludu po niedawnej klęsce militarnej w czterdziestym ósmym roku, a zrozumiesz powagę sytuacji.
 -	A ty dlaczego tu się znalazłeś?
 -	Z powodu bawełny. Dużo zainwestowałem i chcę odzyskać swój wkład. Niestety, na aleksandryjskiej giełdzie wybuchł skandal. Spekulanci manipulowali kursami i złapano ich na gorącym uczynku. A że małżonka jednego z ministrów maczała ręce w oszustwie, gniew wre. Powiedz, Mark... Nie pomógłbyś mi trochę uzdrowić to wszystko?
 -	Jestem na wakacjach, John.
 -	Znając ciebie, sądzę, że nie potrwają one dłużej niż tydzień.
 -	Potrzebuję odpoczynku, a w Egipcie na pewno jest wiele do zwiedzenia.
 -	Nie będziesz rozczarowany! Mimo to... szybko znów nabierzesz chęci do pracy, a ja będę naprawdę potrzebował twojej pomocy, aby uniknąć bankructwa.
 -	Zobaczymy, John. Uwaga!
Podczas gdy mercedes mijał operę, drogę zajechał mu czerwony bolid.
Wściekle obracając kierownicą, John zdołał uniknąć zderzenia i niemal otarł się o grupkę przechodniów, którzy wydali okrzyki przerażenia, po czym zatrzymał się o kilka centymetrów od chodnika.
 -	Tego skończonego idiotę należałoby wsadzić do ciupy! Ale nikt nie odważy się go aresztować.
 -	Dlaczego? - zdziwił się Mark.
 -	Bo to król Faruk we własnej osobie! Swoje rolls-roy-

ce'y i cadillaki prowadzi jak wariat, bez przerwy dociskając gaz do dechy. Widziałeś kolor tej bomby na kółkach? Jaskra-woczerwony! Jest zastrzeżony dla jego ogromnego parku samochodowego, żeby policja go nie zatrzymywała. W wieku dwudziestu czterech lat miał poważny wypadek. Ale można by przysiąc, że to go zachęciło do jeszcze szybszej jazdy. Kiedyś inny psychopata próbował go wyprzedzić... Król przestrzelił opony w jego wozie! A uszy kairczyków wciąż przeszywają ryczące klaksony Faruka, które naśladują dźwięk trąbki lub melodię graną na katarynce albo skowyt rozjechanego psa.
 -	I ten typ rządzi Egiptem?
 -	Na razie, Mark, na razie! Trzeba przyznać, że jego polityka okazuje się skuteczna i że armia, pomimo narastającego niezadowolenia, wciąż jest mu posłuszna. No, ale zapomnij o tym wszystkim i przyjemnie spędzaj czas. W Mena House nie będzie to trudne.
Położony u stóp piramid luksusowy hotel był z początku pałacykiem myśliwskim kedywa Ismaila. Następnie, w 1869 roku, podczas uroczystości uświetniających otwarcie Kanału Sueskiego, budynek przyjął znamienitych gości, a w końcu udostępniono go turystom. Anglicy cenili osłonięty taras, gdzie popołudniowa herbata stawała się prawdziwą rozkoszą. Umeblowane w stylu orientalnym obszerne pokoje przywodziły na myśl jakiś pałac z Księgi tysiąca i jednej nocy. Basen pośrodku starannie utrzymanego ogrodu kojarzył się z oazą, w której można tylko marzyć i odpoczywać.
Troskliwy personel zajął się bagażem Marka, a usłużny maître d'hôtel zaoferował dwóm Amerykanom najlepszy stolik.
-	Często tu przychodzę - wyznał John. - To spokojny
zakątek, z dala od kairskiego zgiełku. Na przystawkę pole
cam ci sałatę ze świeżą cebulką. Jako główne danie może ci
zasmakuje pieczeń jagnięca z rodzynkami korynckimi. Do
staniemy nawet francuskie wino!

Mark Wilder doznawał dziwnych uczuć. Po raz pierwszy w życiu stracił orientację i zastanawiał się, gdzie tak naprawdę wylądował. Całkiem blisko wielka piramida Cheopsa była imponującym świadkiem tego spotkania, którego się wcale nie spodziewał.
Ledwo otarł się o Egipt, a już wiedział, że nie przypomina on żadnego innego kraju. Pomimo nowoczesności magia dawnych epok nie zaginęła. 1 cokolwiek się stanie, Mark nie będzie żałował, że ogląda to cudownie błękitne niebo o niezapomnianym uroku, oddycha tym powietrzem o czystości rodzącej się z jego połączenia z pustynią.
-	Przyszła mi do głowy dziwaczna myśl, John. Czy nie
jesteś przypadkiem autorem tego listu?
Adwokat podał papier przyjacielowi, który go szybko przeczytał.
 -	Nie, Mark, nie napisałem tego zaskakującego wezwania! Inaczej bym je podpisał. Poza tym nie kontaktowałbym się z tobą w taki sposób! „Czy chce Pan wiedzieć, kim jest naprawdę"... Co to znaczy?
 -	Może wkrótce zrozumiem.
 -	Na pierwszy rzut oka to żart.
 -	Przynajmniej pozwoli mi odkryć Egipt.
 -	Stary Kair zasługuje na wizytę, a kościół Świętego Sergiusza jest piękny. Nie zapomnij też o piramidach!
 -	Zapewniam cię, że od nich właśnie rozpocznę zwiedzanie.
 -	Za długo nie marudź. Kiedy tylko uznasz za stosowne, zadzwoń do mnie pod ten numer. Porozmawiamy o moich kłopotach z bawełną. Nie pożałujesz, hojnie cię wynagrodzę. Do zobaczenia, Mark.
Adwokat wsunął do kieszeni marynarki wizytówkę Johna Hopkinsa. Upojony wspaniałością krajobrazu, wyszedł z Mena House i skierował się w stronę płaskowyżu z piramidami.

4
Świetnie przespana noc, wystawne śniadanie w ogrodzie Mena House, zwiedzanie wielkiej piramidy Cheopsa, długi spacer po płaskowyżu Gizy, aby dokładniej obejrzeć wszystkie trzy piramidy... Mark Wilder zapomniał o biznesie, Nowym Jorku, Ameryce i świecie współczesnym. Zachwycając się doskonałością kamiennych gigantów, czuł się w pewnym sensie unicestwiony, a zarazem przyciągany przez światło słońca tak szczodrego, że wypłaszało spod budowli licznych turystów źle znoszących duże upały. Według tubylców ten koniec kwietnia pobił wszelkie rekordy.
O zachodzie Mark znów pomyślał o dziwnym spotkaniu. Zafundował sobie miejscowe piwo, a potem wziął prysznic i włożył letni garnitur.
Ledwo wyszedł z hotelu, przy podeście stanęła błyszcząca nowością taksówka. Wyskoczył z niej uśmiechnięty pięćdzie-sięciolatek z brzuszkiem.
 -	Do usług! Nikt nie zna Kairu lepiej ode mnie. Dokąd chce pan jechać?
 -	Do Starego Kairu.
 -	Proszę wsiadać. Obniżę panu cenę.
 -	Najpierw ponegocjujemy.
Wóz był czyściutki, więc adwokat nie poskąpił pieniędzy.
 -	Nazywam się Hosni i mam ośmioro dzieci - oznajmił szofer. - Z jakiego pan jest kraju?
 -	Z Ameryki.
 -	Oj, my bardzo lubimy Amerykanów! Walczyli o wolność. Anglicy i Francuzi to kolonizatorzy. Jak sobie pójdą, nie będziemy za nimi tęsknić. Pan pierwszy raz w Egipcie?
 -	Tak.
 -	Witamy u nas! Gościnność tutaj to rzecz święta. Długo pan zostanie?
 -	To zależy.
 -	Przede wszystkim niech się pan nie spieszy! Trzeba

umieć cieszyć się każdą chwilą i powoli odkrywać uroki Kairu. Zaczyna pan od kościołów chrześcijańskich?
 -	W istocie.
 -	Chrześcijanie i muzułmanie żyją u nas zgodnie. Dawniej tolerowało się żydów. Odeszli po utworzeniu w tysiąc dziewięćset czterdziestym ósmym roku Państwa Izrael. Inch Allah! Niech pan koniecznie pozwiedza meczety: są wspaniałe.
 -	Nie omieszkam.
-	Czym się pan zajmuje?
  — Handlem.
 -	Ach, handel! Też kiedyś miałem ochotę rozkręcić jakiś interes. Ale Bóg zadecydował inaczej. Czy później z Kairu pojedzie pan do Luksoru?
 -	Jeszcze nie wiem.
 -	Sprawy handlowe?
 -	Właśnie.
To przesłuchanie zirytowało Marka. Domyślny taksówkarz skupił się na prowadzeniu, wymagającym nie lada zręczności.
Gdy zbliżyli się do starych dzielnic, adwokat odkrył barwny świat, który przeraziłby wielu przedstawicieli amerykańskich wyższych sfer: osły obładowane lucerną, błotnistą ziemię, ohydne smrody i zapach przypraw, kuchnie na świeżym powietrzu, kobiety w czarnych chustach obok młodych dziewczyn ubranych w stylu zachodnim, osobników w garniturach i tarbuszach mijających mężczyzn w galabijach, tradycyjnych różnokolorowych strojach, kurniki na balkonach, kozy na dachach, ożywienie połączone z ospałością... To widowisko całkowicie pochłaniało Marka Wildera.
-	Kair jest matką świata - rzekł szofer. - Tutaj wszystkie
marzenia stają się rzeczywistością.
Rozciągając się częściowo na terenie dawnego Fostat, Stary Kair był zamknięty murami egipskiego Babilonu, miejsca, gdzie siły światła ścierały się z siłami ciemności.
Taksówka stanęła.

 -	Właściwie dokąd chce pan iść?
 -	Zamierzam pospacerować.
 -	Nie radzę.
 -	Czyżby to było niebezpieczne?
 -	Nie, ale może pan w ten sposób przegapić interesujące budynki. Wszystko jest bardziej lub mniej ukryte, a mury zewnętrzne kościołów nie mają w sobie nic ciekawego. Bez dobrego przewodnika omija się to, co najważniejsze.
 -	Proszę mnie zaprowadzić do kościoła Świętego Sergiusza.
 -	Świetny wybór! Polecam panu kryptę, gdzie Jezus, Dziewica i Józef długo przebywali, chroniąc się przed zimnem i gorącem. Tam również została zaniesiona kołyska z małym Mojżeszem, wyłowionym z wody. Później pewnie pójdzie pan do muzeum...
 -	Wolę dokładnie zwiedzić jakiś zabytek niż rozmieniać się na drobne.
 -	Do usług.
Obaj mężczyźni zapuścili się w labirynt uliczek, gdzie bawiły się dzieci. Na ścianach domów Mark spostrzegł przedstawienia świętego Jerzego pokonującego smoka; kilka balkonów zdobiły girlandy elektrycznych światełek okalających wizerunek Chrystusa. Tu i ówdzie - ciężkie drewniane drzwi nabijane gwoździami.
Taksówkarz poprowadził swego klienta przez muzealny ogród, po czym obaj zeszli po schodkach na wąską uliczkę opadającą ku kościołowi Świętego Sergiusza, którego środkowe wejście było zamurowane.
-	Może pan wejść drzwiami na prawo. Niech się pan nie
śpieszy, czekam tutaj.
Mark ujrzał małą bazylikę. W nawie głównej obramowanej bocznymi ciągnęły się dwa rzędy marmurowych kolumn. Po stronie wschodniej znajdowały się trzy sanktuaria oddzielone od nawy głównej przegrodą ozdobioną geometrycznymi motywami, gwiazdami i krzyżami.

Żywego ducha.
Amerykanin skierował się ku wejściu do krypty i zszedł po schodach na dół. Niski sufit, ciężka atmosfera... Święta Rodzina musiała tam spędzić trudne chwile.
Mark poczekał cierpliwie do godziny dwudziestej.
Wciąż nikt nie nadchodził, chociaż dawno minęła wyznaczona pora.
List był więc kiepskim żartem. Chyba że... Wyszedł na zewnątrz.
Szofer siedział, paląc papierosa.
 -	Udana wizyta?
 -	Pasjonująca.
 -	Czy chce pan wrócić do Mena House?
 -	Nie, trochę się powłóczę.
 -	Mogę pana zabrać do świetnej restauracji...
 -	W porządku, bracie. Oto ustalona cena i jeszcze sowity bakszysz. Miłego wieczoru!
Zanim kierowca zdążył cokolwiek odpowiedzieć, Mark oddalił się szybkim krokiem i wmieszał w tłum.
Po mniej więcej dziesięciu minutach kupił jaśmin od uradowanego tym chłopaczka i przy okazji sprawdził, czy taksówkarz go nie śledzi.
Uspokojony spytał jakiegoś starca o nobliwym wyglądzie, jak wydostać się ze Starego Kairu i wrócić do centrum miasta. Przechodzień uprzejmie go poinformował, posługując się mieszaniną francuszczyzny i angielszczyzny.
-	Czy nie potrzebuje pan przewodnika?
Mark się odwrócił.
Głos należał do kobiety około trzydziestki, o czarnych włosach i jasnozielonych oczach, przypominającej boginie namalowane na ścianach domów wieczności faraonów. Łączyła urodę z wręcz zniewalającym wdziękiem i gracją.
-	No cóż... Czemu nie?
-	Dlaczego nie przyszedł pan sam na spotkanie, panie
Wilder?

5
Gdy Mark ochłonął ze zdumienia, sytuacja nawet mu się dość spodobała.
 -	Mówi pani doskonale po angielsku.
 -	To niezbędne, jeśli się wykonuje zawód przewodnika turystycznego. Posługuję się również innymi językami. Proszę iść za mną. Będziemy się zachowywać jak przewodnik i jego klient, pragnący odkrywać bogactwa znajdujące się w Starym Kairze, od muzealnego ogrodu po cmentarz kop-tyjski. Nikt więc nie będzie się dziwił, że ze sobą rozmawiamy.
 -	Skoro zna pani moje nazwisko, czy mogę wiedzieć, jak pani się nazywa?
 -	Ateja.
 -	A więc to pani napisała do mnie i wyznaczyła mi spotkanie w kościele Świętego Sergiusza?
 -	Nie, panie Wilder.
 -	No to... kto?> '  
 -	Pańskie podejrzane zachowanie nie pozwala mi udzielić odpowiedzi. Nie przybył pan na spotkanie o dwudziestej i myślę, że nie będzie następnego.
Zirytowany adwokat stanął jak wryty i spojrzał młodej kobiecie prosto w oczy.
-	Podejrzane zachowanie... Co to znaczy? Potraktowałem
poważnie anonimowy list o niewiarygodnej treści, posłucha
łem wskazówek, a pani oskarża mnie o nie wiadomo jaki wy
stępek! Proszę przyznać, że chodziło o głupi żart, i poprze
stańmy na tym!
W oczach młodej kobiety zapłonęły iskry.
 -	Czy uważa pan prawdę za żart, panie Wilder?
 -	Jaką prawdę?
 -	Tę, która pana dotyczy.
 -	Ach tak, zapomniałem! Dowiedzieć się, kim naprawdę jestem...

 -	Otóż to.
 -	Niech pani ze mnie nie kpi i zdradzi mi motywację autora tego listu.
 -	Słabo pan zna Egipt, jak sądzę.
 -	To moja pierwsza podróż.
 -	A jednak na lotnisku czekał na pana jakiś człowiek.
 -	Skąd pani to wie?
 -	Przyglądałam się wszystkiemu.
 -	Pani mnie szpieguje!
 -	Nie miałam do pana najmniejszego zaufania, panie Wilder, i nie myliłam się. Proszę mi zadać pytanie o kościoły chrześcijańskie. Szybko!
Kątem oka Ateja obserwowała ubranego po europejsku wąsacza, który zbliżał się do nich.
 -	A pobyt Świętej Rodziny w Egipcie to na serio?
 -	Całkowicie. Zresztą nie należałoby mówić o „ucieczce do Egiptu", lecz raczej o powrocie do źródeł. Chrystus nie przyjechał tu po to, by się ukrywać. Pobierał od mędrców nauki, przekazane następnie Kościołowi koptyjskiemu, który je przechowuje w swoich świątyniach.
Przewodniczka rozpoczęła wykład o architekturze wczesnochrześcijańskich bazylik. Wąsacz się oddalił.
 -	To inspektor nadzorujący przewodników - wyjaśniła Ateja. - Uważa mnie za kompetentną i pisze o mnie bardzo pochlebne raporty.
 -	Tym lepiej dla pani! Człowiek, który mnie zagadnął na lotnisku, nazywa się John Hopkins. To stary przyjaciel. Znalazł się tam przypadkiem.
 -	Wierzy pan w przypadek? - zagadnęła młoda kobieta, uśmiechając się.
 -	Sugeruje pani, że John na mnie czatował?
 -	Kiedy się pan z nim znów zobaczy, proszę go o to zapytać. Co on robi w Egipcie?
 -	Zainwestował w bawełnę. Jest handlowcem międzyna-

rodowym, który przebywa tam, dokąd wezwą go korzystne interesy. Jutro wyjedzie do Chin albo do Indii. Moja kancelaria pomaga mu w sporządzaniu skomplikowanych umów.
 -	I pan nie wiedział o jego obecności w Kairze?
 -	Oczywiście, że nie!
Na prawej ręce Ateja nosiła złotą bransoletkę z ogniwami w kształcie kluczy życia. Klejnot ten był cacuszkiem, wykonanym przez nadzwyczaj utalentowanego złotnika.
 -	Gdzie pan się zatrzymał?
 -	W Mena House. Mam ogromny pokój. Z okna rozciąga się bajeczny widok na płaskowyż piramid. Żadna fotografia nie odda ich potęgi. Nawet jeśli list był farsą, nie żałuję tej podróży.
 -	Czy to pan wybrał taksówkarza?
 -	Nie, sam podjechał. Zadał mi tysiąc pytań i uparł się, że posłuży mi za przewodnika. Ponieważ wydał mi się zbyt natrętny, pozbyłem się go po wyjściu z kościoła Świętego Sergiusza.
 -	Czy podał swoje nazwisko?
 -	Hosni.
 -	Ten facet należy do policji politycznej króla Faruka: ma za zadanie tropić cudzoziemców.
 -	Ale... ja dopiero co przyjechałem!
 -	Gość Mena House to nie byle kto i z pewnością zasługuje na szczególną uwagę. Umykając przed Hosnim, naraża się pan na poważne kłopoty.
Chyba Dutsy miał rację - pomyślał adwokat. Są kraje spokojniejsze niż Egipt.
 -	Niech pani posłucha, nie chcę się wikłać w nieczyste sprawki. Albo się pani wytłumaczy, albo wracam do Nowego Jorku.
 -	Jak pan sobie życzy, panie Wilder. W ten sposób nigdy się pan nie dowie, kim jest naprawdę, i spędzi resztę życia, żałując tego.
Poważny ton zrobił wrażenie na adwokacie, który wyka-

zywał szczególny dar do demaskowania blagierów i kłamców. Z całą pewnością Ateja nie miała z nimi nic wspólnego.
 -	Niech mi pani przynajmniej powie, czy zna pani autora tego listu!
 -	Znam go.
 -	I ufa mu pani?
 -	Czczę go. Zważywszy na jego pozycję, musi pozostać nieuchwytny i nie narażać się na żadne niebezpieczeństwo. Obecność pańskiego „przyjaciela" na lotnisku, a także tajnego wywiadowcy z policji Faruka budzi niepokój. Wydaje mi się pan osobą niebezpieczną, panie Wilder.
 -	Powtarzam, że John jest moim starym przyjacielem. I nadzorowano mnie jak pierwszego lepszego cudzoziemca rezydującego w Mena House i wyprawiającego się samotnie na ulice Kairu.
 -	To bardzo optymistyczna ocena sytuacji.
 -	Dlaczego nie miałaby być prawdziwa?
 -	Ponieważ przypadek nie istnieje.
Nieustannie czujna, Ateja bez przerwy obserwowała przechodniów.
 -	Mam pana umówić na następne spotkanie czy pozwolić, by tkwił pan w niewiedzy? W końcu może pan woli nic nie wiedzieć.
 -	Najpierw rozbudza pani moją ciekawość, wymaga bezwzględnej współpracy, a teraz mnie pani odpycha! Czy nie za dużo okrucieństwa?
Młoda kobieta znów się uśmiechnęła. Mark miał ochotę ponownie ją zobaczyć, chociaż kusiło go też spotkanie z enigmatyczną osobą, którą czciła.
-	Czy pan szczerze pragnie poznać prawdę?
-	Pragnę tego, Atejo.
Namyślała się dłuższą chwilę.
-	Jutro o godzinie dwudziestej niech pan wyjdzie z Mena
House i przez dziesięć minut podąża w kierunku Kairu. Za
trzyma się koło pana jakiś samochód. Szofer wymówi moje

imię, pan powie: „Niech Bóg pana błogosławi", a on odpowie: „Niech Święta Rodzina ma pana w swojej opiece". Zawiezie pana do autora listu i przekona się pan, kim jest naprawdę.
6
Dworzec Kobri el-Limun obsługiwał kairskie przedmieścia. Panował tam nieustanny ruch, tym bardziej że przybliżone godziny odjazdu pociągów powodowały chaos, z czego korzystał Mahmud, ginąc w tłumie. Znał wszystkich policjantów w cywilu z tego sektora. Domorośli, niedostatecznie wyszkoleni, od czasu do czasu zatrzymywali jakiegoś nieboraka i poddawali go ostremu przesłuchaniu.
Południowe słońce prażyło. Żadnego intruza na horyzoncie. Sfory Faruka będą się rozkoszować długą sjestą po obfitym obiedzie, a Mahmud będzie mógł bez obawy rozmówić się ze swoim wywiadowcą.
W wieku trzydziestu dwóch lat, smukły, o żywym spojrzeniu, Mahmud umiał poruszać się bez zwracania na siebie uwagi. Dlatego też tajne rewolucyjne ugrupowanie Wolnych Oficerów wybrało go na łącznika kontaktującego się z licznymi agentami, którzy mieli zbierać informacje niezbędne do przygotowania gruntownej zmiany reżimu.
Sromotna klęska z 1948 roku wpędziła egipską armię w stan niepewności i rozżalenia. A przecież wielu żołnierzy dzielnie się biło. Szybko jednak stwierdzili, że w porównaniu z walecznymi i dobrze wyekwipowanymi Izraelczykami dysponują niesprawną bronią. Działa eksplodowały, rozszarpując artylerzystów, karabiny się zacinały, oddziałom brakowało żywności i opieki medycznej, wydawano bezsensowne rozkazy, wkrótce potem odwoływane, i nie było żadnej spójnej strategii. Krótko mówiąc, wysłano całą armię na rzeź!
Kto był za to odpowiedzialny? Na tę zaprogramowaną po-

rażkę pragnął rzucić światło bohater, trzykrotnie ranny i cieszący się uznaniem oficerów i prostych żołnierzy. Urodzony w Sudanie w 1901 roku, generał Nadżib*, uparty i odważny mały człowieczek, zażądał powołania komisji śledczej.
Pozornie - rezultaty rozczarowujące, ponieważ aresztowano jedynie figurantów, drobnych oszustów z artylerii i inten-dentury, aby uśmierzyć buntownicze nastroje. Postawiony na czele piechoty, nalegał jednak na „oczyszczenie stajni Augia-sza" i doszedł do wniosku, który poparło wielu wyższych oficerów: prawdziwym winowajcą odpowiedzialnym za egipską klęskę, tym, który skazał własnych żołnierzy na niesprawiedliwą, haniebną śmierć, był nie kto inny, tylko król Faruk we własnej osobie!
Handlarze, którzy dostarczali wybrakowaną broń, należeli do otoczenia Faruka i korzystali z jego protekcji. Ta klika bandytów i cyników wzbogaciła się na trupach wojowników, złapanych w pułapkę i z góry pokonanych.
Generał Nadżib nigdy nie wybaczy tej monstrualnej zbrodni Farukowi, niegodnemu sprawować rządy. Ale egipska armia wciąż była słaba, niezdolna wygnać angielskiego okupanta, z którym monarcha utrzymywał nie najgorsze stosunki. I nawet politycy z głównej partii, Wafd, rzekomo największego obrońcy ludu przed tyranią Faruka, maczali palce w dostawach wybrakowanej broni i brali sowite łapówki.
Odpowiadając na apel kilku ludzi gotowych zaprotestować, generał Nadżib zgodził się przewodniczyć grupie konte-statorów wypowiadających się na łamach czasopisma „Głos Wolnych Oficerów", w którym Nadżib zamieszczał płomienne teksty, podpisując się: „Nieznany Żołnierz".
Co ciekawe, władza przymykała oczy. Ta pobłażliwość zachęcała spiskowców do dalszych działań i sugerowała, że mogą umocnić swoją pozycję. „Al-Misri", czołowy tygodnik partii Wafd, zaczął nawet popierać ich protesty i nie wahał się
* Spotyka się również pisownię „Nagib".

krytykować ich głównego przeciwnika, generała Sirriego Amera, uważanego za wykonawcę łajdactw Faruka.
Według Mahmuda należało postępować nadzwyczaj ostrożnie, bo w każdej chwili mogła nastąpić gwałtowna reakcja. Obowiązywała ścisła tajemnica i podział ról, toteż do tej pory policja nie zwęszyła niebezpieczeństwa.
Kluczem do sukcesu mógł być wywiad. Dlatego Mahmud utrzymywał całą gromadę konfidentów, dzięki którym poznawał zamiary przeciwnika w nadziei, że zawsze będzie go wyprzedzał o jeden cios.
Na dworzec wszedł Hosni, taksówkarz.
Jeden z najzdolniejszych członków ekipy. Oficjalnie zatrudniony przez policję, prowadził niesłychanie ryzykowną podwójną grę, wprowadzał w błąd swoich zwierzchników i dostarczał informacji z pierwszej ręki Wolnym Oficerom, których akcję pochwalał bez zastrzeżeń.
Hosni minął Mahmuda, udał, że zmierza na peron, po czym zawrócił.
Ponieważ Mahmud stał bez ruchu, nic im nie groziło. Taksówkarz zapalił papierosa i poczęstował swego rozmówcę. Ten nie odmówił.
Mogli zatem rozmawiać całkiem bezpiecznie.
 -	Co nowego, Hosni?
 -	W Mena House właśnie się zatrzymał bogaty Amerykanin, adwokat od biznesu. Nasz rezydent w hotelu podał mi jego nazwisko: Mark Wilder.
 -	Zwykły turysta?
 -	Wątpię.
 -	Dlaczego?
 -	Nie określił celu swego pobytu, tak jakby przyjechał tu spełnić jakąś misję i nie wiedział, jak długo ona potrwa. Poza tym jest jeszcze coś dziwniejszego. Ktoś, kto twierdzi, że jest w Egipcie po raz pierwszy, rozpoczyna zwiedzanie od kościoła Świętego Sergiusza! Dość niezwykłe zachowanie.
 -	Zdaje się, jakiś miłośnik sztuki chrześcijańskiej.

 -	Moim zdaniem on ma to gdzieś. W rzeczywistości chyba umówił się tam na spotkanie. Ale kościół był pusty. I coś jeszcze bardziej znaczącego: wychodząc ze świątyni, odprawił mnie i ulotnił się. Próbowałem go śledzić, ale on zmylił trop, zupełnie jak znakomity zawodowiec, który świetnie zna Stary Kair.
 -	Amerykański szpieg...
 -	Bez wątpienia. Zaufaj mojej intuicji i mojemu doświadczeniu: ten facet na pewno nie jest przeciętnym turystą.
 -	Czy wrócił do Mena House?
 -	Owszem. Między jednym spotkaniem a drugim pozwala sobie na kilka godzin oddechu.
 -	Wyślij kogoś, żeby mu deptał po piętach - rozkazał Mahmud. - Ty jesteś spalony.
 -	Moi najlepsi ludzie są zajęci czym innym, ale jakoś sobie poradzę.
 -	Nic niepokojącego ze strony policji?
 -	Codzienna rutyna. Nikt nie bierze poważnie poczciwego generała Nadżiba. W gruncie rzeczy jego biadolenia urządzają Faruka. Czyż nie pokazuje, że ma dość otwarty umysł, skoro dopuszcza do głosu jakiegoś podrzędnego opozycjonistę? Anglicy kontrolują Kanał Sueski i cały kraj, Faruk i jego protegowani się bogacą, a egipska armia nie chce ani nie może objąć władzy. Wolni Oficerowie? Krasomówcy, którzy zadowalają się krytykowaniem reżimu i nic mają żadnego solidnego oparcia.
 -	Jakaś zaplanowana akcja na dużą skalę?
 -	Żadna. Faruk jest przekonany, że będzie rządził bez większych trudności jeszcze przez długie lata. Nędza ludu nie spędza mu snu z oczu.
 -	Następny kontakt w tym samym miejscu, za tydzień, o zmierzchu. W razie nieprzewidzianych wydarzeń wiesz, jak mnie ostrzec.
Hosni rozdeptał papierosa na posadzce dworca i oddalił się.

Mark Wilder... Mahmud miał nadzieję, że on rzeczywiście jest tajnym amerykańskim agentem, z którym powinien jak najszybciej się spotkać.
7
Wieczór był cudowny. Zabarwione złotem zachodu piramidy Gizy powoli pogrążały się w mroku, gotowe zmierzyć się z demonem ciemności, który będzie usiłował przeszkodzić w odrodzeniu się słońca. Dzięki łagodności powietrza Mark Wilder zapomniał o zakurzonej alei i hałasie silników. Stosując się do wskazówek Atei, wyszedł z Mena House o godzinie dwudziestej i ruszył w kierunku Kairu.
Minęły zaledwie dwie minuty, gdy koło niego gwałtownie zahamował szary peugeot. Otworzyły się drzwiczki.
-	Niech pan szybko wsiada! Siedzą pana.
Amerykanin wskoczył do peugeota z nieco wysłużonymi
siedzeniami. Auto ruszyło pełnym gazem, zajeżdżając drogę furgonetce, której klakson zaczął przeraźliwie trąbić.
 -	Ateja - powiedział szofer, osiłek o byczym karku.
 -	Niech Bóg pana błogosławi.
 -	Niech Święta Rodzina ma pana w swojej opiece. Proszę się odprężyć, jest pan bezpieczny. Szpicel na pewno zdążył zanotować mój numer, ale to jest lipna tabliczka. Obawiałem się, że jest ich więcej i że spadną nam na głowę.
 -	Dokąd jedziemy?
 -	Zobaczy pan.
Mark poczuł, że od szofera niczego nie wyciągnie. Facet nie miał chęci rozmawiać i zadowalał się wypełnianiem misji.
Nerwowy, o wiele za szybko prowadził samochód z marnymi hamulcami i bez amortyzatorów, ocierał się o inne auta, wyprzedzając je i wciskając klakson do oporu. Adwokat, zrezygnowany, już się bał, że nie dotrą do celu.

Ale niebo było mu przychylne, więc nie zdarzył się żaden wypadek.
Szofer zatrzymał się na skraju słynnej dzielnicy bazarów, gdzie kłębił się barwny tłum. Podciągnął prawy rękaw, ukazując wytatuowany na przegubie krzyż.
-	Niech pan sprawdzi, czy taki sam ma pański przewod
nik. Jeśli nie, proszę za nim nie iść.
Peugeot ruszył z kopyta.
Mark został sam, zagubiony wśród tłumu złożonego zarówno z kobiet, jak i mężczyzn, w najrozmaitszych strojach, od doskonale skrojonego garnituru europejskiego po kolorowe kretonowe sukienki. Wydawało się, że każdy zamierza ubić dobry interes i targowano się zawzięcie ze sklepikarzami. Nie chcąc zwracać na siebie uwagi, Amerykanin udał, że interesuje się wystawą z koszykami pełnymi przypraw.
Dlaczego zabłądził do tego teatru cieni? Nagle uświadomił sobie śmieszność całej sytuacji. On, błyskotliwy nowojorski adwokat, członek establishmentu i przyszły mąż stanu, manipulowany przez gromadę dowcipnisiów, tak jakby stał się wbrew woli bohaterem powieści szpiegowskiej! Śledzono go, musiał mylić trop, przerzucano go z miejsca na miejsce... Najwyższy czas się otrząsnąć. Mark postanowił wrócić do Mena House, spakować walizki i odlecieć pierwszym samolotem do Nowego Jorku. Dutsy Malone miał rację: wakacje nie sprawiały mu najmniejszej przyjemności.
Ubrany na niebiesko podrostek o roześmianych oczach chwycił go za ramię.
-	Potrzebujesz przewodnika, szefie'? Ja znam bazary i po
każę ci ładne zakątki.
Zuchwalec podciągnął prawy rękaw i szybko go opuścił. Adwokat zdążył dostrzec wytatuowany na przegubie krzyż.
 -	Posłuchaj, chłopcze...
 -	Chodź, szefie, nie rozczarujesz się.
Nieco rozeźlony, Mark przyjął propozycję tylko dlatego, że miał chęć znów zobaczyć Ateję. Może zgodzi się zjeść

z nim kolację przed jego wyjazdem. Chciał dowiedzieć się czegoś więcej o tej młodej kobiecie.
Nastolatek zaciągnął go w labirynt uliczek pełnych sklepików, często mieszczących się we wnękach wykutych w murze. Sprzedawano wszystko, poczynając od produktów spożywczych, poprzez tkaniny zarówno liche, jak i wykwintne, a kończąc na lepiej lub gorzej wykonanej szklanej biżuterii.
Przewodnik zwolnił kroku dopiero w centrum Chan el--Chalili, bazaru z tysiącami sklepików, założonego w XIII wieku. Usytuowany tuż koło islamskiego uniwersytetu Al--Azhar, został otwarty przez Mameluków, których oddziały sprawowały kontrolę nad krajem. Każdy turysta chętnie zwiedzał to malownicze targowisko w nadziei, że odkryje tam jakiś skarb za małe pieniądze.
Podrostek dał znak Amerykaninowi, aby wszedł do krami-ku kotlarza, sprzedającego przeróżne miedziane przedmioty. Właściciel, szorstki sześćdziesięciolatek, poczęstował od razu potencjalnego nabywcę szklanką czarnej herbaty.
-	Zainteresuj się towarem, szefie, i potarguj się - polecił
podrostek. - Ale najpierw mi zapłać.
Dziesięć dolarów zachwyciło młodego Kopta, który nawet nie myślał zażądać więcej, i zginął w tłumie, zostawiając cudzoziemca na łasce handlarza.
-	Ma pan dużo szczęścia - oznajmił kupiec. - Jestem naj
lepszym kotlarzem w Kairze i zaopatruję najbogatsze rodzi
ny. Czasem nazywają mnie Alchemikiem, ponieważ legen
da mówi, że mężczyźni z mojego klanu umieli niegdyś
przekształcać miedź w złoto. Ale to tylko legenda... Niemniej
potrafimy jeszcze wyrabiać cudeńka. Proszę się rozejrzeć.
Nadal zeń kpiono. Chłopak wystrychnął go na dudka i zaprowadził do kogoś ze swej wspólnoty, kto będzie usiłował sprzedać mu za wysoką cenę jak najwięcej niepotrzebnych naczyń.
-	Co pan myśli o tym półmisku z wytłaczanej miedzi?
Czy nie przypomina słońca rozjaśniającego ciemności po-

szukiwaczom prawdy? Z pewnością to nie wystarczy. Mam o wiele lepsze rzeczy na zapleczu.
 -	Przykro mi, to mnie nie interesuje.
 -	Myli się pan, panie Wilder. Niech pan nie ucieka przed samym sobą, zgubi się pan na zawsze.
Amerykanin, zbity z tropu, niemal wbrew woli podążył za kotlarzem, który odsunął zasłonę i wprowadził go do podłużnego pomieszczenia, wypełnionego po brzegi miedzianymi półmiskami, pucharami i garnkami.
W głębi tego magazynu stała Ateja w białej bluzce i czerwonej spódnicy. Jej twarz, łagodnie oświetlona blaskiem lichtarza, była niezwykle piękna.
Mark oniemiał.
 -	Nie poznaje mnie pan? - spytała zaintrygowana.
 -	Oczywiście, że tak! Ale tyle środków ostrożności...
 -	Były konieczne. Policja Faruka uważa pana za ciekawego osobnika, panie Wilder, i musieliśmy ją zgubić. Poczekamy tutaj parę minut, żeby sprawdzić, czy rzeczywiście straciła pana z oczu.
Bliskość Atei w tym półmroku wydała mu się bezcenną nagrodą, niemal chwilą szczęścia.
 -	Dlaczego policja się mną interesuje?
 -	Niewątpliwie z powodu pana pozycji społecznej. Osobistość pańskiej rangi nie przechodzi niepostrzeżenie i zasługuje na uwagę. Faruk chce wszystko wiedzieć o bogatych cudzoziemcach, którzy przebywają na jego terytorium i mogą mu się na coś przydać.
 -	Czy zabierze mnie pani wreszcie do osoby, która do mnie napisała?
Uśmiechnęła się, a Mark uświadomił sobie, że po raz pierwszy w życiu śmiertelnie się zakochał.
To odkrycie pozbawiło go wszelkiego zmysłu krytycznego, rozwiało wątpliwości starego kawalera, rozbiło obwarowania wznoszone z biegiem lat.
To była właśnie ona, i tyle.

I pójdzie za nią na kraj świata, aby być blisko niej, odgadywać jej tajemnice i dzielić się z nią swoimi myślami. Zasłona się podniosła i ukazał się kotlarz.
-	Niebezpieczeństwo minęło. Możecie wyjść.
Ateja i Mark niskimi tylnymi drzwiami wydostali się z kramiku na zatłoczoną uliczkę.
Młoda kobieta szybkim krokiem doszła do bramy suku, gdzie czekał na nią mały fiat. Pilnował go młody Kopt. Dał jej kluczyk, a ona siadła za kierownicą.
-	Proszę wsiadać, panie Wilder. Zawiozę pana na najważ
niejsze spotkanie w pańskim życiu. Wreszcie się pan dowie,
kim jest naprawdę.
8
Chociaż Ateja była kobietą, nie przejmowała się kierowcami płci męskiej i, podejmując rozsądne ryzyko, parokrotnie wymusiła pierwszeństwo, aby nie zboczyć z obranej trasy. Aleją El-Azhar dojechała do placu Midan el-Tahrir, w pobliżu Muzeum Egipskiego, i skręciła w stronę południowych dzielnic Kairu.
Mark był dziwnie spokojny.
 -	Nie chce pan wiedzieć, dokąd jedziemy? - zdziwiła się młoda Koptyjka.
 -	Wierzę w przeznaczenie.
 -	Już pan jest Egipcjaninem!
 -	Nic nie rozumiem z tego, co się dzieje, więc lepiej pani zaufać.
 -	Wracamy do Starego Kairu - oznajmiła.
Epizod z bazarem służył tylko do zmylenia potencjalnych ciekawskich.
 -	Znów do kościoła Świętego Sergiusza?
 -	Nie, do Wiszącego.

 -	Nie rozumiem.
 -	Bardzo stary kościół Al-Moallaqa został tak nazwany, ponieważ jego krańce wschodni i zachodni spoczywają na dwóch wieżach datujących się z epoki rzymskiej. Nawa główna wisi więc nad przejściem z jednej do drugiej z nich, biegnącym dzisiaj wewnątrz. Od jedenastego do czternastego wieku była to siedziba koptyjskich patriarchów Aleksandrii. Dlatego też zachował się w niej tron biskupi i ta świątynia jest szczególnie czczona.
 -	Nie umówiła mnie pani chyba z Panem Bogiem?
 -	Kto wie?
 -	Czemu zadaje pani sobie tyle trudu, Atejo?
 -	Jestem szczęśliwa, wypełniając zadanie, jakie mi powierzono.
Zatrzymała się przed dawnym wejściem do Starego Kairu otoczonego murem rzymskim. Natychmiast skądś wyłonił się barczysty młodzieniec, aby otworzyć drzwiczki, zabrać kluczyk od stacyjki i popilnować samochodu.
Mark się zawahał.
A jeśli to tylko żart? Albo jeśli odkryje prawdę, której nie chce znać?
 -	Czyżby się pan bał? - zagadnęła młoda kobieta.
 -	Możliwe.
 -	Jeszcze czas się wycofać. Kiedy już pan wejdzie do kościoła Wiszącego, będzie za późno.
 -	Idę za panią.
Ateja doskonale znała plątaninę uliczek i prowadziła swego gościa, ani razu się nie wahając, jaki obrać kierunek. Zatopiony w rozmyślaniach Mark nie widział nawet przechodniów. Miał wrażenie, że cofa się w czasie, że wyrusza na poszukiwanie źródła, którego woda stała się dla niego niezbędna.
Usytuowany w pobliżu Muzeum Koptyjskiego, kościół Wiszący był zbudowany na tradycyjnym planie, z dwoma rzędami marmurowych kolumn, zwieńczonych korynckimi

kapitelami. Ateja i Mark skierowali się ku trzynastowiecznemu ikonostasowi, oddzielającemu przeznaczoną dla wiernych nawę od sanktuarium, gdzie urzędował kapłan potajemnie odprawiający ceremonię.
Jakiś starszy człowiek przyglądał się inkrustowanym kością słoniową hebanowym płytom wytyczającym granicę między dwoma światami. Centralną kaplicę zdobiło siedem ikon, nad którymi górował obraz Chrystusa w glorii siedzącego na tronie.
-	Jego zmartwychwstanie oznacza zwycięstwo światła
nad śmiercią - oznajmił starzec łagodnie. - Istoty ludzkie są
niewolnikami, nieświadomymi ciężaru swych kajdan. Jed
nakże mogą się od nich uwolnić pod warunkiem, że nie będą
patrzeć na siebie, lecz podniosą wzrok ku niebu. Czy jest pan
gotów spojrzeć prawdzie w oczy, panie Wilder?
Amerykanin drgnął.
 -	To pan do mnie napisał?
 -	Tak, to ja.
Odziany w czarną sutannę, upodabniającą go do jakiegokolwiek koptyjskiego kapłana, zakonnik miał poczciwą twarz i bystry wzrok.
Marka przeraziła przenikliwość tego spojrzenia.
 -	Czy ten list jest... poważny?
 -	Czyżby pan jeszcze w to wątpił?
 -	Proszę się postawić na moim miejscu! To takie niespodziewane, takie...
 -	Albo pójdzie pan ze mną do przykościelnego ogrodu, albo wróci pan do swojego hotelu i nigdy nie pozna pan zasadniczej rzeczy. Wybór należy do pana.
 -	Czy naprawdę mam wybór?
 -	Każda jednostka znajduje się przynajmniej raz w swojej egzystencji na rozstaju dróg. Dla pana, panie Wilder, właśnie nadeszła ta chwila. I to pan musi podjąć decyzję.
Podejmowanie decyzji to był dla Marka chleb powszedni. Ale dzisiaj czuł się rozpaczliwie samotny i bezbronny.

Ateja milczała, jakby ta sytuacja jej nie dotyczyła.
-	Trochę świeżego powietrza dobrze mi zrobi - powie
dział stanowczo.
Starzec zaprowadził go na wewnętrzny dziedziniec upiększony kilkoma krzewami i małym ogródkiem. Ateja oddaliła się, aby stanąć na czatach.
 -	Niech pan usiądzie po mojej lewej stronie - zażądał Kopt, zajmując miejsce na ławce. - Tutaj, panie Wilder, trzy drzewa żywiły Świętą Rodzinę. A Matka Boska ukazała się patriarsze Efremowi, świętemu człowiekowi z dziesiątego wieku, po trzech dniach postu i modłów. Ujrzał ją przy kolumnie antycznej łączącej niebo z ziemią i pojął, że siłą ducha można przenosić góry, takie jak Mokattam, na wschód od Kairu. Tam, w Starożytności, światło pokonywało demona i pozwalało, by się wykrwawił w akcie samozniszczenia.
 -	Piękna legenda.
 -	Legenda oznacza „to, co należy przeczytać i poznać", panie Wilder. Dzisiaj ludzie lekceważą nauki Starożytnych i lubują się w błahych historyjkach, które zaśmiecają umysł i wpędzają ludzkość w infantylizm. Lekceważyć legendy to jakby zapuścić się w ślepą uliczkę ciemnoty.
 -	Mogę wiedzieć, kim pan jest?
 -	Ksiądz Pachomiusz, zwykły sługa boży i sługa wspólnoty chrześcijańskiej, zagrożonej wygaśnięciem w kraju w znakomitej większości muzułmańskim. A przecież my, Kopto-wie, jesteśmy autentycznymi potomkami dawnych Egipcjan. W sześćset czterdziestym pierwszym roku, kiedy Arabowie najechali kraj i narzucili islam, nie zdołaliśmy stawić im oporu. Dzisiaj toleruje się nas, ale jak długo jeszcze? Moi bracia są złotnikami, aptekarzami, księgowymi, farbiarzami, mierniczymi, ale ich liczba stale maleje, a nasz wpływ coraz bardziej słabnie. Obawiam się, że przemoc panująca na świecie nas nie oszczędzi.
 -	Bardzo mi przykro - wtrącił Mark. - Ale gdybyśmy tak wrócili do pańskiego listu?

-	Nosi pan przepiękne imię. Czy wie pan, że w czterdzie
stym roku apostoł Marek założył Kościół koptyjski? W osiem
set dwudziestym ósmym Wenecjanie ukradli jego zwłoki
i przewieźli do Miasta Dożów, gdzie odgrywał rolę protekto
ra słynnej bazyliki Świętego Marka. Czy w pewnym sensie
nie wraca pan na ziemie swojego przodka?
Mark zaczął podejrzewać, że ten stary kapłan szukał funduszy na utrzymanie swojej wspólnoty goniącej ostatkami. Jak każdy z nas potrzebował pieniędzy i wysłał setki tajemniczych listów do zamożnych i wpływowych osobistości, by je zwabić do Egiptu i wyciągnąć od nich forsę.
 -	Nie cierpię, gdy ktoś mnie do czegoś zmusza, proszę księdza, i sam decyduję o swojej dobroczynności, starając się sprawdzać, czy mnie ktoś nie naciąga. Nie chciałbym księdza obrazić, ale nie podoba mi się pokrętny sposób, do jakiego ksiądz się ucieka.
 -	Myli się pan, panie Wilder. Moje zabiegi nie miały żadnego materialnego celu i dotyczyły tylko i wyłącznie pana. To one sprowadziły pana do mnie.
Spokojny i stanowczy ton zaskoczył adwokata. Ten sędziwy kapłan, zachowujący się z niezwykłą godnością, nie wyglądał na blagiera ani na oszusta.
 -	Proszę, niech ksiądz mówi!
 -	To nie takie proste - zauważył Pachomiusz. - Wstrząsnąć do głębi czyjąś egzystencją to poważna sprawa, tym bardziej że wyjawienie prawdy będzie się wiązało z pańskim zobowiązaniem i z paktem, który pan podpisze. Jest pan gotów?
9
Sytuacja się komplikowała.
Jako prawnik Mark Wilder nie miał zwyczaju podpisywać jakiegoś dokumentu, dopóki dokładnie go nie przeczytał. ..

-	Nie ma mowy, abym się lekkomyślnie zobowiązywał.
Żądam bliższych wyjaśnień.
Ksiądz Pachomiusz na chwilę zamknął oczy, jak gdyby szukał w głębi ducha słów, jakie miał wypowiedzieć.
 -	Wszystko po kolei - oświadczył. - Nazywa się pan Mark Wilder?
 -	Bez najmniejszej wątpliwości.

 -	I tu popełnia pan zasadniczy błąd. Adwokat zmarszczył brwi.
 -	Co ksiądz ma na myśli?
 -	Doskonale pan zrozumiał.
 -	Obawiam się, że nie.
-	Znam nazwisko pańskiego prawdziwego ojca i pańskiej
prawdziwej matki, dwóch wyjątkowych istot, którym burzli
we losy nie pozwoliły pana wychować. Przysiągłem, że za
chowam milczenie aż do dnia, gdy bytowi Egiptu zagrozi
zbyt wiele niebezpieczeństw, co może naruszyć kruchą rów
nowagę naszego świata. Ponieważ ten dzień właśnie nadszedł,
muszę uszanować ostatnią wolę pańskiego ojca i powierzyć
panu misję. On pragnął, aby ją pan wypełnił.
Mark, oszołomiony, przez dłuższą chwilę milczał.
 -	To zupełnie absurdalne!
 -	Pański oficjalny ojciec miał przecież na imię Antony, był adwokatem specjalistą prawa handlowego i pochodził z Nowego Jorku?
 -	Owszem.
 -	A pańska oficjalna matka, urodzona w Neapolu, nazywała się Maria Fontana del Vecchio?
 -	W istocie.
 -	Antony był szorstki i apodyktyczny, Maria zaś łagodna i uprzejma. Darzyli się nawzajem niekłamanym uczuciem, a ona nigdy się z nim nie rozstawała, nawet wtedy, gdy podróżował służbowo.
 -	Skąd ksiądz to wie?
 -	Poznałem ich.

Mark nie wierzył własnym uszom.
 -	Poznał ich ksiądz... A gdzie?
 -	Tu, w Kairze.
 -	Moi rodzice nigdy nie byli w Egipcie!
 -	Po prostu nie powiedzieli panu o tym pobycie, zgodnie z zobowiązaniami, jakie podjęli.
 -	Zobowiązaniami...
 -	Antony i Maria przysięgli pana prawdziwym rodzicom, iż nigdy nie wyjawią, że jest pan ich synem i że urodził się pan w Kairze. Dotrzymali słowa.
Krzewy przy kościele Wiszącym zawirowały. To było czyste szaleństwo!
 -	Proszę wybaczyć, ale ksiądz mówi od rzeczy!
 -	Po co miałbym wymyślać taką bajkę? Powtarzam panu, tajemnica była dobrze strzeżona i nigdy by się pan niczego nie dowiedział, gdybyśmy się nie spodziewali groźnych wydarzeń. Jest pan duchowym potomkiem nadzwyczajnej pary, więc może uda się panu odwrócić przeznaczenie.
 -	Kochałem moich rodziców i oni też mnie kochali! - obruszył się Mark. - Niestety, ojciec był miłośnikiem wyści-gówek, a matka nie ganiła tej pasji. Zabili się w wypadku samochodowym, gdy miałem piętnaście lat. Zamiast popaść w rozpacz postanowiłem zastąpić ojca i pokazać, co potrafię, dla uczczenia jego pamięci. Co do matki, to pragnęła, abym zrobił karierę polityczną, służąc krajowi. Wkrótce spełnię to życzenie.
 -	Pańska prawdziwa misja wydaje mi się o wiele ważniejsza, panie Wilder.
 -	Nie chcę więcej o tym słyszeć!
 -	Wręcz przeciwnie, teraz chce pan poznać całą prawdę.
 -	Ksiądz się myli! Całą prawdę o moich rodzicach już znam!
 -	Pański ojciec wybrał ludzi honoru, i nie zawiódł się. Pańska matka darzyła ich również pełnym zaufaniem. Wiedziała, że jest pan szczęśliwy, w dobrym zdrowiu, zadbany,

ma przed sobą najlepsze perspektywy na przyszłość, i to trochę koiło jej żal, że musiała pana porzucić. Nie miała wyboru i nikt nie powinien jej potępiać.
 -	Dlaczego zależy panu na tym, by mi opowiadać te absurdalne kłamstwa?
 -	Odbył pan już część podróży. Teraz musi pan dotrzeć do celu, wiedząc, że cała pańska egzystencja radykalnie się zmieni. Lawirowanie przyniesie panu tylko lęk i niezadowolenie i nie zapomni pan nigdy o tym spotkaniu. Niech pan nie ucieka przed samym sobą.
Mark wstał.
-	Przepraszam za nieuprzejmość, ale naprawdę spotkanie
z księdzem nie sprawiło mi przyjemności.
 -	A gdyby tak sprawdził pan wiarygodność moich słów? Adwokat poczuł się dotknięty do żywego.
 -	W jaki sposób?

 -	Przybrani rodzice byli zmuszeni uregulować pańską sytuację, aby uczynić z pana prawdziwego Amerykanina. Zapamiętałem wskazówkę podaną mi przez Antony'ego Wildera: Nowy Jork, biuro trzysta trzy, aneks B, gdzie dopełnił formalności. A ponadto nazwisko lekarza: doktor Jonathan Gatwick. Nie wiem, czy jeszcze żyje.
 -	Proszę księdza, nie zamierzam niczego sprawdzać. Na szczęście miałem wspaniałych rodziców, beztroskie dzieciństwo i młodość i nikomu nie pozwolę skazić tych szczęśliwych chwil.
 -	Odsłoniliśmy jedynie rąbek prawdy, panic Wilder, i wcale nie przekazałem panu najważniejszej rzeczy.
 -	To było nasze pierwsze i ostatnie spotkanie!
 -	Będę tu medytował codziennie o tej samej porze, przez miesiąc, i będę na pana czekał. Potem obowiązki wezwą mnie gdzie indziej. Jeśli pan nie przyjdzie, nie dowie się pan, kim jest naprawdę.
-	Myślę, że wiem już dość dużo! Do widzenia.
Ateja wyszła Amerykaninowi naprzeciw.

 -	Wyjedziemy ze Starego Kairu inną drogą - oznajmiła.
 -	Jak pani sobie życzy - odparł Mark mocno zdenerwowany.
 -	Chyba coś pana martwi.
 -	Nic mnie nie martwi, jestem wściekły!
 -	Ksiądz Pachomiusz przeważnie koi dusze.
 -	Jeśli jeszcze jakąś mam, to przypomina wulkan ziejący lawą! Nie znoszę, gdy ktoś ze mnie kpi.
 -	Znam księdza od bardzo dawna: on nigdy z nikogo nie kpił. Niech pan nie wątpi w jego słowa, będzie pan tego żałował.
 -	Pogróżka?
-	Zwykła rada. Pachomiusz walczy tylko z demonami.
Adwokat żachnął się. Do ubarwienia historyjki brakowało
tylko magii! Stanowczo Ameryka i biznes miały swoje dobre strony. Nie należało nigdy wyjeżdżać z Nowego Jorku.
Przy głównym wejściu do Starego Kairu, między dwiema rzymskimi wieżami, czekał zielony peugeot z włączonym silnikiem.
 -	Ta taksówka odwiezie pana do Mena House - wyjaśniła młoda kobieta.
 -	Nie pojedzie pani ze mną?
 -	Moja misja jest skończona.
 -	Zanim wsiądę do samolotu, chciałbym panią zaprosić na kolację.
 -	Powtarzam panu, panie Wilder: moja misja jest skończona.
10
Mark rzucił się do baru w Mena House i zamówił potrójną whisky. Miał sucho w gardle i chętnie by powalił pięściami w worek do boksowania. Wciąż rozdrażniony, postanowił przejść się trochę po płaskowyżu Gizy.

Po zapadnięciu zmroku rodziny gromadziły się u podnóża wielkiej piramidy, aby posmakować ciastek i rozkoszować się łagodnym powietrzem. Opowiadano sobie zabawne anegdoty, śmiano się, cieszono ulotną chwilą. Kilku dobrodusznie wyglądających policjantów chodziło tam i z powrotem, skarżąc się na niskie płace.
Mark poczuł emanującą z ziemi energię. Dzięki niej mijało zmęczenie, a nogi nabierały wigoru i mogły maszerować w nieskończoność.
Krążenie wokół kamiennych kolosów dostarczało dziwnych wrażeń. Spacerowiczowi wydawało się, że przekracza mur oddzielający jego czasy od epoki budowniczych i nawiązuje, choć w minimalnym stopniu, duchową łączność z nadzorcami robót.
Każde słowo wypowiedziane podczas spotkania z księdzem Pachomiuszem rozbrzmiewało w głowie Marka jak uderzenie pioruna. Ten stary człowiek o niezaprzeczalnej charyzmie nie był blagierem! Oczywiście mylił się, powtarzając bezpodstawne i niedorzeczne pogłoski. Ale jak one do niego dotarły?
Mark przypomniał sobie najważniejsze momenty z dzieciństwa i wieku młodzieńczego, u boku surowego ojca i matki spełniającej wszystkie zachcianki syna. Trzeba było pilnie się uczyć w szkole, starać się zostać prymusem i znosić wymówki w razie niepowodzenia. Ale były też mecze koszykówki z paczką kolegów, lukullusowe podwieczorki oraz wakacje nad morzem i w górach. Kiedy ojciec zbyt ostro go ganił, wstawiała się za nim matka. 1 mały człowieczek dzień po dniu kształtował swoją osobowość, łącząc wysiłek z radością życia.
Kto mógłby marzyć o lepszych rodzicach? Tymczasem ksiądz Pachomiusz zasiał w nim straszną wątpliwość. A że rzucił mu wyzwanie, zachęcając, by zweryfikował jego nieprawdopodobną teorię, Mark podejmie rękawicę.
Wróciwszy do pokoju, gdzie obok wazonu z różami

nel postawił koszyk pełen owoców, zdołał dzięki wprawnej telefonistce dodzwonić się do Dutsy'ego Malone'a.
 -	Jak się miewają piramidy?
 -	Niezniszczalne.
 -	Kiedy wracasz?
 -	Zamierzam jeszcze nacieszyć się krajobrazem. Ale potrzebuję informacji.
 -	A to dopiero! - rzucił Dutsy. - Zwęszyłeś jakiś interes!
 -	Można tak rzec. Odszukaj jak najszybciej doktora nazwiskiem Jonathan Gatwick. Jeśli jeszcze żyje, użyj wszelkich sposobów, aby od niego wyciągnąć wszystko, co wie o moich rodzicach i moich narodzinach.
 -	Poważnie?
 -	Jak najbardziej. Pogroź mu w razie potrzeby, ale niech mówi!
 -	Co poza tym?
 -	Zorientuj się, co to za biuro trzysta trzy, aneks B, które podobno istniało w Nowym Jorku ze czterdzieści lat temu.
 -	W jakim wydziale?
 -	Nie mam zielonego pojęcia.
 -	Bierzesz mnie za Supermana!
 -	Jesteś o wiele silniejszy od niego i płacą ci za to.
 -	Co się dzieje, Mark? Masz taki dziwny głos.
 -	Trochę za dużo wypiłem.
 -	To do ciebie niepodobne. Czyżbyś miał jakieś kłopoty?
 -	To będzie zależało od informacji, jakie uzyskasz.
 -	Do licha, powiedz mi coś więcej!
 -	Za wcześnie, Dutsy, i nie chcę ci niczego sugerować. Powierz bieżące sprawy swoim asystentom i ruszaj na łowy. Bardzo mi się spieszy.
 -	Zgoda, szefie. Staraj się jednak nie popełniać głupstw!
 -	To nie w moim stylu. Uściskaj ode mnie swoją małżonkę i małe.
Odkładając słuchawkę, Mark pożałował, że podjął te

śmieszne starania, które pewnie nie odniosą żadnego skutku. Ale przynajmniej będzie miał czyste sumienie i spokojnie wróci do Nowego Jorku.
Pomimo późnej godziny na dworcu Kobri el-Limun wciąż panował tłok. Prócz pasażerów czekających na spóźniony pociąg niemało było gapiów, którzy przyszli wypalić papierosa, podyskutować o błahych wydarzeniach dnia i poskarżyć się na rząd Faruka, niezdolny rozwiązać ich codziennych, coraz uciążliwszych problemów. Bogaci się bogacili, biedni biednieli. A niewyczerpana cierpliwość ludu miała swoje granice. Ale czy istniał bodaj jeden człowiek dość uczciwy i odważny, aby pchnąć wszystko na nowe tory?
Hosni spostrzegł Mahmuda, który czytał dziennik partii Wafd.
Innymi słowy, w sektorze szwendali się policjanci w cywilu.
Ciężkim, kaczym krokiem Hosni podszedł do okienka, stanął w kolejce i kupił bilet do jakiejś miejscowości na przedmieściu. Mahmud złożył gazetę i zapalił papierosa.
Niebezpieczeństwo minęło.
Mógł zdać raport wysłannikowi Wolnych Oficerów.
 -	Co słychać u Marka Wildera?
 -	Miałem rację - stwierdził Hosni. - To rzeczywiście pierwszorzędny amerykański agent, przyzwyczajony do mylenia śladów. Jeden z moich ludzi pilnował go i widział, jak z Mena House pieszo poszedł w stronę Kairu, a przecież tak się nie zachowuje zwykły turysta. Śledził Amerykanina, ale po pięciu minutach jakiś samochód zatrzymał się koło niego, a on wskoczył do środka. Wóz ruszył pełnym gazem.
Mahmud pokiwał głową.
W istocie strategia Wildera nie pozostawiała żadnych wątpliwości co do jego prawdziwych zadań.
 -	Zanotowałeś numer tabliczki rejestracyjnej?
 -	Oczywiście, i poleciłem odpowiednim służbom, aby

zidentyfikowały kierowcę. Na próżno, nie ma takiego numeru.
 -	W dodatku podrobiona tabliczka... Czy Wilder wrócił do Mena House?
 -	Tego samego dnia wieczorem.
 -	Wiesz, kto go podrzucił?
 -	Niestety, nie. Jeden z recepcjonistów doniósł mi o powrocie Amerykanina, ale nie widział samochodu, który go podwiózł. Faceta trudno będzie śledzić. Życzysz sobie, abym wzmocnił ekipę śledczą?
 -	Nie, zauważyłby to i użył radykalnych środków, żeby nam się wymknąć z rąk. Należy do ludzi, którzy świetnie sobie radzą w nieprzyjaznym środowisku, i nie brak mu obrotnych znajomych.
Mahmud nerwowo rozdeptał papierosa.
 -	Jak mam postępować? - zaniepokoił się Hosni.
 -	Ostrożnie i dyskretnie, żadnej bezpośredniej interwencji. Ale jeśli opuści hotel z walizkami, postaraj się nie stracić go z oczu i natychmiast daj mi znać.
W gruncie rzeczy Hosni przekazał Mahmudowi doskonałe nowiny. Łącznik po raz pierwszy od dawna nabrał nadziei, że wyrwie się z sieci, w którą czuł się uwikłany. Będzie jednak musiał działać z największą rozwagą.
11
Porządnie skacowany, Mark Wilder spędził ranek, drzemiąc w swoim pokoju i popijając kawę. Chwilami żałował, że skontaktował się z Dutsym. Ale w końcu czy nie lepiej się upewnić?
Wreszcie zadzwonił telefon.
To była tylko recepcja. Ktoś z przyjaciół chciał się z nim zobaczyć.

Migrena powoli ustępowała i adwokat jakoś trzymał się na nogach.
Dość elegancki w bladokremowym ubraniu, John uśmiechnął się drwiąco.
 -	Stary, wyglądasz jak z krzyża zdjęty! Orientalne noce nie służą ci na zdrowie.
 -	To wcale nie to, o czym myślisz.
 -	Jakieś kłopoty?
 -	Nic poważnego.
 -	Jeśli masz czas, zabieram cię na obiad.
 -	Zamierzałem przejść na dietę i...
 -	Dobrze, zostańmy tutaj. Weźmiesz rosół z jarzynami i ryżem.
 -	Jak chcesz.
Wygodnie usadowieni w cieniu rzucanym przez szeroki parasol, obaj przyjaciele rozmawiali pod okiem wielkiej piramidy Cheopsa. Niegdyś jej pokrycie z białego wapienia odbijało promienie słoneczne i wytwarzało w ten sposób oślepiające światło, które rozjaśniało cały kraj. Dzisiaj, pomimo ran, ta olbrzymka nadal emanowała wiecznością zapisaną w jej kamieniach.
 -	Mam ci przekazać zaproszenie - oznajmił John. - Ze względu na swoją renomę należysz do wybitnych cudzoziemców, którzy mają wziąć udział w największym tegorocznym wydarzeniu: drugim ślubie króla Faruka. Niepowtarzalne widowisko, wierz mi, nawet jeśli Egipcjanie nie mogą odżałować pierwszej małżonki monarchy, Safi Naz, „Czystej Róży", która zakochała się w nim, mając piętnaście lat. Nazywał ją Faridą, „doskonałą, czystą, jedyną", a mimo to jest pierwszym egipskim królem, który trzy lata temu odtrącił swoją towarzyszkę. Lud ją uwielbiał, więc takie zachowanie wcale nie przysporzyło Farukowi popularności, i tak niezbyt wielkiej.
 -	Och, wiesz, wesela, ja...
 -	Nie możesz się wymigać - orzekł John. - Musisz stop-

niowo poznać Faruka, jego otoczenie i funkcjonowanie dworu, aby zrozumieć kryzys, jaki przechodzi Egipt. Chociaż Faruk urodził się w Kairze jedenastego lutego tysiąc dziewięćset dwudziestego roku, nie jest uważany za syna tej ziemi, ale za przedstawiciela dynastii tureckiej. Ma nawet francuską krew w żyłach, co niczego nie zmienia! Przez swoją matkę, księżniczkę Nazli, pochodzi od niejakiego Josepha Seve'a, syna kapelusznika, urodzonego w Lyonie w roku tysiąc siedemset osiemdziesiątym ósmym, który został generałem pod rozkazami Mehmeda Alego! Faruk włada siedmioma językami i zarzuca mu się, że woli angielski i francuski od arabskiego. Rozwiały się nadzieje wzbudzone w chwili jego wstąpienia na tron, dwudziestego ósmego kwietnia tysiąc dziewięćset trzydziestego szóstego roku! Dwadzieścia dwa miliony jego poddanych wierzyły w rozumne rządy, większą sprawiedliwość społeczną i realizację trzech wielkich planów: federację państw arabskich, przyłączenie Sudanu i wygnanie Anglików ze strefy Kanału Sueskiego. Totalna klęska! A jego zachowanie podczas drugiej wojny światowej też nie było bez zarzutu. Pronazistowski, podobnie jak wielki mufti Kairu, który kolaborował z Niemcami, Faruk został przywołany do porządku przez Anglików. W zeszłym roku musiał się pogodzić z tym, że w wolnych wyborach stara partia Wafd zdobyła przytłaczającą większość w Izbie Deputowanych i proklamowała swe odwieczne hasło: „Egipt dla Egipcjan!". Ale ta partia jest tak samo skorumpowana jak Faruk, a jej członkowie myślą wyłącznie o bogaceniu się. Od tamtej pory król zapomniał o rządzeniu krajem i ubija zyskowne interesy, oddaje się rozkoszom seksu, stołu i gry hazardowej. Kiedy mu przyjdzie ochota, zmienia ministrów i mianuje nowych oficerów, aby trzymać armię pod butem. Honorowe tytuły beja i paszy sprzedaje się za bajońskie sumy, a ci, co przebywają w otoczeniu monarchy, mają zapewnioną fortunę. Ale naród nie przymyka już oczu.
Na trawniku Mena House wrona o szerokim dziobie pod-

skakiwała, aby dosięgnąć swego celu: konewki pełnej wody. Mark zadał sobie pytanie, czy i jego rozmówca w pewnym sensie nie robi doń podchodów.
 -	Czemu mi to wszystko opowiadasz, John? Jestem tylko zwykłym turystą.
 -	Anglia i Francja, dwa wielkie mocarstwa kolonialne, gonią w piętkę. Azja i Bliski Wschód wymykają im się z rąk. Ich miejsce właśnie zajmują Związek Radziecki i Stany Zjednoczone Ameryki. My, Amerykanie, nie powinniśmy przegapić okazji zdobycia Egiptu. A to wymaga doskonałej znajomości sytuacji.
Mark nie krył zdziwienia.
 -	Zdaje się, że daleko odbiegliśmy od twoich problemów z bawełną.
 -	Nie będę się długo bawił w kotka i myszkę - oświadczył John z powagą. - Nasze spotkanie na lotnisku nie było wcale przypadkowe. Wiedziałem, że masz lecieć do Kairu, i czekałem tam na ciebie.
 -	Wyjaśnij mi to!
 -	Należę do służby wywiadowczej niedawno powołanej na polecenie prezydenta Trumana, Central Intelligcncc Agen-cy, i od roku pracuję w Egipcie, uważanym za wyjątkową strefę strategiczną. A ty jesteś zarazem moim przyjacielem, wpływowym adwokatem i przyszłą pierwszoplanową osobistością polityczną.
 -	CIA... A więc to nie były tylko pogłoski, ona naprawdę istnieje. Czyżbyś próbował mnie zwerbować?
 -	Oczywiście, że nie! Ponieważ przygotowujesz się do służby twemu krajowi i znajdujesz się w gorącym miejscu w krytycznym momencie, proszę cię jedynie, abyś miał oczy i uszy otwarte. Podczas naszych spotkań będziesz mi ustnie zdawał raport, a ja dokonam selekcji. Nawet bez twojej wiedzy mogę wyłowić informację istotną dla przyszłości kraju i polityki amerykańskiej. Jeśli odmówisz, nikt ci tego nie będzie wyrzucał. Ale jeśli zgodzisz się mi dopomóc, być może

ułatwi ci to karierę polityczną. Nie będzie żadnej teczki i jako przyjaciel daję ci słowo honoru, że twoje nazwisko nigdy nie zostanie ujawnione.
 -	A ty nie podejmujesz zbyt dużego ryzyka?
 -	To mój zawód. Moja sieć jest rozgałęziona i niewidoczna. Ale nigdy nie uzbiera się dość informacji przed powzięciem zasadniczych decyzji.
 -	Na przykład obalenia Faruka?
 -	Jeszcze do tego nie doszliśmy, Mark! Ale bardzo chciałbym poznać twoje zdanie o tym osobniku. Król odtrącił swoją pierwszą żonę, bo nie mogła mu dać męskiego potomka. Jeśli nowej małżonce uda się spełnić te oczekiwania, może los Egiptu się odmieni. Chyba że będzie za późno.
John dopił swoje orzeźwiające piwo, a Mark szklaneczkę wody.
 -	No cóż, mój drogi, powiedziałem ci wszystko. Postępuj wedle własnego uznania.
 -	Dziękuję za szczerość.
 -	Do zobaczenia wkrótce, mam nadzieję.
John zostawił na stoliku oficjalne zaproszenie na ślub Faruka.
Na początku swojego pobytu Mark zapieniłby się z wściekłości, że ktoś tak nim manipuluje. Ale dostał się w wir wydarzeń i stracił wszelką orientację. Poza tym zaczął doceniać szczególny urok tego kraju, z pewnością dlatego, że zakochał się w Atei, i nie wyjedzie, dopóki jeszcze raz jej nie zobaczy.
Doprawdy zachowuje się jak lekkomyślny szczeniak! Ale ile razy w życiu zdarzają się takie spotkania?
Woda już zupełnie straciła swój smak, więc Mark zamówił mocno pikantną krwawą maryśkę. Potem pozwoli sobie na długą sjestę, żywiąc nadzieję, całkowicie płonną, że obudzi się z jasnym umysłem.

12
Późnym wieczorem zadzwonił telefon. Wyrwany ze snu Mark po omacku poszukał słuchawki i udało mu się zdjąć ją z widełek.
-	Ma pan połączenie z Nowym Jorkiem - oznajmiła tele
fonistka.
Adwokat spojrzał na zegarek: dwudziesta pierwsza czterdzieści pięć.
 -	To ja, Dutsy - dobiegł do niego dziwnie ponury głos. -Słyszysz mnie, Mark?
 -	Doskonale, Dutsy.
 -	Przeprowadziłem dochodzenia, które mi zleciłeś. Trzeba było dołożyć starań, ale uzyskałem jakieś rezultaty.
 -	Mam wrażenie, że jesteś wkurzony!
 -	Wkurzony, wkurzony... Raczej zdziwiony.
 -	Dowiedziałeś się czegoś nadzwyczajnego?
 -	Nadzwyczajnego to właściwe słowo.
Mark poczuł ucisk w gardle. Wolałby cięty raport wesołego Dutsy'ego Malone'a, oznajmiającego mu, że „ustalenia" księdza Pachomiusza były żartami zramolałego starca.
Rzeczywistość wydawała się odmienna.
 -	Odnalazłeś ślad doktora Gatwicka?
 -	Bez problemu. Praktykował przez całą swoją karierę w Nowym Jorku, a teraz żyje spokojnie na emeryturze w luksusowym apartamencie. Podobno jeden z najlepszych położników jego pokolenia i człowiek wielkiego serca. Wakacje spędzał w Egipcie, aby nauczyć miejscowych kolegów technik skutecznych w razie trudnego porodu.
 -	W Egipcie...
 -	Zamożne kairskie rodziny często się do niego zwracały. I doskonale pamięta twoich rodziców, uroczych ludzi, którzy mieszkali w willi w Heliopolis.
 -	Moi rodzice nigdy nie wyjeżdżali do Egiptu!
 -	Zapomnieli ci o tym powiedzieć, Mark. Twoja matka

spędziła tam wiele cudownych tygodni, podczas gdy twój ojciec zajmował się interesami. Przyjęli do siebie młodą kobietę w ciąży, która musiała ukrywać swój stan przed bliskimi, bo inaczej potraktowano by ją z całą brutalnością. Wydała na świat chłopca, doszła do siebie i zniknęła. Mark zadrżał.
 -	Jak się nazywała?
 -	Doktor Gatwick nigdy nie znał jej nazwiska.
 -	A ojciec?
 -	Nieznany.
 -	Co się stało z dzieckiem?
 -	Twoja matka była w siódmym niebie, zajęła się nim jak własnym.
-	Komu je powierzyła po moich narodzinach?
Dutsy zawahał się. Adwokat zapalił światło.
-	Doktor Gatwick wyjaśnił, że twoja matka nie mogła
mieć dzieci.
Niebo usiane tysiącami gwiazd na ciemnogranatowym tle spadło Markowi na głowę.
 -	Twój konował zidiociał! Miesza przypadki różnych pacjentek.
 -	Możliwe.
 -	A biuro trzysta trzy, aneks B?
 -	Moi kumple z magistratu bez najmniejszych trudności odnaleźli jego ślad. Przestało istnieć jakieś dziesięć lat temu wskutek reorganizacji. W czasie twoich narodzin zajmowało się nadawaniem obywatelstwa dzieciom adoptowanym na Bliskim Wschodzie.
 -	Na Bliskim Wschodzie - powtórzył Mark, stropiony. -Co się stało z archiwami?
 -	Przeniesiono je do innego urzędu, z wyjątkiem tych dotyczących roku twojego urodzenia, które spłonęły podczas przypadkowego pożaru.
Po tych rewelacjach zapadła długa cisza.
-	Wciąż tam jesteś, Mark?

 -	Oczywiście... Wykonałeś świetną robotę, Dutsy.
 -	To zależy od punktu widzenia. A w ogóle co to za heca?
 -	Nie mam jeszcze wszystkich danych. Dzięki tobie chyba się jakoś w tym rozeznam.
 -	Wydaje mi się, że pakujesz się w niezłe bagno! A gdybyś tak wrócił do Nowego Jorku pierwszym samolotem?
 -	Miałem taki zamiar, ale to już niemożliwe. Muszę jeszcze jakiś czas zostać w Egipcie, Dutsy, aby wyjaśnić sytuację.
 -	Czy to naprawdę konieczne? Jesteś wielkim szefem, podziwianym i szanowanym, zostaniesz mężem stanu, otwiera się przed tobą szeroka droga... Zapomnij o tych kretyń-stwach, Mark, i wracaj do domu.
 -	Firmę prowadzisz ty, Dutsy. Ja muszę zrozumieć, co mi się przydarzyło.
 -	OK, boss. Ale nie zwlekaj.
Niczym dzikie zwierzę w klatce Mark chodził po pokoju tam i z powrotem. Potem wziął gorący prysznic, trwający dobry kwadrans. Kiedy woda przestała lecieć, zagadka nadal nie była rozwiązana.
Jeśli doktor Gatwick nie skłamał, jego matką nie była jego matka, tylko tajemnicza kobieta, która odbyła poród w kair-skiej willi jego przybranych rodziców - nazwisko ich oraz jego prawdziwego ojca znał rzekomo ksiądz Pachomiusz.
Wilderowie byli dość bogaci, by go zaadoptować, w trybie pilnym uzyskać papiery i sprawić, że dokumentacja przepadła, aby ich syn nigdy nie mógł odkryć swego prawdziwego pochodzenia.
To było czyste szaleństwo!
Ajednak...
Za późno, żeby się udać do kościoła Wiszącego i wypytać o wszystko księdza Pachomiusza. Nazajutrz adwokat podda go drobiazgowemu przesłuchaniu i wreszcie dowie się prawdy.
Ktoś zapukał do drzwi.
-	Paczka z pałacu Jego Królewskiej Mości - dumnie
oznajmił dostawca.

Mark dał mu suty napiwek i znalazł w przesyłce smoking godny najbardziej wykwintnych nowojorskich przyjęć.
Towarzyszył mu bilecik: „Jego Wysokość król Faruk jest zaszczycony, że może Pana zaliczyć do grona swoich gości, którzy jutro, 6 maja, wezmą udział w ceremonii jego ślubu w pałacu Abdin. Przyjedzie po Pana służbowy samochód".
Odręczny tekst nosił podpis Antonia Pullego, osobistego sekretarza monarchy.
13
W Kairze panowało wielkie podniecenie. Tutaj ceniono wystawne wesela, a Faruk zaplanował swoje z rozmachem. Nieprzebrany tłum będzie oglądał przyjazd narzeczonej, obwieszonej klejnotami i ubranej w uszytą w Paryżu suknię, która kosztowała krocie. Cztery tysiące żołnierzy utworzą szpaler honorowy, a kadeci wraz z orkiestrą wojskową poprzedzą orszak zmierzający do pałacu królewskiego, wypełnionego aż pod sufit prezentami. I sto strzałów z dział ogłosi zawarcie przez króla związku małżeńskiego z Narriman Sadek, ładną dziewczyną o kasztanowych włosach z kilkoma jasnymi pasmami.
Oficjalnie monarcha i nieśmiała dziewczyna spotkali się przypadkiem i od razu miłość rozkwitła w ich sercach. W rzeczywistości Faruk zauważył ją przed swoim rozwodem i postanowił sobie przywłaszczyć. Mały szkopuł: Narriman była już zaręczona z egipskim ekonomistą, absolwentem Harvar-du. Ale jak się sprzeciwić woli króla? Brutalnie zmuszony do wycofania się, eksnarzeczony nie posiadał się z wściekłości. Narriman zaś czuła się dumna i szczęśliwa, że poślubi najpotężniejszego człowieka w kraju.
Na rozkaz swego pana i władcy przez jakiś czas przebywała w Rzymie, zdobywając tam wiedzę, ucząc się dobrych

manier i czterech języków, których znajomość Faruk uważał za niezbędną: angielskiego, niemieckiego, francuskiego i włoskiego. Profesor gimnastyki pomagał jej wymodelować ciało, a pewna śpiewaczka - nucić arie operowe. Faruk życzył sobie królowej wykształconej, eleganckiej i z klasą.
Lud żałował pierwszej małżonki króla, bardzo cenionej, ale jeden dzień uroczystości też był nie do pogardzenia. Na parę godzin ludzie zapomną o powszednich troskach.
Cadillac, w którym Mark siedział sobie wygodnie, przeciął plac Opery, wjechał w ulicę Ibrahima Paszy i dotarł do pałacu Abdin, ciężkiej dziewiętnastowiecznej budowli w stylu barokowym. Jego imponująca fasada i obszerne salony usiane marmurowymi kolumnami były dziełem włoskiego architekta Verucciego Beja, zwanego ponurym starcem z racji swego charakteru i surowości projektów.
Policjanci w galowych mundurach dyrygowali baletem służbowych aut, przywożących gości. Przyjmowało ich paru szambelanów.
Amerykanin wręczył jednemu z nich swoje zaproszenie.
-	Proszę za mną, panie Wilder.
Wspięli się po monumentalnych schodach, pod okiem gwardzistów, i wprowadzono Marka do salonu Kanału Su-eskiego, ozdobionego ogromnymi obrazami poświęconymi przepływającym przez kanał statkom.
Zastępy służby częstowały gości ciastkami i napojami. Zaproszeni gawędzili, jedli, pili, dumni, że się mogą pokazać i mają na sobie wytworne smokingi lub najmodniejsze suknie. A właśnie tego rodzaju przyjęć Mark nie znosił i unikał jak ognia.
Podszedł do niego jakiś nerwowy mężczyzna około czterdziestki.
-	Miło mi pana poznać, panie Wilder! Nazywam się An
tonio Pulli i mam honor służyć Jego Królewskiej Mości.
Obaj mężczyźni uścisnęli sobie dłonie.
-	Wspaniały dzień, nieprawdaż? Ten ślub pozostanie w pa-

mięci Egipcjan, jestem pewien. Chodźmy, poszukamy jakiegoś spokojnego miejsca.
Ubrany zgodnie z ostatnią modą europejską, szybki i stanowczy, ale nie napuszony, Pulli zaprowadził adwokata do nieco mniejszego salonu, gdzie inna gromada służących układała stos prezentów ofiarowanych młodożeńcom.
 -	Pochodzę z Neapolu - uściślił Pulli - a mój ojciec odpowiadał za prawidłowe funkcjonowanie elektryczności w tym ogromnym pałacu. Praca wymagająca wyjątkowej precyzji, proszę mi wierzyć! Nauczył mnie tego zawodu i miałem szczęście, jako bardzo młody chłopak, naprawiać zabawki przyszłego króla Faruka. Zaszczycił mnie swoim zaufaniem, następnie swoją przyjaźnią i nadał mi tytuł beja, mianując mnie sekretarzem jego Prywatnych Spraw. Nader absorbujące zajęcie, które nie daje mi ani chwili wytchnienia. Ale jestem dumny, że mogę służyć wielkiemu władcy i ulżyć mu ciężaru kłopotów materialnych. Czy jest pan zadowolony z pobytu w Egipcie, panie Wilder?
 -	Bardzo zadowolony.
 -	Pan tu chyba po raz pierwszy?
 -	W rzeczy samej.
 -	Dzięki swej lokalizacji u stóp piramid Mena House jest nietuzinkowym hotelem. Potrzeba wielu lat, aby odkryć wszystkie bogactwa Egiptu! Ale liczy się nie tylko przeszłość i archeologia. Ten nadzwyczajny kraj musi wkroczyć w erę nowoczesności i postępu, i jest to nieustanną troską króla. Wielu ludzi Zachodu, zwłaszcza Francuzów i Anglików, nie zawsze rozumie pragnienie niezależności naszego narodu. Amerykanin to co innego: czyż nie ma wrodzonego poczucia wolności?
 -	Można tak sądzić.
 -	Poprzestanie pan na turystyce czy zamierza przy okazji zainteresować się światem biznesu? - spytał Antonio Pulli.
 -	Moim głównym celem jest zmiana klimatu i odpoczy-

nek, ale kto wie? Życie czasami sprawia niespodzianki, a ja mam otwarty umysł.
-	W Egipcie trafiają się wyśmienite okazje - powiedział
osobisty sekretarz Faruka - a Jego Królewskiej Mości bardzo
zależy na rozwoju gospodarczym. On jeden położy kres nę
dzy, którą wciąż jeszcze cierpi nasz lud. Adwokat pańskiego
formatu mógłby nam oddać wielkie usługi, bo prawo handlo
we robi się coraz bardziej skomplikowane.
-	Czemu nie? - ostrożnie zaofiarował się Mark.
Chętnie porozmawiałbym z panem dłużej, ale ten dzień
jest wyjątkowy i muszę jeszcze dopilnować paru drobiazgów, aby ceremonia przebiegała gładko. Jego Królewska Mość pragnie, by lud podzielał jego szczęście i żeby nic go nie zakłócało. Do zobaczenia wkrótce, mam nadzieję.
-	Ja również.
Mark był nadal podejrzliwy. Spotykając się z nim osobiście w takiej chwili, Antonio Pulli dowodził, że przywiązuje wielką wagę do osoby Amerykanina. A jego oferta była jednoznaczna. Ale do czego to wszystko zmierzało?
Nagle tumult wzrósł: niebawem pojawi się panna młoda! Czy nie było już słychać marsza weselnego? 1 każdy cieszył się na przepyszne uroczystości, bankiety, fajerwerki i rozjarzoną armadę feluk na Nilu. Tej nocy nikt nie będzie spał.
Dla Marka nadszedł odpowiedni moment, by się ulotnić.
Jakiś dystyngowany Europejczyk udzielił mu bezcennej informacji: podał adres sklepu odzieżowego, gdzie mógł wymienić swój smoking na mniej rzucające się w oczy ubranie za nieco zawyżoną dopłatą. W dniu świątecznym nie obowiązywały stałe ceny.
Korzystając ze szczegółowego planu miasta, w który się przezornie zaopatrzył, dostał się do centrum Kairu, najwyraźniej uszczęśliwionego, że może powitać nową królową.
Nie wracając do Mena House i mieszając się z tłumem gapiów, Mark był pewny, że umknie przed szpiclami i nie za-

prowadzi ich do księdza Pachomiusza, który miał mu tyle do powiedzenia. Tym razem trzeba będzie wydobyć od niego tajemnicę i uzyskać dokładne wyjaśnienia. Czy góra nie urodzi myszy? Bynajmniej, ponieważ śledztwo przeprowadzone przez Dutsy'ego dało niesamowite wyniki.
Ksiądz Pachomiusz wiedział.
Dlaczego czekał tak długo z napisaniem do Marka i wyjawieniem mu prawdy? Czy na jego decyzję wpłynęła napięta atmosfera, jaka zapanowała w kraju? Niewątpliwie ślub Faru-ka i narodziny dziedzica poprawią sytuację.
Mark pomyślał o Atei. Tęsknił za nią. Miał ochotę z nią rozmawiać, patrzeć na nią, podziwiać jej uśmiech i naturalną elegancję. Nie wyobrażał już sobie życia bez niej. Jednakże nie był nawet pewien, czy ją znów zobaczy.
Tak, zobaczy ją.
Siłą swego uporu zawsze uzyskiwał to, czego pragnął. Ksiądz Pachomiusz na pewno znał adres młodej kobiety. Mark wytłumaczy jej, że nie jest donżuanem ulegającym orientalnym wdziękom, poprosi, by go uważnie wysłuchała i nie wypowiadała kategorycznych słów, dopóki się lepiej nie poznają.
A jeśli w życiu Atei jest już jakiś mężczyzna? Być może to tylko luźny związek, łatwy do zerwania. Ona Egipcjanka, on Amerykanin: czyżby roił nieziszczalne marzenia?
Zaprzątnięty myślami, podążył w kierunku Starego Kairu. Słońce zachodziło, a festyn trwał nadal. Tej gorącej majowej nocy kairczycy będą śpiewać i tańczyć, a także wznosić toasty za zdrowie króla i królowej. Nawet pobożni muzułmanie posmakują piwa i mocniejszych trunków.
Mark snuł się po uliczkach aż do pory spotkania. Dzięki dobrej pamięci wzrokowej bez trudu odnalazł drogę do kościoła Wiszącego i wszedł do ogrodu.
Ksiądz Pachomiusz, siedząc na ławce, medytował.

14
Mark usiadł po prawej stronie księdza.
 -	Ksiądz miał słuszność - oznajmił nerwowym tonem. -Wilderowie są tylko moimi przybranymi rodzicami i ukrywali przede mną prawdę.
 -	Dotrzymali słowa, Bóg im to wynagrodzi. Czy tę prawdę chce pan poznać ze wszystkimi konsekwencjami, jakie za sobą pociągnie?
 -	Świadczy o tym moja obecność.
 -	Obawiam się, że powoduje panem zwykła ciekawość -zauważył Pachomiusz. - Czy zastanowił się pan dobrze nad wagą swojej decyzji?
 -	Miałem dość czasu. Kiedy Kair świętował ślub Faru-ka, włóczyłem się, podsumowując te ostatnie dni, i doszedłem do ostatecznego wniosku. Teraz chcę wiedzieć. Wiedzieć wszystko.
 -	Nie zamierzam panu szkodzić, panie Wilder, ale moje rewelacje wstrząsną do głębi pana egzystencją i zaprowadzą pana na niebezpieczne ścieżki. W pańskim na pozór ściśle wytyczonym losie zajdzie zmiana i nie wiem, czy pan temu podoła. I dlatego zanim podam nazwisko pana prawdziwego ojca i prawdziwej matki, musi mi pan złożyć przysięgę, że mężnie wypełni misję, jaką panu powierzają zza grobu.
 -	Innymi słowy, mam się zobowiązać, nie wiedząc, do czego.
 -	Decyzja należy do pana. Czyż nie dałem już panu dość wskazówek?
 -	Dlaczego ksiądz postanowił skontaktować się ze mną?
 -	Niebo się chmurzy, a w piekle wrze, panie Wilder. A jeśli jest najmniejsza szansa, że światło zatriumfuje nad ciemnościami, pan ją uosabia. To wielka odpowiedzialność, której może pan nie przyjąć. Nikt panu nie będzie tego wypominał.
 -	Nie zwykłem cofać się przed trudnościami.

 -	Tej nie da się porównać z tymi, które pan do tej pory przezwyciężał.
 -	Czyżby ksiądz chciał mnie przestraszyć?
 -	Oczywiście. W obliczu sił niszczycielskich najpierw trzeba pokonać strach. Nie spełniając tego warunku, człowiek tkwi w nieświadomości i głupocie.
 -	A jeśli na dobrą sprawę ksiądz nic nie wie? Jeśli cała ta historia to jedynie zasłona dymna służąca do wyprowadzenia mnie w pole?
 -	Czy pańskie śledztwo nie dowiodło panu czegoś wręcz przeciwnego? Jednak zastanawia się pan nad moją skromną osobą i autentycznością mojego przekazu. Powiem panu, panie Wilder, że należę do bardzo szczególnego rodu, który ma niewiele wspólnego z chrześcijaństwem i islamem, ukształtowanymi w tym regionie i pragnącymi zapanować nad światem, w razie potrzeby używając siły. Kiedy pojawiło się pismo koptyjskie, w drugim wieku przed narodzeniem Chrystusa, starożytni Egipcjanie uświadomili sobie, że wkrótce wyginą i że muszą odtąd przekazywać swoją mądrość w zaszyfrowanym języku. Wtajemniczeni musieli nosić ubrania chrześcijańskie i przyjąć nową wiarę, aby przeżyć po zamknięciu świątyń i po masakrze ostatnich buntowników. Wzbogacony wiedzą egipskich kapłanów, koptyjski Kościół odłączył się od Rzymu i dokonał cudu: współżycia z islamem. Ale cuda są nietrwałe, więc nasza sytuacja pogarsza się z dnia na dzień. Dla nas Egipt nie jest „domem niewoli", o którym w Księdze Wyjścia mówi Stary Testament, siedzibą diabła i siedliskiem ciemnoty, lecz przeciwnie, siedzibą niebiańską, niebem na ziemi i świątynią całego świata. W tysiąc dziewięćset czterdziestym piątym roku na stanowisku w Chenoboskion, w pobliżu Nag Hammadi w Górnym Egipcie, badacze odkopali jedną z bibliotek moich przodków, zawierającą teksty, których Kościół rzymski nie chciał włączyć do Biblii, takie jak Ewangelia Egipcjan, obie Apokalipsy Jakuba lub Prawdziwe słowo. Niewiele istot uznano za godne zapoznać się z tymi

pismami, których znaczna część jest jeszcze utajniona. Podobnie rzecz się miała z ich prawdziwym źródłem - tekstami spisanymi przez największych mędrców Egiptu, faraonów, moją codzienną pożywką.
Markowi wydało się, że słucha człowieka nie z tego świata.
-	Oto dokąd zaprowadzi pana przysięga - ciągnął Pacho-
miusz - jeśli niszczycielskie moce nie powalą pana, zanim
uda mu się spełnić swoją misję: zabezpieczyć skarb, bez któ
rego ludzkość straci rozum i pogrąży się w niebycie.
Amerykanin był oszołomiony.
 -	Nie potrafię ocalić planety sam jeden! Zdarza się to tylko bohaterom filmów przygodowych.
 -	Powinien pan wyżej siebie cenić - poradził mu ksiądz Pachomiusz z lekkim uśmiechem. - Czasem jedna istota potrafi odmienić przyszłość.
 -	Jestem adwokatem, specjalistą prawa handlowego, a nie koptyjskim kapłanem, znawcą tekstów ezoterycznych!
 -	Jest pan również synem wyjątkowego ojca, który zorientował się, co należy zrobić, by zatriumfowało światło, lecz nie miał możliwości wykorzystania tej wiedzy. Zadanie to przypada panu, jego synowi. Czy pragnie pan kontynuować jego dzieło i doprowadzić je do końca?
 -	A ksiądz nie miałby większych kwalifikacji ode mnie?
 -	Przede wszystkim w moim wieku nie jestem zdolny przedsięwziąć odpowiednich kroków. Poza tym jedynie pańska osobista magia, taka sama, jaką obdarzony był pana ojciec, pozwala myśleć o sukcesie. Dlatego o tym rozmawiamy.
Mark nie zmagał się już ze zwykłą burzą, lecz z istnym tornadem.
-	Chodźmy do mnie - zaproponował ksiądz Pacho
miusz. - Zanim pan podejmie decyzję, muszę odprawić ry
tuał ochronny.
Stary człowiek poruszał się z trudem i opierał na lasce. Mark usiłował oprzytomnieć, rozmyślając jednocześnie o wa-

dze przyrzeczenia, tak wzgardzonego we współczesnym świecie, gdzie kłamstwo stało się niezbędną bronią.
Nigdy jeszcze nie był tak dalece pozostawiony samemu sobie i zmuszony przyjąć odpowiedzialność, której ciężar dostrzegał, nie znając jej prawdziwej natury.
Położone na odludnej uliczce, gdzie mieszkali wyłącznie Koptowie, domostwo księdza Pachomiusza przypominało ogromną bibliotekę, obejmującą rękopisy, pergaminy i starożytne księgi.
-	Proszę na mnie chwilkę poczekać, panie Wilder.
Gdy ksiądz znów się pojawił, miał na sobie białą szatę i trzymał w ręku złocistą ampułkę.
-	Zawiera święty płyn, olej radości, który ma chronić po
dróżnych przed duchami, usuwając z ich drogi demony. Niech
pan uklęknie.
Od jak dawna Amerykanin nie wykonywał tego ruchu! Niezdarnie spełnił polecenie.
Ksiądz wyrecytował teksty przywołujące groźne moce ukryte w różnych namiętnościach, które miotają istotami ludzkimi. Poskromił te siły jedną po drugiej, a następnie namaścił czoło, brwi, serce i ręce Marka, ogarniętego niezrównanym uczuciem błogości.
Tornado ucichło, myśli wróciły na swoje miejsce niczym klocki w grze i Mark odniósł wrażenie, że wreszcie stał się panem sytuacji i znalazł najlepsze rozwiązanie po przestudiowaniu akt zawiłej sprawy.
Siedząc w fotelu o wysokim oparciu, ujrzał, że ksiądz Pa-chomiusz podaje mu kieliszek wypełniony bursztynowym płynem.
-	Wyśmienity koniak, który lubił pański ojciec. W trud
nych chwilach ten napój dodawał mu odwagi.
Mark rozkoszował się ambrozją.
 -	Podjął pan już decyzję? - spytał ksiądz.
 -	Niech mi ksiądz powie prawdę, a ja wypełnię misję, jaką ojciec powierzył mi zza grobu.

 -	Przez parę tygodni - oświadczył Pachomiusz - będzie pan zabezpieczony przed natarciem złych mocy. Potem będę musiał znów interweniować. Pańska przysięga zapoczątkowuje nieodwracalny proces, którego zakończenie trudno przewidzieć.
 -	Kim byli moi rodzice?
 -	To nie jest właściwe miejsce, w którym mógłby pan uświadomić sobie w pełni doniosłość tej rewelacji. Bardziej odpowiednie wydaje mi się Muzeum Egipskie.
-	Muzeum? Przecież jest późna noc!
Ksiądz uśmiechnął się.
-	Podczas naszego rytuału upłynęło wiele godzin, panie
Wilder. Słońce już dawno wstało.
15
Kiedy tylko ksiądz Pachomiusz wszedł do Muzeum Egipskiego, przez niektórych archeologów porównywanego do jaskini Ali Baby, jakby odzyskał młodość i poruszał się z większą łatwością. Widok mnóstwa zgromadzonych tu arcydzieł dodawał mu energii; można było odnieść wrażenie, że komunikuje się z nieśmiertelną duszą posągów.
Pachomiusz zabrał Marka do galerii, gdzie wystawiono niezliczone skarby pochodzące z grobu Tutanchamona.
A tam - olśnienie!
Z zapartym tchem, wzrokiem tak zdumionym, że nie wiedział, na czym go zatrzymać, Mark ujrzał złote kaplice, łoża z pozłacanego drewna, szkatułki, rzeźby, trony, klejnoty i stanął jak wryty przed złotą maską, wręcz niewiarygodnie tryskającą życiem.
Ksiądz pozwolił Amerykaninowi nawiązać z faraonem bliski kontakt. Nawet się nie domyślając, Mark przekroczył próg i znalazł się w nowym świecie.

Potem Pachomiusz odciągnął swojego gościa na bok.
-	Pana matka była Egipcjanką, bardzo piękną, i miała na
imię Raifa - oznajmił. - A pański ojciec nazywał się Howard
Carter i był największym archeologiem wszystkich czasów,
tym, który odkrył grób Tutanchamona po długich latach ba
dań i ciężkich prób. Podziwia pan cuda, które odsłonił, i w ten
sposób uczestniczy w jego poszukiwaniach i w tym, co uwa
żał za najistotniejsze w swojej egzystencji.
Powolutku obaj mężczyźni przemierzyli sale, przystając co chwila przed jakąś figurką, parą sandałów czy naszyjnikiem.
-	Pana ojciec urodził się dziewiątego maja tysiąc osiem
set siedemdziesiątego czwartego roku* w Londynie i spędził
dzieciństwo w Swaffham, w hrabstwie Norfolk, skąd pocho
dzili rodzice. Jego ojciec, Samuel John Carter, współpraco
wał ze słynnym miesięcznikiem „Illustrated London News",
w którym zamieszczał rysunki zwierząt i scenki z życia wiej
skiego. Mały Howard poszedł w jego ślady i okazał się
również świetnym rysownikiem i akwarelistą. Nagle los ra
dykalnie odmienił jego karierę. W tysiąc osiemset dziewięć
dziesiątym roku profesor Percy E. Newberry zabrał szesna
stoletniego Howarda do Egiptu i zlecił mu kopiowanie scen
z egipskich grobowców. Tak więc pański ojciec stał się naj
młodszym członkiem Egypt Exploration Fund - prywatnego
stowarzyszenia naukowego, zamierzającego prowadzić wy
kopaliska „w celu lepszego poznania historii i sztuki staro
żytnego Egiptu oraz zilustrowania opowieści ze Starego Te
stamentu". Później sam pan się przekona, jak ważne jest to
wyjaśnienie. Pański ojciec zakochał się w ziemi faraonów
i zdobył w terenie zawód egiptologa, zwłaszcza dzięki temu,
że został asystentem wielkiego ówczesnego szefa, sir Willia
ma Flindersa Petriego, który narzucał rygorystyczne meto
dy pracy. Był także pomocnikiem pewnego Szwajcara, sir
* Nie w 1873, jak podaje błędny napis na grobie.

Edouarda Naville'a, archeologa eksplorującego świątynię kró-lowej-faraona Hatszepsut, w Tebach Zachodnich. W tysiąc osiemset dziewięćdziesiątym dziewiątym roku Francuz Ga-ston Maspero, który bardzo cenił Howarda Cartera, mianował go inspektorem zabytków w Górnym Egipcie i w Nubii. To był wielki sukces dla młodego, dwudziestopięcioletniego człowieka, któremu zawsze będzie się zarzucać, że nie ukończył uniwersytetu i nie może wykazać się żadnym dyplomem. Ale nikt nie znał lepiej od niego starożytnych miejsc i współczesnej ludności. W Luksorze spotkał nauczycielkę, Raifę, młodą nowoczesną kobietę, pragnącą się wyzwolić spod jarzma tradycji. Z ich rozmów, coraz bardziej intymnych, zrodziła się wielka miłość. Wbrew wszystkiemu, co ich dzieliło, nie zawahali się wyznać sobie uczuć. Oczywiście ten związek należało utrzymywać w całkowitej tajemnicy, aby nie wywołać skandalu. Jesienią tysiąc dziewięćset czwartego roku Howard Carter został mianowany naczelnym inspektorem Dolnego Egiptu i zajął się ogromną nekropolą w Sakkarze, gdzie ósmego stycznia następnego roku pijani Francuzi pobili się ze strażnikami. Pański ojciec wstawił się za tymi ostatnimi, a Francuzi złożyli na niego skargę. Pomimo nalegań Maspera, naciskanego przez władze, Howard Carter uparcie odmawiał przeproszenia bandy gburów. Zwolniono go więc, nagle łamiąc mu karierę, i znalazł się na bruku. Zakochany w Raifie, nie opuścił Egiptu i zdołał przeżyć, malując obrazy i parając się handlem starożytnościami. Anglicy niezbyt go cenili, w przeciwieństwie do Amerykanów, między innymi niektórych specjalistów Metropolitan Museum w Nowym Jorku.
 -	W Nowym Jorku - powtórzył Mark, który widział, jak wątki się splatają, przybierając realne kształty.
 -	W tysiąc dziewięćset siódmym roku - ciągnął ksiądz Pachomiusz - Howard Carter osiedlił się w Luksorze. Od dawna nurtowała go tylko jedna myśl: poprowadzić wykopaliska w Dolinie Królów, odkryć grobowiec faraona Tutancha-

mona, który figurował na listach królów, lecz zniknął z widowni dziejowej. Ponieważ żaden przedmiot z jego imieniem nigdy nie znalazł się w obiegu, Carter wysnuł słuszny wniosek, że grobowiec faraona pozostał nietknięty i musi kryć cuda. Nietknięty grób faraona... Co za utopia! A jednak szczęście znów się do Cartera uśmiechnęło, gdy spotkał lorda Carnarvona, przybyłego do Egiptu ze względów zdrowotnych. Ten inteligentny, ciekawy wszystkiego człowiek postanowił dla zabicia czasu zająć się archeologią i zatrudnił eksperta, którego polecił mu Maspero, a mianowicie Howarda Cartera. Rysowały się nowe perspektywy, a cel był wyznaczony: uzyskać koncesję na prowadzenie wykopalisk w Dolinie Królów, gdzie działał zamożny amerykański amator, Thc-odore Davis. W grudniu tysiąc dziewięćset jedenastego roku w Kairze w największym sekrecie Raifa wydała na świat chłopca. Dzięki przyjacielowi pańskiego ojca, związanemu z Metropolitan Museum, Raifę wzięli do siebie Wilderowie i zapewnili jej opiekę lekarską. Wtedy wydarzyło się coś niespodziewanego. Nie mogąc mieć dzieci, Wilderowie wyrazili chęć adoptowania pana, obiecali, że dadzą panu staranne wykształcenie i zapewnią wspaniałą przyszłość. Ani Raifa, ani Howard nie mogli pana uznać. Ona miałaby poważne kłopoty, kto wie, czy nie uśmierciłaby jej po cichu własna rodzina, a skompromitowany egiptolog musiałby się ostatecznie pożegnać ze swoimi marzeniami. Chociaż serce im się ściskało, nie mieli innego wyjścia. Nie sądzę, że można ich posądzać o tchórzostwo. Myśleli tylko o pańskim szczęściu i pańskiej przyszłości, a nie o sobie, i przyrzekli, że nigdy niczego nie wyjawią. Natomiast Wilderowie mieli załatwić formalności i uważać pana od tej pory za swojego prawdziwego syna.
 -	A ksiądz - zdziwił się Mark - narusza ich przysięgę, że zachowają milczenie.
 -	Z konieczności - odparł Pachomiusz. - W czerwcu tysiąc dziewięćset czternastego roku schorowany Davis, w wieku siedemdziesięciu siedmiu lat, pozostawił Dolinę Królów

Carnarvonowi. Howard Carter rozpoczął badania na gigantyczną skalę, które dwudziestego szóstego listopada tysiąc dziewięćset dwudziestego drugiego roku, podczas ostatniego zaplanowanego sezonu poszukiwań, doprowadziły do odkrycia stopni schodów wiodących do grobu Tutanchamona. Niestety, Raifa zeszła już z tego świata i nie oglądała triumfu Howarda. Triumfu okupionego licznymi ciężkimi przejściami i krzywdami, a także dziesięcioletnim, czasem nadludzkim wysiłkiem, aby opróżnić grób z jego skarbów. W tysiąc dziewięćset trzydziestym trzecim roku pański ojciec rozchorował się i ostatnie lata jego egzystencji nie były zbyt wesołe. Anglia nie nagrodziła go zaszczytami ani orderami, tak jakby był pariasem, i Carter zrezygnował już z wszelkich wykopalisk. Jego życie i jego duch pozostały na zawsze związane z Tutan-chamonem, i tylko z Tutanchamonem.
 -	Czy powrócił do Egiptu?
 -	Tak bardzo kochał ten kraj, że nadal mieszkał w domu wybudowanym u wylotu Doliny Królów. Rozmawialiśmy tam całymi godzinami. Lubił też samotnie wypić kieliszek w Winter Palace i popatrzeć na harce ptaków, które tak doskonale umiał rysować. Zawsze starannie ubrany, dość szykowny, zachowywał się z nadzwyczajną godnością. Przeżywał od nowa w myślach niezwykłą przygodę i nie nużyło go obserwowanie zachodniego brzegu, gdzie bogini z innego świata brała na swoje łono „usprawiedliwionych głosem".
 -	Kiedy i jak zmarł?
 -	Pański ojciec rozstał się z życiem w Londynie drugiego marca trzydziestego dziewiątego roku i został pochowany na cmentarzu Putney Vale, na południe od stolicy. Ale jego ziemski koniec nie położył kresu poszukiwaniom skarbów Tutanchamona i poznawaniu tajemnic, które nam przekazał. I dlatego byłem zmuszony przerwać milczenie.

16
Ksiądz Pachomiusz i Mark Wilder stanęli przed jednym z łóż wskrzeszenia Tutanchamona, w kształcie hipopotama. Uosabiało ono tajemniczą boginię Ipet*, macierz wszechświata, która miała liczyć istoty zdolne przejść przez próbę śmierci.
 -	Jedno z głównych zadań pańskiego ojca, gdy eksplorował ten bajeczny grób, polegało na odkryciu papirusów. Spodziewano się, że dostarczą maksimum informacji nie tylko o samym królu, lecz także o Echnatonie i jego niespokojnym panowaniu, Hebrajczykach i ich pobycie w Egipcie, exodusie i innych epizodach z Biblii. Zważywszy na ogromną liczbę przedmiotów i możliwych skrytek, trzeba było pewnie poświęcić dużo czasu i wykazać wiele cierpliwości, aby dotrzeć do tych bezcennych dokumentów.
 -	Czy zostały odnalezione?
 -	Oficjalnie nie. Ale podczas swego ostatniego pobytu w Egipcie Howard Carter mówił mi o nich. „Jeśli ksiądz uzna, że Egiptowi grożą poważne niebezpieczeństwa -oświadczył - to niech wyjawi mojemu synowi jego prawdziwą tożsamość i każe mu działać. Zgodnie z prawem Maat i prawem krwi on jeden będzie mógł właściwie wykorzystać papirusy". Poprosiłem, aby mi wskazał, gdzie te bezcenne teksty zostały ukryte, ale on uznał za stosowne powierzyć mi tę wiadomość później, sądząc, że odpowiedni moment jeszcze nie nadszedł. Znając jego charakter, nie nalegałem. I to był kardynalny błąd, bo zmarł, zanim wyjawił mi swój sekret. Dzisiaj Egipt jest rzeczywiście mocno zagrożony. Wkrótce nastąpią dramatyczne wstrząsy, zarówno w sferze politycznej,
Bogini przedstawiana jako kobieta lub hipopotamica, czasem z głową kobiety. Często nosi hatorycką koroną. Jest opiekunką zmarłych. Niekiedy identyfikowana z Toeris, opiekunką kobiet w ciąży i w połogu, o podobnej ikonografii (przyp. kons.).

jak i duchowej. Nie trzeba być prorokiem, aby przewidzieć konflikt między Izraelem i światem arabskim, by nie wspomnieć o nasilaniu się nietolerancji i fanatyzmu, które z Egiptu rozprzestrzenia się na cały świat, a my, Koptowie, zostaniemy starci z powierzchni ziemi. Chyba że pan odnajdzie te papirusy i ich magiczna treść oświeci i uspokoi umysły.
 -	„Prawo Maat i krwi..." Co to znaczy?
 -	Jedynie pan, jako cielesny, a zarazem duchowy syn Howarda Cartera, może zostać sługą jego ka, niezniszczalnej siły życiowej. Ożywiając ją poprzez dochowanie mu pamięci i poszukiwanie prawdy, przyczyni się pan do nadania mu nieśmiertelności. Oto uroczysta obietnica, jaką pan złożył, Mark: odnalezienia papirusów Tutanchamona. Jeśli pan zrezygnuje, zwyciężą ciemności.
Chcąc uciec przed grupą hałaśliwych turystów, obaj mężczyźni oddalili się i wybrali mniej uczęszczane miejsce, naprzeciw prześlicznych figurek „odpowiadających"*, zdolnych usłyszeć głos zmartwychwstałego, słuchać jego rozkazów i w jego imieniu wykonywać w zaświatach niezbędne prace.
-	Zapowiedział mi ksiądz, że rewelacje, jakie mi przeka
że, wstrząsną do głębi moim życiem - przypomniał mu ad
wokat - i nie skłamał. A ja dotrzymuję słowa. Wypełnię mi
sję, powierzoną mi zza grobu przez ojca.
Ksiądz Pachomiusz ukrył wzruszenie. Jeśli syn odznacza się takim samym uporem jak ojciec, to nic nie jest stracone.
 -	Gdzie i jak szukać? - spytał Mark.
 -	Howard Carter był człowiekiem bardzo dyskretnym i miał niewielu przyjaciół. Czy podzielił się wiadomością o odkryciu papirusów z jednym z nich lub komuś się zwierzył? Arthur Callender, zwany Pecky, był z pewnością jednym z jego najbliższych współpracowników. Ten były menedżer egipskich kolei państwowych, architekt i inżynier, poczciwy olbrzym zachowujący nieustanną pogodę ducha, pędził
* Egipskie uszebti (przyp. kons.).

spokojny żywot emeryta w Armant, na południe od Luksoru, gdy Carter poprosił go o pomoc w prowadzeniu poszukiwań w grobowcu Tutanchamona. Callender potrafił wszystko robić, nie przerażała go żadna praca i równie chętnie instalował elektryczność, jak zbijał skrzynki, był więc najcenniejszym pomocnikiem pańskiego ojca. Prawdopodobnie widział te papirusy. Niestety, zniknął po zakończeniu wykopalisk i nawet data jego śmierci, prawdopodobnie trzydziesty siódmy rok, jest niepewna. Chemik Alfred Lucas, zmarły w czterdziestym piątym roku, i egiptolog Newberry, zmarły w czterdziestym dziewiątym, też nic nie wiedzieli. Pomagali Carterowi, który ich niewątpliwie cenił, lecz nie uważał za bliskich przyjaciół. Kiedy dowiedziałem się, że jego dni są policzone, pojechałem do Londynu, dokąd, niestety, przybyłem za późno. Uczestniczyłem jednak w pogrzebie, na cmentarzu Putney Vale. Garstka żałobników, wśród nich niewiele osób, które mogłyby mi się na coś przydać, oprócz dwóch kobiet niemało znaczących dla pańskiego ojca. Pierwsza, Phyllis Walker, z nadzwyczajnym poświęceniem opiekowała się nim u schyłku jego życia. To ona zawiadomiła mnie o poważnym stanie Cartera i przy niej wydał ostatnie tchnienie. Przebywała z nim w Luksorze i spotykałem ją wielokrotnie. W Londynie zarzekała się, że nigdy nie słyszała o papirusach Tutanchamona, i nie wątpię w jej słowa. Przypadek drugiej, lady Evelyn, jest bardziej dwuznaczny. Córka lorda Carnarvona podziwiała pańskiego ojca i weszła pierwsza, w wielkiej tajemnicy, do komory grobowej, przed jej oficjalnym otwarciem. Ta piękna młoda kobieta, inteligentna i uczuciowa, przeżyła u boku Howarda Cartera niezapomniane chwile. Lecz on był plebejuszem, a ona arystokratką. W Londynie długo z nią rozmawiałem: nie pamiętała, czy kiedykolwiek widziała papirusy, ale stanowczo nie zaprzeczała ich istnieniu. To będzie jeden z tropów do wyśledzenia, Mark: niech pan postara się z nią zobaczyć i dowiedzieć czegoś więcej. Nie zapominajmy, że lord Carnarvon był kolekcjonerem i za-

brałby część skarbu Tutanchamona, gdyby egipski rząd nie zmienił prawa dotyczącego podziału zabytków. Będzie pan między innymi musiał odwiedzić potężny zamek rodowy Highclere.
 -	Mój ojciec nie posiadał własnej kolekcji egipskich starożytności?
 -	Owszem, lecz bardzo skromną. Dwoma najbardziej interesującymi przedmiotami, wydobytymi na pewno z grobu Tutanchamona, były: fajansowy sfinks faraona Amenhotcpa III i figurka „odpowiadającego". Cały jego dobytek poszedł na licytację, a w inwentarzu nie figurował żaden papirus. Tropu angielskiego nie należy jednak lekceważyć z innych przyczyn. Przede wszystkim dokumenty osobiste Cartera znajdują się w jednym z muzeów oksfordzkich*; ponadto istotne informacje może mieć egiptolog Gardiner, specjalista od hieroglifów, który pracował z Carterem i odczytał teksty z grobowca.
 -	Innymi słowy, konieczna będzie podróż do Anglii.
 -	No właśnie, radzę panu od tego zacząć. Istnieją jeszcze dwa inne tropy, równie interesujące. Zmarły w dwudziestym ósmym roku egiptolog Arthur Mace był jednym z głównych współpracowników pańskiego ojca. Zatrudniony był przez Metropolitan Museum, podobnie jak fotograf Harry Burton, wykonawca testamentu Howarda Cartera, który zresztą zapisał mu w spadku 250 funtów szterlingów. Miał przywilej fotografowania przedmiotów z grobowca na każdym etapie poszukiwań.
 -	Jest jeszcze na tym świecie?
 -	Niestety, zmarł w czterdziestym roku. Trzecia postać, Herbert Winlock, był przyjacielem pańskiego ojca i jednym z największych erudytów pracujących dla Metropolitan Museum, które stało się nabywcą wspaniałych eksponatów z kolekcji Carnarvona. Obejmowała ona arcydzieła pochodzące z grobu Tutanchamona, a Carter miał nawet do dyspozycji
* W Griffith Institute w Oksfordzie {przyp. kons.).

prowizoryczne biuro w tym muzeum, które odgrywało decydującą rolę w całej jego karierze archeologa.
 -	Chyba mi ksiądz nie powie, że ten Winlock też już nie żyje?
 -	Zmarł dwudziestego piątego stycznia pięćdziesiątego roku. Niewątpliwie Metropolitan Museum w Nowym Jorku posiadało nieopublikowane dokumenty należące do Cartera, a nawet... papirusy! Nie zapominajmy, że zapisał mu swój ukochany dom w Luksorze wraz z całą zawartością. Kilka poszlak, raczej nikłych, mogłoby wskazywać na inne amerykańskie muzea. Wręczę panu kompletną dokumentację i będzie pan musiał sprawdzić każdą hipotezę.
 -	Jeśli dobrze rozumiem, najwięcej szans na odnalezienie papirusów Tutanchamona mam albo w Anglii, albo w Stanach Zjednoczonych.
 -	Taka jest moja opinia. I liczę, że dotrzyma pan swoich zobowiązań i dostarczy mi jak najszybciej te ważne dokumenty. Potem porozmawiamy dłużej o Carterze i tajemnym przesłaniu Tutanchamona.
Mark spodziewał się trudniejszego zadania. Ale czy będzie ono równie proste, jak przypuszczał?
 -	Powiedz mi, ojcze... czy ta podróż jest całkowicie bezpieczna?
 -	Z pewnością nie, synu.
17
W Luksorze, małym prowincjonalnym mieście oddalonym o sześćset trzydzieści kilometrów od Kairu, ślub Faruka nie odbił się tak głośnym echem jak w stolicy. Tutaj, po zakończeniu sezonu turystycznego, który trwał od listopada do marca, żyło się w zwolnionym tempie pod słońcem Górnego Egiptu. Świątynie w Karnaku i w Luksorze, na wschodnim

brzegu, przyjmowały już tylko nielicznych zwiedzających, a słynne miejsca na zachodnim brzegu, zwłaszcza Dolina Królów, powoli znów pogrążały się w ciszy.
Jednakże Profesor nie opuścił jeszcze Egiptu. Zwykle wraz z nastaniem wielkich upałów udawał się do Paryża, Londynu, Rzymu, Berlina lub Nowego Jorku, aby spotykać się ze swymi kolegami, wygłaszać odczyty lub otrzymywać nowe odznaczenia. Przez parę ostatnich nocy źle spał i nawiedzały go dziwne wspomnienia, tak jakby wypływała na powierzchnię odległa przeszłość. Dlatego postanowił odłożyć nieco swój wyjazd, pod pretekstem ukończenia prac administracyjnych.
Tego ranka odprawił sporą gromadkę petentów, między innymi francuską egiptolożkę, równie podekscytowaną jak ambitną, która zjadła wszystkie rozumy i zasługiwałaby na złoty medal olimpijski za próżność. Profesor spożył śniadanie z egipskimi dygnitarzami, mile połechtanymi jego zaproszeniem, po czym pokazał im teren rozpoczętych wykopalisk, które miały być wznowione dopiero jesienią.
Wróciwszy do biura, zajął się porządkowaniem teczek z dokumentami.
Nagle sama się zapaliła pochodnia.
Antyczna pochodnia, odkryta w wiosce Deir el-Medineh, zamieszkanej przez rzemieślników, którzy wznieśli i ozdobili domy wieczności w Dolinie Królów, zwłaszcza przybytek Tutanchamona. Profesor powinien był ją oddać do Muzeum Egipskiego, ale od dawna służyła mu za sygnał alarmowy, dzięki któremu mógł przewidzieć ataki swoich wrogów.
Tym razem płonęła nader mocnym i obfitym ogniem.
Krótko mówiąc, szykowała się ostra walka.
Profesor rozumiał teraz powód swego podłego nastroju i winszował sobie, że zawierzył własnej intuicji. Należało tylko poznać tożsamość przeciwnika. Jak zwykle zapuka do jego drzwi posłaniec, by mu donieść, kto to jest.

Starzec wstał z trudem. Lata spędzone na terenie wykopalisk nadszarpnęły jego ciało, ale nie żałował tej pracowitej egzystencji, ponieważ dostarczyła mu wielu radości, pozwalając zarazem zbudować dom, gdzie pomieścił swoje dzieci i wnuki. Wiele pokoi, kuchnia z piecem w rogu, wspaniała bateria terakotowych naczyń, sala gościnna wyposażona w ławy, zagroda dla bydła i piwnica, której pozazdrościłby mu każdy archeolog. W rzeczywistości był to pochodzący z okresu Nowego Państwa grobowiec, którego płaskorzeźby, na ogół dobrze zachowane, pokrywała warstwa sadzy. A szyb wiodący do mumii pozostał nienaruszony.
Starszy człowiek pomyślał o tym niesamowitym listopadowym ranku 1922 roku, kiedy to odsłonił pierwszy stopień starożytnych schodów, prowadzących być może do miejsca pochówku. Przybiegł jego pryncypał, Howard Carter. Od tylu lat daremnie poszukiwał ostatniej siedziby tajemniczego faraona, Tutanchamona!
A jeśli to wreszcie był on?
Starzec bardzo cenił Howarda Cartera. Ten archeolog mówił po arabsku, odnosił się z szacunkiem do swoich robotników i bez wahania zakasywał rękawy. W przeciwieństwie do tylu innych, zarozumiałych i nieprzystępnych uczonych pracował w terenie, dobrze znał kraj i jego mieszkańców.
I to właśnie był Tutanchamon!
Howard Carter należał do tej kategorii wyjątkowych istot, które urzeczywistniają swój sen, pokonując wszelkie przeszkody i nigdy nie zbaczając z drogi.
Podczas gdy starzec pił z filiżanki gorącą czarną kawę, do domu wpadła jedna z jego córek, ubrana w czarną sukienkę.
 -	Poważna sprawa, bardzo poważna!
 -	Co się stało?
 -	Twój trzeci wnuk...
Głos miała zdławiony z emocji.
 -	Mów!
 -	Nie żyje.

 -	Wypadek?
 -	Gorzej! To Salawa.
 -	Salawa wrócił? Niemożliwe.
 -	Szejk i imam to potwierdzili. Wie o tym już cały zachodni brzeg.
Zgodnie ze zwyczajem chowano zmarłego tego samego dnia. Już zawodziły płaczki z rodziny i sąsiedztwa.
Starzec siedział jak skamieniały.
Przecież od tak dawna Salawa nie pokazywał się w Luksorze! Niektórzy twierdzili, że jest wcieleniem straszliwego boga z głową szakala, Anubisa, strażnika cmentarzysk. Pożerał dusze dzieci, aby ukarać rodziny, które popełniły jakiś występek.
I przyszedł uderzyć w rodzinę starego człowieka, bliskiego współpracownika Howarda Cartera, który zakłócił spokój faraona Tutanchamona i zdradził tajemnice, jakie lepiej było ukryć na zawsze.
Straszna kara wymierzona przez Salawę była przestrogą.
Starzec miał zachować milczenie i nikomu nie ujawniać wyznań Cartera. Od tej pory Salawa będzie znów stosował terror.
John Hopkins spędził cudowną noc w namiętnych objęciach ślicznej sekretarki pracującej w pałacu Abdin. Młoda kobieta, gorąca zwolenniczka postępu w stylu zachodnim, była zachwycona, że służy królowi, ma wysoką pensję, może się ubierać wedle swoich upodobań i spacerować z gołą głową po ulicy. Latem, w Aleksandrii, opalała się na plaży w kostiumie kąpielowym. Dodatkowo, i niczego nie podejrzewając, dostarczała kochankowi informacji o funkcjonowaniu pałacu Faruka i zwyczajach monarchy.
Dzwonek telefonu obudził agenta CIA, który miał nadzieję, że wreszcie sam na swoich śmieciach będzie się wylegiwał do południa.
Jego rozmówca wymówił tylko jedno słowo: Darling.

 -	Słońce wstaje nad piramidami - odparł John, używając zaszyfrowanego zdania obowiązującego w tym tygodniu.
 -	Wyjechał.
 -	O kim mówisz?
 -	O Marku Wilderze. Właśnie poleciał do Londynu.
 -	Do Londynu, jesteś pewien?
 -	Całkowicie!
 -	W towarzystwie?
 -	Sam.
 -	Kontakty na lotnisku?
 -	Najwyraźniej żadnych.
Oczywiście John uprzedzi rezydenta londyńskiego. To nie był odpowiedni moment do zgubienia śladu Marka, zwłaszcza gdyby próbował coś knuć z brytyjskimi kuzynami. Ale czemu miałby zdradzać Amerykę?
Mahrhud sporządzał zwięzłą notatkę dla generała Nadżi-ba, gdy dostał przykrą wiadomość: adwokat Mark Wilder dopiero co opuścił Kair. Innymi słowy, jego misja w Egipcie została zakończona.
Cel podróży zdziwił łącznika Wolnych Oficerów: Londyn. Co będzie robił w Anglii amerykański szpieg? Rzecz jasna, donosił swoim brytyjskim odpowiednikom, co odkrył w Egipcie. Informował ich... czy też dezinformował?
A Mahmud miał najlepsze rozeznanie w kwestii egipskiej, zwłaszcza w drażliwej sprawie dotyczącej kontroli Kanału Sueskiego, i wiedział, że Amerykanie nie zgadzają się z Anglikami. Ci ostatni chcieli nadal rządzić niepodzielnie.
Jaką grę prowadził Wilder? Mahmud zapewne nigdy się nie dowie. Spotkał go zawód, spodziewał się bowiem wykorzystać adwokata do wyrwania się z sieci, w którą był zaplątany.
Pozostawała nikła nadzieja, że Wilder wróci do Egiptu.
Wtedy Mahmud zacznie działać.

Niemal przez całą mszę Ateja myślała nie o Bogu, lecz o Marku Wilderze. Wyrzucając sobie to karygodne roztargnienie, żarliwie przystąpiła do komunii, musiała jednak przyznać, że tęskni za Amerykaninem. Podobał jej się jego sposób bycia, ton głosu, rozpierająca go energia. Jako reprezentant innego świata otwierał przed nią nowe horyzonty.
Na szczęście to rozstanie nie było ostateczne. Według księdza Pachomiusza Mark Wilder niezwłocznie powróci.
Ktoś zapukał do drzwi Profesora.
-	Proszę wejść.
To był przełożony jego służby, poczciwy ojciec rodziny, pulchniutki i uprzejmy. Przyniósł mu herbatę. Ręce mu drżały, a twarz miał zmienioną.
 -	Coś ci dolega?
 -	Nie, Profesorze, nie...
 -	Jakieś kłopoty?
 -	Nie śmiem powiedzieć...
 -	Mów, proszę.
 -	Nie uwierzy mi pan!
 -	Mimo wszystko mów!
 -	Salawa... Salawa znów się pojawił i już zabił jedno dziecko!
Profesor pokiwał głową. Sytuacja była poważniejsza, niż przypuszczał. Teraz nie ma mowy, by wyjechał z Luksoru.
18
Przed odlotem do Londynu Mark długo konferował przez telefon z Dutsym Malone'em, licząc, że przyjaciel umówi go na różne spotkania i uzyska informacje o osobistościach, z którymi miał się zobaczyć. Dutsy był wyjątkowo operatywny, więc adwokat podróżował spokojnie.

Jeden z dzienników, które ukazały się w Kairze rano w dniu jego wyjazdu, zamieścił zadziwiający artykuł pod tytułem: Kto to jest?, wymieniając cechy inkryminowanej postaci: „To człowiek inteligentny czy idiota? Nie wiadomo, bo czasem ma przebłyski geniuszu, a jego postępki wskazują na szaleńca. Na jego twarzy maluje się niewinność, ale rzuca spojrzenia jak zbrodniarz. Jest zacny czy tchórzliwy? W oku ma wściekłość tygrysa, ale ucieka jak szczur. Widzi, a jednak wydaje się ślepy. Żyje, a niekiedy można by sądzić, że umarł. Jest w niebie i zarazem w piekle. Wszystko zdobył, po czym wszystko stracił. To, co ma, już go nie interesuje. Interesuje go tylko to, czego jeszcze nie posiada. Chce mieć wszystko. Chce obedrzeć ludzi do ostatniej koszuli. Rozkosz sprawia mu okradanie innych z ich dobytku, obojętne, czy będą to cenne dobra, czy tandeta. Kradnie z przyzwyczajenia. Okrada wszystkich, nawet swoich przyjaciół i własną rodzinę. W tym znajduje rozkosz i taką ma przywarę. Myśli, że nikt tego nie zauważy, bo wydaje mu się, że otaczają go sami złodzieje. Jeśli się sobie przyjrzy, lustro ukaże mu kolejne wyolbrzymione i zniekształcone wizerunki: wielkiego nacjonalisty, człowieka sławnego, złodzieja, herszta bandy. Przynajmniej takie role przydziela sam sobie. Nie waha się nigdy pomiędzy cnotami i grzechem, ponieważ grzech pociąga go nieodparcie i sprawia mu większą przyjemność niż cnota. Ubolewają nad tym jego przyjaciele. By go usprawiedliwić, mówią: »To chory człowiek«. Ale lud nie da się nabrać. Mówi: »To największy złodziej«. Zresztą nikt nie ma złudzeń co do tego osobnika, bo każdy, w taki czy inny sposób, padł jego ofiarą"*.
Czytając ten sam artykuł, dwaj egipscy biznesmeni siedzący za Markiem roześmiali się.
- Jaki piękny portret Faruka! - wykrzyknął jeden z nich. -On sam siebie nie rozpozna i wyśle do redakcji gazety jedne-
* Tekst cytowany przez J. Bernarda-Derosne'a, Farouk..., s. 147-149.

go ze swych sekretarzy, aby zapytał naczelnego o tożsamość tak doskonale opisanego potwora.
To nic dobrego nie wróży królowi - pomyślał Mark, który podczas lotu starał się oswoić z rewelacjami księdza Pacho-miusza. W samolocie czuł się zawsze odprężony i jego myśl błądziła swobodnie, tak jakby sam był ptakiem wzbijającym się ponad przyziemne sprawy.
On, syn Egipcjanki Raify i Howarda Cartera, odkrywcy grobu Tutanchamona... Sen czy rzeczywistość? Ksiądz Pa-chomiusz miał rację: uświadomienie sobie, kim jest naprawdę, wstrząsnęło jego życiem i zmusiło do podjęcia się misji, do której wcale nie był przygotowany.
To zadanie go nic przerażało. Wręcz przeciwnie, pasjonowało. Może wyczerpał już wszystkie triki w zawodzie adwokata i zapragnął odkryć inne aspekty życia. W gruncie rzeczy ksiądz Pachomiusz ofiarował mu bajeczny prezent! Wchodząc w nieznany świat, Mark poczuł przypływ energii i woli odniesienia sukcesu. Tak, odnajdzie papirusy Tutanchamona i przezwyciężając czas i śmierć, będzie uczestniczył w nadzwyczajnej przygodzie swojego ojca.
Adwokat dobrze znał Londyn, przyjemne miasto, w którym nigdy się nie nudził. Pracować z angielskimi kolegami nie było łatwo, ale wśród osób o otwartych umysłach zawsze jakoś dochodziło się do porozumienia. I jak zapomnieć, że gdyby nie Anglia, w Europie zapanowałby nazizm? Solidarnie i z przykładną odwagą Anglicy przeciwstawili się hitlerowskim bestiom, chociaż wydaje się to niepojęte.
Na lotnisku czekał na niego pracownik Connaughta, jednego z najlepszych londyńskich hoteli. Zajął się jego bagażem i zaprowadził do bentleya, gdzie poczęstował go kieliszkiem wiekowej szkockiej whisky, po której natychmiast mijało zmęczenie podróżą.
Agent CIA, stojący na posterunku w hali przylotów, nie miał refleksu. Zanim dotarł do swojego wozu, bentley już zniknął w ruchu ulicznym.

W końcu odnajdzie adwokata, ale może spodziewać się ostrej bury.
Cudowny zapach epoki wiktoriańskiej unosił się w apartamencie hotelu Connaught, gdzie Mark lubił zatrzymywać się podczas pobytów w Londynie. Stylowe meble, autentyczne irańskie dywany, mięciutkie łóżko, głębokie fotele sprzyjające rozmyślaniom, prawdziwe sherry tronujące pośród kanapek z łososiem i ogórkiem, ciągłość ponadczasowej kultury starej Anglii, dalekiej od modernizmu wszelkiej maści... Mark zafundował sobie kilkuminutowy odpoczynek, po czym zadzwonił do Dutsy'ego, w którego szorstkim głosie wyczuwało się cechującą go stanowczość.
 -	Wygodnie ci tam, szefie?
 -	Connaught podtrzymuje swoją renomę. Jak idą interesy?
 -	Wciąż huk roboty. Chciałbym znać twoją opinię o kilku delikatnych sprawach.
Mark szybko rozstrzygnął wątpliwości i Dutsy poczuł ulgę. Nie był mocny w podejmowaniu ostatecznych decyzji.
 -	Załatwiłeś mi te spotkania?
 -	Potwierdzam - odparł Dutsy - ale to nie było łatwe! Twój Gardiner nie jest, zdaje się, zbyt zabawny. Jutro idziecie razem na obiad do Ritza, dokładnie o dwunastej trzydzieści. Obowiązuje nienaganny strój.
 -	Czego się o nim dowiedziałeś?
 -	Alan Henderson Gardiner urodził się w tysiąc osiemset siedemdziesiątym dziewiątym roku. Dobrze się trzyma jak na swoje siedemdziesiąt dwa lata, w dodatku egiptolodzy uważają go za najlepszego specjalistę od hieroglifów. Jest autorem Gramatyki języka egipskiego*, na którą wszyscy się powołują i z której korzystają studenci. Facet urodził się w czepku, a spory mająteczek zapewnił mu całkowitą niezależność materialną. Nie grzeszy skromnością, jest dość zgryźliwy i nie
* Egyptian Grammar, I wydanie ukazało się w 1927 roku.

brak mu zmysłu handlowego. To właśnie dzięki jednemu z naszych londyńskich rezydentów udało mi się załatwić spotkanie z tobą, jako jednym z najsłynniejszych adwokatów nowojorskich. Gardiner nie stroni od znamienitych osobistości i sądzi, że pogadasz z nim o międzynarodowych finansach.
 -	Świetnie, Dutsy.
 -	Jego przeciwnicy twierdzą, że zachowuje się jak polityk i nikt nie potrafi przejrzeć jego zamiarów. Ale powiedz mi... Czyżbyś odbył tę całą trasę, żeby zobaczyć się ze starym zrzędliwym erudytą?
 -	Żeby spróbować odkryć prawdę.
 -	A więc rzeczywiście wierzysz, że Wilderowie byli twoimi przybranymi rodzicami?
 -	Czy nie przytoczyłeś mi niezbitych dowodów? List z Kairu nie był żartem.
Dutsy przez chwilę milczał.
 -	Naprawdę dobrze się czujesz, szefie?
 -	Bądź spokojny, jestem w doskonałej formie.
 -	W co się wplątałeś?
 -	To jeszcze dość niejasne, ale posuwam się do przodu.
 -	Nie marudź jednak za długo! My tu harujemy.
 -	A moje drugie spotkanie?
 -	Z lady Beauchamp, bez problemu. Przyjmie cię w przyszły poniedziałek w porze podwieczorku. A propos... Jeśli chodzi o Gardinera, nie zapomnij się do niego zwracać per „sir Alan". Bardzo mu na tym zależy.
19
Maître d'hôtel u Ritza, gdzie panowały jeszcze dobry smak i szacunek dla tradycji, zaprowadził sir Alana, w nienagannym trzyczęściowym niebieskim garniturze szytym na mia-

rę, do spokojnego stolika, gdzie czekał na niego Mark. Adwokat przywitał egiptologa jak wypadało - bez uścisku dłoni.
 -	Poznać uczonego pańskiej rangi to wielki zaszczyt.
 -	Siądźmy, drogi panie. Przypuszczam, że nie przyleciał pan ze Stanów po to, by dyskutować o jakimś zagadnieniu z filologii egipskiej. Złóżmy zamówienie, dobrze? Potem wyjawi mi pan przyczyny tego spotkania.
Ciasto francuskie z grzybami i sola z Dover, podlane białym winem francuskim, stanowiły nie najgorsze menu.
Opisawszy pokrótce działalność swej kancelarii niczym student zdający egzamin u niezwykle surowego profesora, Mark postanowił zrezygnować z kluczenia, strategii skazanej na porażkę, i od razu przystąpił do rzeczy.
Ryzykował tylko to, że Gardiner zamknie się w sobie, a może nawet odejdzie od stolika.
 -	Sir Alanie, przyszedłem porozmawiać o Carterze.
 -	Carterze... Howardzie Carterze?
 -	Odkrywcy grobowca Tutanchamona.
Egiptolog przez chwilę gdzieś błądził wzrokiem, po czym odzyskał swój zwykły kontenans.
 -	Byliście, panowie, przyjaciółmi, zdaje mi się - kontynuował Mark.
 -	Nie przesadzajmy - sprostował sucho Gardiner. - Ceniłem szczególnie lorda Carnarvona, mecenasa, który umożliwił mu prowadzenie wykopalisk w Dolinie Królów. Carter mówił o mnie: „Im lepiej go znam, tym mniej cenię". 1 to uczucie było wzajemne. Jesienią trzydziestego czwartego roku nawet na dobre się pokłóciliśmy.
 -	Z jakiego powodu, sir Alanie?
 -	Carter postawił mnie w przykrej, powiedziałbym nawet: okropnej sytuacji, a jego zachowanie było niewybaczalne. Powierzył mi fajansowy amulet wyobrażający bydlęcą nogę, hieroglif, który się czyta uhem i który znaczy „powtarzać, ponawiać". Oczywiście gwarantował, że ten kruchy przedmio-cik nie pochodzi ze skarbu Tutanchamona, własności Egiptu.

Naczelny konserwator Muzeum Egipskiego, Rex Engelbach, nieznoszący Cartera, twierdził coś odwrotnego! Krótko mówiąc, chodziło o kradzież i mogłem zostać posądzony o paserstwo. Oddałem amulet i dowiodłem swojej niewinności, obarczając winą Cartera. Ale on się upierał, twierdząc, że amulet nie należał do Tutanchamona, i skrytykował moje zachowanie. Już dość letnie, nasze stosunki stały się lodowate. Postanowiłem zerwać wszelką współpracę z tak nierzetelnym, zresztą nawet niedyplomowanym archeologiem i nie służyć mu więcej pomocą filologiczną. Gardiner pociągnął łyk wina.
 -	W gruncie rzeczy nie chowam już żadnej urazy do Cartera. Drogo zapłacił za swój nieustępliwy charakter, i boleję, że wydał jedynie dziełko przeznaczone dla szerokiej publiczności, a nie naukowe studium. Aby uczcić jego pamięć, skontaktowałem się nawet z egipskimi władzami, sugerując jakąś wspaniałą publikację, która oddałaby mu sprawiedliwość, a mianowicie sześciotomowy raport o grobie Tutanchamona.
 -	Czy odkrył papirusy? - spytał Mark jak najbardziej obojętnym tonem.
Gardiner nie wahał się ani przez chwilę.
-	Owszem, o wielkim znaczeniu historycznym, ponieważ
wspominają o Izraelitach.
Adwokatowi udało się zachować spokój.
Tak więc jego pierwszy krok był właściwy! Wystarczyło po prostu zapytać specjalistę, a następnie nakłonić go do wręczenia mu tych dokumentów.
 -	I... czytał je pan?
 -	Oczywiście, jak każdy egiptolog godny tego miana. Naukowa publikacja*, pomimo różnych niedociągnięć, pozwoliła uczonym zapoznać się z tymi aramejskimi papirusami, spisanymi w oryginalnym języku Biblii. Wykazują niezbicie,
* A.H. Sayce i A.E. Cowley, Aramaic Papyri discovered at As.iuan, London 1906.

że w czasie drugiej okupacji perskiej Egiptu, między trzysta czterdziestym trzecim a trzysta trzydziestym drugim rokiem przed naszą erą, Izraelici byli obecni w regionie Asuanu i odprawiali tam swoje obrzędy religijne.
 -	To nie epoka Tutanchamona - zdziwił się Mark.
 -	Z pewnością nie - obruszył się sir Alan. - Ale kto panu mówił o Tutanchamonie?
 -	Te papirusy nie pochodzą z jego grobu?
 -	Oczywiście, że nie! Carter odkrył je w tysiąc dziewięćset czwartym roku i opublikowano je dwa lata później.
Rozczarowanie było ogromne. Ale pozostawała jeszcze jakaś szansa.
-	W grobie Tutanchamona znajdowały się papirusy,
prawda?
Tym razem Gardiner się zawahał.
 -	Carter był o tym przekonany, ale się mylił. Gdy otworzył skrzynkę numer czterdzieści trzy, wydało mu się, że trafił na piękny zbiór tekstów. Ale chodziło o zwykłe lniane opaski.
 -	Czy nie było tam sporej liczby szkatułek i skrzynek?
 -	W istocie, ale żadna nie zawierała papirusów.
 -	Wszystkie otwarto? - spytał Mark.
 -	Pewnie! I znaleziono odzież, sandały, klejnoty i mnóstwo innych przedmiotów mniej lub bardziej cennych. Ale żadnych papirusów, ku wielkiemu rozczarowaniu świata naukowego.
 -	Czy Anglia posiada archiwa Cartera?
 -	Są przechowywane w Oksfordzie. W tysiąc dziewięćset czterdziestym piątym roku jego siostrzenica, Phyllis Walker, przekazała Griffith Institute liczne dokumenty, między innymi zamówione przeze mnie rysunki, na których widnieją ceremonie wyobrażone na murach świątyni w Luksorze.
 -	Czy mógłbym zerknąć do tych archiwów?
 -	Życzy pan sobie listu polecającego do kustosza Ashmo-lean Museum?
 -	Byłoby mi niezmiernie miło, sir Alanie.

-	Nic łatwiejszego. Przede wszystkim niech pan zapomni
o papirusach Tutanchamona. Nigdy nie istniały.
W Oksfordzie, dzięki bilecikowi Gardinera, Mark mógł z całkowitą swobodą przestudiować archiwa Cartera, z których korzystali egiptolodzy, kontynuując badania nad skarbami odkrytymi w grobowcu Tutanchamona. Znajdowały się tam również rysunki przedstawiające świątynie Deir el-Baha-ri i notatki dotyczące prac archeologicznych Cartera w Te-bach i w Delcie.
Ale nie było najmniejszego śladu papirusów Tutanchamona ani najkrótszej nawet linijki skreślonej przez egiptologa.
Mark się jednak nie zniechęcił. Nie zawsze wygrywa się od razu.
20
Córka lorda Carnarvona, niegdyś mecenas i przyjaciółka Howarda Cartera, lady Evelyn Beauchamp, przyjęła Marka w porze podwieczorku, w salonie ozdobionym sielankowymi obrazkami. Obsłużywszy ich, kamerdyner się ulotnił.
Lady Evelyn była bardzo ładną kobietą o rzadko spotykanej dystynkcji i łagodnym głosie. Nie dostrzegało się u niej oznak starości, jak gdyby rozmiłowanie w cudach Tutanchamona zdołało zatrzymać czas.
 -	Czy mogłabym wiedzieć, co pana do mnie sprowadza, panie Wilder?
 -	Żadne względy zawodowe. Pragnąłbym, aby opowiedziała mi pani o ostatnich latach życia Howarda Cartera.
 -	Howarda Cartera - powtórzyła, zamyślona, jakby to imię i nazwisko wywołało tkliwe wspomnienia, od dawna pogrzebane.
Mark pozwolił lady pogrążyć się w marzeniach i starał się nie przerywać jej wynurzeń z przeszłości.

-	Howard był schorowany - zaczęła - i dzielił czas po
między Egipt a Anglię. W miesiącach zimowych przebywał
w swoim ukochanym domostwie w Luksorze, które miejsco
wi nazywali zamkiem Cartera. Fascynował go widok pusty
ni i Teb Zachodnich. Niektórzy uważają, że zaprzyjaźnił się
z szakalem, wcieleniem Anubisa, odwiedzającym go po zmro
ku. Latem Howard spędzał parę miesięcy w Sankt-Moritz,
w hotelu Kulm, którego dyrektor mieszkał przedtem szesna
ście lat w Egipcie. W trzydziestym drugim roku Howard prze
prowadził się do dość przestronnego i wygodnego apartamen
tu, w pięknej wiktoriańskiej kamienicy przy Albert Court
czterdzieści dziewięć. Żył samotnie, często jadał obiady w re
stauracji i utrzymywał luźne kontakty z garstką osób, nikomu
się z niczego nie zwierzając. Nie widywał się z żadnym egip-
tologiem i z pewnością uciekał we wspomnieniach do tych
ekscytujących lat, gdy najpierw poszukiwał, a potem znalazł
i eksplorował grób Tutanchamona. On, samouk i pasjonat,
napotkał tak wiele miernot i zazdrośników, że władze okazały
mu skandaliczną niewdzięczność. Jak śmiał stać się najwybit
niejszym archeologiem wszystkich czasów, bez dyplomu wyż
szej uczelni, i rzucić wyzwanie oficjalnym służbom i rządom!
Nie wiedział, co to elastyczność i kompromisowość, nie cier
piał oschłych uczonych i pokrętnych polityków. Ale wskrzesił
Tutanchamona, którego olśniewające skarby opromieniają
nasz świat nowym blaskiem.
Wzruszenie lady Evelyn było zaraźliwe. Mark chętnie by jej słuchał godzinami.
 -	Wybaczy pan, że tak się rozgadałam... Powinnam była najpierw zapytać pana, dlaczego interesuje się pan Howardem Carterem.
 -	Pragnie pani poznać prawdę, lady Evelyn?
 -	Czyżby była tak przerażająca?
 -	Powiedzmy... zaskakująca.
 -	Jeśli pan tak uważa, panie Wilder.
 -	Jedynie ta prawda, być może, zachęci panią do udzielę-

nia mi pomocy. Ksiądz Pachomiusz, koptyjski zakonnik, chyba nie jest pani nieznany?
 -	Rzeczywiście, widywałam go.
 -	Ten duchowny wysłuchał zwierzeń Howarda Cartera i zdradził mi sekret, do tej pory pilnie strzeżony: według Pa-chomiusza jestem synem Cartera i pewnej Egipcjanki.
Lady Evelyn nawet nie mrugnęła okiem.
 -	Ma pan dowody?
 -	Tylko własne przypuszczenia i słowo księdza Pacho-miusza.
 -	Czemu by kłamał? Czy jest pan równie nieposkromiony, dziki, entuzjastyczny i uparty jak pański ojciec?
 -	Całkiem możliwe.
 -	W takim razie czego pan ode mnie oczekuje?
 -	Misja, jaką mi powierzono, polega na odnalezieniu papirusów Tutanchamona. Gardiner, bezsprzeczny autorytet, twierdzi, że one nigdy nie istniały. Czy Howard Carter mówił pani coś o tych dokumentach?
Lady Evelyn przez dłuższy czas się zastanawiała.
 -	One istnieją-oświadczyła.
 -	Wie pani, gdzie są ukryte?
 -	Nie mam pojęcia, ale przyszła mi do głowy pewna myśl. Przez pamięć na Howarda postaram się sprawdzić, do jakiego stopnia jest trafna. Proszę zostawić mojemu kamerdynerowi numer telefonu, pod którym mogłabym pana zastać. Dziękuję, że pozwolił mi pan przypomnieć sobie smak podniecającej przeszłości, panie Wilder... czy może powinnam powiedzieć: panie Carter?
Mark spędził wiele godzin w British Museum, pełnym egipskich starożytności najwyższej klasy. Zaznajomił się z posągami, sarkofagami i stelami, tak jakby od bardzo dawna studiował tę świetlistą i pogodną sztukę. Czy ogromne doświadczenie i wytężona praca ojca nie wzbogacały go bez jego wiedzy?

Późnym popołudniem, gdy w hotelu Connaught sączył szampana, poproszono go do telefonu. To była lady Evelyn.
 -	Proszę stawić się pojutrze, punktualnie o godzinie czternastej trzydzieści, w zamku Highclere. Będzie tam na pana czekał Robert Taylor. Dostał instrukcje.
 -	Jak mam pani dziękować, ja...
 -	Powodzenia, i niech Howard Carter ma pana w swojej opiece.
Highclere, zamek Carnarvonów, był imponującą budowlą w stylu neogotyckim, otoczoną ogromnym parkiem, w którym cedry libańskie, stanowiące jego chlubę, ożywiały idealnie utrzymane trawniki. Tam spoczywał na wieki mecenas Cartera wraz ze swą suczką, foksterierką Suzi, która zakończyła żywot w tej samej chwili, gdy jej pan zamknął oczy w jednym z kairskich szpitali. Oprócz imponującej biblioteki Highclere szczyciło się, że posiada biurko i fotel, których na wyspie Elbie używał pokonany przez Anglię tyran Napoleon.
Gościa przywitała surowa, nadzwyczaj dystyngowana postać w nieokreślonym wieku.
-	Pan Mark Wilder, jak sądzę? Poleciła pana lady Evelyn.
Jestem Robert Taylor, butler tego zacnego domostwa. Zechce
pan pójść ze mną...
Amerykanin wiedział, że autentyczny butler to ktoś znacznie ważniejszy niż majordomus czy kamerdyner. Przesiąknięty duchem samego zamku i całego rodu, podtrzymywał tradycje wbrew wszelkim przeciwnościom i potrafił dochować najgłębszych tajemnic.
-	Służę Carnarvonom od tysiąc dziewięćset trzydziestego
szóstego roku - wyznał Robert Taylor - więc rodzina darzy
mnie pełnym i całkowitym zaufaniem. Zapewniając mnie, że
jest pan człowiekiem honoru, lady Evelyn poleciła mi poka
zać panu skarb ukryty w tym domostwie, lecz, rzecz oczywi
sta, nadal nie będzie pan wiedział o jego istnieniu.

-	Ma pan moje słowo.
Butler kiwnął głową i zaprowadził swego gościa do szafy zakamuflowanej w ścianie oddzielającej palarnię od biblioteki.
-	Jestem poinformowany o awanturniczym życiu niebo
szczyka lorda Carnarvona, szóstego tego imienia, i jego przy
jaźni z archeologiem Howardem Carterem - wyjaśnił Robert
Taylor. - W owym czasie i przed konfliktem z władzami
egipskimi szczęśliwi poszukiwacze mieli prawo zachować
niektóre ze swoich znalezisk.
Oczy Marka zaiskrzyły się z podniecenia.
Inaczej mówiąc, część skarbu Tutanchamona znajdowała się tutaj, w Highclere, pieczołowicie przechowywana od wielu lat! A w tym sekretnym składziku - papirusy...
 -	Otworzę tę szafę - oznajmił butler - i pozwolę panu obejrzeć jej zawartość. Potem opuści pan Highclere, zapominając o tym, co pan widział.
 -	Jeszcze raz daję przyrzeczenie.
 -	Przyrzeczenie człowieka honoru jest nie mniej warte niż wszystkie podpisy.
Butler wolniutko otworzył drzwi.
Było tam ze trzysta przedmiotów tworzących wręcz fascynującą małą kolekcję egipskich starożytności*: figurki, alabastrowe wazy, wyroby z brązu, klejnoty i wyrzeźbiona w drewnie głowa faraona Amenhotepa 111, ojca słynnego Echnatona. Pochodziły z wykopalisk prowadzonych przez Cartera w Te-bach i w Delcie na zlecenie lorda Carnarvona.
Mark przyglądał się wszystkiemu długo i uważnie. Butler wcale nie okazywał zniecierpliwienia.
Wreszcie adwokat musiał w skrytości przyznać, że spotkał go zawód: nie było nawet strzępka papirusu.
* Oficjalnie została przedstawiona dopiero w 1988 roku. Zob. N. Reeves, The Searchfor Tutankhamon, The Finał Chapter, „Arameo World", Washington DC 39, nr 6, 6-13 i „Le Figaro Magazine" z 6 grudnia 1988, s. 90--93.

- Dziękuję, że mi pan zaufał, panie Taylor. Butler szczelnie zamknął drzwi szafy.
21
Kiedy agent CIA ujrzał samolot Marka Wildera odlatujący do Nowego Jorku, poczuł ulgę. Nareszcie pozbył się tego kłopotliwego osobnika, którego ślad odnalazł, niestety, dopiero na lotnisku w Londynie.
Jego raport będzie więc wyjątkowo zwięzły, ponieważ nie wiedział, czym adwokat się zajmował podczas swego pobytu, dokąd się udawał i z kim się kontaktował. John będzie niezadowolony, ale od nikogo nie można wymagać rzeczy niemożliwych. Ten Wilder okazał się diabelnie sprytny, a londyńskiej delegaturze CIA brakowało personelu do wykonywania rozlicznych zadań. Ostatecznie ten rodak z pewnością nie zagrażał bezpieczeństwu Stanów Zjednoczonych.
Skoro wracał do kraju, niech jego przypadkiem zajmą się inni.
 -	W samą porę! - wykrzyknął Dutsy, widząc Marka przekraczającego próg biura. - Trafił nam się fantastyczny interes, na którym zarobimy kupę dolarów, i potrzebujemy dobrej rady. No, szefie, nigdy nie wyjeżdżałeś na takie długie wakacje!
 -	To jeszcze nie koniec.
Dutsy Malone zapalił ogromne kubańskie cygaro.
 -	A gdybyś tak wyjaśnił mi trochę tę łamigłówkę, żebym nie był ciemny jak tabaka w rogu?
 -	Pewien koptyjski ksiądz wyjawił mi tożsamość moich rodziców. Moja matka była Egipcjanką, a ojciec Anglikiem, Howardem Carterem, odkrywcą grobu Tutanchamona.
 -	Zawsze mierzysz wysoko! Wcale mnie to nie dziwi, fen twój ksiądz przedstawił ci niezbite dowody?

 -	Poinformował mnie ustnie i podał tylko kilka intrygujących wskazówek, a mianowicie te, które sprawdziłeś.
 -	Nawet jak na genialnego adwokata twojego pokroju to dość mizerna dokumentacja!

 -	Nie zapominaj o głębokim przekonaniu. Dutsy Malone wypuścił wielki kłąb dymu.
 -	A... ty je masz?
 -	Powoli się kształtuje.
 -	Po co poleciałeś do Londynu?
-	Jak twierdzi ksiądz Pachomiusz, mój ojciec powierzył
mi misję: odnaleźć papirusy Tutanchamona, których treść jest
podobno wywrotowa. Nikt nie wie, gdzie są przechowywane,
i tylko ja sam mogę odnaleźć właściwy trop. Wydawał się
prowadzić do Anglii. Klęska na całej linii.
Dutsy Malone nie wierzył własnym uszom.
 -	Opowiadasz mi orientalną legendę, szefie! Czyja śnię?
 -	Według wiarygodnego źródła te papirusy rzeczywiście istniały. A trop wiedzie przez Metropolitan Museum, z którym Carter był powiązany na różne sposoby. Tak więc zanim spotkam się z jakimś kompetentnym decydentem, przeprowadzimy drobiazgowe śledztwo.
 -	To... poważna sprawa?
 -	Bardzo poważna.
 -	A moje akta... Studiujesz je?
 -	Oczywiście.
Dutsy odetchnął z ulgą. Mark całkiem nie stracił głowy.
Podczas gdy kończono budowę siedziby Organizacji Narodów Zjednoczonych, nowej „machiny" skazanej na bezsilność, a komisja śledcza pod przewodnictwem senatora McCarthy'ego ścigała komunistów, Metropolitan Museum pozostawało przybytkiem starych, lecz niezmiennych wartości.
Dyrektor był człowiekiem ascetycznym i sztywnym. Świadomy znaczenia swojej funkcji, sprawował ją z jak największą powagą, uważając się za strażnika wspaniałych zabytków

egipskich w Metropolitan Museum. Toteż bardzo cenił swój czas i godził się na spotkania jedynie ze znakomitościami. Do nich należał wybitny adwokat Mark Wilder.
-	Właśnie zwiedziłem dział egipski - oznajmił. - Praw
dziwe cuda.
Dyrektor napuszył się.
 -	Czy pochodzenie niektórych eksponatów nie stwarza poważnych problemów prawnych? - zapytał adwokat.
 -	W żadnym razie - sucho odparł dyrektor.
 -	Jest pan tego pewny?
 -	Absolutnie.
Mark zajrzał do swoich notatek.
 -	Dwa pierścienie z pasty szklanej noszące imię Tutan-chamona i pies z brązu pochodzący z przedsionka jego grobu, puchar zawierający jakąś maść, strzępki tkaniny i maty, dwa złote gwoździe i dwa inne srebrne, wyciągnięte z sarkofagów faraona.,. Mam mówić dalej?
 -	Znam tę listę równie dobrze jak pan - uciął dyrektor.
 -	Zgodnie z prawem egipskim, uchwalonym przed odkryciem grobowca Tutanchamona, te przedmioty nigdy nie powinny były zostać wywiezione z kraju.
 -	Kupiliśmy je całkiem legalnie.
 -	Wiem - od Howarda Cartera, od lorda Carnarvona, od ich spadkobierców, w latach tysiąc dziewięćset dwadzieścia sześć - czterdzieści. A mimo to czy postępowanie władz administracyjnych muzeum nie było trochę... lekkomyślne?
 -	W Luwrze i British Museum jest pełno skradzionych obiektów - przypomniał dyrektor. - My zaś negocjowaliśmy. A pan jest Amerykaninem, mecenasie! I powinien się pan cieszyć, że przechowujemy u siebie te skromne szczątki, w tak znikomych ilościach w porównaniu z arcydziełami wystawionymi w Kairze.
 -	Istnieje inna lista około dziesięciu przedmiotów, wśród których figuruje pierścień z litego złota. Formalnie nie są przypisywane Tutanchamonowi w muzealnej kartotece, lecz

ich pochodzenie nie budzi żadnych wątpliwości. A ten pierścień został podarowany placówce albo przez Camarvona, albo przez Cartera, w podziękowaniu za jej niezastąpioną i skuteczną pomoc.
 -	Skąd ma pan tak dokładne informacje?
 -	To mój zawód.
 -	Czego pan właściwie chce? - zaniepokoił się dyrektor.
 -	Dostępu do muzealnych zasobów i wszystkich przedmiotów nabytych od Cartera, Carnarvona i ich spadkobierców.
 -	Szuka pan... czegoś konkretnego?
 -	Bardzo mi się spieszy. Dżentelmeni zawsze dojdą ze sobą do porozumienia. Jeśli od razu wyda mi pan to pozwolenie, wszystko dobrze się skończy. I cokolwiek się stanie, zachowam absolutną dyskrecję. Czy panu i mnie nie zależy na dobrej opinii Metropolitan?
-	Będzie panu towarzyszył jeden z moich asystentów.
Drzwi się otworzyły.
Widząc paletkę pisarską, przybornik z kości słoniowej i trzcinowe pióra pochodzące ze spuścizny Cartera, Mark pomyślał, że zbliża się do celu. Czy jego ojciec nie powierzył tych przyborów do pisania i papirusów amerykańskiemu muzeum, aby mieć pewność, że będą tam bezpieczne?
Podziwiając liczne cacuszka należące prawdopodobnie do Tutanchamona, takie jak słoiczki na maść lub flakonik do perfum, Mark sporządził pełny inwentarz, przejrzał kartotekę, notatki i sprawozdania.
Papirusów ani śladu.
22
Nad Nowym Jorkiem rozpętała się burza i samolotem Marka Wildera mocno trzęsło. Obojętny na krzyki pasażerów, adwokat rozmyślał o swojej bezowocnej amerykańskiej peregrynacji. Przepatrzywszy wszystkie zakamarki Metropolitan

Museum i poszperawszy w archiwum, udał się do Brooklyn Museum, które na początku lat czterdziestych odkupiło od pewnego antykwariusza londyńskiego parę przedmiotów -trafiły do niego ze spuścizny Cartera. Posążek kobiety, naszyjnik, łyżeczka do maści, miniaturowa waza, szarańcza z kości słoniowej... Niewątpliwie cudeńka wydobyte ze skarbca Tutanchamona, ale żadnego papirusu.
Korzystając z dokumentacji dostarczonej przez księdza Pachomiusza i wyników śledztwa przeprowadzonego przez Dutsy'ego, Mark zainteresował się innymi muzeami*, które ewentualnie mogły nabyć obiekty pochodzące z grobu króla.
Najpierw zwiedził William Rockhill Nelson Art Gallery w Kansas City, posiadającą złote elementy, które odpadły z naszyjnika Tutanchamona. Howard Carter osobiście wręczył je swemu lekarzowi, ten zaś sprzedał je londyńskiemu antykwa-riuszowi, dostawcy eksponatów. Lekarz, zaufany człowiek, mógł również dostać papirusy!
Kolejne rozczarowanie.
Następnie udał się do Art Museum w Cincinnati, przechowującego wyjątkowe dzieło - panterę z brązu. Podobno stanowiła ona część wspaniałości złożonych w grobowcu, ale nie towarzyszył jej żaden papirus. Kustosz poradził Markowi zwiedzić też clevelandzkie Museum of Art, które jak powiadano, miało w swoich zbiorach przynajmniej jakiś podejrzany amulet.
Daremny trud.
Pozostawał jeszcze Instytut Sztuki w Chicago, założony przez Jamesa Henry'ego Breasteda, zmarłego w 1935 roku. Tego amerykańskiego egiptologa poproszono, by pracował w grobowcu Tutanchamona, szczególną uwagę poświęcając inskrypcjom. Chociaż Mark spotkał się z dość życzliwym
* Aby uzyskać wszelkie informacje o muzeach amerykańskich, zob. T. Ho-ving, Tout-Ankh-Amon, histoire secrete d'une decowerte, Paris 1979, s. 296 i nast. (wyd. pol.: Tutanchamon, za kulisami odkrycia, Warszawa 1991, s. 356 i na&t).

przyjęciem, nie zdobył żadnej informacji godnej zainteresowania.
Odleciał z powrotem do Nowego Jorku, gdzie jego samolot, pomimo turbulencji, w końcu wylądował. Salwy oklasków nagrodziły pilota za zręczność, a cudem ocaleni pasażerowie nigdy bardziej nie docenili ulewnego deszczu.
Agent CIA, mający śledzić każdy krok Marka Wildera, uprzedził swoich zwierzchników, że adwokat wrócił do domu.
Dutsy Malone pochłonął ogromny antrykot polany pomidorowym sosem i obłożony gigantycznymi frytkami, popijając wszystko drugim kuflem irlandzkiego piwa. Marka zadowoliła sałatka, kotlet cielęcy i kieliszek wina.
 -	Nie zaniedbuj się, szefie! Czy najkrótsze dowcipy nie są najlepsze? Zapomnij o tej zwariowanej historii i wróć do najważniejszego. Mam dla ciebie doskonałe nowiny dotyczące twojej kariery politycznej. Według ostatniego sondażu bardzo się podobasz kobietom i cieszysz się przychylną opinią we wszystkich warstwach społecznych, również wśród polityków. Innymi słowy, twoja kandydatura prezentuje się jak najlepiej i nie ma przeciwnika, który by ci dorównał. Ale uwaga! Można się spodziewać ciosów poniżej pasa. A że nie masz nic do ukrycia, wrócą rykoszetem do sprawców. Powinieneś twardo dążyć do celu i nie ustępować z drogi. Słuchasz mnie, szefie?
 -	Tak, oczywiście...
 -	Ty znów myślisz o Howardzie Carterze i papirusach Tutanchamona!
 -	Trudno się zachowywać inaczej, nie sądzisz?
 -	To była piękna legenda, odświeżyła ci umysł, a teraz wakacje są skończone. Zapomnij o przeszłości, jakakolwiek była, i myśl tylko o przyszłości, o swojej przyszłości. Uwierz Dutsy'emu, ona się cholernie dobrze zapowiada! Otwierają się przed tobą wszystkie drzwi, a ty nie masz prawa rezygnować z powodu jakiejś orientalnej chimery!

 -	Chodzi o mojego ojca, Dutsy, i o zobowiązanie, którego muszę dotrzymać.
 -	Mieszasz groch z kapustą! Po pierwsze, należałoby mieć pewność, że Howard Carter był rzeczywiście twoim ojcem, a ty tego nigdy nie udowodnisz. Po drugie, czy twój egipski księżulo nie wyssał z palca tej misji? Wreszcie, bez cienia wątpliwości, te papirusy zaginęły, jeśli w ogóle kiedyś istniały. Zakładając, że zawierały jakieś ważne, a może nawet niepożądane wiadomości, to czy najlepszym wyjściem dla ich właściciela nie było je zniszczyć? Jeśli spojrzysz na tę aferę pod jakimkolwiek kątem, dojdziesz do tego samego wniosku: ona jest zamknięta i będziesz tracił czas na mrzonki. Ponieważ twoja sława wciąż rośnie, do kancelarii napływają sprawy dużego kalibru, więc nie możesz zrobić fałszywego kroku, przygotowując się zarazem do kampanii wyborczej. Powtarzam ci, szefie: wakacje się skończyły.
W Nowym Jorku nadchodziła jesień, a Mark nie zauważył, jak minęło lato. Nawał pracy zmusił go do zatrudnienia paru wysoko wykwalifikowanych współpracowników, za zgodą Dutsy'ego, doskonałego kierownika zespołu. Liczni wpływowi politycy otwarcie popierali kandydaturę adwokata, który musiał wciąż bywać na uroczystych kolacjach i uczestniczyć w poufnych spotkaniach.
Podczas samotnej przechadzki po Central Parku znów ujrzał obelisk Totmesa III.
Rzuciły mu się w oczy hieroglify niczym języki ognia kruszące skorupę ciemności i ułudy, jaką się okrył.
Interesy, polityka, ambicja, kariera... Odrywał się od nich, musiał dotrzymać słowa danego księdzu Pachomiuszowi, uczcić pamięć swego ojca i znów zobaczyć Ateję. Nie mógł zapomnieć młodej kobiety i żyć bez niej. Może to właśnie była miłość, absolutna konieczność połączenia dwóch losów i wyruszenia w podróż w tym samym kierunku.
A jeśli Ateja o nim zapomniała?

Kiedy Mark usiadł za biurkiem, aby podpisać bajeczny kontrakt, Dutsy Malone natychmiast poczuł, że coś nie gra.
 -	Wyglądasz na zmęczonego, szefie.
 -	Masz rację, potrzebuję trochę odpoczynku. Wykończyło mnie to pracowite lato.
 -	Weekendzik w Kalifornii postawi cię na nogi.
 -	To za mało.
 -	Nie zamierzasz wrócić do Egiptu, mam nadzieję?
 -	Podobno październik jest tam jednym z najprzyjemniejszych miesięcy.
 -	Krótki pobyt, obiecujesz?
 -	A dlaczego miałby się przeciągać?
Wiedząc, że nie zdoła zatrzymać swego zwierzchnika, Dutsy nic nalegał i wolał uporządkować teczki z dokumentami, które da mu do przejrzenia przed wyjazdem.
Zamyślony Mark doszedł do jednego wniosku: ksiądz Pa-chomiusz wiedział, że papirusów Tutanchamona nie ma ani w Anglii, ani w Stanach Zjednoczonych.
Zmuszając go do odbycia tej wędrówki i prowadzenia bezowocnych poszukiwań, ksiądz chciał go poddać próbie i sprawdzić, czy syn Howarda Cartera jest godzien swego ojca i swojej misji.
Gdyby się zniechęcił tą porażką i nie zrozumiał, do czego służyła, Pachomiusz miałby rację, nie wyjawiając mu całej prawdy. Ale jeśli przezwycięży uczucie zawodu i powróci do Egiptu, wtedy ksiądz skieruje go na właściwy trop.
23
 -	Cześć, Mark! Jak miło znów cię widzieć w Egipcie! -przywitał go ciepło John. - Miałeś dobrą podróż?
 -	Znakomitą.
 -	Podwieźć cię do Mena House?
 -	Świetnie.

Agent CIA zmienił samochód. Dwóch tragarzy załadowało walizki adwokata do bagażnika cadillaca, który włączył się w anarchiczny ruch Kairu.
 -	Czekałeś na mnie, czy znalazłeś się tam przypadkiem?
 -	Znasz odpowiedź, Mark. Gdy tylko twoje nazwisko pojawiło się na liście pasażerów, uprzedzono mnie. Twoja nieobecność wydawała mi się bardzo długa.
 -	Byłeś pewien, że wrócę?
 -	Zawsze wraca się do Egiptu! Jedna wizyta nie wystarczy. Chyba byłeś bardzo zajęty tego lata.
 -	Nie miałem ani chwili dla siebie.
 -	Biznes i polityka... Podobno stajesz się coraz ważniejszą personą.
 -	Nie przesadzajmy, John. Steruję moim okrętem, a wiatry zdają się mi sprzyjać. Ale mogą się zmienić.
 -	Nie doceniasz siebie! Pniesz się w górę i będziesz odgrywał pierwszoplanową rolę. Jednego tylko nie rozumiem -powodu twojej podróży do Anglii.
 -	Czyżbyś bez przerwy mnie śledził?
 -	Nie śledzę cię, tylko chronię. Już ci mówiłem, ważne osobistości bardzo na ciebie liczą, więc czuwamy nad twoim bezpieczeństwem.
 -	Nawet w Anglii i w Stanach.
 -	Moi rezydenci wykonują rozkazy. W Londynie zmyliłeś ich zupełnie jak profesjonalista.
Mark wybuchnął śmiechem.
 -	Wcale nie miałem takiego zamiaru! Nawet nie zauważyłem twoich aniołów stróżów.
 -	Błąd techniczny z ich strony albo zwykły zbieg okoliczności... Zdarza się. Po co poleciałeś do Anglii?
 -	Czy muszę się spowiadać?
 -	Oczywiście, że nie! Ale czy nie lepiej, by panowała między nami atmosfera zaufania?
 -	Chciałem załatwić delikatną sprawę dzięki osobistym kontaktom i zobaczyć się z przyjaciółmi.

 -	Mam nadzieję, że ci przyjaciele nie są agentami brytyjskich tajnych służb.
 -	Skądże!
 -	Widzisz, Mark, nie zawsze jesteśmy sojusznikami, zwłaszcza jeśli chodzi o Egipt i Kanał Sueski. Niepożądane znajomości mogłyby ci bardzo zaszkodzić. Możesz postawić tylko na jedną kartę: Amerykę.
 -	Jestem o tym święcie przekonany.
 -	W takim razie nie ma problemu. Tutaj natomiast nic się nie zmienia. Faruk odbył huczną podróż poślubną i codziennie wydawał krocie w luksusowych hotelach, gdzie obżerał się bardziej niż zwykle. Nawet jakiś włoski hotelarz stwierdził: „Tacy rozrzutni klienci, to nie potrwa długo". Egipski naród, nie dość, że nienawidzi króla, zaczyna nim pogardzać. A on sam tego nie dostrzega. Sytuacja polityczna robi się niezdrowa. Czy zamierzasz długo tu zostać?
 -	Tak długo, jak będzie trzeba.
 -	Jeśli władze się z tobą skontaktują, niezwłocznie daj mi znać. Wszelkie informacje, jakich mi udzielisz, mogą się przydać, by zapobiec klęsce i zabezpieczyć interesy naszego kraju.
W oddali ukazała się wielka piramida Cheopsa. Słuchając Johna jednym uchem, Mark nie mógł od niej oderwać oczu.
Wreszcie był z powrotem w domu.
Bliskość pustyni, czystość powietrza, łuna zachodzącego słońca, łagodność październikowego wieczoru przepełniały go szczęściem i sprawiały, że czuł lekkość w duszy, zdolnej przeniknąć tajemnicę otaczającą tę ubóstwioną ziemię.
Mark przekraczał następną granicę. Przechodził ze zwykłego, tak ciężkiego, tak przytłaczającego świata do świata istot, które potrafią stworzyć promienie światła, aby poszybować w niebo.
Cadillac stanął przed schodkami prowadzącymi do wejścia Mena House. Natychmiast dwóch pracowników w tarbu-szach wyszło powitać gościa.
-	Miłego wieczoru, Mark. Tylko nie rób głupstw.

Adwokat kiwnął głową.
Trudno było obliczyć wysokość do sufitu, ale pokój Marka przypominał pałacową komnatę. Siadając na brzegu monumentalnego łoża, adwokat starał się choć częściowo odzyskać równowagę. Ten kraj, tak słabo mu znany, kochał już do szaleństwa, jakby zawsze tu żył.
Ktoś zapukał do drzwi, Mark je otworzył.
Ona.
To była ona, prześliczna w swojej czerwonej sukni. Elegancja, wdzięk i magia.
 -	Pani jest... Pani jest cudowna!
 -	Nie przeszkadzam?
 -	Proszę, niech pani wejdzie.
Ostrożnie zamknął drzwi swojego pokoju, aby nie prysł czar tej chwili. Chociaż niedostępna, Ateja stała tuż koło niego.
 -	Miałam nadzieję, że pan wróci - powiedziała tonem, od którego przeszły go ciarki. - Mijały tygodnie, aż wreszcie zwątpiłam. A potem jeden z recepcjonistów, Kopt, zawiadomił mnie, że pan właśnie przyjechał.
 -	Miałem dużo pracy, Atejo, i musiałem sprawdzić wszystkie punkty wyszczególnione przez księdza Pachomiu-sza, zarówno w Anglii, jak i w Ameryce.
 -	Czy nadal mu pan ufa?
 -	Bardziej niż kiedykolwiek!
 -	Pragnie z panem porozmawiać jak najszybciej. Taksówka na pana czeka.
 -	Pojedzie pani ze mną?
 -	Nie, miałam tylko przekazać panu instrukcje.
 -	Kiedy się znów zobaczymy, Atejo?
-	Nie wiem. Proszę się pospieszyć.
Zniknęła.
Zasmucony Mark umył twarz i spryskał się wodą koloń-ską. Następnie wyszedł z hotelu.

Przed schodami stała pomalowana na zielono taksówka. Szofer wyglądał poczciwie.
 -	Przyleciał pan z Nowego Jorku?
 -	Owszem.
 -	A jeśli powiem „ksiądz", co pan odpowie?
 -	Pachomiusz.
 -	No to jedziemy, panie Wilder.
Facetowi nie brakowało zręczności. Bezbłędnie wyprzedzał obładowane ciężarówki, omijał przechodniów samobójców, ocierał się o osły ciągnące wózki pełne cegieł.
-	Jesteśmy śledzeni - oznajmił. - Zawodowiec. I nie mo
gę go zgubić. Zastosujemy przewidziany plan. Wysadzę pana
pod operą, zawróci pan i wskoczy do czarnego peugeota, któ
ry zatrzyma się koło pana.
Manewr został szybko wykonany.
Zaskoczony tropiciel próbował zareagować, ale w sznurze pojazdów nie udało mu się zakręcić i czarny peugeot zniknął mu z oczu.
Jego kierowca był nerwowym człowieczkiem. Nie wypowiedziawszy ani słowa, wysadził Marka w pobliżu Starego Kairu. Jakiś chłopak pokazał mu krzyż koptyjski wytatuowany na przegubie i pilotował go aż do kościoła Wiszącego.
Adwokat od razu podążył do ogrodu.
Na ławce siedział zakonnik w czarnym habicie i czytał jakiś stary tekst napisany po koptyjsku.
Ale to nie był ksiądz Pachomiusz.
24
Mark się wahał.
Miał zagadnąć zakonnika czy jak najszybciej opuścić to miejsce? Czy nie zastawiono na niego pułapki, zamknąwszy usta księdzu Pachomiuszowi?

Kapłan wstał i skierował się ku niemu.
-	Chodź ze mną, synu.
Adwokat ruszył za nim.
Czy nie popełniał karygodnej nieostrożności, darząc obcego człowieka zaufaniem? Kapłan zaprowadził go na uliczkę mniej ruchliwą niż główne arterie Starego Kairu i wskazał na staroświeckie drzwi ozdobione gwoździami.
-	Zapukaj trzy razy, wtedy ci otworzą.
Mark wykonał polecenie.
Drzwi się otworzyły i stanął w nich ksiądz Pachomiusz.
-	Wejdź, Mark.
Adwokat ujrzał ogromną bibliotekę, której każda półka uginała się pod antycznymi, starannie oprawionymi księgami.
 -	To jeden z przybytków pamięci koptyjskiego ludu -oznajmił Pachomiusz. - Przechowuję tutaj teksty hierogli-ficzne greckie, aramejskie i koptyjskie. Wielu jeszcze nie przetłumaczono. Czy przywiozłeś papirusy Tutanchamona?
 -	Przecież wiesz, ojcze, że nie. Wystawiłeś mnie na próbę, żeby się przekonać, czy pragnę, a zarazem potrafię podjąć te poszukiwania.
 -	Czy nie spotkałeś się z ciekawymi ludźmi?
 -	Jedynie lady Evelyn wierzy w istnienie tych papirusów, ale myliła się, sądząc, że są ukryte w Highclere. Natomiast egiptolodzy nigdy nie widzieli tych dokumentów. W muzeach amerykańskich jest trochę eksponatów pochodzących ze skarbu Tutanchamona, ale żadnych papirusów. Archiwa Cartera, przechowywane w Oksfordzie, w ogóle o nich nie wspominają. Wszystko to już wiedziałeś!
 -	Istotnie - przyznał Pachomiusz. - Musiałeś jednak sam odbyć tę drogę, aby zorientować się, jakich nastręcza trudności. Decydujesz się iść nią dalej, Mark?
 -	Czy moja obecność nie wystarczy za odpowiedź?
 -	Siądźmy w salonie. Poczęstuję cię wybornym wiekowym armaniakiem, abyś ochłonął z wrażenia.

Zagryzany miejscowymi ciasteczkami, ożywczy napój zasługiwał na skosztowanie.
 -	Doszedłem do jednego wniosku - oznajmił Mark. - Jeśli papirusy Tutanchamona istnieją, to mogą się znajdować tylko w Egipcie.
 -	Nie powinieneś już wątpić w ich istnienie i zapewniam cię, że kontynuując te poszukiwania na ziemi faraonów, wyzwolimy wrogie siły, które będą za wszelką cenę starały się nas zniszczyć i przeszkodzić nam w ujawnieniu prawdy. Nie brak mi broni do ich zwalczania, ale nie odnieśliśmy jeszcze triumfu. Z jednej strony ja ci przepowiadam niebezpieczeństwa i gwałtowne starcia, z drugiej - kusi cię wspaniała kariera.
 -	Zdaje się, że już za późno dokonywać wyboru, bo przecież dałem ci obietnicę.
 -	Jesteś naprawdę nieodrodnym synem Howarda Cartera - orzekł ksiądz Pachomiusz. - W przeciwieństwie do większości egiptologów uświadamiał on sobie wagę, jaką przypisywali sferze duchowej starożytni Egipcjanie, uważani przez współczesnych erudytów za pogan, których zaślepiały przesądy. Natomiast Carter upatrywał w nich wzorzec wiary i wierności pewnemu ideałowi, dzisiaj nie do pomyślenia w naszym świecie przeżartym cynicznym materializmem. „Cień antycznych bogów wywiera na nas wciąż przemożny wpływ" - wyznał mi. Powierzchowne studium mitologii i religii starożytnych Egipcjan mogłoby sugerować, że w porównaniu z nimi dokonaliśmy postępu. Ale jeśli potrafimy wniknąć w ich myśl, wyzbędziemy się wszelkiego poczucia wyższości. Żaden człowiek odznaczający się inteligencją i wrażliwością nie zaprzeczy, że sztuka faraonów ucieleśniała to, co najważniejsze, czyli ożywienie materii przez ducha i promieniowanie światła w dniu stworzenia. Pomimo naszego postępu technicznego przestaliśmy rozumieć sens tej cywilizacji. Twój ojciec całymi godzinami kontemplował astronomiczny sufit w komorze zmartwychwstania Sethiego I,

w Dolinie Królów. Przedstawia on ogromne ciało bogini nieba, Nut, kobiety o kosmicznych rozmiarach. Rodzi ona wszystkie ciała niebieskie, które poruszają się w jej łonie i kształtują wszystkie formy życia. „To nie są, jak sugerowali różni głupcy, wytwory obłąkanych umysłów, lecz symbole o ukrytym znaczeniu i niezwykłej doniosłości, a klucz do ich rozszyfrowania miały jedynie starożytne kolegia kapłanów"*.
-	Ten klucz znajdowałby się właśnie w papirusach Tutan-
chamona? - wtrącił Mark.
-  Bez wątpienia. I sporo destrukcyjnych umysłów pragnie, by nigdy się nim nie posłużono.
 -	Przepraszam za tę uwagę, ojcze: jak udaje ci się pogodzić apologię duchowości starożytnych Egipcjan ze swoją wiarą chrześcijańską? Słuchając, jak przytaczasz poglądy Cartera, miałem wrażenie, że je podzielasz i że jesteś spadkobiercą tych kolegiów kapłańskich, zdolnych rozszyfrowywać tajemnice.
 -	Porozmawiamy o tym później - zaproponował ksiądz Pachomiusz, napełniając kieliszki. - Pora znów wszcząć poszukiwania, tym razem w samym Egipcie, korzystając ze wskazówek, jakie pozostawił nam twój ojciec. Pierwsza z nich dotyczy trzech posłańców, których spotkał w czasie poszukiwania grobu Echnatona i Nefertiti, w środkowym Egipcie, wspaniałym regionie, gdzie przeżył jedną z najpiękniejszych chwil swojej egzystencji. Ci trzej mężczyźni należeli do raczej trudno dostępnego plemienia, któremu Howard Carter mógł powierzyć papirusy.
 -	A jeśli ich wódz ma je u siebie, jak go przekonam, że powinien mi je zwrócić?
 -	Nie pojedziesz tam sam, Mark. Będzie ci towarzyszyć osoba, która dobrze zna historię trzech posłańców i wodza ich plemienia. Ty musisz tylko dowieść swoich zdolności, a ja ani przez moment nie wątpię w twój talent prawniczy.
* Przytoczone tutaj słowa i myśli Cartera są oczywiście autentyczne.

-	Czy chodzi o następną próbę, czy rzeczywiście nie wiesz,
gdzie znajdują się papirusy? - spytał Mark bez ogródek.
 -	Rzeczywiście nie wiem, a prawdziwe próby dopiero się zaczną. Wkrótce wszyscy się dowiedzą, że prowadzisz te poszukiwania, i pojawią się różne niebezpieczeństwa.
 -	Nowojorska menażeria też mi się wydaje groźna, czy to w kręgach biznesowych, czy politycznych!
 -	Tutaj dołączą demony wyłaniające się z ciemności.
 -	Nie umiesz ich pokonać, ojcze?
 -	Dołożę starań.
 -	Kiedy mam wyjechać?
 -	Na początku przyszłego tygodnia. Przygotowania do wyprawy będą już zakończone, a ty zostaniesz potraktowany jako jeden z nielicznych turystów pragnących podziwiać miejsca mało odwiedzane pomimo ich skarbów archeologicznych.
 -	A kiedy zgłosi się do mnie przewodnik?
 -	W przeddzień wyjazdu. Oficjalnie wybierasz się na atrakcyjną wycieczkę.
 -	Czy mogę poznać nazwisko przewodnika?
 -	To jeden z najlepszych w Egipcie, młoda kobieta, Kop-tyjka, którą zdążyłeś poznać: Ateja.
25
Owego słonecznego ranka 7 października 1951 roku Mark Wilder właśnie wracał z długiego spaceru po płaskowyżu piramid, gdy dyrektor Mena House wręczył mu list z pałacu królewskiego.
Było to zaproszenie podpisane przez Antonia Pullego, sekretarza osobistego Faruka. Adwokat miał przyjść na kolację nazajutrz wieczorem o godzinie dwudziestej trzeciej, do Skarabeusza. Jego Królewska Mość pragnął poznać tego wyjątkowego gościa.

Mark natychmiast zadzwonił do Johna.
 -	Szykują się kłopoty.
 -	Nie mów nic więcej przez telefon. Zobaczymy się o siedemnastej w kinie Metro.
Mark zjadł samotnie obiad w ogrodach Mena House, naprzeciw wielkiej piramidy Cheopsa. Kolacja z Farukiem wcale mu się nie uśmiechała i wolał myśleć o zbliżającej się podróży po środkowym Egipcie, w towarzystwie Atei. Wreszcie będą mieli czas porozmawiać! I może wrócą z papirusami Tutanchamona.
Przez ostrożność adwokat udał się do Muzeum Egipskiego, spędził tam pół godziny, po czym wezwał taksówkę, która zawiozła go do kina Metro, jednego z najwytworniejszych miejsc rozrywki kairczyków. Supernowoczesna sala miała klimatyzację, sprzyjającą katarom i anginom.
John kupił bilet, a Mark zrobił to samo. Poszedł za nim, usiadł koło niego, w ostatnim rzędzie. O tej porze było wiele pustych miejsc. Wyświetlano amerykański film przygodowy z napisami francuskimi. Na małym ekranie bocznym leciały napisy po arabsku i po grecku.
 -	Faruk zaprasza mnie na kolację do Skarabeusza - wyznał Mark po cichu.
 -	Nie możesz odmówić - stwierdził John również ściszonym głosem. - Zaproszenie podpisał Pulli, jak przypuszczam?
 -	Zgadza się.
 -	A więc wielka ofensywa! Na pewno zaproponują ci udział w jakichś interesach i dołączysz do grona wybrańców Jego niezbyt czarującej Królewskiej Mości. To miejsce wybrano nie bez kozery: Skarabeusz jest najbardziej renomowanym prywatnym klubem Kairu. Składa się z sali gier, parkietu i restauracji, gdzie Faruk się opycha, utopiwszy fortunę w pokerze. Na śniadanie pałaszuje ze trzydzieści jaj, a menu ostatniej kolacji oburzyło nawet jego zagorzałych zwolenników: paszteciki królowej, sola meuniere, kotlety baranie, kurczak z rożna, sztukamięs, langusta, grasica cielęca, puree ziem-

niaczane, karczochy, ryż, groszek zielony, sery, nie mówiąc o kilku deserach. I już nie wspomnę o trzydziestu litrach słodzonych napojów, które pochłania przez cały dzień. Tyle waży, że trzeba było skonstruować dla niego specjalne siedzenia, zdolne udźwignąć taki ciężar. Trudno mu się poruszać, ale nie zmniejsza to jego nienasyconego łaknienia. Tylko nie zabieraj tam kochanki, jeśli ją masz. Zakładając, że spodoba się królowi, przed świtem znajdzie się w jego łożu. W pałacu Abdin wszystko jest tak pomyślane, by dogadzać kaprysom lubieżnika, włącznie z instalacją kamer przeznaczonych do filmowania miłosnych igraszek Jego Królewskiej Wysokości z aktualnymi flamami. Kiedy Faruk pojawia się w jakimś nocnym lokalu, drżą mężowie i kochankowie. Którą kobietę wybierze, by rozpaliła w nim żądze, coraz bardziej gasnące?
 -	A królowa Farida?
 -	Wie o wszystkim - wyjaśnił John - ale musi milczeć. Oficjalnie para zaznaje niezmąconego szczęścia. Jak Faruk może myśleć, że ktokolwiek daje się jeszcze nabrać na tę komedię? Od swojej małżonki oczekuje tylko, że da mu syna, który przedłuży ród i zamknie usta opozycjonistom. Potem z pewnością pozbędzie się Faridy. Kilogramy tłuszczu wcale nie czynią Jego Królewskiej Mości mniej groźnym, Mark. Bez przerwy krążą pogłoski, jakoby król zabił strzałem z rewolweru lekarza wojskowego, który nakrył go w łóżku z jego małżonką. Aferę zatuszowano, ale Faruk kazał generałowi Sirriemu Amerowi zatroszczyć się o usuwanie intruzów. Staraj się, by cię nie zaliczono do tej kategorii.
 -	Mój zmysł dyplomatyczny ma swoje granice, John.
 -	Pękła bomba - oznajmił agent CIA - i konsekwencje tego wydarzenia trudno przewidzieć, ale akcja podjęta przez premiera Nahasa, na rozkaz Faruka, z pewnością wywoła rozruchy. Wczoraj wygłosił długą mowę w parlamencie, rozwodząc się nad okolicznościami, które doprowadziły go, w tysiąc dziewięćset trzydziestym szóstym roku, do podpisania

traktatu z Anglikami. Zgodnie z nim mogli nadal kontrolować Kanał Sueski przy pomocy armii liczącej około dziesięciu tysięcy ludzi, nie mówiąc już o pilotach Royal Air Force. Pod koniec przemówienia Nahas się uniósł: „Dzisiaj, dla dobra Egiptu, zrywam ten traktat. Anglicy muszą niezwłocznie stąd się wynieść!". I parlament mu przyklasnął.
 -	Sądzisz, że dojdzie do starcia między Anglikami a Egipcjanami?
 -	Egipskie wojsko nie zdoła przeciwstawić się Brytyjczykom. Według moich informacji ci ostatni uspokoją nastroje. Mimo to naród będzie manifestował, tym bardziej że prasa niedawno opublikowała dane dotyczące rzeczywistej liczebności okupanta: nie dziesięć tysięcy, lecz sześćdziesiąt tysięcy żołnierzy, co narusza sławetny traktat. Faruk za wszelką cenę chce się przypodobać i uchodzić za obrońcę niepodległości, ale to tylko mydlenie oczu. Chociaż nie cierpi Anglików, nie może się bez nich obejść. Niewątpliwie hordy rozochoconych nacjonalistów będą się domagać ostatecznej ewakuacji oddziałów brytyjskich, po czym zapał osłabnie.
 -	A jeśli nie osłabnie?
John dłuższą chwilę się zastanawiał. Na ekranie bohater rozprawiał się z dziesięcioma szubrawcami i uwalniał swoją narzeczoną, zanim doznała najgorszej zniewagi.
-	Anglicy nie odpuszczą, Mark. Nawet Hitlerowi nie uda
ło się ich złamać. Jeśli Egipt będzie uparcie domagał się nie
podległości, dla nich nie do przyjęcia, poleje się krew.
-	I Ameryka wyjdzie z tego zwycięsko?
John spuścił głowę.
 -	Już jesteś przenikliwym politykiem. Mnie wystarczy, że wykonuję rozkazy.
 -	To znaczy?
 -	Obserwuję, nie podejmuję nieprzemyślanych działań i zbieram jak najwięcej informacji, aby nasi przywódcy mogli wybrać najlepszą drogę. I dlatego twoja rola może okazać się decydująca. Wiem, że wkrótce staniesz się ważną osobisto-

ścią i nie powinieneś się narażać. Jeśli Faruk będzie próbował cię usidlić, wskakuj do pierwszego samolotu i zmykaj do Nowego Jorku. Jednakże staraj się zorientować w sytuacji. Tutaj, na Bliskim Wschodzie, a zwłaszcza w Egipcie, wykuwa się jutrzejszy świat. Zresztą czy ziemia faraonów często nie rozstrzygała o losie Zachodu?
 -	W szpiegostwie określenia takie jak „szczerość" i „uczciwość" oczywiście nie mają żadnego sensu. Ale jestem jeszcze na tyle naiwny, że wierzę w prawdę, jaką wyraża spojrzenie, gdy rozmawia się po męsku. No więc, John, powiedz mi prawdę: masz za zadanie przygotować zbrojną interwencję przeciwko Farukowi i narzucić nowy system?
 -	Absolutnie nie, Mark. Król mocno trzyma się w siodle, jego policja polityczna kontroluje kraj, armia zaś, choć niezadowolona, siedzi cicho. Mimo to w każdej chwili może się zakotłować. Dlatego musimy być gotowi do działania i do wyboru najlepszego wyjścia. Nie wychodź z sali przed końcem seansu. Triumf bohatera to zawsze przyjemny moment.
John wstał, Mark wpatrzył się w ekran.    .
Nie potrafił całkowicie zaufać temu staremu kumplowi, wykazującemu szczególny dar przekonywania. Czy jednostki ludzkie nie były pionkami, które przesuwał na szachownicy wedle swego upodobania? W dodatku trzeba było mieć nadzieję, że pragnie zwycięstwa wolności, a nie stronnictwa gotowego popełnić każde szaleństwo.
Bohater powalił niegodziwca i mógł wreszcie z całym spokojem pocałować heroinę. Ta przygoda dobrze się skończyła i widzowie wydawali się zachwyceni.
Mark nie zauważył niepozornego człowieczka, który go śledził od chwili, gdy wyszedł z Mena House. Dzięki swemu doskonale utrzymanemu motocyklowi nie stracił z oczu Amerykanina zachowującego się jak typowy tajny agent.
Tak więc mały człowieczek sporządzi budujący raport dla Mahmuda, szefa jego sekcji.

26
Mark Wilder miał zwyczaj przychodzić przed czasem na spotkania ze znakomitymi osobistościami. Mógł się wtedy skupić, nawet w gwarze, i przygotować do potyczki, z której należało w miarę możliwości wyjść zwycięsko.
Spotkanie z Farukiem nie zapowiadało nic przyjemnego i adwokat nie lekceważył przestróg Johna. Niektórzy cieszyli się, że król ich zauważył, inni gorzko tego żałowali.
Klientela Skarabeusza* rekrutowała się z elity. Ponieważ lokal otrzymał, na mocy rozporządzenia królewskiego, zezwolenie na sprzedaż alkoholu oraz otwarcie sali gier, przyciągał dygnitarzy reżimu noszących tytuły beja i paszy, oficerów angielskich w nowiutkich mundurach, bogatych Koptów, właścicieli ziemskich, żydowskich sklepikarzy, Włochów, Greków, Turków, Libańczyków i innych amatorów mocnych wrażeń. Dużo palono, zwłaszcza cygar i luksusowych papierosów. Włoska orkiestra grała slow-foksy pozwalające amantom w smokingach uwodzić piękne damy w długich sukniach, obwieszone klejnotami.
Marka bardzo grzecznie powitał maître d'hôtel w białej marynarce z muszką i czarnych spodniach.
 -	Moje nazwisko Wilder. Jego Wysokość król Faruk zaprosił mnie na kolację.
 -	Jego Wysokość jeszcze nie przyszedł. Zaprowadzę pana do jego stolika.
Nubijscy kelnerzy w białych kaftanach, przepasanych czerwoną szarfą, noszący się nadzwyczaj godnie, wykonywali istne akrobacje, aby zaspokoić każde życzenie gości Skarabeusza.
Jak we wszystkich innych lokalach, w których Faruk grał, pił, jadł i szukał jakiejś kobiety, stale był dla niego zarezer-
* Wszystkie uwagi dotyczące Skarabeusza są zaczerpnięte z książki Le Colonel et l'Enfant-roi G. Sinouégo, którego ojciec był dyrektorem tego lokalu.

wowany stolik zastawiony sokami owocowymi, dominującymi pośród różnych przekąsek. Maitre d 'hotel poprosił Marka, by usiadł, i od razu polecił podać mu kieliszek szampana.
Atmosfera była relaksowa i wesoła, klientela beztroska.
Nagle precyzyjna mechanika personelu się rozregulowała i biesiadnicy oderwali się od kolacji.
-	Król przyjechał - szepnął do ucha swojej towarzyszce
na jeden wieczór jakiś albański handlowiec.
Maurice, właściciel i dyrektor Skarabeusza, przywitał potężnego Faruka, któremu towarzyszył Antonio Pulli, i zaprowadził go do dużego okrągłego stołu, na oczach zdziwionych i jednocześnie zaniepokojonych biesiadników. Najpiękniejsze kobiety w tym gronie wolałyby się zapaść pod ziemię.
Mark podniósł się.
Każdy spoglądał na tego wyjątkowego gościa władcy Egiptu, zastanawiając się, czy zostanie niebawem kimś z jego bliskich i czy otrzyma, za bajońską sumę, jakiś honorowy tytuł.
 -	Wasza Wysokość - powiedział Antonio Pulli. - Przedstawiam Waszej Królewskiej Mości amerykańskiego adwokata Marka Wildera. Ma jedną z najlepszych kancelarii w Nowym Jorku i prowadzi interesy na całym świecie. Wszystko wskazuje, że pan Wilder zrobi zawrotną karierę polityczną.
 -	Tym lepiej - odparł Faruk, siadając. - Bardzo lubię Amerykę i lubię też się zabawić.
Natychmiast kelner postawił na stole miseczkę z kolorowymi papierowymi kulkami. Jedną po drugiej tłuścioch rzucał w nieco zakłopotanych tancerzy. Ilekroć trafił do celu, jego tubalny śmiech zmuszał obecnych do okazywania radości.
-	Dość - stwierdził. - Teraz jestem głodny.
Uprzedzony  przez Johna o  obfitości jadłospisu,  Mark
przedtem tylko coś przegryzł, aby dotrzymać kroku monarsze i nie obrazić go, odmawiając skosztowania którejś z potraw.
-	Jego Królewska Mość jest zmęczony długim dniem pra-

cy w służbie krajowi - wyjaśnił Pulli - ale zależało mu na spotkaniu z panem. Egipt czuje się zaszczycony, przyjmując osobistość pańskiej rangi, panie Wilder, i mamy nadzieję, że docenia pan jego uroki.
 -	Jestem zafascynowany.
 -	Czy pański pobyt w Mena House przebiega bez zakłóceń?
 -	Wszystko układa się znakomicie.
Wygłodniały król pożerał mielone kotleciki. Kiedy złapał oddech, spojrzał surowo na swego gościa.
 -	Egipt zerwał traktat z tysiąc dziewięćset trzydziestego szóstego roku, zawarty z Anglikami. Pragnę oddać Egipt Egipcjanom. Zgadza się pan?
 -	Któż by się nie zgadzał, Wasza Wysokość.
 -	Właśnie Anglicy! Zawsze chcą mieć wszystko. Niegdyś mnie upokorzyli i myślą, że mam krótką pamięć. Mylą się.
 -	Amerykanie to nie Anglicy. Pragną wolności i niezależności ludów.
-	Tym lepiej, panie Wilder, tym lepiej!
Faruk napoczął wspaniałą solę meunière.
-	Anglicy wcale nie rozumieją mojego kraju i mojego na
rodu. Jak śmieli mnie znieważać, mnie, króla? Niemcy byli
inteligentniejsi.
-	Na szczęście - zauważył Mark - naziści przegrali wojnę.
Atmosfera stała się naprężona.  Orkiestra grała jednak
nadal łagodne melodie, a konsumenci się weselili.
Gdy podawano pierwsze danie mięsne, Faruk wypił łapczywie litr soku owocowego i, ku wielkiej uldze Pullego, podjął rozmowę.
-	Historii się nie przerabia. Ale powinien pan wiedzieć
jedno, pan i Ameryka: ja sam rządzę Egiptem, ja sam decydu
ję i nikt mi nie wejdzie w drogę.
 -	Chyba Wasza Wysokość nie czuje się zagrożony? Jeszcze raz rozległ się tubalny śmiech Faruka.
 -	Ja, zagrożony? Nadzoruję wszystko, panie Wilder! Egipt

jest bezpiecznym, całkowicie bezpiecznym krajem, a Egipcjanie się mnie lękają i oddają mi cześć. Podczas mojego drugiego ślubu zgotowali mi owację. Oczekują syna, który będzie moim następcą. Każdy jest przekonany, i słusznie, że moja dynastia będzie długo panowała w tym kraju. Może pan zatem inwestować tu bez obawy.
Wzrokiem Faruk dał do zrozumienia Pullemu, że teraz jego kolej.
 -	Wiemy, że pańska kancelaria cieszy się zasłużoną sławą, panie Wilder - zagaił osobisty sekretarz króla - i jesteśmy pod wrażeniem sukcesów, jakie odnosi na całym świecie. Egipt się modernizuje i bogaci, ale ramy prawne niektórych transakcji można by udoskonalić. Czy zgodziłby się pan przejrzeć akta paru spraw, zachowując całkowitą dyskrecję?
 -	Proszę się nie niepokoić, taka jest zasada.
 -	Ponadto - ciągnął Pulli - pragniemy rozwinąć niektóre przedsiębiorstwa, i nie tylko w branży bawełnianej. Doświadczenie amerykańskich biznesmenów, których pan dobrze zna, byłoby dla nas bardzo cenne. Czy zechciałby pan ułatwić im nawiązanie kontaktów z wysokimi urzędnikami naszej administracji? Oczywiście starania te byłyby sowicie wynagrodzone.
 -	Nie ma rzeczy niemożliwych.
Trzecie danie mięsne Faruk pałaszował z niesłabnącym apetytem i wydawało się, że humor mu dopisuje. Poklepał po ramieniu swego sekretarza.
 -	Wysoka brunetka w ciemnoczerwonej sukni i naszyjniku z pereł.
 -	Wasza Wysokość - zaoponował Pulli. - To znana piosenkarka!
-	Świetnie, świetnie... Przyprowadź mi ją.
Mark wstał.
-	Nie chciałbym się naprzykrzać Waszej Wysokości
i przeszkadzać w korzystaniu z wieczoru.
Faruk uśmiechnął się.

- Naprawdę lubię Amerykanów. Mają niezawodną intuicję i wykazują inicjatywę. Pulli się z panem znów skontaktuje, panie Wilder, i będziemy robić wspaniałe interesy. Nikt nigdy nie żałował, że pracuje ze mną i korzysta z mojej ochrony.
27
Tego ciepłego wieczoru 10 października 1951 roku Mah-mud miał przed sobą szczególnie delikatne zadanie: zgromadzić, w wielkiej tajemnicy, najbardziej światłych spośród Wolnych Oficerów, aby mogli z całym spokojem wyznaczyć lidera, który pozwoli im przechwycić władzę.
Zgodnie z oceną tych wojskowych, gotowych wszcząć bunt, lud nie cierpiał już Faruka i angielskich okupantów. Pozbywając się tych pasożytów, którym się wydawało, że są nietykalni, Egipt odzyska swoją od tak dawna poniewieraną godność.
Ale czy to ryzykowne przedsięwzięcie nie było utopijne? Policja polityczna Faruka działała skutecznie i nikt nie ręczył, że armia, kontrolowana przez wiernych królowi generałów, przyłączy się do rewolty.
Jednakże pomimo arogancji Faruka i buty jego otoczenia, przeświadczonego, że trzyma kraj w ryzach, sytuacja stawała się wybuchowa. Na Uniwersytecie Kairskim i nawet w niektórych szkołach bardziej lub mniej zapaleni profesorowie podżegali studentów i uczniów do walki ze skorumpowanym reżimem, obojętnym na nędzę ludu. Wielu imamów podejmowało ich przesłanie i w meczetach zachęcało wiernych do występowania przeciwko niesprawiedliwości i bezprawiu.
Mnożyły się incydenty, młodzi ludzie lżyli i poszturchiwali umundurowanych Anglików na ulicach stolicy. Do tej pory stosowano ostre represje; król nie tolerował żadnych wybryków. Ale czy zdoła uśmierzyć gniew mas?

Nawet najbardziej umiarkowani musieli przyznać, że brytyjska administracja wcale nie interesuje się okropnymi warunkami życia większości populacji. Nie otwierano nowych szkół, nie budowano mieszkań socjalnych, pozwalano, by umierały niemowlęta, nie zwalczano chorób, tylko ubijano krociowe interesy z pochlebcami Faruka.
Wszędzie, w mieście i na wsi, wzbierały uczucia nacjonalistyczne i rosła nienawiść do brytyjskiego kolonializmu. Na giełdzie bawełnianej coraz wybuchał jakiś skandal. Z pomocą królewskiej rodziny spekulanci bogacili się kosztem chłopów.
Faruk... Nadzieja całego ludu, potomek wielkich królów, monarcha, który miał skierować swój kraj na drogę postępu i dobrobytu! Dzisiaj gnuśny, spasiony jak wieprz okrutnik, kurczowo czepiający się swych przywilejów i swojego majątku. Wściekłość była wprost proporcjonalna do rozczarowania.
Mahmud po raz dziesiąty przepatrzył okolice. Co najmniej dziesięciu wartowników trzymało straż pod skromnym domem, gdzie wkrótce zbiorą się Wolni Oficerowie. Gdyby policja polityczna dowiedziała się o tym spotkaniu, rewolucja spaliłaby na panewce.
Dwa dni wcześniej, 8 października 1951 roku, kairski parlament jednogłośnie zatwierdził zasadniczą decyzję: brytyjscy żołnierze nadzorujący strefę Kanału Sucskiego będą uznawani za nielegalnych okupantów. Wielki patriotyczny zapał ogarniał zwolenników ich wypędzenia.
Młodzi rewolucjoniści już wszczynali zamieszki, rzucając wyzwanie kolonizatorom, którzy wzmocnili środki bezpieczeństwa i grozili, że bezwzględnie zareagują, jeśli zorganizuje się partyzantka. Władze brytyjskie, flegmatycznie, a zarazem stanowczo, odrzucały niedorzeczne postulaty egipskiego rządu. Faruk i jego ministrowie musieli się pożegnać z marzeniami o niepodległości.
Lud jednak był innego zdania. I już zaczął wykazywać ini-

cjatywę, by uprzykrzać życie okupantowi. Na przykład celnicy rekwirowali różne rzeczy i produkty spożywcze sprowadzane przez Anglików z ojczyzny, a egipscy pracownicy w brytyjskim wojsku szykowali się do strajków rotacyjnych, poczynając od maszynistów lokomotyw, którzy mieli utrudniać transport oddziałów i dostawy sprzętu.
Budził się oddolny ruch kontestacyjny, ale Wolni Oficerowie wciąż jeszcze odgrywali drugorzędną, a nawet marginalną rolę. Tym razem trzeba było zdecydowanie poprzeć ten ruch, wykorzystać wznoszącą się falę buntu, obalić skorumpowany rząd i pokazać Anglikom, że niepodległościowcy nie cofną się ani o krok.
Na początku swego panowania Faruk usiłował stać się duchowym i świeckim przywódcą państwa zdecydowanego odzyskać wolność. Szybko wyrzekł się tego ideału, prowadził teraz podwójną grę i zadowalał się samochwalstwem, zwodząc w ten sposób naród, a jednocześnie nie narażając się zbytnio okupantowi. Zważywszy na słabość egipskiej armii, czego obawiała się Anglia?
Przybyli wszyscy liderzy Wolnych Oficerów.
Ani śladu policji oprócz zwykłych dzielnicowych donosicieli, poddanych ścisłej kontroli. Mahmud, uspokojony, przekroczył próg skromnego domu, gdzie rewolucja nareszcie miała przybrać realne kształty.
Poruszono temat pomocy, jakiej należało udzielić jednostkom partyzanckim nękającym oddziały angielskie, i wyboru zaufanych dostawców sprawnej broni. Następnie obecni debatowali nad wyznaczeniem naczelnego dowódcy, który byłby dość reprezentatywny dla egipskiego ludu i zdolny poprowadzić rewolucjonistów do zwycięstwa.
Nasuwało się jedno nazwisko: generała Nadżiba, bohatera wojny z Izraelem. Jego uczciwość była nieposzlakowana. Pod pseudonimem „Nieznanego Żołnierza" zamieszczał ostre artykuły piętnujące korupcję systemu. Pytanie tylko, czy odważny i sympatyczny generał Nadżib zgodzi się przyjąć to

odpowiedzialne stanowisko. Wolni Oficerowie powinni go przekonać.
Spiskowcy rozeszli się.
Brak incydentów dowodził powagi ich organizacji, zasadzającej się na tajności i podziale zadań. Zamyślony Mahmud wstąpił do jednej z kafejek w Starym Kairze, gdzie policja Faruka nie miała czego szukać. Jakikolwiek szpicel zostałby natychmiast rozpoznany.
Człowiek mający w ostatnich dniach szpiegować Marka Wildera popijał kawę po turecku i palił fajkę wodną.
Mahmud usiadł naprzeciw niego, barman przyniósł mu filiżankę kawy i herbatnika. Brak ciasteczka sygnalizowałby niebezpieczeństwo.
 -	Amerykanina niełatwo śledzić - wyznał palacz. - Wie, że jest pod obserwacją, i stosuje różne metody dla zmylenia tropu. Do tej pory wszystkie rozpracowałem.
 -	Dowiedziałeś się czegoś ciekawego?
 -	Miał dwa spotkania, jedno publiczne, drugie potajemne. Pierwsze to kolacja z Farukiem i Pullim w Skarabeuszu.
Nic dziwnego - pomyślał Mahmud. Król próbuje wykorzystać wszystkich wpływowych obcokrajowców, którzy mogą, w taki czy inny sposób, przyczynić się do pomnożenia jego majątku.
 -	A drugie?
 -	Amerykanin udał się do kina Metro. W głębi sali długo dyskutował z jakimś człowiekiem, którego nie umiałem zidentyfikować i którego nawet nie potrafię opisać. Facet się ulotnił. Z pewnością jakiś profesjonalista i zwierzchnik Amerykanina w Egipcie.
 -	Doskonała robota, przyjacielu. Oby tak dalej. Jeśli uznasz, że cię rozpoznali, zastąpi cię ktoś inny.
Dzięki premii palacz zafunduje sobie zapas haszyszu i zapomni o niepewnej przyszłości. Mahmud wyszedł z kafejki i wmieszał się w tłum.
Ten Mark Wilder był niechybnie szpiegiem i wrócił do

Egiptu, by tu spełnić swoją misję. Ale dlaczego zahaczył o Anglię, kim byli jego prawdziwi szefowie?
Czas naglił, nikt nie wiedział, jak i w jakim kierunku będzie się rozwijać sytuacja. Groźne wydarzenia mogły wywołać w Egipcie krwawe rozruchy. Być może Mark Wilder był tym człowiekiem, którego Mahmud potrzebował, aby zapobiec nieszczęściu.
28
W środkowym Egipcie październik był cudownym miesiącem. Ateja i Mark podróżowali samochodem terenowym, wyposażonym w niezbędne rzeczy na wypadek awarii i prowadzonym przez doświadczonego i ostrożnego szofera. Śmiertelne wypadki zdarzały się często, gdyż wyprzedzano jak popadnie na niebezpiecznych drogach i nikt się nie kwapił z ustąpieniem pierwszeństwa.
Mark zapomniał o ryzyku i korzystając z wiedzy swojej przewodniczki, zapoznawał się z historią i cywilizacją faraonów. Całymi godzinami odpowiadała ona na jego rozliczne pytania, szczęśliwa, że przesiąka tysiącletnią kulturą.
Ateja, nieumalowana, miała na sobie czerwoną bluzkę i spodnie z białego lnu. Jej czarne włosy błyszczały, a wzrok jaśniał blaskiem, który urzekał Marka. Na stanowisku Bani Hasan Amerykanin przeżył niezapomnianą chwilę. Poniżej grobów, wykutych przez dostojników Średniego Państwa na szczycie urwistej skały, rozciągał się wspaniały, a zarazem pogodny krajobraz. Na brzegu Nilu, usianego trawiastymi wysepkami rojącymi się od ptactwa, ogródki mieniły się różnymi odcieniami zieleni, współgrającymi z błękitem rzeki. Powietrze było łagodne i czyste, a czas jakby nie istniał.
Gdyby Mark zdobył się na odwagę, wziąłby za rękę młodą

kobietę. Ale nie chciał przerywać jej medytacji, bo piękno okolicy bez reszty pochłonęło jej uwagę.
Siedząc obok siebie na murku, wspólnie przeżywali ten wyjątkowy moment.
 -	To było pierwsze antyczne stanowisko, które odkrył Howard Carter - powiedziała. - Nie miał jeszcze osiemnastu lat, kiedy zaczął pracować tutaj pod kierunkiem Newberry'ego. Przebywał w kaplicach domów wieczności i rysował najładniejsze sceny, zwłaszcza harce ptaków.
 -	Wie pani, jaką misję powierzył mi ksiądz Pachomiusz?
 -	Pan mi to powie, jeśli zechce i jeśli ma do tego prawo.
 -	Muszę odnaleźć papirusy, które stanowiły część skarbu Tutanchamona. Może Carter schował je w bezpiecznym miejscu, a może zostały skradzione. Przeprowadziłem bez skutku drobiazgowe poszukiwania w Anglii i w Stanach Zjednoczonych. W rzeczywistości chodziło o to, by wystawić mnie na próbę, bo Pachomiusz wiedział: papirusy nie opuściły Egiptu. On sądzi, że tę skrytkę mogą wskazać mi trzej posłańcy. Kim oni są, Atejo?
 -	To trzech Beduinów należących do plemienia nomadów. Carter spotkał ich w grudniu tysiąc osiemset dziewięćdziesiątego pierwszego roku, gdy poszukiwał grobu Echnatona i Ne-fertiti. Powiedzieli mu o grobowcu na pustyni z inskrypcjami i malowidłami. Oficjalnie, kierując się ich wskazówkami, Carter odkrył tylko kamieniołom alabastru datujący się z epoki Starego Państwa.
 -	Dlaczego mówi pani: „oficjalnie"?
 -	Robiąc karierę archeologa, Howard Carter nigdy nie lubił się rozwodzić o swoich rozlicznych znaleziskach. Rzadko trafia się człowiek obdarzony taką dyskrecją. Być może trzej posłańcy należący do dzikiego plemienia zażądali, by Carter zachował milczenie, gdy zaprowadzili go do domu wieczności mistycznego faraona.
 -	A ten klan pewnie wiedział, gdzie są ukryte papirusy... Chyba ma je w swoim posiadaniu, jeśli Howard Carter oso-

biście je im powierzył! Taka dokładnie jest hipoteza księdza Pachomiusza. Ale jak odnaleźć posłańców lub ich potomków?
-	Jeden z członków mojej rodziny pochodzi z tych oko
lic - oznajmiła młoda kobieta - i dobrze zna plemię po
słańców. Właśnie do nas idzie.
Po zboczu opadającym ku grobowcom powoli wspinał się starszy mężczyzna ubrany w niebieską galabiję, tradycyjną tunikę bez kołnierzyka i paska.
Ateja podbiegła i podała mu ramię, by pomóc mu pokonać ostatnie metry.
Starzec i młoda kobieta długo ze sobą rozmawiali po arab-sku. Potem on ruszył z powrotem do swojej wioski.
-	Sytuacja nie przedstawia się za dobrze - oznajmiła Ate
ja. - Policja poszukuje paru członków plemienia posłańców,
podejrzanych o kradzież. Obecnie plemię to przemieszcza się
bez przerwy i jest nieufne wobec władz. Może jednak zechce
nam pomóc jeden ze strażników stanowiska El-Bersza, nieda
leko stąd.
Nekropola El-Bersza, miejsce pochówku arcykapłanów Tota, boga mądrości, została zdewastowana przez rabusiów. Turyści zaglądali tu rzadko, a tubylcy byli nieufni.
Ateja i Mark wdrapali się na szczyt wzgórza, gdzie królował grobowiec Dżehutihotepa*, jeden z nielicznych, które nie popadły całkowicie w ruinę. Gdy strażnik łaskawie otwierał ciężką żelazną kratę, wchodziło się do kaplicy i podziwiało zaskakującą scenę: istna armia barczystych mężczyzn holowała kolosa przedstawiającego majestatycznego faraona w pozycji siedzącej**. Ogromna statua posuwała się po gliniastej ścieżce, często zraszanej mlekiem. A formuły magiczne pozwalały zaciągnąć ją aż do świątyni.
* „Tot (Dżehuti to egipskie imię tego boga) jest zaspokojony". ** W rzeczywistości jest to posąg Dżehutihotepa {przyp. kons.).

Strażnik zgodził się porozmawiać po cichu z Ateją, z dala od spojrzeń wieśniaków. Markowi wydawało się, że pertraktacje trwają w nieskończoność.
Wreszcie Ateja wróciła.
 -	Wie, gdzie aktualnie obozuje plemię posłańców, i godzi się nas zaprowadzić za sowitą zapłatę.
 -	Nie ma problemu.
 -	Zaraz idziemy.
Wszyscy troje opuścili terytorium kapłanów Tota i zagłębili się w suche koryto uedu, wyżłobionego między dwoma wzgórzami. Gdy z doliny wyszli na pustynię, Marka ogarnął lęk. Miejsce było niepokojące, ciemne kamienie pochłaniały światło i wydawały się wrogo nastawione do wszelkiej ludzkiej obecności.
Podczas forsownego marszu przewodnik nie wypowiedział ani jednego słowa. O zachodzie słońca, gdy temperatura zaczęła się obniżać, przystanął koło chatki zbudowanej z kamieni bez zaprawy. Wewnątrz znajdowały się maty i maszynka gazowa.
-	Napijemy się tutaj herbaty i prześpimy - oznajmiła Ateja.
Podczas gdy przewodnik gotował wodę, Egipcjanka i Amerykanin przyglądali się, jak za horyzontem znika czerwieniejąca gwiazda dzienna.
 -	Przede wszystkim niech pan nie wychodzi z chaty - poradziła. - Pełno tu węży, które wypełzają nocą. Przepiękny widok, prawda? Ale ja się zawsze zastanawiam, czy słońce odrodzi się po stoczeniu walki z demonami - wysłannikami królestwa zmarłych.
 -	Czy nadzieja nie jest głównym założeniem pani religii?
 -	Czyżby pan, panie Wilder, był niewierzący?
 -	Do tej pory tak. Odkąd postawiłem stopę w Egipcie, mam wrażenie, że to, co niewidzialne, jest nie mniej żywe niż to, co widzialne.
 -	I z pewnością to nie koniec pańskich odkryć! Niech pan spróbuje zasnąć, jutrzejszy dzień może być bardzo męczący.

Mark pomyślał o swoim ojcu, który w wieku osiemnastu lat spędził w tej okolicy wiele miesięcy. W El-Bersza, mieszkając z dala od słynnego archeologa Petriego, sam przygotowywał posiłki i spożywał je w skromnym, własnoręcznie zbudowanym domu. Już wtedy rozmiłowany w epoce Tutan-chamona, przemierzał tę pustynię w poszukiwaniu grobu, w którym heretyk Echnaton, być może, spoczywał u boku pięknej Nefertiti. Wędrując w wyobraźni wraz z niezmordowanym Carterem, Mark usnął.
-	Niech się pan obudzi - szepnęła Ateja. - Nasz przewod
nik zniknął.
    Adwokat poderwał się z posłania.
-	Może czeka na nas na dworze.
Ledwo otworzył drzwi, ujrzał wycelowane weń strzelby. Choć sfatygowana, broń wydawała się zdatna do użytku.
Chatę otaczało około dwudziestu mężczyzn o groźnym wyglądzie.
Pokazała się Ateja i przemówiła do nich stanowczo, bez cienia lęku. Ich odpowiedź była agresywna.
 -	Albo z nimi pójdziemy - przetłumaczyła - albo zabiją nas i zostawią nasze trupy dzikim zwierzętom. I chyba nie żartują. Zażądałam, żeby nas zaprowadzili do swego wodza.
 -	No to w drogę!
Zagłębili się jeszcze bardziej w pustynię. Ani Ateja, ani Mark nie zgodzili się dosiąść osłów. Woleli maszerować, konwojowani przez zbrojnych, którzy nawet na chwilę nie spuszczali ich z oka.
Dotarli do skupiska namiotów, których pilnowało paru wartowników. Dwaj z nich popchnęli więźniów do środka największego, gdzie siedział osiemdziesięciolatek z białą brodą, w asyście swoich przybocznych.
 -	Jestem wodzem tego plemienia - oświadczył. - Chcecie jeść i pić?
 -	Niech wasza gościnność trwa wiecznie - odparła Ate-

ja. - Jestem spokrewniona z waszym plemieniem i przyprowadziłam do was amerykańskiego przyjaciela, pragnącego zasięgnąć rady.
-	Niech pana życie trwa wiecznie - wyraził życzenie
wódz, przyglądając się badawczo swemu gościowi.
Dwie kobiety podały wszystkim zgromadzonym czarną herbatę, kozie mleko i potrawę z ryżu przyprawionego smażoną cebulą.
 -	Jakiej rady pan potrzebuje?
 -	Dawno temu pewien archeolog nazwiskiem Howard Carter wędrował po tym regionie i spotkał trzech posłańców - powiedział Mark. - Zaprzyjaźnili się i może Carter powierzył im sekrety, które mnie dotyczą.
 -	Dlaczego tak miałoby być?

 -	Bo jestem synem Howarda Cartera. Wódz długo wpatrywał się w swego gościa.
 -	A ja jestem ostatnim żyjącym z trzech posłańców. Mark usiłował zachować obojętność.
 -	Czy mój ojciec przekazał wam jakieś dokumenty?
-	Służyłem mu za przewodnika na tym pustkowiu i poka
załem bogactwa, w które ono obfituje. Głęboko kochał ten
kraj i dobrze się rozumieliśmy. Darzyliśmy się wzajemnym
zaufaniem.
Wzrok adwokata zawisł na ustach wodza klanu.
 -	Przechowuję różne dokumenty - przyznał. - Chciałby je pan zobaczyć?
 -	Byłbym szczęśliwy.
Wódz pstryknął palcami. Jeden z przybocznych wyszedł z namiotu i wrócił po paru minutach, niosąc dość mocno zniszczony skórzany worek.
-	Daj go naszemu gościowi - rozkazał wódz.
Mark, lekko drżąc, otworzył worek.
Wyjął z niego około dziesięciu kartek pokrytych nerwowym pismem. Między poszczególnymi akapitami widniały rysunki przedstawiające elementy architektoniczne.

Były to notatki spisane ręką Howarda Cartera, wspominające o odkryciach dokonanych dzięki trzem posłańcom. Ale znów żadnych papirusów Tutanchamona.
29
Po skromnym śniadaniu w towarzystwie dostojników plemienia posłańców, którzy jeszcze tego samego dnia mieli przenieść swój obóz gdzie indziej, Ateja i Mark wyruszyli w drogę powrotną do Kairu.
Amerykanin był podwójnie zawiedziony. Po pierwsze, przez parę minut sądził, że wódz wręczy mu papirusy Tutanchamona; po drugie, młoda kobieta wcale nie okazywała mu sympatii; wydawało się, że jego obecność jest jej obojętna.
 -	Kierowca odwiezie pana do Mena House - oznajmiła.
 -	Czy nie powinienem jak najszybciej zobaczyć się z księdzem Pachomiuszem?
 -	Skontaktuje się z panem.
 -	Atejo, kiedy moglibyśmy pójść razem na kolację?
 -	Przykro mi, jestem bardzo zajęta. Zaczyna się sezon turystyczny, a ja muszę oprowadzać grupy turystów.
 -	Dziękuję za wszystko, co mi pani opowiedziała. Do zobaczenia wkrótce, mam nadzieję.
 -	Niech się stanie wola boska.
Ateja znikła, a Mark poczuł się bardzo osamotniony. Jak ją poruszyć, jakich słów użyć, wyjawiając jej swoje uczucia? Gdy zapadła noc, wyszedł z hotelu i ruszył w stronę płaskowyżu piramid.
Obok niego zatrzymała się potężna limuzyna.
Wyskoczyło z niej trzech ludzi w kominiarkach, uzbrojonych w pistolety.
-	Szybko wskakuj! - rzucił jeden z nich, gwałtownie wpy
chając go do środka z pomocą swych wspólników.

Mark nie zdążył nawet zaprotestować. Nie mając najmniejszej szansy na zdobycie przewagi, mógłby tylko oberwać. W ciągu dwóch sekund założono mu knebel i kajdanki. Oczy zasłonięto opaską.
Podczas dość długiej jazdy z dużą prędkością, z częstym hamowaniem i ostrym przyspieszaniem nikt nie powiedział słowa.
Wreszcie limuzyna stanęła, ściągnięto Amerykanina z fotela i zaprowadzono do jakiegoś pomieszczenia, którego drzwi trzasnęły.
Zmuszono go, by usiadł na drewnianym krześle, zdjęto opaskę i knebel, ale nie kajdanki.
Naprzeciw niego stanął mniej więcej trzydziestoletni mężczyzna o subtelnej twarzy i inkwizytorskim spojrzeniu. Pokoik o ścianach pomalowanych na zielono oświetlała tylko jedna słaba żarówka.
-	Znajduje się pan w dzielnicy ludowej całkowicie pod
moją kontrolą - oświadczył poważnym tonem. - Niech pan
nie krzyczy ani nie próbuje uciec, bo na nic się to nie zda.
Jeśli chce pan wyjść żywy z tego domu, proszę odpowiedzieć
szczerze na moje pytania, poczynając od pierwszego: kim
pan jest naprawdę, panie Wilder?
Zapowiadał się kolejny koszmar!
 -	Naprawdę nazywam się Mark Wilder, jestem amerykańskim adwokatem i spędzam w Egipcie kilka dni wakacji.
 -	Fatalny początek. Z pewnością nie uświadamia pan sobie powagi sytuacji. Nazywam się Mahmud i należę do organizacji rewolucyjnej pragnącej przywrócić sprawiedliwość w kraju uciskanym przez tyrana. I chcę wiedzieć, czy jest pan zbrojnym ramieniem Faruka.
 -	Ja? Skądże!
 -	A przecież zaprosił pana na kolację do Skarabeusza.
 -	Pragnie, aby moja kancelaria zajęła się jego sprawami.
 -	Pańska rola wydaje mi się o wiele bardziej mętna - oce-

nił Mahmud. - Dlaczego wyjechał pan z Egiptu do Anglii, dlaczego pan wrócił, jakie ma pan zadanie?
 -	Zwykły wyjazd służbowy do Londynu.
 -	Mam lepsze wyjaśnienie, panie Wilder: jest pan szpiegiem na usługach Faruka i Anglii i poleciał pan, żeby dostać rozkazy od swoich zwierzchników. Dzięki policji politycznej króla rozpozna pan wywrotowców i ich wyeliminuje.
-	Czyste szaleństwo! Jestem tylko turystą.
Mahmud wyciągnął pistolet.
-	Spieszy mi się i nie znoszę kłamców. Pierwsza kula
przebije pańskie lewe kolano. To bardzo bolesne i trudno się
goi. Druga - prawe. Nie będzie pan mógł chodzić. Jeśli bę
dzie pan wciąż uparcie milczał, na nic mi się nic przyda. Trzeci
strzał wyceluję w sam środek czoła i będę miał satysfakcję,
pozbywając się wroga rewolucji.
Przerażająco spokojny Mahmud nie sprawiał wrażenia, że żartuje.
Mark musiał puścić parę, nie narażając na niebezpieczeństwo Atei i księdza Pachomiusza.
-	Zgoda, nie jestem zwyczajnym turystą. Według Winlo-
cka, niedawno zmarłego archeologa z Metropolitan Museum,
jestem synem Egipcjanki i Howarda Cartera, odkrywcy grobu
Tutanchamona. Wtedy, gdy się urodziłem, nie sposób było
ujawnić prawdy. Na szczęście adoptowali mnie wspaniali lu
dzie. Dzisiaj odbywam pielgrzymkę śladami tego, kto być
może był moim prawdziwym ojcem.
-	Przypuszczam, że wyznaczył pan sobie jakiś cel.
Mark się zawahał. Mówiąc prawdę, spodziewał się prze
chylić szalę na swoją korzyść.
-	Oczywiście. Poszukuję dowodów, nieznanych jeszcze
dokumentów i papirusów pochodzących ze skarbu Tutancha
mona, które dziwnym trafem zaginęły. Postępując tak, konty
nuuję dzieło Howarda Cartera, nawet jeśli nie mam wielkiej
szansy na sukces.
Mahmud powoli okrążył swego więźnia.

-	Interesujące, panie Wilder, bardzo interesujące. Zdaje
się, że jako adwokat ma pan dar przekonywania, a ja jestem
skłonny panu uwierzyć, chociaż prawda ta brzmi niewiary
godnie. I przede wszystkim kryje się za nią co innego. Pań
skie niesłychanie dyskretne kontakty, na przykład w kinie
Metro, z człowiekiem, o którym wiem, że jest szpiegiem.
Kim on jest i jaką robotę wykonuje pan na jego rachunek?
Mahmud znów stanął naprzeciw Marka i wycelował lufę pistoletu w jego lewe kolano.
Mark nie miał już wyboru. Było jasne, że jego oprawca wie wszystko.
-	Ten człowiek to stara znajomość biznesowa. Ma na imię
John, a jego nazwisko zmienia się zależnie od kraju, w któ
rym pracuje. Obecnie jest zatrudniony przez CIA, służbę wy
wiadowczą niedawno powołaną w Stanach Zjednoczonych,
i prosił mnie, abym mu dostarczał informacji, choćby bła
hych, o Faruku i jego otoczeniu, w miarę jak będę nawią
zywał nowe kontakty. Najwyraźniej Ameryka nic aprobuje
zachowania króla i Anglików.
Po raz pierwszy twarz Mahmuda stała się mniej sroga. I wsunął pistolet do pochwy.
 -	Zagrał pan w otwarte karty, panie Wilder, i dobrze pan zrobił, nie kłamiąc. Inaczej...
 -	Czy mogę liczyć na rychłe uwolnienie?
 -	Jeszcze do tego nie doszliśmy. Najpierw muszę pana poinformować, że również pański ojciec uprawiał ryzykowną sztukę szpiegostwa. W tysiąc dziewięćset piętnastym roku, gdy rozpoczął prace wykopaliskowe w Dolinie Królów, zwerbował go lntelligence Department brytyjskiego War Office, rezydujący w Kairze. Do gruntu antyniemiecki, doskonały znawca Egiptu, w dodatku mówiący po arabsku, Howard Carter był idealnym agentem. Awansował na „Królewskiego Wysłannika", innymi słowy - miał za zadanie przewozić urzędową pocztę i poufne dokumenty. Jego misje, które wciąż pozostają tajemnicą, skończyły się w siedemnastym roku. Wiem

przynajmniej o jednej: poszukiwanie i przechowywanie wszelkich dokumentów dotyczących obecności Izraelitów w Egipcie, a także związków Biblii z religią egipską. Władze polityczne i religijne, wszystko jedno - zachodnie czy wschodnie, nie chciały za nic, by ukazał się jakiś wywrotowy tekst, który mógłby uchybić wierzeniom i zalać cały region morzem krwi i ognia.
-	Papirusy Tutanchamona, na przykład...To pan też ich
szuka?
Mahmud unikał wzroku więźnia.
 -	Jeśli dać wiarę starym przesądom, jedynie syn może wskrzesić pamięć swego ojca i odnieść sukces tam, gdzie inni ponoszą porażkę. Wypełni pan więc tę misję, panie Wilder, ale będzie pan też pracował dla mnie, bo zależy mi na kontakcie z CIA, czyli z pańskim przyjacielem Johnem.
 -	Nie ma mowy! Wplątałem się w matnię, z której chciałbym jak najszybciej się wywikłać. Układajcie się z zawodowymi szpiegami.
Mahmud się uśmiechnął.
 -	Pański główny i najlepszy współpracownik nazywa się Dutsy Mallone. Ożenił się z czarującą kobietą, która urodziła mu dwie prześliczne córeczki. Bardzo lubię dzieci, panie Wilder, i byłoby mi przykro, gdyby spotkało je jakieś nieszczęście. Czy mówię dość jasno?
 -	Pan... Pan by się nie odważył!
 -	Podobnie jak pan mam misję do spełnienia. Albo zgodzi się pan na współpracę, albo...
Adwokat utkwił oczy w oprawcy.
-	Wygrał pan.
Mahmud zdjął mu kajdanki.
-	Teraz wiem, że nie będzie pan próbował uciec. Muszę
panu jeszcze wiele wyjaśnić, ale Kair nie jest odpowiednim
miejscem. Jedziemy na południe.

30
Dychawiczna limuzyna zawiozła Marka z Kairu do Manka-badu, wioski w pobliżu dużego miasta Asjut. Wokół uprawy, kanały, pustynia i łańcuch górski. W tym surowym, a zarazem powabnym krajobrazie pracowali wieśniacy z pomocą osiołków. W bajorkach ochładzały się łagodne bawolice. Ogromne, starannie utrzymane stada krów starożytnych Egipcjan dawno zniknęły. Kobiety w czarnych sukniach, jedne zawo-alowane, inne z odkrytą głową, niosły gliniane garnki pełne żywności, a dzieci bawiły się szmacianymi lalkami.
Mahmud wysadził Amerykanina i obaj udali się do ogródka przy skromnym domostwie. Usiedli na wytartych dywanikach leżących bezpośrednio na klepisku i kilkunastoletnia dziewczyna podała im ful.
~ Brązowy bób duszony na małym ogniu przez wiele godzin, przyprawiony cebulką, sokiem cytrynowym i kminkiem - wyjaśnił Mahmud. - Żaden Egipcjanin nie może się bez tego obejść.
Potrawa dość smakowała Markowi. Przynajmniej była sycąca. Potem dziewczyna przyniosła miejscowe piwo.
 -	Jesteśmy u Koptów, licznych w tej okolicy. Ponad jedna trzecia chłopów to chrześcijanie, a stosunki z muzułmanami z dnia na dzień się pogarszają. To będzie w przyszłości jeden z największych problemów.
 -	Dlaczego mnie pan tutaj przywiózł? - zapytał adwokat.
 -	Aby pan pojął, jak wielkie znaczenie ma przewrót, który się szykuje i który pewnie zmieni oblicze tego regionu oraz całego świata, jeśli będziemy siedzieli z założonymi rękami. Podobnie jak my wszyscy jest pan igraszką losu. A zgodnie z pradawnym proroctwem, które prawdziwi wierzący traktują poważnie, decydującą rolę w wyzwoleniu kraju spod jarzma odegra człowiek przybyły z południa. Dlatego też powinien pan poznać to miejsce, gdzie wiele lat temu złożono uroczystą przysięgę.

Mahmuda poczęstowano czarną herbatą.
- Opium ludu i zatruty prezent od Anglików - oszacował. - Pochodzi z Cejlonu, pijemy jej o wiele za dużo, pod pretekstem, że dodaje energii. Chłopi wydają większość swoich zarobków, aby się w nią zaopatrywać, i nie sposób ich od tego odzwyczaić. Wkrótce jednak nastąpi gruntowna zmiana i obawiam się jej skutków. To, co panu wyjawię, będzie pan wiedział jako jedyny wśród ludzi Zachodu. Ugrupowanie Wolnych Oficerów, zdecydowane przechwycić władzę, właśnie mianowało swoim naczelnym dowódcą zacnego i sympatycznego generała Nadżiba, bohatera cenionego przez naród. Ale będzie on tylko marionetką w rękach prawdziwego lidera rewolucjonistów, Gamala Abdela Nasera*. Ten pozostanie w cieniu, dopóki to będzie konieczne, i wyeliminuje Nadżiba w odpowiednim momencie. Naser urodził się w Aleksandrii piętnastego stycznia tysiąc dziewięćset osiemnastego roku, ale jego rodzinna kolebka znajduje się w Beni Mor, blisko stąd. Sycił się właśnie tym krajobrazem i jego siłą krzepił swą duszę. Mając osiem lat, stracił matkę, którą podziwiał, i nigdy nie wybaczył ojcu, listonoszowi, że przez kilka miesięcy ukrywał przed nim jej śmierć i szybko powtórnie się ożenił. Pomimo dojmującego uczucia buntu przeciw społeczeństwu rozpoczął karierę wojskową i dużo czytał, zwłaszcza o rewolucji francuskiej. Fascynowała go jedna postać: Szkarłatny  Pimpernel**,  zwolennik konspiracyjności, który
* O Naserze zob.: J. Lacouture, Nasser, Paris 1971; M. H. Heikal, Nasser, les documents du Caire, Paris 1972; Jehanne Sadate, Unefemme d'Egyple, Paris 1987; D. de Roux, Gamal Abdel Nasser, Paris 2000; G. Sinoue, Le Colonel et l'Enfant-roi.
** Pimpernel (ang.), zuchwały, pomysłowy organizator brawurowych, a przy tym niebezpiecznych ucieczek skazańców politycznych. Od tytułu romantycznej powieści Scarlet Pimpernel (bot. kurzyślad polny) pisarki węgicrsko-angiel-skiej, baronowej Orczy (pani Montagu Barstow, 1865-1947); bohater, sir Percy Blakeney, na czele bandy młodych Anglików, zwanej Ligą Szkarłatnego Pim-pernela, wykrada francuskich arystokratów z więzień w okresie terroru rewolucji francuskiej (zob. Władysław Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Warszawa 1989). Przyp. dum.

potrafił działać, nigdy nie będąc rozpoznany. Już w trzydziestym piątym roku Naser uznał, że Egipt dogorywa i trzeba wywalczyć dla niego niepodległość. Podczas manifestacji przeciw Anglikom, w Kairze, kula zraniła mu czoło. Spędził noc w więzieniu i spotkał tam innych patriotów. I to tutaj, w Mankabadzie, w styczniu trzydziestego ósmego roku, skrzyknął oficerów na wspólny posiłek i, podobnie jak my, jedli ful i trzcinę cukrową.
 -	Domyślam się, że należał pan do grona gości.
 -	Pamiętam jeszcze ton jego głosu, gdy wymówił decydujące słowa: „Niech ta chwila przejdzie do historii, ponieważ kładziemy podwaliny pod wielki projekt. Przysięgając, że dochowamy wzajemnej przyjaźni, obalimy wszelkie przeszkody". Czysta utopia - pomyśleli pewnie niektórzy uczestnicy. Czyż druga wojna światowa nie zniweczyła tych pięknych planów? W czterdziestym pierwszym roku sam Naser pogrążył się w rozpaczy. Czy nie trzeba będzie tysiąca lat, aby przeprowadzić reformy? W lutym czterdziestego drugiego roku, kiedy Anglicy potraktowali Faruka jak sługę, zmuszając go do bezwzględnego posłuszeństwa, egipska armia poczuła się głęboko upokorzona. Nadżib podał się nawet do dymisji, ale król jej nie przyjął. A Naser poczuł, że wśród wojskowych rodzi się nowy stan ducha. Przysięga w Mankabadzie nabierała mocy. Piętnastego maja czterdziestego ósmego roku arabskie wojska zaatakowały Izrael, którego utworzenie proklamowano poprzedniego dnia. Nasz kraj poniósł druzgocącą klęskę. Naser stwierdził, że egipskich żołnierzy pociągnięto nie do walki, lecz na rzeź wskutek wadliwego ekwipunku. Chociaż ranny, okazał wyjątkowe męstwo w bitwie pod Faludżą, gdzie nabrał pewności: wielka batalia zostanie stoczona w Egipcie. Miał sposobność podyskutować z oficerami izraelskimi, którym udało się wywalczyć niepodległość swego kraju. Naser przysiągł sobie, że pójdzie w ich ślady i posunie się jeszcze dalej, tworząc potężny arabski naród, oparty na tej samej kulturze, tym samym języku i tym sa-

mym ludzie. Sercem i ośrodkiem tej rewolucji będzie Egipt. Zawieszenie broni podpisane z Izraelem w lutym czterdziestego dziewiątego roku jest, z tego punktu widzenia, tylko chwilową przerwą w boju. Od końca lata tego roku Naser wciąż organizuje tajne zebrania, aby uformować prawdziwy sztab Wolnych Oficerów, wygnać Anglików i narzucić nowy rząd.
 -	Czy wyznaje zasady komunistyczne? - spytał Mark, który w tym zamkniętym, niemal wrogim domostwie czuł się nieswojo.
 -	Naser podziwia Atatiirka i Stany Zjednoczone, jest przede wszystkim nacjonalistą i wierzy w Boga. Według niego teoria ewolucji nie wyjaśnia niczego, a już z pewnością sposobu, w jaki został stworzony wszechświat. Ale pragnie zwycięstwa i nie będzie przebierał w środkach, by je odnieść. I wiem, że to potrafi.
 -	Dlaczego mnie pan o tym wszystkim informuje? - zdziwił się adwokat.
 -	Ponieważ jest pan jedynym człowiekiem zdolnym mi pomóc. Ja nie jestem muzułmaninem, tylko Koptem. I pracuję dla tajnych służb angielskich, odkąd ukończyłem dwadzieścia lat, bo miałem nadzieję, że Wielka Brytania zapewni dobrobyt mojemu narodowi. Dzisiaj stosunki są zerwane i żaden brytyjski agent nie chce mnie słuchać. Nikt nie wie, jaką naprawdę rolę odgrywa Naser, i nikt by nie uwierzył. A ja nie mogę popełnić żadnego błędu, inaczej mnie sprzątną. Pan, panie Wilder, ma styczność z CIA. Proszę uprzedzić Stany Zjednoczone o niebezpieczeństwie, one niech zaalarmują Anglię, aby zapobiec nieszczęściu. W przeciwnym razie wybuchnie rewolucja i kraj utonie we krwi. Naser doprowadzi Egipt do ruiny i odbije się to rykoszetem na całym Zachodzie. Czy godzi się pan mi pomóc?
Mahmud był wyraźnie strapiony.
 -	Porozmawiam z Johnem - obiecał adwokat.
 -	Dzięki panu ocaleją tysiące ludzi. Trudno nam będzie

znów się spotkać. Jeśli będę chciał przekazać jakieś wiadomości, wyślę do pana pucybuta albo roznosiciela chleba. Hasło będzie takie: „Trzy mandarynki za dolara".
 -	Nie jestem zawodowcem - zaoponował Mark - i...
 -	Co do papirusów Tutanchamona, mam dla pana cenną wskazówkę. Król Faruk, zdaje się, dużo o nich wie. Aby uzyskać rzetelne informacje, będzie pan musiał zwrócić się do barwnej postaci, Etienne'a Driotona. On jest w pewnym sensie oficjalnym egiptologiem reżimu i przyjacielem Faruka. Ma obywatelstwo francuskie i tak się dziwnie składa, że jest... kanonikiem. Niech się pan z nim zobaczy i postara coś od niego wyciągnąć. Teraz będę zmuszony trochę pana poturbować, aby zakończyć to długie przesłuchanie. Wyrzucimy pana dość brutalnie w pobliżu pańskiego hotelu. Dla moich zwierzchników jest pan tylko zwykłym człowiekiem interesu, chcącym kombinować z królem, jak zresztą wielu innych.
31
Podniszczoną miotłą pracownik służb miejskich przesunął kupkę kurzu, którą przywiał do niego wiatr. Niewzruszony, powtarzał tę czynność w niezmiennym rytmie. Wkrótce wezwanie na modlitwę pozwoli mu przerwać robotę.
Tuż koło niego ostro zahamowało duże czarne auto. Tylne drzwiczki otworzyły się, wyrzucono jakiegoś cudzoziemca i samochód ruszył pełnym gazem.
Zamiatacz podszedł bliżej.
Człowiek wyglądał na ogłuszonego, więc pomógł mu wstać.
Niezły guz na czole, podarta koszula, obtarty do krwi lewy łokieć.
- Dobrze się czujesz, szefie?

 -	Mógłbym lepiej - stwierdził Mark.
 -	Trzeba wezwać policję.
 -	Nie, to był tylko drobny wypadek.
Zamiatacz trochę w to wątpił, ale nie zamierzał się mieszać w sprawy cudzoziemców.
 -	Daleko stąd do Mena House?
 -	Dziesięć minut średnio szybkiego marszu, prosto przed siebie. Chcesz, żebym poszedł z tobą, szefie?
 -	Nie, wszystko w porządku.
W kieszeni spodni Mark znalazł banknot i wręczył go pracownikowi służb miejskich, uradowanemu, że poratował bliźniego. Najwyraźniej nie był to Anglik.
-	Amerykanin, świetnie!
Poklepał po ramieniu adwokata, który omal się nie przewrócił.
-	Idź powoli, szefie, i niech Bóg ma cię w swojej opiece!
Portier w Mena House nigdy jeszcze nie widział klienta
w takim stanie.
 -	Ktoś na pana napadł?
 -	Nie, zwyczajnie upadłem.
 -	Chce pan pójść do szpitala?
 -	Wolę wziąć ciepłą kąpiel.
 -	Recepcja zaraz przyśle do pana lekarza.
Medyk uspokoił Marka: żadnego złamania, tylko siniaki, które szybko zbledną dzięki maści z arniką. Parę tabletek aspiryny uśmierzy ból.
Gorąca kąpiel wywarła oczekiwany skutek. Znów bojowo nastawiony, Mark zadzwonił do Johna. Umówili się na spotkanie późnym wieczorem, w ogrodach Ezbekija.
Ongiś, gdy wylewy Nilu sięgały aż do Kairu, obszerny plac Ezbekija, niedaleko suku, wypełniała woda. Stawał się jeziorem, po którym chętnie pływano łodzią. Dzisiaj znajdował się tam trzynastohektarowy park, obsadzony egzotyczny-

mi drzewami i ogrodzony kratą. Chcąc się do niego dostać, należało zapłacić piastra.
John czekał na przyjaciela koło stawku, gdzie wracało się myślą do przeszłości. Liczni kairczycy chętnie odwiedzali to miejsce o zmierzchu. Wkrótce dwa tysiące latarni gazowych ustawionych za panowania kedywa Ismaila rozświetli ogrody i ich alejki.
 -	Porwano mnie, John.
 -	Żartujesz!
 -	Sprawca tego porwania nazywa się Mahmud. Znasz go?
 -	W Kairze jest ich kilka tysięcy.
 -	Ten należy do kadry kierowniczej Wolnych Oficerów.
 -	Ach... Coś takiego naprawdę istnieje?
 -	Czy CIA jest naprawdę dobrze poinformowana?
 -	Jesteśmy tutaj po to, by się czegoś dowiedzieć. Widzisz, miałem rację, obdarzając cię zaufaniem.
 -	Nie brak ci tupetu! A ja zbieram cięgi! Na szczęście chodziło o porwanie na niby!
 -	Mógłbyś wyrażać się jaśniej?
 -	Słyszałeś chyba o generale Nadżibie?
 -	Tuzinkowy bohater drugiej wojny światowej i ostatniego konfliktu z Izraelem. Figurant, bez najmniejszego znaczenia.
 -	Jednak Wolni Oficerowie właśnie jego mianowali naczelnym dowódcą swego ruchu.
 -	W takim razie nie zajdą daleko!Ten poczciwy generał będzie wciąż protestował przeciwko reżimowi Faruka, pobudzając króla do śmiechu.
 -	I dlatego wybrał go prawdziwy lider. Nadżib posłuży za parawan.
 -	Prawdziwy lider? - zaniepokoił się John. - A... ty wiesz, kto to jest?
 -	Naser, człowiek zaprzysiężony w Mankabadzie, wiosce w Górnym Egipcie. On tam przysiągł sobie, że zdobędzie władzę.

-	Nigdy o nim nie słyszałem.
Otwarta i sympatyczna twarz agenta CIA nagle stężała. Mark udzielił mu informacji dostarczonych przez Mah-muda.
 -	W Kairze namnożyło się drobnych spiskowców, a ten Naser to pewnie jeden z wielu nawiedzonych - zauważył John.
 -	Nie wydaje mi się.
 -	Dlaczego, Mark?
 -	Dlatego, że Mahmud jest podwójnym agentem: jednocześnie członkiem Wolnych Oficerów i współpracownikiem tajnych służb brytyjskich. Niestety, musiał zerwać wszelkie kontakty z Anglikami pod groźbą zdemaskowania. W każdym razie jego zwierzchnicy nie traktują poważnie Wolnych Oficerów. Mahmud natomiast sądzi, że Naser to człowiek wyjątkowego formatu i potrafi zburzyć ustalony porządek w Egipcie i na Bliskim Wschodzie. Nietrudno sobie wyobrazić, że ta eksplozja wywoła podmuch, który nie oszczędzi Europy. Mahmud, bardzo zaniepokojony, prosi, by CIA uprzedziła Anglików, którzy powinni przedsięwziąć niezbędne środki.
John nie okazał wielkiego entuzjazmu.
 -	Anglicy są ludźmi pokomplikowanymi, Ameryka zaś prowadzi na Bliskim Wschodzie własną politykę.
 -	Wielka Brytania jest przecież naszym sojusznikiem!
 -	Francja podobno też. Nie martw się, sporządzę szczegółowy raport dla moich bossów i na najwyższym szczeblu zapadnie decyzja, jaką zastosować strategię. Postaram się wywiedzieć, czy ten Naser naprawdę istnieje i czy stanowi realne niebezpieczeństwo. Nie obraź się, ale ten twój Mahmud jest, być może, blagierem lub megalomanem.
 -	Groził, że zaszkodzi mojemu zastępcy, Dutsy'emu Ma-lone'owi, i jego rodzinie. I wcale nie miałem wrażenia, że żartuje.
 -	Uspokój się, Mark. Od jutra zapewnię im ochronę. Ale

nie pojmuję, jak nieznany egipski oficer mógłby działać na terytorium Stanów Zjednoczonych! To blef!
 -	A jednak Mahmud wie o istnieniu Dutsy'ego i myśli, że można mną manipulować.
 -	Wyznaczył ci następne spotkanie?
 -	Nie, wyśle do mnie gońca. Teraz, John - dodał Mark z determinacją uważam, że już dość dużo zrobiłem, i nie mam najmniejszej ochoty parać się szpiegostwem.
 -	Jak wolisz, przyjacielu. Ale jeśli Mahmud to poważny facet, nie da ci spokoju. Albo jest błaznem, i może mimo wszystko okazać się niebezpieczny, albo należy do organizacji rewolucyjnej zdecydowanej spustoszyć ten kraj, a wtedy zbieranie informacji staje się sprawą zasadniczą. Potrzebuję twojej pomocy, Mark, i apeluję do twojego sumienia przyszłego wybitnego przedstawiciela klas rządzących. Pozostawić Egipt własnemu losowi to zrobić z Bliskiego Wschodu beczkę prochu. Nie wystarczą dwie wojny światowe od początku wieku i miliony zabitych?
32
Mena House wyglądał zupełnie jak mały raj na skraju pustyni, pod opiekuńczymi skrzydłami wielkiej piramidy Cheo-psa. Tutaj zapominało się o ciemnych stronach ludzkości i marzyło o złotym wieku, gdy węże jeszcze nie kąsały.
Ale magia przestała działać i Mark musiał się pogodzić z ujemnym bilansem swego pobytu w Egipcie. Czas opuścić ten teatr cieni.
Kim był naprawdę? Błyskotliwym nowojorskim adwokatem, specjalistą prawa handlowego, który, odnosząc kolejne sukcesy, miał widoki na karierę polityczną. Niebawem stanie w szranki.
Czyżby był synem Howarda Cartera, odkrywcy grobu Tu-

tanchamona? Żadnego dowodu, tylko znaki zapytania i zręczna argumentacja starego koptyjskiego księdza, utalentowanego manipulatora. Papirusy, których nie sposób odnaleźć, ważne dokumenty o wywrotowej treści? Czysty wymysł.
John i Mahmud: oni także byli manipulatorami, a Mark nie chciał więcej służyć im za marionetkę. Niewątpliwie obaj kłamali i rządy Faruka będą trwały pod znakiem korupcji i pod jarzmem brytyjskiej armii.
A ten John, który niemal obarczał go odpowiedzialnością za wojny światowe i ich ofiary! Mark nie był przecież zbawcą ludzkości, predestynowanym do prawienia morałów wszystkim łotrom na naszej planecie.
Krótko mówiąc, pora na otrzeźwienie i powrót do normalnego życia.
Dopił whisky i poszedł do swego pokoju, żeby spakować walizkę. Za kilka godzin będzie w Nowym Jorku, z przyjemnością przestudiuje akta nowych spraw i zaprosi Dutsy'ego na wystawną kolację.
Ktoś zapukał do drzwi. Mark otworzył.
Ateja.
W czerwonej sukience i delikatnym złotym naszyjniku przypominała staroegipskie kapłanki.
W jej oczach malowało się dziwne wzruszenie, a głos trochę drżał.
 -	Recepcja dała mi znać, że miał pan wypadek.
 -	Nic poważnego.
 -	Ja... Mogę wejść?
 -	Oczywiście, proszę usiąść. Coś do picia?
 -	Nie, dziękuję.
 -	Proponuję kieliszek szampana na pożegnanie z Egiptem. Młoda kobieta wydawała się zdruzgotana.
 -	Ja... Ja nie rozumiem.
-	Ależ tak, Atejo! Zamykam walizkę, wsiadam do samo
lotu i wracam do siebie. Tam na mnie czekają.

 -	To nie był wypadek, ale napad - zaryzykowała. - Próbowano pana zgładzić i ogarnął pana strach.
 -	Mnie, strach? Ależ skąd! Po prostu mam dość tego kręcenia mną jak kukłą i chcę wrócić do normalnego życia. Czy pani to rozumie?
 -	Nie.
Stanowcza odpowiedź Atei zaskoczyła adwokata.
-	Ja się bałam o pana wyznała - i rozumiem, że dźwiga
pan na swoich barkach zbyt duży ciężar. Ale to nie jest wy
starczający powód, żeby się wymigać od powierzonego panu
zadania, które wykracza poza wąskie ramy pańskiej banalnej
egzystencji. Pieniądze, władza, sława, kobiety... Takie są pań
skie horyzonty, panie Wilder! Jakież to imponujące, zwłasz
cza jeśli się miało okazję poznawać inne krajobrazy!
Poruszył go gniew Atei.
Usiłował wymazać ją z pamięci, uciec jak najszybciej, aby już nie myśleć o tej niemożliwej miłości, a ona wtargnęła niczym gwałtowna burza.
 -	Mam swój zawód i obowiązki - zaczął - i...
 -	Czy najważniejszy z pana obowiązków nie polega na odnalezieniu papirusów Tutanchamona? Zdaje się, że dał pan słowo. Ale słowo adwokata...
 -	Zabraniam pani!
 -	Do widzenia, panie Wilder!
 -	Nie, proszę zostać!
 -	Dlaczego miałabym pana słuchać?
 -	Ponieważ bała się pani o mnie. Porwano mnie i grożono, ale to nie groźby skłaniają mnie do rezygnacji.
Przenikliwy wzrok Atei był wyzywający.
 -	No więc jaka jest przyczyna pańskiego tchórzostwa?
 -	Napije się pani szampana? Wciąż się w niego wpatrywała.
-	Ta szarpanina mnie wyczerpuje, i tyle. Zresztą powinie
nem też zadbać o firmę.

 -	To całkiem naturalne, ale nie musi pan przecież wracać do Nowego Jorku. Wręcz przeciwnie. Niech pan kontynuuje poszukiwania. Czyż, posuwając się do przodu, nie odzyska pan równowagi? Oczekuje pana ksiądz Pachomiusz.
 -	Atejo...
Powoli wysączyła złocisty musujący płyn. Mark opróżnił swój kieliszek długimi łykami.
Nigdy nie miał chęci opuścić Egiptu. Nigdy nie mógłby wyjechać, nie zobaczywszy się z nią, i to ona przyszła do niego. Ona, której wzruszenie, przynajmniej przez kilka minut, nie było udawane.
 -	Co pan postanowił, panie Wilder?
 -	Idę z panią.
 -	Niech pan się do końca spakuje, ureguluje rachunek i zamówi taksówkę na lotnisko. Będę tam czekać i zawiozę pana do nowego lokum. Wydaje mi się, że koniecznie trzeba zmylić ślad. Następnie pójdziemy do księdza Pachomiusza.
Bez dalszych wyjaśnień młoda kobieta wyszła z pokoju. Markowi Wilderowi wszystko wymknęło się spod kontroli.
33
Przenosiny odbyły się bez zakłóceń. Mark postawił walizki w pięknym apartamencie w eleganckiej dzielnicy Za-malek, gdzie Europejczycy sąsiadowali z zamożnymi kair-czykami.
 -	Kamienica jest własnością jednego z moich przyjaciół -oznajmiła Ateja. - Ja mieszkam piętro wyżej.
 -	Dziękuję za ten dowód zaufania. Jestem bardzo wzruszony.
Posłała mu słodki, niemal porozumiewawczy uśmiech.
-	Nie traćmy czasu.
Następna taksówka prowadzona przez Kopta zawiozła

Ateję i Amerykanina pod synagogę Ben Ezry. Na tylnym podwórzu siedział ksiądz Pachomiusz, medytując przy studni.
 -	Wygodnie ci się mieszka, Mark?
 -	Wygodniej nie można.
 -	Spójrz na tę skromną studnię. To tutaj córka faraona znalazła kołyskę Mojżesza, ocalonego zrządzeniem bożym z wód Nilu. Zaprowadziła chłopca przed oblicze swego znakomitego ojca, Echnatona, który wpoił mu mądrość Egipcjan i wtajemniczył w arkana Boga jedynego. W świątyni, którą rozjaśniał blask urody królowej Nefertiti, Mojżesz stykał się z młodym Tutanchamonem, który miał strzec najważniejszych tajników egipskiej myśli i historii dotyczącej nas wszystkich. Rozegrało się to w Egipcie, Mark, i jeszcze wszystko się tu rozegra. Czy wiedziałeś, że Ibn Tulun, któremu poświęcono najpiękniejszy kairski meczet, ściągnął z góry Ararat fragment Arki Noego, na którym był w całości objawiony Koran*'? Tutaj wszystko się ze sobą wiąże. A papirusy Tutancha-mona są zarazem kluczem do przeszłości i źródłem przyszłości. Jedynie syn Howarda Cartera, duchowy spadkobierca swego ojca, potrafi je odnaleźć i rozproszyć mrok.
 -	Nie byłbym taki pewny - zaoponował Mark. - Do tej pory kierowałem się twoimi wskazówkami, nie szczędząc wysiłku, i nie osiągnąłem żadnego rezultatu. Jeśli te papirusy naprawdę istniały, ktoś musiał je zniszczyć. Nie warto gonić za chimerą.
 -	Zdaje się, że ostatnie wydarzenia ścięły cię z nóg.
 -	Wcale nie zamierzam upodobnić się do źdźbła słomy unoszonego wiatrem! Umiałeś mnie przekonać, ojcze, i manipulowałeś mną po mistrzowsku. Przyznaję, że prawie uwierzyłem w piękną bajkę, której bohaterem się stałem. W dodatku wmieszały się do tego tajne służby, bo chyba o nie
* Według historyka arabskiego Maqriziego. Ibn Tulun (835-884) założył dynastię Tulunidów, która panowała w Egipcie.

chodzi, i chcą, żebym maczał palce w ich knowaniach! Trochę to niestrawne, prawda? Co za dużo, to niezdrowo.
-	Czyżbyś nie miał zaufania do CIA i swego przyjaciela
Johna?
Mark oniemiał ze zdziwienia.
 -	Ty... Ty go znasz?
 -	Zważywszy na doniosłość rozgrywki, niewybaczalnym błędem byłoby ignorowanie jej głównych uczestników.
 -	Nie powiesz mi chyba, że ty też należysz do CIA!
 -	Moje bractwo jest o wiele wcześniejsze, Mark, i posługuje się inną bronią. Nigdy nie widziałem twego przyjaciela Johna, ale za twoim pośrednictwem znam go dobrze. On wierzy w swoją misję, która polega na umacnianiu w Egipcie wpływów Ameryki. Trzeba jeszcze nadzorować Faruka, stopniowo usuwać Anglików i nie pozwolić, by pojawił się destrukcyjny, antyzachodni nurt, taki jak Bracia Muzułmanie. To złożone zadanie i ryzykowna strategia, w której ty odgrywasz niepoślednią rolę. John cię ceni, ale kogo bieda dusi, ten wszystko musi. I jeśli trzeba cię poświęcić dla nadrzędnego interesu Stanów Zjednoczonych, nie zawaha się tego zrobić. Ty powinieneś umiejętnie go wykorzystać, tak by działał konstruktywnie i zapobiegł rozlewowi krwi, przede wszystkim przekazując mu cenne informacje, których dostarcza ci Mah-mud, tajny emisariusz Wolnych Oficerów.
 -	Mahmuda... też znasz?
 -	Wszyscy myślą, że jest muzułmaninem i popiera rewolucję, podczas gdy jest Koptem i agentem w służbie Brytyjczyków. Niestety, pracodawca stracił do niego zaufanie i nie wierzy w możliwości Wolnych Oficerów, uważanych za utopistów. Angielska armia nadzoruje strefę Kanału Sueskiego, a policja Faruka utrzymuje porządek. Ponieważ Mahmud uczestniczy w potajemnych zebraniach Wolnych Oficerów na najwyższym szczeblu, nie może podejmować najmniejszego ryzyka. Odtąd musi unikać wszelkich kontaktów z agentami angielskimi, zidentyfikowanymi co do jednego i niezdolnymi

pojąć, dlaczego właśnie tak rozwija się sytuacja. Naser nie jest ani łgarzem, ani marzycielem, lecz upartym planistą i tytanem pracy. Po cichu tka sieć, z dnia na dzień coraz mocniejszą. Ujawniając ci prawdę, Mahmud bezsensownie się naraził. Ale kocha Egipt i obawia się masakry. Teraz, Mark, stałeś się głównym bohaterem dramatu, który cię przerósł.
-	Nie ma mowy!
Nad tylnym podwórzem synagogi przeleciały sokoły. Ksiądz Pachomiusz wzniósł oczy i długo kontemplował niebo, jakby znał drogi tych potomków Horusa. Potem się uśmiechnął.
 -	Nie sądzisz, że już za późno na bunt?
 -	Jestem człowiekiem wolnym i mogę zerwać wszelkie pęta, odlatując jutro do Nowego Jorku!
 -	Taka dziecinada ci nie przystoi, Mark. Przychodząc do mnie, pragnąc się dowiedzieć, kim jesteś naprawdę, i przyrzekając, że odnajdziesz papirusy Tutanchamona, które twój ojciec wolał uchronić przed ludzkim wzrokiem, związałeś się z Egiptem na trwałe i doskonale o tym wiesz. Po co więc się miotasz zamiast działać?
Amerykanin przypominał znokautowanego boksera. W kilku słowach ten stary ksiądz wygarnął mu prawdę, której on sam nie chciał uznać.
-	Nie myl niezależności z wolnością - upomniał go Pa
chomiusz. - Jesteś rzeczywiście wolny tylko w tej wyjątko
wej chwili, gdy nie masz już wyboru. A ty już go nie masz.
Wstępując na drogę prawdy, jedyną świadczącą o odwadze
i nadającą właściwy wymiar naszej człowieczej doli, postano
wiłeś stanąć do jedynej walki wartej zachodu, walki światła
z ciemnością. Dokładnie tego się spodziewałem od syna Ho
warda Cartera. On się niczym nie zrażał.
Mark zamknął oczy.
Słowa tego zakonnika z innej epoki miały moc niszczycielskiej bomby. Przy całym swoim talencie adwokat nie znalazł żadnych kontrargumentów.

- Wydaje mi się, że umyka twojej uwadze parę istotnych rzeczy - dodał ksiądz. - Dlatego też musimy wrócić do Muzeum Egipskiego. Tutanchamon chowa jeszcze w zanadrzu niejedną niespodziankę.
34
W salach Muzeum Egipskiego, gdzie wystawiono sarkofagi i inne przedmioty pochodzące z grobu dostojnika Jui i jego małżonki Tui, nie było nikogo. Marka uderzył styl tych eksponatów: jakież podobieństwo do skarbów Tutanchamona! Takie same sprzęty, ta sama doskonałość form. 1 nikt ich nie oglądał, jakby te arcydzieła stały się niewidzialne! Czyżby magiczny woal ukrywał je przed wzrokiem profanów?
 -	Tradycja piętnowana przez egiptologów głosi, że Juja to egipska transkrypcja imienia Józef - rzekł ksiądz Pacho-miusz. - Zmuszony uciec do Egiptu, ten Hebrajczyk stał się pierwszym ministrem Totmesa IV i służył Amenhotepowi III, ojcu Echnatona. Przekroczył sto lat i założył Fajum, około stu kilometrów na południe od Kairu, karczując bujne zarośla, aby stworzyć rozległe żyzne pola, nawadniane dzięki kanałowi, którego nazwa, Bahr el-Jussuf, upamiętnia jego wyczyn. Według Biblii* mumię Józefa włożono do sarkofagu i skorzystał on, stosownie do swej rangi, z wyjątkowego wyposażenia żałobnego, które masz przed oczami**.
 -	Hebrajczyk pierwszym ministrem faraona? - zdziwił się Mark.
 -	W Egipcie nie było rasizmu ani wojen religijnych -przypomniał Pachomiusz. - Hebrajczycy i Egipcjanie żyli
* Biblia Tysiąclecia, Księga Rodzaju, 50, 26. ** Por. A. Osman, Stranger in the Valley ofthe Kings. The Identification of Yuya as the Patriarch Joseph, London 1987. Grobowiec Jui i Tui odkryto w 1905 roku.
\A&

w pokoju, liczyły się tylko zalety osobiste. Ta prawda dzisiaj jest tak rewolucyjna, że kłóciłaby się z wieloma ambicjami politycznymi zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie. Dom wieczności Józefa i jego małżonki został wykuty w Dolinie Królów, a zaszczyt ten był zastrzeżony dla nielicznych wybranych istot.
 -	Papirusy Tutanchamona zawierałyby dowód tego, co mówisz?
 -	Można tak przypuszczać, Mark, a to tylko drobny szczegół. Według kapłana egipskiego Manethona właśnie w epoce Tutanchamona, który objął rządy po „trzynastu fatalnych latach" Echnatona, nastąpił exodus Hebrajczyków, dowodzonych przez Mojżesza, fanatyka, głoszącego destrukcyjny monoteizm. Wygnany przez króla, stanął podobno na czele stronnictwa, które zresztą w trakcie wędrówki żałowało, że opuściło faraońską ziemię. Twój ojciec przeczytał tę opowieść. I dlatego, w dwudziestym trzecim roku, został wezwany przez konsula Wielkiej Brytanii, nalegającego, by oddał mu papirusy Tutanchamona. Czy samo ich istnienie nie groziło naruszeniem równowagi na Bliskim Wschodzie, w chwili gdy w Palestynie zaczęła się rozwijać kolonia żydowska? Należało też brać pod uwagę egipski nacjonalizm. Dyplomata zakazał Howardowi Carterowi publikować te dokumenty. Pański ojciec miał jeszcze przed sobą lata wykopalisk, jak więc miał zareagować? Przekroczenie tego zakazu ściągnęłoby na niego nieszczęście, ale on nie niszczył takich świadectw, toteż starannie je ukrył.
 -	Prawdziwe dzieje Józefa, Mojżesza i exodusu... To właśnie jest tajemnica papirusów Tutanchamona?
 -	Nie tylko - powiedział ksiądz Pachomiusz. - Wiem, gdzie się znajdowały, zanim twój ojciec je wydobył, i pokażę ci, że jeden skarb może zawierać w sobie inny.
Obaj mężczyźni opuścili sale muzeum poświęcone Jui i Tui i podążyli do tych, gdzie przechowywano cuda wydobyte z grobu Tutanchamona. Większość zwiedzających nie

wierzyła własnym oczom, a niektórzy nie mogli oderwać wzroku od złotej maski, sarkofagu, klejnotów i tylu innych arcydzieł.
Ksiądz Pachomiusz pokazał Markowi cztery złote kaplice, które umieszczono w grobowcu jedną w drugiej, tak że na pozór tworzyły całość.
 -	Otwierając drzwi tych kaplic, twój ojciec miał wrażenie, że bezcześci miejsce święte, i długo się wahał, czy zerwać jeszcze nienaruszone pieczęcie. Strzegły one faraoń-skiego sarkofagu, który z kolei składał się z trzech części. Przejawiała się w tym moc liczby „siedem", symbolu tajemnicy życia. Widząc te fantastyczne sanktuaria, nie myślisz, Mark, o innym tak bardzo poszukiwanym skarbie?
 -	Chodziłoby o...
 -	Arkę Przymierza, w rzeczy samej. Merton, korespondent „Timesa", upoważniony do wizyt w grobie Tutanchamo-na, od razu ją rozpoznał. Jego zdaniem nie ma najmniejszej wątpliwości: faraon przywłaszczył sobie największy skarb Hebrajczyków i nigdy Dolina Królów nie przechowywała nic równie cennego. Oto dlaczego grób, tak różny od innych pochówków królewskich, został starannie ukryty. I potrzebny był geniusz twojego ojca, aby go odkopać. Tradycja podaje, że Arka Przymierza to nie była lita skrzynka, lecz składała się z paru złotych szkatułek wprawionych jedna w drugą. Masz je przed sobą, Mark. Tysiące ciekawskich je ogląda, ale nikt ich nie widzi. I przesłanie objawione na tych złotych ściankach jest wciąż niedostępne.
Ksiądz skierował uwagę Marka na niektóre enigmatyczne przedstawienia, takie jak stojącego mężczyzny z głową i stopami w kręgach energii, utworzonych przez węże, oraz czegoś w rodzaju duszy, przybierającej postać ptaka z głową barana i ludzkimi rękami.

Pokazał mu też fantasmagoryczną scenę. Widz obserwował w niej przemiany światła i mocy kosmicznych, bez których proces zmartwychwstania nie mógłby się dokonać*.
* Zob. A. Piankoff, The Shrines of Tut-Ankh-Amon, New York 1955, s. 122 i 128 (druga kaplica).

- Niezależnie od dość istotnego aspektu historycznego -dodał Pachomiusz - papirusy Tutanchamona dostarczają nam klucza do rozszyfrowania tych symboli, a co za tym idzie, przeniknięcia tajemnicy twórczego światła i życia wiecznego. Rozumiesz teraz, jak wysoka jest stawka?
Mark był całkiem urzeczony.
W ten sposób wszystko się odsłaniało, a przecież wciąż było okryte mgłą tajemnicy! Pomyślał o swoim ojcu, który

może miał szansę rozwiązać te zagadki. Czy nie głównie z tego powodu, uporawszy się z gigantyczną pracą, pogrążył się w milczeniu i nie prowadził już żadnych wykopalisk?
Adwokat chętnie całymi dniami studiowałby przekaz zawarty w tych czterech kaplicach tworzących jedną całość, ale wiedział, jak pilną i ważną sprawą jest wznowienie poszukiwań. Odnaleźć papirusy znaczyło tyle samo, co uzyskać kod.
-	Mahmud mówił mi o francuskim kanoniku nazwiskiem
Drioton, również egiptologu, utrzymującym bliskie stosunki
z Farukiem. Może dostarczy mi cennych wskazówek, zwłasz
cza jeśliby król w taki czy inny sposób interesował się papi
rusami.
Ksiądz Pachomiusz wydawał się niespokojny.
-	Niebezpieczny trop, ale trzeba nim podążyć. Umówię
cię na spotkanie.
35
Mark był zupełnie skołowany. Nie mógł już udawać pewnego siebie adwokata, ufnie patrzącego w przyszłość, ponieważ wciąż prześladowała go wizja kaplic Tutanchamo-na, narzucając mu nową formę istnienia, do której nie był przygotowany.
Mieszkanie na Zamalku, słoneczne i raczej spokojne, bardzo mu się podobało. A kiedy przyszła do niego Ateja, zapomniał o wszystkich lękach. Bosa, z lekko uszminkowanymi wargami, przypominała jedną z owych przeuroczych postaci składających ofiary, wyobrażonych na ścianach domów wieczności.
- Przyniosłam francuskie wino, egipskie ciasteczka i brytyjskie konserwy - oznajmiła z promiennym uśmiechem. -Nie brak tu miłych knajpek, ale jeśli pan nie ma ochoty wychodzić, nie umrze pan z głodu i pragnienia. Tu będzie pan

bezpieczny. Dozorca jest Nubijczykiem wyznania chrześcijańskiego i moim wiernym przyjacielem. Młoda kobieta postawiła produkty na stole.
 -	Czy udała się ta druga wizyta w Muzeum Egipskim? -spytała filuternie.
 -	Atejo... Wiedziała pani, że ksiądz Pachomiusz pokaże mi Arkę Przymierza, prawda?
 -	Szczerze mówiąc, tak.
 -	Pani rola jest o wiele ważniejsza, niż pani sugeruje. Chciałbym...
 -	A ja chciałabym się przespacerować. Popołudnie jest wspaniałe, a słońce wręcz nieziemsko łagodne. Pójdzie pan ze mną?
W eleganckich dzielnicach Kairu chusta prawie zupełnie wyszła z użycia. Kobiety i młode dziewczyny chodziły z gołą głową, korzystając z wolności na modłę europejską. Nawet praktykujące muzułmanki zarzuciły ten zwyczaj.
Ateja postanowiła pokazać Markowi wyspę Roda, na południe od Zamalku. Ruszyli drogą wzdłuż Nilu, obrzeżoną akacjami i bugenwillami. Tutaj cichł nieustanny zgiełk wielkiego miasta i można było pomarzyć o bajecznych ogrodach starożytnych Egipcjan, gdzie z nastaniem wieczoru ludzie siadali w altanie, by rozkoszować się łagodnym wiaterkiem z północy.
Powietrze było przesycone zapachami. Ateja wydawała się szczęśliwa, niemal odprężona. Mark nie chciał psuć tej magicznej atmosfery, ale musiał poznać prawdę.
 -	Jest pani prawą ręką księdza Pachomiusza, jeśli się nie mylę?
 -	Powiedzmy, że zaszczyca mnie zaufaniem.
 -	A więc orientuje się pani we wszystkich jego poczynaniach i w tym, co mnie dotyczy?
 -	Staram się pomagać księdzu. To nadzwyczajny człowiek, troszczący się wyłącznie o dobro bliźniego.
 -	Za wiele pani ryzykuje, Atejo. Działając tak aktywnie,

w końcu zwróci pani na siebie uwagę i ściągnie niebezpieczeństwo.
 -	Zdaję sobie z tego sprawę, ale wszystko mi jedno! Kop-tom grozi wyginięcie, muszę walczyć po swojemu, aby ich ocalić. Jeśli zawierucha spustoszy Egipt, ich pierwszych to dotknie i kultura moich przodków zostanie unicestwiona.
 -	Nie ścierpię, żeby się pani tak narażała.
 -	Skąd tyle troski, panie Wilder?
 -	Bo... bo panią kocham.
Młoda kobieta stanęła, Mark zrobił to samo. Niedaleko jakiś stary ogrodnik pielęgnował kępę róży chińskiej. Słońce chyliło się ku zachodowi i Nil już połyskiwał złotem.
 -	Są słowa, których nie powinno się wypowiadać lekkomyślnie - szepnęła.
 -	Nie wiedziałem, jak to powiedzieć, ale zostałem tu z pani powodu. Kocham panią od chwili naszego pierwszego spotkania.
Ateja przyglądała się rzece.
 -	Dlaczego miałabym panu wierzyć, panie Wilder?
 -	Czy mój prawdziwy ojciec, Howard Carter, też nie zakochał się w Egipcjance? Do tej pory pasjonowały mnie tylko akta spraw i moja kariera. Kiedy panią poznałem, wszystko się zmieniło, a ja nigdy bym tego nie przewidział.
 -	Rzeczywiście pragnie pan odnaleźć papirusy Tutancha-mona?
 -	Pod warunkiem, że pani będzie bezpieczna.
 -	Kto mógłby być, jeśli rozpęta się burza? A pan potrzebuje mojej pomocy. Wracajmy, zjemy kolację u mnie.
Nie odpychała go, nie oburzała się, zgodziła się nawet spędzić z nim wieczór!
Mark, w siódmym niebie, napawał się tą chwilą, gdy szczęście było jeszcze możliwe. Z pewnością śnił tylko piękny sen, ale Ateja była całkowicie realna i chciała go wysłuchać. Nie ukrywał niczego ze swojej przeszłości, swoich rozterek i błędów.

Weszli do mieszkania na Zamalku, skąpanego w gasnącym blasku zachodu.
Ateja nie zapaliła światła i obróciła się do Marka.
Stali tak twarzą w twarz, patrząc sobie w oczy przez kilka długich sekund.
Mark nie próbował zrozumieć.
-	Atejo...
Dotknął dłonią jej policzka, a ona nie cofnęła się. Powoli zbliżyła się do niego. Kiedy ich ciała się zetknęły, Mark wstrzymał oddech.
Objął ją niezręcznie i czule.
-	Ja też cię kocham - wyszeptała.
Ogarnięty wzruszeniem i pożądaniem, pocałował ją jak młody amant odkrywający raj, który wydawał mu się niedostępny.
Tego wieczoru zapomnieli o kolacji.
36
Otwierając oczy, Mark usiłował pozbierać strzępki swego cudownego snu, aby nie uronić żadnego.
Oczywiście, ta miłosna noc nigdy nie istniała.
A przecież Ateja była w pokoju, stała naga przy oknie, podziwiając wschód słońca.
Sen się nie rozwiał.
Mark wstał i wziął ją w ramiona.
 -	Sądzę, że to coś poważnego, Mark. Będziesz moją jedyną miłością. Według starożytnych Egipcjan, kiedy mężczyzna i kobieta żyją pod jednym dachem, są sobie zaślubieni.
 -	Jesteś chrześcijanką, więc może należałoby poprosić księdza Pachomiusza, by zalegalizował nasz związek?
Uśmiechnęła się.
-	Zostać twoją żoną... Chyba o tym nie myślisz?

-	Będziesz moją jedyną miłością, Atejo.
Oboje wiedzieli, że nie rzucają słów na wiatr. Oprócz kontaktu cielesnego i spazmów rozkoszy połączył ich właśnie nierozerwalny węzeł.
 -	Nie jesteśmy już szczeniakami - zaoponowała. - Twoje życie jest w Nowym Jorku, a moje tutaj.
 -	Moje życie nie: tylko moje zajęcia. A ty jesteś ważniejsza niż jakakolwiek kariera.
Objęli się namiętnie.
 -	Jak bardzo chciałabym ci uwierzyć — szepnęła.
 -	Mówię prawdę. Żeby ci udowodnić, doprowadzę do końca misję, jaka została mi powierzona. Później zbudujemy razem nasze życie.
Mark i Ateja zmierzali do restauracji w centrum miasta, gdy do Amerykanina podszedł sprzedawca placków.
-	Trzy mandarynki za dolara.
Po arabsku słowo mandarynka brzmiało Youssef Efendi, „pan Józef, uważano bowiem, że wprowadził on uprawę tego owocu w Egipcie. Mark pomyślał o biblijnym Józefie, być może pochowanym w Dolinie Królów, ale przede wszystkim o Mahmudzie, który się z nim w ten sposób skontaktował.
-	Proszę za mną iść aż do czarnego sedana, na róg ulicy -
zażądał sprzedawca.
Adwokat popatrzył na Ateję.
-	Nie mogę odmówić.
Bardzo mocno ścisnęli się za ręce, ich spojrzenia się spotkały.
Mark usiadł z tyłu sedana.
Mahmud miał twarz nieprzeniknioną.
-	Jedziemy do Jimmy'ego - polecił kierowcy i ten na
tychmiast ruszył.
Samochód próbował przebić się przez gigantyczny korek spowodowany zderzeniem czołowym zapchanego autobusu z ciężarówką przewożącą worki cementu.

 -	Nasz szofer w ogóle nie zna angielskiego - wyjaśnił Mahmud, posługując się tym językiem. - Zabieram pana do Nasera, chce się z panem zobaczyć.
 -	W jakim celu?
 -	Jeden z moich informatorów powiedział mu o którejś z naszych rozmów i Naser mnie o to zapytał. Wyjaśniłem mu, kim pan jest i jak korzystam z pana usług. Naser stara się nawiązywać kontakty, zwłaszcza z Amerykanami, toteż chce się upewnić, że można na panu polegać i potrafi pan zrozumieć jego sprawę.
 -	Przypuszczam, że to spotkanie wiąże się z jakimś ryzykiem.
 -	Wszystko, co wiąże się z Naserem, grozi niebezpieczeństwem - przyznał Mahmud. - Nie ma pan wyboru.
Mark nie zaprotestował. Miłość Atei czyniła go niezwyciężonym i miał chęć poznać człowieka, który postanowił napędzić strachu Farukowi.
 -	Skontaktował się pan z kanonikiem Driotonem? - spytał Mahmud.
 -	Jeszcze nie. Zdaje się, że ta historia z papirusami pana pasjonuje.
 -	Jeśli ich treść może spowodować nieszczęście, lepiej byłoby nie dopuścić do ich pojawienia się.
 -	A jeśli, przeciwnie, pozwoliłaby mu zapobiec?
 -	No to niech pan je jak najszybciej odnajdzie!
 -	Jak mam się zachować u Nasera?
 -	Czy adwokat nie potrafi się dostosować do wszelkich okoliczności? Proszę się mieć na baczności, on jest przebiegły i bystry. Niech pan go nie lekceważy i nie sądzi, że można go czymkolwiek zbyć. Musi pan być precyzyjny i stanowczy. Czy przekazał pan informacje CIA?
 -	Mój przyjaciel John zaczyna je studiować*.
* Na temat kontaktów Wolnych Oficerów z CIA zob. Miles Copeland, The Game ofNations, New York 1969.

Sedan zatrzymał się w przyzwoitej odległości od lokum Jimmy'ego - takie zaszyfrowane imię nosił Naser. Osłaniani przez paru uzbrojonych mężczyzn, Mahmud i Mark Wilder pokonali pieszo ostatni odcinek trasy do domu w Manchiet el-Bakri, jednej z kairskich dzielnic. Strzeżony dniem i nocą przez wartowników, stał się sztabem rewolucji. Naser składował tam broń i gromadził bliskich współpracowników, aby jak najdokładniej nakreślić plan walki.
Skromnie umeblowane mieszkanie miało jednak wygody, na które mógł przystać podpułkownik zapatrzony na Zachód, lecz wyznający zasadę prostoty i nie wyrzekający się sofy, poduszek i tradycyjnego pokoju gościnnego. Oficjalnie pan domostwa chętnie przyjmował starych przyjaciół, okazując typowo egipską gościnność, i wraz z nimi urządzał tam seanse spirytystyczne.
Policja Faruka nie odnotowała niczego podejrzanego, więc Naser pozostawał kimś zupełnie nieznanym.
Gdy tylko Mark go ujrzał, uświadomił sobie psychiczną i fizyczną krzepę tego olbrzyma o wzroście metr osiemdziesiąt cztery. Spojrzenie i nos kojarzyły się z orłem, który jest gotów spaść na swoją zdobycz, nie dając jej żadnej szansy ucieczki.
 -	Cieszę się, że pan do mnie zawitał - powiedział Naser z niepokojącym uśmieszkiem. - Proszę usiąść. Może herbaty?
 -	Chętnie.
Adwokat zastanawiał się, czy wyjdzie żywy z tej kryjówki, swego rodzaju ula, w którym uwijali się bez przerwy zwolennicy tajnego wodza rewolucji.
 -	Czy jest pan przyjacielem Faruka, panie Wilder?
 -	Zostałem zaproszony na jego ślub i widziałem go w Skarabeuszu, w towarzystwie Pullego. Chce mi powierzyć pewne sprawy.
 -	Niech pan wyrazi zgodę - poradził Naser. - Inaczej będzie się miał na baczności i jeszcze panu zaszkodzi. Co myśli Ameryka o sytuacji w Egipcie?

 -	Brakuje jej informacji i sądzi po pozorach: król, który sprawuje kontrolę nad krajem, i Kanał Sueski, żywotny element ekonomii, w rękach Anglików.
 -	Czyżby upokorzenie armii nie zwróciło pańskiej uwagi?
 -	A czy ona naprawdę może przeciwstawić się siłom brytyjskim? Ameryka wierzy w demokrację i emancypację ludów. Wszelka ewolucja zmierzająca w tym kierunku zyska jej poparcie.
 -	Niech pan nie liczy, że przeniesie do Egiptu wasz model demokracji - uciął Naser. - Dać swobodę mojemu ludowi znaczyłoby tyle, co wypuścić dzieci na ulicę: zaraz wpadłyby pod samochód. Nam potrzebny jest koniec tyranii, powrót do nacjonalizmu i tradycyjnego islamu, bez używania przemocy. Osiągniemy cel pod warunkiem, że zostaniemy wysłuchani i zrozumiani. Mając pozycję prawnika i polityka, czy zgodzi się pan donieść o moich planach władzom amerykańskim i poprosić je przynajmniej o zachowanie neutralności?
 -	Zgadzam się.
 -	Czy Amerykanie i Anglicy nie są wiernymi sojusznikami? A przecież ci ostatni okupują i uciskają nasz kraj. Ta niesprawiedliwość staje się nie do zniesienia. Jeśli Ameryka to przyzna, będę jej wdzięczny.
 -	Powiadomię ją również o tym.
 -	Niech pan będzie operatywnym wysłannikiem, panie Wilder, a unikniemy tragedii. Przede wszystkim powinien pan wiedzieć, że cokolwiek się stanie, nie zawrócę z drogi.
37
- Zostań, Mahmudzie - rozkazał Naser. - Musimy porozmawiać.
Łącznik Wolnych Oficerów usiłował zachować spokój. Mark wyszedł bez szwanku ze sztabu generalnego rewolucji,

ale czy on będzie miał takie samo szczęście? Jeśli Naser połapał się, jaka jest jego prawdziwa rola, zostało mu tylko parę minut życia.
Szef Mahmuda przejrzał teczkę adwokata. Zgodnie z metodą Nasera zawierała ona głównie fotografie Marka w najrozmaitszych ujęciach. Naser uważał, że nie ma lepszego sposobu poznania jakiegoś osobnika i umiejętnego wykorzystania go.
 -	Co myślisz o tym Amerykaninie, Mahmudzie?
 -	Zgrywa się na turystę, jednocześnie wypełniając misję, jaką powierzyła mu CIA. Ale jego zachowanie było znamienne i udało mi się go zidentyfikować. Dzięki niemu nawiązaliśmy bezpośredni kontakt z amerykańską siatką szpiegowską, niedawno założoną w Egipcie.
 -	Jakie są prawdziwe zamiary Stanów Zjednoczonych?
 -	Nie wiem. Wilder chyba też nie. Właśnie się dowiedział o wybuchowej sytuacji i musi poczekać na decyzje swoich zwierzchników.
 -	Ty i twoi ludzie nie odstępujcie go na krok. Na zdjęciach facet wydawał mi się interesujący. I nie rozczarował mnie. Szybko zrozumie, że Faruk to pyszałek i otępiały tyran, niezdolny do działania, tak bardzo zepsucie i rozwiązłość mącą mu umysł. Wtedy zwróci się do nas, Wolnych Oficerów, i pomoże nam przechwycić władzę.
 -	Powinniśmy jednak zachować czujność - poradził Mahmud. Sam pan przypomniał, że Amerykanie są sojusznikami Anglików.
 -	Ameryka będzie prowadziła własną grę, jestem tego pewien. I to ona dostarczy nam broni, abyśmy pozbyli się okupanta. Wyszukując tego Wildera, wykonałeś dobrą robotę.
Rozluźniony Naser zapalił papierosa i zaczął czytać angielską gazetę. Codziennie zmuszał się do przeglądania krajowej i zagranicznej prasy, zapamiętując to, co mu się przyda na przyszłość.
Rozmowa była zakończona.
W koszuli mokrej  od potu Mahmud wyszedł z domu

w Manchiet el-Bakri, wsiadł na motocykl i ruszył do centrum Kairu.
Tak więc wódz rewolucji darzył go zaufaniem. Poczuwszy ulgę, Mahmud zafunduje sobie przed snem parę kieliszków whisky.
Wysoce ryzykowne spotkanie Nasera z Markiem zakończyło się szczęśliwie. Krewki temperament tego, kogo nazywano bikbaszi, synem listonosza, skłoni Amerykanina do złożenia Johnowi jednoznacznego raportu. I nigdy CIA nie udzieli pomocy tak niebezpiecznemu osobnikowi.
Rewolucja zostanie zdławiona w zarodku, a Zachód zmusi Faruka do pokojowego zreformowania Egiptu, wzorca Bliskiego Wschodu i gwaranta pokoju. W rezultacie rozwój gospodarczy i postęp społeczny dokonają się za przykładem europejskim, a ekstremiści zostaną usunięci.
Mahmud miał wreszcie powód do radości.
Ateja otworzyła drzwi i rzuciła się Markowi na szyję.
-	Trzęsłam się ze strachu - wyznała. - I chyba trochę za
dużo wypiłam.
-	Szczerze mówiąc, ja też miałem pietra.
Rozbierali się wzajemnie, żądni rozkoszy.
Leżeli na plecach obok siebie, trzymając się za ręce, i upajali się cudownością swego związku. W ciągu kilku chwil najwyższego szczęścia zapomnieli o wszystkim, co nie było ich miłością.
 -	Z kim się widziałeś? - zapytała Ateja.
 -	Z Naserem, Wolnym Oficerem, który podobno jest tajnym przywódcą grupy rewolucjonistów.
 -	Takich jak on są dziesiątki i prawie wszystkimi manipuluje tajna policja Faruka. Izrael rozgromił egipską armię, Anglia zaś wcale się nie kwapi dostarczyć środków do uformowania jej od nowa. Liczne stronnictwa marzą o niepodległości, ale większość wojska nie pójdzie za ich przykładem. Mianowani przez króla generałowie trzymają je żelazną ręką.

 -	Ten Naser zrobił jednak na mnie wrażenie... Wydaje się, że jest zdecydowany działać.
 -	Błazen jak tylu innych! Jego rewolucja skończy się na kawiarnianych dyskusjach i kairskich żartach. Muszę ci powiedzieć o kimś naprawdę ważnym: o kanoniku Driotonie.
 -	Ksiądz Pachomiusz umówił mnie na spotkanie?
 -	Idziesz dziś razem z nim na kolację do kanonika!
 -	Znasz go?
 -	Pachomiusz poprosił mnie o naszkicowanie ci jego portretu, żebyś nie był za bardzo zdziwiony. Chodź, przygotowałam małą przekąskę.
Ubrani w jasnoniebieskie galabije, delektowali się koszari, daniem z ryżu, soczewicy i smażonej cebuli, oraz wyśmienitym kremem waniliowym z kwiatem pomarańczy.
 -	Etienne Drioton urodził się w Nancy, we Francji, dwudziestego pierwszego kwietnia tysiąc osiemset osiemdziesiątego dziewiątego roku - zaczęła Ateja. - Jego ojciec wydawał dzieła religijne, a młody Etienne skorzystał z tego, by opublikować gramatykę języka egipskiego hieroglificznego. Choć był wyznawcą chrześcijaństwa, stara cywilizacja faraonów nieodparcie go pociągała. Georges Benedite, wyznania hebrajskiego, kustosz muzeum Luwru, zdołał zatrudnić Drioto-na, księdza katolickiego, w swojej administracji, skądinąd bardzo hermetycznej! Będąc kanonikiem honorowym katedry w Nancy i egiptologiem, w tysiąc dziewięćset dwudziestym czwartym roku udał się po raz pierwszy z misją do Egiptu, a w trzydziestym szóstym został tam mianowany dyrektorem Służby Starożytności, jako następca Pierre'a Lacau.
 -	Lacau, nieprzejednanego wroga mojego ojca, Howarda Cartera!
 -	Nikt nie żałował poprzednika Driotona, a kanonikowi rząd postawił jeden warunek: zrzuci sutannę. Kierować egipską archeologią- zgoda, ale nie w kapłańskiej szacie! Kochał swój zawód i miał poczucie humoru, więc się zgodził. I od trzydziestego szóstego roku robi karierę badacza i zarządcy,

kształcąc jednocześnie młodych uczonych. Ale nie w tym leży sedno. Drioton został jednym z przyjaciół Faruka, uznanym przez króla za nadwornego egiptologa, ponieważ odwiódł go od zakupu falsyfikatów i pozwolił uniknąć śmieszności. Ponadto nauczył monarchę odkrywać cuda sztuki faraońskiej, oprowadzając go po znanych stanowiskach archeologicznych. Zawojowany Faruk przyznaje mu dotacje niezbędne do sprawnego funkcjonowania Służby Starożytności. I król nie wzbrania się opłacać z własnej kieszeni niektórych prac wykopaliskowych. Za to częstymi wizytami w pałacu Drioton ściąga na siebie powszechną niechęć. Wielu uważa go za wasala tyrana i nie waha się zastawiać na niego pułapek, aby go skompromitować. Do tej pory zwyciężała przezorność i przenikliwość kanonika. Wreszcie Drioton ma rzadką specjalizację: jest jedynym egiptologiem zdolnym odcyfrować inskrypcje hieroglificzne zapisane szyfrem kryptograficznym, obojętne, czy będzie to kilka linijek na podstawkach skarabeuszy, czy rozbudowane teksty. Opracowana przez niego metoda odczytywania tego sekretnego pisma wzbudziła święte oburzenie jego kolegów, lecz on jej uparcie broni.
 -	Potrafiłby więc przetłumaczyć zagadkowe inskrypcje w kaplicach Tutanchamona i te, prawdopodobnie zakodowane, na papirusach!
 -	Bez wątpienia. Już dawno temu kanonik zyskał pewność: według niepodważalnych tekstów, nieznanych szerokiemu ogółowi, egipscy mędrcy byli monoteistami. Ale czy kapłan może w gruncie rzeczy pogodzić się ze wszystkimi następstwami odkrycia egiptologa?
 -	Jako człowiek chyba raczej jest rozdarty - wysunął przypuszczenie Mark.
 -	Nie wygląda na takiego! To spotkanie może być decydujące. Jeśli Faruk skądś wydobył papirusy Tutanchamona, Drioton musi znać tę skrytkę.

38
Dość zażywny kanonik Drioton był człowiekiem jowialnym. Uścisk jego dłoni świadczył o szczerości. Ani za wysoki, ani za niski, zamienił oficjalny tarbusz na beret i palił fajkę. Jego kolonialny klasyczny garnitur ozdabiał jaskrawo-czerwony krawat i nikt by się nie domyślił, że ten wysoki urzędnik muzułmańskiego państwa uzyskał od hierarchii kościelnej zgodę na noszenie świeckich ubrań.
Drioton serdecznie przyjął swego starego przyjaciela Pa-chomiusza i Marka Wildera. Przedstawił im dwie kobiety, które gospodarowały w jego służbowym mieszkaniu, swoją matkę i jedną ze swych sióstr, zsekularyzowaną zakonnicę. Matka kanonika, z pochodzenia Burgundka, była doskonałą kucharką, i ci, którzy mieli szczęście zostać zaproszeni do jej stołu, zachowywali rozrzewniające wspomnienie. Łakomy ród Driotonów miał zresztą skłonność do tycia.
 -	Jak się miewasz, mój drogi Pachomiuszu?
 -	Wyśmienicie, drogi kanoniku.
 -	Myślę, że ty i twój przyjaciel smacznie sobie podjecie. Po paru przystawkach moja matka uraczy was kaczką z oliwkami w sosie, którego recepturę zna tylko ona. Czemu zawdzięczam zaszczyt goszczenia w moich progach nowego biesiadnika?
 -	Mark Wilder jest znanym adwokatem i politykiem amerykańskim, który rozmiłował się w Egipcie, i zależało mu na spotkaniu z tobą.
 -	Pochlebia mi pan, panie Wilder! Jestem tylko skromnym badaczem w służbie egiptologii, tej wspaniałej i złożonej nauki, która pozwala nam rozszyfrować fantastyczną cywilizację. Może kapkę mersault na aperitif? Później się napijemy czerwonego burgunda.
 -	Ładnie pan mieszka - zauważył Mark.
 -	Ach, miałem nawet u siebie znakomitych gości! Ledwo się wprowadziłem, złożono tu sarkofagi królów i królowych.

Codziennie rano odprawiałem mszę w ich obecności, mając nadzieję, że im za bardzo nie przeszkadzam. Prawie żałowałem ich odjazdu, bo tacy bliscy wydawali mi się ci niemi wierni.
Sława pani Drioton, matki, nie była przesadzona. Nawet przybyły z głębi pustyni asceta nie odmówiłby gospodyni kulinarnego talentu.
 -	Czy interesuje się pan czymś szczególnym, panie Wilder? - spytał kanonik.
 -	Skarbami Tutanchamona.
 -	Wielki Boże, rozumiem pana! Odkrycie Howarda Cartera olśniło cały świat. Niestety, po tylu latach dogłębne badania tych cudów nie są bynajmniej ukończone.
 -	W Londynie widziałem się z sir Alanem Gardinerem i ubolewał on, że Carterowi nie udało się opublikować obszernego naukowego studium o swej tytanicznej pracy.
 -	Istotnie, sześciu przewidzianych tomów. Gardiner nawiązał kontakt z egipskimi władzami, aby zrealizować ten projekt, ale jesteśmy na Wschodzie, gdzie sztuka cierpliwości osiąga swoje apogeum.

 -	Ciekawią mnie zwłaszcza papirusy - wyjaśnił Mark. Widelec kanonika zawisł na chwilę w powietrzu.
 -	Jakie papirusy?
 -	Te przechowywane w grobowcu Tutanchamona.

 -	Idzie pan fałszywą drogą, panie Wilder! Carter spodziewał sieje znaleźć, ale się srogo rozczarował. Ani karteluszka!
 -	Czy Howard Carter umiał czytać hieroglify?
 -	Był samoukiem, a to największa zbrodnia w oczach profesorów uniwersyteckich! Nieustannie go szkalowano i traktowano jak ignoranta, podczas gdy on doskonale odczytywał hieroglify i równie dobrze nimi pisał. Do albumu dyrektora urzędu nawadniania* wpisał nawet w maju dziewięt-
* Chodzi o Giną Antonia Lucovicha. Ten tekst został zmieszczony przez T.G.H. Jamesa w Howard Carter: The Path to Tutankhamun, London 1992, s. 206.

nastego roku zainspirowaną starożytnym tekstem dedykację: „mocom (ka) jego domu"! Biedny Carter... Nieugięty charakter i bezkompromisowość płatały mu bardzo brzydkie figle.
 -	Tak więc jeśli chodzi o ewentualne papirusy Tutancha-mona, nie ma pan żadnych wątpliwości?
 -	Żadnych - potwierdził Drioton. - Niech pan zapomni o tej chimerze i skupi się raczej na całkiem rzeczywistych arcydziełach. Mam nadzieję, że przynajmniej pan nie wierzy w klątwę faraona. Co za absurdalna historia! Oczywiście, kiedy prasa ujawniła przerażające zaklęcia przeciw profanato-rom, wszyscy zadrżeli! Wciąż je pamiętam: „Niech zostaną unicestwieni ci, którzy bezczeszczą moje imię i mój grób, zniszczę każdego, kto przekroczy próg mojej świętej siedziby, ja, który żyję wiecznie! Skrzydła śmierci dosięgną rabusiów". Wstrząsające, prawda? Drobny szczegół: ten tekst to czysty wymysł dziennikarzy i okultystów poszukujących sensacji! Żadne z tych zdań nie figuruje w grobie lub na przedmiotach, jakie się w nim znajdowały. Ta brednia wyrządziła wielką krzywdę Carterowi. Oskarżono go, że wykorzystuje ludzką łatwowierność, aby trafić na pierwsze strony gazet.
 -	Czy niektórzy członkowie ekipy Cartera nie zginęli w dziwnych okolicznościach? - spytał Mark.
Ale gdzież tam! - zagrzmiał Drioton. - Gardiner, który studiował inskrypcje grobowe, krzepko się trzyma, co pan sam stwierdził. Doktor Derry, który dokonał autopsji mumii, też ma się całkiem nieźle! Fotograf Harry Burton, bliski współpracownik Cartera, zmarł dopiero w czterdziestym roku, w wieku sześćdziesięciu jeden lat. I mógłbym wymienić wielu innych! Proszę nie zwracać najmniejszej uwagi na te bzdury; miały na celu tylko zwiększenie poczytności prasy i zniesławiły Cartera.
-	Czy archeologom zdarza się ukrywać swoje znaleziska?
Drioton zakrztusił się. Kieliszek burgunda pozwolił mu
przełknąć kęs kaczki i złapać oddech.
-	Nie rozumiem pańskiego pytania.

 -	Załóżmy, że jakieś odkrycie jest zbyt... sensacyjne. Czy naukowiec, czując, że może wywołać zamęt, nie powinien nakazać sobie milczenia?
 -	Często w publikacjach zdarzają się poślizgi z powodów czysto technicznych - przyznał Drioton. - Ale nic ponadto. O czym konkretnie pan myśli?
 -	O papirusach Tutanchamona. Jeśli zawierają jakieś rewelacje, które mogłyby naruszyć równowagę w tym regionie, to czy najlepszym wyjściem nie było złożyć je w jakimś bezpiecznym miejscu, z dala od niedyskretnych spojrzeń?
 -	Nieprawdopodobne - ocenił kanonik. - Tym bardziej że nigdy nie istniały! Spróbujemy dwóch deserów przygotowanych przez moją matkę: kremu z karmelem i sufletu cytrynowego. Ponadto trzymam w zapasie stary armaniak dla znakomitych gości.
Dziwnie milczący ksiądz Pachomiusz smakował potrawy i trunki.
 -	Zabrałem się do studiowania archiwów Cartera - wyznał Mark. - Najpierw w Ameryce i Anglii, a teraz rozejrzę się w Egipcie. Przypuszczam, że zwłaszcza Muzeum Egipskie przechowuje liczne dokumenty.
 -	Owszem - przyznał Drioton.
 -	Czy mógłbym mieć do nich dostęp?
 -	Teoretycznie, czemu nie... Ale muzeum to muzeum, istna jaskinia Ali Baby, gdzie czasem trudno się połapać!
 -	Łatwo sobie wyobrazić ogrom pańskich różnych zadań, księże kanoniku, i nie chciałbym przeszkadzać. Tak czy inaczej, mówiąc prosto z mostu, czy zgodziłby się pan mi pomóc?
 -	Oczywiście, oczywiście... Poproszę o zezwolenie. Ale niech pan się za bardzo nie spieszy! Trzeba uzyskać zgodę różnych oficjeli, no i przede wszystkim odszukać te archiwa. Wykazując takt i cierpliwość, mamy szansę osiągnąć cel.

 -	Chciałbym prosić o jeszcze jedną przysługę. Drioton zmarszczył brwi.
 -	Pańska sława specjalisty od egipskiej kryptografii ro-

zeszła się po świecie. Czy mógłby mi pan pokazać, jak się panu udaje odczytać tekst napisany niezrozumiałym pismem?
Twarz kanonika ożywił szeroki uśmiech.
- Chwileczkę.
Wstał od stołu i szybkim krokiem udał się do swego gabinetu, skąd wrócił, niosąc fajansowego skarabeusza.
Rozkoszując się armaniakiem, odcyfrował tekst umieszczony na podstawce amuletu: życzenia szczęścia i długiego życia przeznaczone dla faraona.
39
W bibliotece księdza Pachomiusza panowała dziwna atmosfera, jaką Mark nie oddychał nigdzie indziej. Tysiące dawnych ksiąg nie były martwymi przedmiotami, lecz raczej czujnymi strażnikami, mającymi pilnować mądrości niezależnej od doczesnych wydarzeń.
-	Ta klątwa Tutanchamona to tylko zwykła brednia? - za
niepokoił się Mark.
Pachomiusz wziął z półki gruby tom poświęcony inskrypcjom hieroglificznym osiemnastej dynastii, między innymi Tutanchamona, i pokazał swemu gościowi przestrogę Ursu, wysokiego dostojnika: Ten, kto naruszy mój grób na nekropoli, będzie ezlowiekiem znienawidzonym przez światło; nie będzie mógł dostać wody na ołtarzu Ozyrysa, umrze z pragnienia w zaświatach i nie będzie mógł przekazać majątku swoim dzieciom.
-	Drioton wystrzegał się cytowania autentycznych tek
stów, takich jak ten, obawia się bowiem magicznej mocy sta
rożytnych Egipcjan i woli zaprzeczać jej istnieniu. W przy
padku Tutanchamona wszystko zaczęło się szóstego listopada
tysiąc dziewięćset dwudziestego drugiego roku, w Luksorze,
tuż przed odkryciem grobu, kiedy kobra połknęła kanarka

Cartera w jego własnym domu. Dla mieszkańców zachodniego brzegu sprawa była oczywista: duch króla, pod postacią groźnego ureusza, dawał poważne ostrzeżenie archeologowi. Złoty ptaszek z pewnością zapowiadał odkrycie grobowca wypełnionego złotem, lecz także tragedię. Byłem na miejscu, gdy Carter i lord Carnarvon przystąpili do oficjalnego otwarcia komory grobowej. Jeden z ich wrogów, inspektor Służby Starożytności, Arthur Weigall, nie miał prawa towarzyszenia im i musiał, zawiedziony, uczestniczyć w ich triumfie, siedząc na parapecie biegnącym nad ostatnim domostwem Tu-tanchamona. Kiedy Weigall ujrzał Carnarvona schodzącego po schodach, powiedział do jednego z reporterów: „Jeśli schodzi w takim nastroju, nie daję mu więcej niż sześć tygodni życia". I półtora miesiąca później Carnarvon zmarł. Mówiono, że ukąsił go komar i wywiązało się zakażenie, że zranił go jakiś ostry przedmiot, choćby strzała królewska. Tak czy inaczej w chwili jego zgonu, o godzinie pierwszej pięćdziesiąt pięć, piątego kwietnia dwudziestego trzeciego roku, w Kairze zgasły wszystkie światła i nikt nie mógł wytłumaczyć tej niesłychanej awarii. W tym samym momencie Suzi, foksterierka Carnarvona, która została w Highclere, rozpaczliwie zawyła i dołączyła do swojego pana na tamtym świecie. Po oględzinach mumii Tutanchamona, w dwudziestym piątym roku, chodziły słuchy, jakoby faraonowi i lordowi zadano identyczne rany w głowę. Twórca słynnego detektywa Sherlocka Holmesa, Conan Doyle, bez wahania postawił diagnozę, twierdząc, że to faraon pozbawił życia świętokradcę. Odtąd następowały jedne po drugich nagłe zgony odwiedzających grobowiec, zwłaszcza przyrodniego brata Carnarvona i Arthura Mace'a, jednego z najbliższych współpracowników Cartera. W Anglii wybuchła swego rodzaju panika i osoby prywatne wysyłały do British Museum egipskie przedmioty, które były ich własnością, z obawy że staną się ofiarami przekleństwa. Amerykańscy politycy, poważni i szanowani, zażądali zbadania mumii przechowywanych w muzeum, aby

stwierdzić, czy nie stanowią one zagrożenia dla zwiedzających. Co do zwiastuna nieszczęścia, Arthura Weigalla, wykończyła go „nieznana gorączka" i uznano go za dwudziestą pierwszą ofiarę Tutanchamona.
 -	Ale główny sprawca odkrycia, Carter, przeżył!
 -	Dziwnym sposobem - przypomniał ksiądz Pacho-miusz. - Dziesięć lat wyczerpującej harówki, kiedy to bez przerwy go atakowano, a nawet wyrzucano z grobowca, żadnego oficjalnego uznania, samotność, długa choroba, żadnego nowego terenu wykopaliskowego, tak jakby Carter nigdy się niczym nie wykazał.
Mark był zbity z tropu.
 -	Ta klątwa... Wierzysz w nią.
 -	Gdyby istniała, czy zrezygnowałbyś z poszukiwania papirusów?
Powaga pytania i ton, jakim zostało zadane, poruszyły Amerykanina.
 -	Strach nigdy nie przeszkadzał mi w działaniu.
 -	Istnieje szczególnie groźny demon, Salawa, wyposażony w moc przez boga Seta, który potrafi rozpętać burzę i kataklizmy. Szerzył przerażenie w Luksorze, gdy twój ojciec eksplorował grób Tutanchamona, potem przez wiele lat był uśpiony. Dzisiaj się przebudził i będzie usiłował ci przeszkodzić w wykonaniu zadania.
 -	Jak wygląda?
 -	Jak najgorszy drapieżnik-człowiek. Dopóki ma postać szakala, zadowala się strzeżeniem cmentarzysk i wypłaszaniem z nich profanów. Ale gdy przybiera kształty ludzkie, zamierza zabijać lub niszczyć.
 -	Znasz sposób, jak go pokonać?
 -	Mam nadzieję - odrzekł ksiądz Pachomiusz. - Najpierw sporządzę talizman, który będziesz musiał nosić przez cały czas. Dzięki niemu unikniesz najgorszego.
Na przekór wyrobionym przekonaniom współczesnego i rozumnego człowieka Mark czuł się nieswojo.

Starannie przyciętą trzcinką Pachomiusz nakreślił parę hieroglifów na kawałku papirusu doskonałej jakości: lustro oznaczające „życie", słup - „trwałość", kolumienkę z kapitelem w kwiaty - „rozkwit", i złożoną wpół tkaninę - „spójność". Dorysował wizerunek podwójnego lwa, „wczoraj i jutro", i uzupełnił całość modlitwą do Izydy, opiekunki Horusa--dziecka, którego szukał Set, pragnący go zgładzić.
Specjalny atrament składał się z wody różanej, szafranu i kolendry. Ksiądz zwinął papirus i długo go okadzał, po czym wręczył Markowi.
-	Przede wszystkim nie rozstawaj się z nim i niech ma cię
w swojej opiece ukryty bóg, ojciec ojców, matka matek. De
mon ciemności dostrzeże talizman i nie będzie śmiał do cie
bie podejść, w obawie, że padnie pastwą płomieni.
Amerykanin, sceptyczny, zgodził się jednak zastosować ten środek ostrożności.
 -	A gdyby Salawa był mordercą w skórze człowieka, wysługującym się ludziom, którzy nie chcą, by pojawiły się papirusy Tutanchamona?
 -	Zapewniam cię, że właśnie tak będzie się zachowywał. Dzięki magii zauważysz, gdy będzie się zbliżał. Potem musisz walczyć. I nikt nie zna wyniku tej walki.
 -	Kto nim manipuluje?
 -	Wkrótce się dowiem.
 -	Czy Drioton decyduje się mi pomóc?
 -	Uzyska dla ciebie zezwolenie na zapoznanie się z archiwami Cartera i być może znajdziesz tam cenne wskazówki. Ale nasz drogi ksiądz zajął stanowisko obronne i ma ci jeszcze wiele do powiedzenia. Znów się zobaczycie i trzeba będzie nakłonić go do zwierzeń. Pod maską poczciwości kanonik jest człowiekiem stanowczym i odważnym. I będzie bronił swego przyjaciela Faruka, bo król służy, po swojemu, sprawie egiptologii.
 -	Innymi słowy, muszę się uzbroić w cierpliwość.
-	Widziałeś Nasera? - spytał Pachomiusz obojętnym tonem.

 -	Też stanowczy typ, ale nie ma w sobie nic z poczciwca. Ten oficer jest walecznym wodzem. Według mnie nie brać go serio byłoby kardynalnym błędem.
 -	Więc Mahmud się nie mylił... Naser jest rzeczywiście tajnym wodzem rewolucji. Czego od ciebie oczekuje?
 -	Żebym zwrócił się o pomoc do CIA lub przynajmniej uzyskał jej neutralność.
 -	Nie wyobrażam sobie, jak Wolni Oficerowie mieliby pociągnąć za sobą armię i obalić Faruka. Ten słoniowaty tyran jest wciąż groźny i wydaje się, że trzyma kraj w garści.
 -	Wywiążę się z zadania i porozmawiam z Johnem -obiecał Mark. - I moja rola na tym się skończy.
 -	Miejmy nadzieję.
 -	Czy myślisz, ojcze, że Faruk przetrzymuje papirusy Tu-tanchamona?
 -	Nie mam pojęcia. Mój przyjaciel odprowadzi cię do domu.
Amerykanin wydał się skrępowany.
-	Nie musisz niczego ukrywać przed Ateją - oświadczył
ksiądz. - To kobieta godna zaufania i pokaże ci jeszcze wiele
cudownych rzeczy.
40
W Luksorze owego słonecznego i ciepłego grudnia sezon wykopalisk był w pełnym toku. Dlatego Profesor nadzorował każde stanowisko, chcąc mieć pewność, że prace idą naprzód, a badania przebiegają zgodnie z planem. Wszyscy bali się jego oceny, gdyż w każdej chwili mógł się do czegoś przyczepić, albo też ułatwić działanie ekipom. Na szczęście właśnie się pozbył nadmiernie podnieconej egiptolożki francuskiej, która zjadła wszystkie rozumy; niech się szarogęsi w Paryżu, byle nie zakłócała spokoju na zachodnim brzegu Nilu, w dawnych Tebach.

U wylotu Doliny Królów podszedł do Profesora kierownik robót. Wysoki, z ogorzałą twarzą, miał zafrasowaną minę.
 -	Mogę z panem porozmawiać, Profesorze?
 -	Słucham.
 -	Wrócił Salawa.
 -	To tylko legenda, przyjacielu.
 -	Pan dobrze wie, że nie! Ubiegłej nocy znów porwał dziecko, a my odnaleźliśmy zwłoki na drodze prowadzącej na Szczyt Zachodni, gdzie panuje bogini ciszy. Zwróciliśmy się po radę do paru szejków: wszyscy twierdzą kategorycznie, że to Salawa jest sprawcą zbrodni!
 -	Zawiadomiłeś policję?
 -	Nie warto, za bardzo się boi ściągnąć na siebie gniew demona! Podczas prac badawczych w grobie Tutanchamona Salawa nieustannie terroryzował okolicę, a później wrócił do świata ciemności. Wielu myśli, że to pan pozwolił mu się odrodzić, używając formuł magicznych Starożytnych.
 -	Przypisuje mi się zbyt wielką moc.
 -	Trzeba działać, Profesorze! Liczni robotnicy są chorzy i nie chcą już pracować na terenie wykopalisk.
 -	Czy Salawa atakuje jakąś rodzinę w szczególności?
 -	Tak, szefa ekipy Howarda Cartera.
 -	Przede wszystkim niech członkowie tej rodziny nie mówią o tym nikomu i nie wypuszczają dzieci z domu. Salawa nie cierpi plotkarzy.
 -	Pan... Pan go powstrzyma od wyrządzania szkód?
-	Prośmy Boga, by miał nas w swojej opiece, przyjacielu.
Profesor zjadł obiad z prowincjonalnymi dygnitarzami,
których zapoznawał z programem wykopalisk. Chętnie ofiarowywał tym notablom spore sumy na cele dobroczynne, starając się o podtrzymanie atmosfery życzliwości. Jeden z nich szepnął mu do ucha:
-	Ludność na zachodnim brzegu jest wzburzona historią
o duchu i znów mówi się o klątwie Tutanchamona... Natural
nie pan temu zaprzecza?

 -	Oczywiście. Radzą wam postawić kilku policjantów, żeby rozproszyć obawy.
 -	Doskonały pomysł. Nie można wypłoszyć turystów, Luksor potrzebuje dewiz.
 -	Proszę się nie martwić, ten incydent nie pociągnie za sobą żadnych skutków.
O zachodzie słońca Profesor wrócił do swego wygodnego mieszkania służbowego. Uporządkował sprawozdania, po czym odesłał służbę, zapalił papierosa i przeczytał ponownie fragmenty Księgi umarłych poświęcone Anubisowi - bogu o ciele człowieka i głowie szakala - który znał tajemnice życia pozagrobowego i ścieżki prowadzące od świata widzialnego do niewidzialnego.
Nagle w domu pogasły wszystkie światła.
A papieros spłonął od własnego żaru.
Profesor nawet nie próbował zapalić świecy, bo knot natychmiast by zaskwierczał. Usiłując przywyknąć do półmroku, zrezygnowany, postanowił czekać.
Za chwilę rozległo się pukanie do drzwi.
Głuche uderzenia, jakby żelaznego młota.
Nie warto było otwierać, gość potrafił przekraczać wszystkie progi.
Salawa przemieszczał się bezgłośnie, jakby nic nie ważył. Jednakże przybrał postać kolosa o szerokiej piersi, lecz o szczupłej i wydłużonej twarzy, przypominającej pysk szakala. Nawet w półmroku emanowała z niego dzikość.
-	A więc wróciłeś! Dlaczego się obudziłeś? - spytał Pro
fesor.
Zwłaszcza ręce Salawy robiły niesamowite wrażenie, wielkość jego palców znacznie przekraczała średnią. Chwycił krzesło i, prawie bez wysiłku, roztrzaskał je na kawałki.
-	Sytuacja jest zatem naprawdę poważna... To dusza Car
tera domaga się sprawiedliwości?
Salawa potwierdził kiwnięciem głowy.
-	Sianie postrachu na zachodnim brzegu i zabijanie dzieci

to za mało, żeby zażegnać niebezpieczeństwo - wywnioskował Profesor.
Salawa znów przytaknął.
-	To nie w Luksorze zidentyfikujemy jednego lub wielu
sprawców - stwierdził. - Czy musimy udać się do Kairu?
Salawa po raz trzeci skinął głową.
-	W porządku, zajmę się wszystkim. Wracaj do swojej
kryjówki i pojutrze zjaw się na dworcu. Pojedziemy tym sa
mym pociągiem.
Salawa się oddalił, światła znów rozbłysły.
Profesor był zaniepokojony. W Kairze zabójca, który wychynął z ciemności, stanie na obcym gruncie i może się okazać mniej operatywny. Będzie musiał przezwyciężyć niesprzyjające warunki, całkiem odmienne od warunków panujących na brzegu zmarłych. Niemniej jednak Profesor, za pomocą zaklęć zaczerpniętych ze starych ksiąg czarnoksięskich, spodziewał się jak najlepiej wykorzystać to groźne narzędzie.
W kogo będzie wymierzone, kto wskrzeszał Howarda Cartera, dlaczego usiłowano odgrzebać tak dobrze zakamuflowaną prawdę?
Profesor otworzył sejf w ścianie, gdzie przechowywał zapieczętowane najcenniejsze teczki z dokumentami dotyczącymi sprawy Tutanchamona i odkrycia papirusów, których treść powinna była na zawsze pozostać utajona.
Pieczęcie z czerwonego wosku były nienaruszone.
Ktoś pragnął je rozbić i dokończyć dzieła, szczęśliwie zamkniętego na głucho klątwą, która odwiodła Cartera od publikacji papirusów i wyjawienia światu doniosłości przesłania Tutanchamona.
Ludzkość z dnia na dzień coraz bardziej się upodlała, Bliski Wschód wkrótce stanie w ogniu, fanatyzm i głupota zapanują niepodzielnie. Nic nie powinno hamować postępu ciemności. Dzięki Salawie Profesor wyeliminuje swoich przeciwników i nikt nigdy nie naruszy pieczęci.

41
Garden City był jednym z najprzyjemniejszych miejsc w Kairze. Cudzoziemcy i zamożni Egipcjanie lubili się spotykać w tej wiktoriańskiej enklawie, z dala od niedogodności stolicy. Tutaj komfort starej Europy łączył się z czarem Orientu. Żadnych ruder czy nierównych chodników, lecz luksus w dobrym guście. Kto wiedział, że w tym miejscu, w czasach bogów, Horus stoczył z Setem straszliwą walkę, od której zależał los wszechświata? Horus nie miał zabić Seta, lecz go ujarzmić. Z okiełznania jego potęgi rodziła się dynamiczna równowaga, nieodzowna do rozwoju życia.
John usiadł naprzeciw Marka.
Kelner skwapliwie przyniósł im dwie whisky i zakąski. Mahoniowy bar nie ustępował w niczym swoim wiktoriańskim odpowiednikom w Londynie, a w dodatku był skąpany w pokrzepiającym słońcu.
 -	Rajski zakątek... Kiedy sączę tutaj aperitif, nie nudzę się, patrząc na wyspę Roda. To miasto ma w sobie coś monstrualnego, a zarazem fascynującego. Przede wszystkim nie powinno stanąć w ogniu.
 -	Widziałem się z Naserem, prawdopodobnie w jego sztabie głównym, którego nie zwęszyła policja Faruka.
 -	Co o nim myślisz?
 -	Mocny, groźny i zdecydowany człowiek. Nie boi się niczego ani nikogo i uparcie dąży do celu. Na twoim miejscu traktowałbym go bardzo poważnie.
 -	Powierzył ci jakieś zadanie?
 -	Poprosić o wsparcie CIA lub przynajmniej o neutralność.
 -	Wiesz coś konkretnego o jego planach?
 -	Nic. Jestem przekonany, że Mahmud uważa go za męża opatrznościowego, zdolnego rozpętać prawdziwą rewolucję.
 -	Dowiedziałem się ciekawych rzeczy o Naserze - wyznał John. - Po studiach prawniczych wstąpił w trzydziestym

siódmym roku na Kairską Akademię Wojskową i nawiązał długotrwałe przyjacielskie stosunki z tymi, którzy mieli utworzyć krąg Wolnych Oficerów. Rozmawiali o swoim chorym kraju, o rewolucji francuskiej i upadku monarchii, o wielkim ludowym ruchu wyzwoleńczym. Naser dużo czytał, zwłaszcza dzieła o wielkich wojownikach, takich jak Napoleon, Foch czy Churchill. Oczywiście karmił się pismami obrońców islamu i arabskiego nacjonalizmu, chcących odzyskać swoją dawną potęgę. I nawet grał tytułową rolę w Juliuszu Cezarze Szekspira! Facetowi nie brakuje ambicji, ale czy jest w stanie urzeczywistnić swoje zamiary? Prowadzi całkiem spokojne życie rodzinne. Żona Tahia, z pochodzenia Iranka, urodziła mu czworo dzieci. Nieśmiała, zahukana, okazuje mu głęboki szacunek i nigdy nie wtrąca się w jego sprawy. Nic nie wie, więc nie można nią manipulować. Ponadto Naser należy do ludzi nieprzekupnych. Pieniądze go nie interesują i zadowala się mieszkaniem służbowym w Manchiet el-Bakri, lubi jadać śniadania i obiady z rodziną, a przepada szczególnie za białym serem. Ulubiona rozrywka: kino. Nie jest to na dobrą sprawę portret zapalonego rewolucjonisty, lecz marzyciela, jakich wielu w egipskim wojsku. Prawdziwy przywódca Wolnych Oficerów to poczciwy generał Nadżib, równie mało zdolny porwać swoje oddziały i ruszyć z nimi do szturmu na pałac Faruka.
 -	Gdybyś się spotkał z Naserem, John, być może zmieniłbyś zdanie.
 -	W tym kraju, mój drogi, nie sposób utrzymać w sekrecie poufnej informacji dłużej niż parę godzin! Gdyby Naser rozporządzał prawdziwą siecią, znaczyłoby to, że ma niemal nadprzyrodzony zmysł dyskrecji. A jego ludzie byliby podzieleni na sekcje tak ściśle od siebie odseparowane, że policja Faruka nie zdołałaby ich wyśledzić. Mrzonki!
 -	Naser dużo czytał, być może inspirowali go wybitni stratedzy.
 -	Jesteśmy na Wschodzie, a tu wszyscy są gadatliwi.

-	Jeżeli Naser uświadomił sobie ten słaby punkt, mógł
podejmować jakieś kroki w ukryciu.
John zapalił cygaro.
 -	Nie wezwałby cię do siebie. Naser występuje w roli rzecznika Wolnych Oficerów i chce się zwyczajnie dowiedzieć, czy Stany Zjednoczone mogłyby go wesprzeć w walce z angielskim okupantem.
 -	A... taka jest intencja naszego kraju?
 -	Nie mam pojęcia, Mark. Przekazuję raporty moim zwierzchnikom, a prezydent decyduje, jaki kierunek nadać naszej polityce międzynarodowej.
 -	Czyż nie pragniemy pokoju i niepodległości narodów?
 -	Te dwie rzeczy nie zawsze dadzą się pogodzić.
 -	W każdym razie moja misja jest skończona. Teraz CIA musi przejąć pałeczkę.
Mark wstał.
 -	Zostań, proszę, i wypijmy jeszcze jedną whisky.
 -	Przykro mi, mam spotkanie.
 -	Nalegam, Mark. Musimy jeszcze porozmawiać.
 -	Dobrze, ale streszczaj się.
Adwokat znów usiadł. John zaciągnął się cygarem.
 -	Genialny z ciebie facet, Mark, i musisz zrozumieć, że masz do odegrania niebagatelną rolę. Skoro Naser cię przyjął, znaczy to, że darzy cię odrobiną zaufania. Jesteś więc niezbędnym ogniwem.
 -	Powtarzam ci, John: dla mnie to sprawa zakończona.
 -	No, Mark, nie wpadaj w patos! CIA zapewnia ochronę twojemu przyjacielowi Dutsy'emu i jego rodzinie, pamiętaj o tym.
 -	Szantaż?
 -	Wymiana uprzejmości. Ty pomagasz nam, my pomagamy tobie.
 -	Uprzedzę Dutsy'ego, on zaalarmuje władze i nie będzie potrzebował CIA. Zapomnij o nim i zapomnij o mnie. Żegnaj, John.

-	A ty zapomnisz o Atei?
Adwokat zbladł.
 -	Przykro mi, stary, ale potrzebuję jeszcze twoich usług i nie będę przebierał w środkach, żeby z nich skorzystać. Albo będziesz ze mną współpracował, albo na tę cudowną młodą kobietę, do której chyba jesteś bardzo przywiązany, spadnie jakieś nieszczęście.
 -	Ty łajdaku!
 -	Nie denerwuj się, to ci nie przystoi. Tutaj toczy się decydująca rozgrywka, a ty jesteś pierwszorzędnym graczem. Albo Naser jest utopistą i twoja rola szybko się skończy, albo ma przed sobą przyszłość i twoje kontakty z nim pozwolą nam rozejrzeć się w sytuacji i zainstalować w regionie. Wtedy zostaniesz swego rodzaju bohaterem i ułatwi ci to karierę polityczną.
 -	Jeśli tkniesz Ateję, ja...
 -	Uspokój się, ja tylko wykonuję swój zawód. Jeśli zniknę, zastąpi mnie ktoś inny. Ktoś, kto nie będzie twoim przyjacielem i będzie tobą kręcił, jak zechce.
 -	Śmiesz mówić o przyjaźni!
 -	Cenię cię, Mark. A to, o co proszę, to przecież nic przerażającego: żebyś służył za łącznika między Naserem a CIA. W takim wypadku będziesz działał w interesie Stanów Zjednoczonych i Egiptu. Gdy tylko ustalimy wytyczne postępowania, wypadniesz z gry. Zastąpią cię profesjonaliści, a ty będziesz sobie gruchać ze swoją piękną Egipcjanką.
42
Ateja i Mark kochali się z zapałem nastolatków, a potem długo milczeli, wpatrując się w słońce zachodzące nad Kairem.
On pokazał jej talizman sporządzony przez księdza Pacho-miusza.
- Uzdrowił wiele ludzi napadniętych przez demony - wy-

jaśniła Ateja. - Pachomiusz to jedna z nielicznych osób znających jeszcze zaklęcia ochronne. Dzięki temu talizmanowi będziesz bezpieczny.
 -	On sam nie jest tego pewien - zaoponował Mark. -Obawia się wyjątkowo zaciętej walki.
 -	Kontynuując dzieło swego ojca i poszukując papirusów Tutanchamona, trafiasz na wielu wrogów, widzialnych i niewidzialnych. Ale teraz jesteśmy razem.
 -	Mam wrażenie, że znamy się od zawsze, Atejo, i że musieliśmy odbyć długą drogę, by się połączyć. To ogromne szczęście zawdzięczam Egiptowi i listowi księdza Pachomiusza.
Pogłaskał ją czule po włosach, a ona przytuliła się do niego.
 -	Przyznam się, że jestem zdezorientowany - podjął Mark. - Naser usiłuje mną manipulować, John na mnie naciska i zastanawiam się, czy Mahmud jest szczery.
 -	Nie powinieneś tracić z oczu głównego celu: odnalezienia papirusów Tutanchamona.
 -	Chcąc go osiągnąć, trzeba z pewnością bliżej poznać Faruka... A ten typ wydaje się groźny.
Zadzwonił telefon.
Odebrała go Ateja, wysłuchała bez słowa i odłożyła słuchawkę.
-	To był nasz koptyjski rezydent w Mena House, gdzie
oficjalnie mieszkasz. Dostałeś wiadomość od Antonia Pul le
go, który cię zaprasza na drinka do baru w Shepheardzie, ju
tro o szóstej wieczorem. Jeśli zapyta cię o twój nowy adres,
podaj mu go, zaznaczając, że to lokum wydaje ci się dogod
niejsze do pracy i kontaktów biznesowych.
Wybudowany w 1841 roku przez pewnego zakochanego w Kairze Anglika i przerobiony około pięćdziesięciu lat później z myślą o większym komforcie, hotel Shepheard, na zachodnim brzegu Nilu, znajdował się w miejscu dawnego pałacu Bonapartego, zdobywcy Egiptu. Kraj ten mógł stać się francuski, gdyby waleczny generał nie wziął nóg za pas, po-

zwalając, by jego podwładni ponosili skutki klęski, z której umiała skorzystać Anglia. Za jedną z ocalałych sykomor ukrył się fanatyk, który, mordując Klebera, położył kres marzeniom uczonych i wojskowych uczestniczących we francuskiej ekspedycji do Egiptu.
Rwetes dawno ucichł i słynny taras Shephearda był miejscem, gdzie obowiązkowo bywały wszystkie egipskie i zagraniczne osobistości. Zamożni turyści przychodzili tam, by orzeźwić się po zwiedzaniu, a członkowie wyższych sfer - by pogawędzić, obserwując nieustanny spektakl ulicy, pełnej dorożek i handlarzy pamiątek. Renomowany hotel zachował wspomnienie o znakomitych gościach, takich jak Winston Churchill, i pozostawał jednym z najdoskonalszych wytworów triumfującej Anglii. Herbatka w Shepheardzie należała do najważniejszych punktów w programie zwiedzania kraju.
Uprzejmy i uśmiechnięty Antonio Pulli wydawał się jednak zdenerwowany.
-	Miło mi znów pana widzieć, panie Wilder. Trochę za póź
no na herbatę... Może napiłby się pan whisky z wodą sodową?
Atletyczny kelner w białej galabii przewiązanej długim czerwonym pasem pospieszył spełnić życzenie prawej ręki króla Faruka.
 -	Zdaje się, że nie rezyduje pan już w Mena House?
 -	Mam tam do dyspozycji pokój - odparł adwokat - ale wynająłem mieszkanie na Zamalku. Łatwiej mi tam urządzać spotkania.
 -	Rzeczywiście, to bardzo przyjemna dzielnica. Tak więc zainteresowała pana propozycja Jego Królewskiej Mości?
 -	Bardzo lubię Egipt i staram się lepiej go poznać. Amerykańscy inwestorzy nie powinni się rozczarować.
 -	Doskonale, doskonale... Mam nadzieję, że nie daje pan posłuchu nieuzasadnionym zarzutom stawianym Jego Wysokości. Król jest całkowicie świadomy ubóstwa, jakie dotyka część jego ludu, i przedsięwziął liczne kroki, zakładając szpitale i szkoły, nie mówiąc już o uniwersytecie. Dzięki niemu

mamy ubezpieczenia społeczne, a państwo pomaga najbiedniejszym. Faruk bez wahania sięga do własnej kiesy, finansując na przykład zwalczanie much wywołujących jaglicę, tę straszliwą chorobę oczu. Czy wie pan, że latał nad wioskami samolotem i zrzucał tysiące piłeczek pingpongowych, które dzieci wymieniały na cukierki? Czasem, przyznaję, król jest trochę kawalarzem! Kiedyś, wypuściwszy przepiórki na pałacowe salony, strzelał do tych ptaków i zbił wiele szyb. A ogrodnicy bali się, że ich opryska wężem do podlewania! Sztubackie psikusy, całkiem zrozumiałe dla kogoś, kto zna ciężar odpowiedzialności, jaki spoczywa na monarsze.
Mark zastanawiał się, dlaczego Pulli zaszczyca go tymi zwierzeniami. Niewątpliwie chodziło mu o jakąś delikatną przysługę.
 -	Jego Królewska Mość - podjął osobisty sekretarz Faru-ka ma jedną drobną przywarę nieco bardziej... kłopotliwą. Chociaż może sobie zafundować wszystko, czego zapragnie, ma przykrą skłonność do podkradania, wszędzie, gdzie przebywa, różnych przedmiotów, nawet niewielkiej wartości. Może to być po prostu talerz lub szlafrok kąpielowy.
 -	Jego Królewska Mość jest kleptomanem - uznał Mark.
 -	W pewnym sensie... Przeważnie odnotowuję te drobne kradzieże i wypłacam odszkodowanie właścicielom, żeby nie rozgłaszali tych incydentów. Niestety, właśnie zmagam się z uparciuchem, który chce złożyć skargę i powiadomić prasę. W obecnej sytuacji byłoby to bardzo, bardzo niewskazane. Wszystko, co naraziłoby na szwank reputację króla, byłoby niekorzystne dla Egiptu. Dlatego też zastanawiałem się, czy dzięki swoim umiejętnościom negocjacyjnym nie mógłby pan wybawić nas z tarapatów.
Mark pociągnął łyk whisky.
 -	Czemu nie, panie Pulli. Ale pod jednym warunkiem...
 -	Jakim?
 -	Przypuszczam, że słyszał pan o brytyjskim archeologu Howardzie Carterze?

 -	Najsławniejszym z egiptologów! Cały świat pasjonował się odkryciem grobu Tutanchamona.
 -	Czy król Faruk spotkał się z Carterem?
Wydawało się, że Antonio Pulli przywołuje wspomnienia.
 -	Tak, spotkał się.
 -	Jego Królewska Mość interesował się egipskimi starożytnościami. Orientuje się pan, czy jakieś przedmioty dostały się w jego posiadanie?
 -	A priori - stwierdził Pulli - to zupełnie niemożliwe.
 -	Są rzeczy niemożliwe dla króla Faruka?
 -	Tylko jeden człowiek mógłby panu udzielić formalnej odpowiedzi i z nim powinien się pan skonsultować: kanonik Etienne Drioton.
 -	Znów się z nim zobaczę, ale chciałbym, by był bardziej elokwentny. Dyskretna interwencja z pana strony skłoniłaby go do wyznania mi prawdy.
 -	Drioton jest człowiekiem uczciwym, wiernym przyjacielem Jego Królewskiej Mości i...
 -	Pan wierzy w moje kompetencje, a ja w pańskie.
 -	Godzi się pan załatwić tę drobną sprawę, o której panu przed chwilą mówiłem?
 -	Pod warunkiem, że zachęcony przez pana Drioton przerwie milczenie.
 -	Dobiliśmy targu.
 -	Proszę przesłać dokumenty na mój adres na Zamalku, znany panu, prawda?
Antonio Pulli zadowolił się lekkim uśmieszkiem.
43
Ateja zabrała Marka do księdza Pachomiusza, który chciał go pilnie zobaczyć. Erudyta studiował papirus z epoki ptole-mejskiej. Magiczne formuły tego papirusu odstraszały węże, skorpiony i nocne demony. Starożytni Egipcjanie przywiązy-

wali wielką wagę do ochrony snu, niebezpiecznego okresu, kiedy to śpiący przemierza świat podziemny, zanim odrodzi się wraz z porannym słońcem.
-	Dostałem od kanonika Driotona list przeznaczony dla
ciebie - oświadczył ksiądz. - Administracja Muzeum Egip
skiego upoważnia cię do zapoznania się z archiwami Howar
da Cartera. Oto dwa pisma polecające. Jedno po francusku,
drugie po arabsku. Asystent kustosza będzie czekał na ciebie
jutro rano, o szóstej. Tylko się nie spóźnij.
Tak więc Drioton dotrzymał warunków umowy. Prawdopodobnie Carter wspomniał o papirusach i wystarczyło prze-wertować od dawna zapomniane papiery.
 -	Ale to ma swoją cenę - oznajmił Mark. - Trzeba powstrzymać pewnego malkontenta przed oskarżeniem króla Faruka o kradzież.
 -	Dziecinna igraszka dla adwokata o twojej renomie! Król będzie ci wdzięczny, Pulli będzie cię wychwalał pod niebiosa. Mocne plecy w tych trudnych czasach.
 -	Czy wiedziałeś, ojcze, o istnieniu tych archiwów?
 -	Aż do naszej kolacji z kanonikiem sądziłem, że bezpowrotnie zaginęły. Muzeum Egipskie to czasem jaskinia, gdzie znikają bez śladu różne cenne znaleziska.
 -	Czy jesteś pewien szczerości Mahmuda?
 -	Kto może mieć pełne zaufanie do podwójnego agenta? Jednakże kocha on swój kraj i chce go ustrzec przed krwawą rewolucją. Ponieważ Anglicy nie chcą go wysłuchać, a wszelka bezpośrednia akcja skazałaby go na śmierć, musi skorzystać z twoich usług. Jeśli Ameryka zdoła powstrzymać Egipt przed pogrążeniem się w chaosie, dokonacie razem, on i ty, pożytecznego dzieła.
Ateja i Mark spędzili upojną noc, ale przebudzenie, o piątej rano, było trudne. Wiatr na początku stycznia był mroźny i Mark wolałby dłużej napawać się ciepłem ciała zakochanej kobiety.

Podała mu bardzo mocną kawę, zgodziła się na wspólny prysznic, potem upomniała go, żeby się nie guzdrał.
Na Wschodzie czas nie istniał, chyba że dla pedantycznego biurokraty, przekonanego o swojej wyższości, zwłaszcza w chwili gdy przyjmował petenta, w dodatku cudzoziemca.
O piątej pięćdziesiąt pięć Mark stawił się w siedzibie służb administracyjnych. Punktualnie o szóstej wprowadzono go do gabinetu wąsacza o niskim czole, najwyraźniej bardzo zajętego przeglądaniem stosu teczek. Oschłym gestem zaprosił swego gościa do zajęcia miejsca. Bez przerwy chodzili tam i z powrotem urzędnicy.
Po mniej więcej dwudziestu minutach wąsacz podniósł głowę.
 -	Czego pan sobie życzy? - zapytał.
 -	Dziękuję, że zechciał mnie pan przyjąć. Kanonik Drio-ton dał mi dwa listy polecające.
Adwokat wręczył je wąsaczowi, a ten uważnie je przeczytał.
 -	To będzie trudne, bardzo trudne, a nawet niemożliwe.
 -	Nie spieszy mi się.
 -	Chodzi o trudności techniczne nie do przezwyciężenia. To dla pana całkiem niepotrzebna strata czasu.
 -	Czy będzie pan tak uprzejmy i odda mi listy polecające od kanonika?
Zadowolony, że wygrał spór, wąsacz spełnił prośbę. Mark wstał.
-	Idę do pałacu - oznajmił. - Mam honor pracować dla
Jego Królewskiej Mości i poinformuję go, jak mnie tu potrak
towano.
Wąsacz wpił się palcami w oparcie fotela.
 -	Proszę usiąść!
 -	Przykro mi. Teraz mnie się spieszy.
 -	Nie, nie! Proszę nie odchodzić! Zaprowadzę pana do kierownika archiwum, który postara się rozwiązać pańskie problemy. Proszę ze mną, panie Wilder.
Archiwista   zajmował   biuro   zawalone   papierzyskąmi

i teczkami. Wąsacz zwrócił się do niego po arabsku i, sądząc po tonie, pouczył go, jak ma postąpić.
-	Mam nadzieję, że pańskie badania będą owocne, panie
Wilder - podsumował uprzejmie i z uśmiechem. - Proszę mi
wybaczyć, mam inne ważne spotkania.
Kanciasta twarz, głęboko osadzone oczy i cienkie wargi -archiwista nie wydawał się zachwycony.
 -	Mogę zobaczyć pańskie listy polecające?
 -	Proszę bardzo. Specjalista przeczytał je powoli.
Przyniesiono mu kawę, polecił poczęstować nią gościa. Potem weszli kolejno: urzędnik proszący o wskazówki, przyjaciel - na krótką pogawędkę, jakiś kuzyn zabiegający o pomoc finansową i inny biurokrata - po gumki i ołówki. Rozpoczęły się bezładne dyskusje i opróżniono wiele filiżaneczek kawy.
Nie tracąc spokoju, Mark czekał, aż archiwista raczy zająć się jego sprawą.
 -	Dlaczego chciałby pan zapoznać się z archiwami Howarda Cartera? - spytał wreszcie.
 -	Prywatne badania.
 -	To są stare papiery bez żadnej wartości.
 -	Nigdy nie wiadomo.
 -	Może pan zaufać mojemu doświadczeniu, panie Wilder.
-	Nie wątpię, wolałbym jednak sam je przejrzeć.
Zirytowany archiwista wezwał swego zastępcę i polecił mu
zaprowadzić gościa do sali, gdzie stało pełno szafek z przegródkami; niektóre się wręcz rozpadały. Pośrodku - stół i krzesła. Poproszono Marka, aby usiadł, i znów podano mu kawę.
Przeprowadziwszy poszukiwania nieco opieszale, zastępca położył na stole jakieś dokumenty w opłakanym stanie. Był to notatnik z wykopalisk Howarda Cartera i różne zapiski. Te relikwie zasługiwałyby na lepszy los, ale adwokat myślał tylko o przerzuceniu tych stron, które być może skierują go na trop papirusów Tutanchamona.

Mark nie zauważał, że upływają godziny, i nikt nie śmiał mu przeszkadzać.
Niestety! Żadnego rezultatu i nawet najmniejszej wskazówki.
Oczywiście, Drioton znał te archiwa i wiedział, że nie zawierają niczego, co wiąże się z papirusami. Dlatego pozwolił Amerykaninowi do nich zajrzeć.
Odkąd Pulli udzielił mu bliższych wyjaśnień, sytuacja się zmieniła. Drioton z pewnością posiadał ważne informacje, a Mark był zdecydowany wyciągnąć je od niego.
44
Mark Wilder długo konferował przez telefon ze swym przyjacielem i prawą ręką, Dutsym Malone'em, by rozpatrzyć bieżące sprawy i poprosić go o wydelegowanie eksperta zdolnego rozwiązać drobne problemy króla Faruka. Dutsy dość dobrze sobie radził, a decyzje szefa pozwolą mu posunąć się naprzód. Ale ten przedłużony pobyt w Egipcie wcale mu się nie podobał i miał nadzieję, że Mark niebawem wróci do Nowego Jorku. Adwokat wymijająco obiecał mu dołożyć starań.
Spędził parę cudownych godzin z Ateją, po czym spotkał się z księdzem Pachomiuszem, zajętym tłumaczeniem magicznego papirusu z czasów dwudziestej szóstej dynastii, pochodzącego z miasta Sais, siedziby słynnej akademii medycznej.
 -	Masz przy sobie talizman?
 -	Nie rozstaję się z nim - odparł Mark.
 -	Niebezpieczeństwo się zbliża, a ja nie wiem, jaką formę przybierze. Właśnie dlatego muszę przedsięwziąć nowe środki ostrożności.
 -	Drioton ze mnie zakpił. W archiwach Howarda Cartera

nie ma żadnej wzmianki o papirusach Tutanchamona, i on o tym doskonale wiedział. Ale w końcu zdradzi mi swoją tajemnicę.
 -	Na weekend - oznajmił Pachom i usz - kanonik udaje się do swojego domku w Sakkarze, najczęściej sam, aby pomedytować i odetchnąć po wyczerpującym tygodniu. Będziecie tam mogli spokojnie porozmawiać i może wyjawi ci prawdę. Zająłeś się sprawą Faruka?
 -	Wkrótce będę miał pozytywną odpowiedź.
 -	Nasz król doznał sromotnej porażki, co wprawia go w zły humor. Poprosił zespół genealogów o potwierdzenie jego pokrewieństwa z Mahometem, tak aby przedstawić się swemu narodowi i światu arabskiemu jako swego rodzaju papież islamu. Ale Bracia Muzułmanie przejrzeli jego wybieg. W ich oczach Faruk jest wciąż skorumpowanym ciemiężycie-lem i nie może uchodzić za mistrza duchowego. Mało tego: w strefie kanału mnożą się incydenty i są coraz poważniejsze. Angielscy żołnierze strzelali do konduktu pogrzebowego zmierzającego na cmentarz, w przekonaniu, że to manifestacja terrorystyczna. Partyzanci natychmiast wzięli odwet: ich oddział wysadził w powietrze skład broni, zabijając z dziesięciu strażników. Anglicy mają zszarpane nerwy. Nieustannie ich nękając, niepodległościowcy powinni się liczyć z bardzo gwałtowną reakcją.
 -	Nasera by to nie ucieszyło?
 -	Jego nazwiska nadal się nie wymienia - zauważył Pa-chomiusz - i nie jestem pewien, czy te zamieszki są pod kontrolą Wolnych Oficerów. Nie ukrywam przed tobą, Mark: sytuacja staje się wybuchowa.
 -	W takim razie muszę jak najszybciej widzieć się z Drio-tonem.
Dzięki świetnym rezultatom uzyskanym przez Dutsy'ego Malone'a Mark mógł podążyć do pałacu Abdin, zanim zajrzał w duszę kanonika. Mistrz ceremonii skierował go do ga-

binetu Antonia Pullego, który odprawił paru interesantów, aby porozmawiać z adwokatem w cztery oczy.
 -	Mam dobre nowiny - oznajmił Mark.
 -	Sprawia mi pan przyjemność! Czyżby udało się panu załatwić naszą małą sprawę?
 -	Nie będzie procesu ani skandalu. Oczywiście, eksoskar-życiele dostaną odszkodowanie.
-	Oczywiście! Czy będzie pan uprzejmy podać mi kwotę?
Mark wręczył Pullemu zwykłą kartkę papieru. Przy na
zwiskach - liczby.
 -	Całkiem rozsądne — ocenił zaufany Faruka. - Niezwłocznie się tym zajmę. Jego Królewska Mość będzie bardzo zadowolony i bez wahania powierzy panu poważne sprawy. Pańska ekspertyza pomoże nam powziąć właściwe decyzje.
 -	Krążą pogłoski, jakoby w strefie kanału doszło do starć.
 -	Młodzi narwańcy prowokują angielskich żołnierzy -przyznał Pulli. - Samobójcze zachowanie! Ci durnie skręcą sobie kark i spowodują rozruchy, z których nic dobrego nie wyniknie. Ale niech się pan nie martwi: król całkowicie panuje nad sytuacją i porządek publiczny będzie bezwzględnie zachowany. Może pan śmiało polecić egipski rynek amerykańskim inwestorom; będą zachwyceni.
Ktoś parokrotnie zapukał do drzwi gabinetu.
-	Proszę wejść - polecił Pulli, zdziwiony tą natarczywo
ścią.
Ukazał się szef intendentów, bardzo podniecony.
 -	Pulli bej, Pulli bej... - bełkotał. - Musi pan natychmiast przyjść, natychmiast! To... Ja... Jak to powiedzieć... Proszę, niech pan przyjdzie!
 -	Przepraszam - powiedział szara eminencja do Marka. -Niech pan chwilę poczeka, zaraz wrócę.
W kuluarach pałacu służba biegała na wszystkie strony. Słychać było krzyki, połajanki, śmiech, płacz. Mark usiłował zachować spokój. Skąd ta wrzawa? Rozruchy, napad na pałac królewski...

Nie, niemożliwe! Jakie wydarzenie mogło do tego stopnia zakłócić aksamitny ład tego miejsca, gdzie oddawano kult Farukowi?
Antonio Pulli znów się pojawił.
- Królowi urodził się syn - zawołał - miesiąc przed terminem! Matka i dziecko są w świetnej formie. Jego Królewska Mość ma następcę imieniem Ahmed Fuad, więc ciągłość dynastii jest zapewniona. Z tą chwilą wszyscy kontestatorzy zamkną usta. Przyszły władca waży ponad trzy kilo i wydaje się już bardzo silny! Nie wyobraża pan sobie, jaka radość zapanuje w Kairze.
Antonio Pulli się nie mylił. Owego 16 stycznia 1952 roku oficjalnie ogłoszono, że królowa Nariman wydała na świat księcia Górnego Nilu Ahmeda Fuada, dziedzica korony rodu liczącego sto pięćdziesiąt lat. Sto strzałów armatnich powitało początek nowej ery, w której władza Faruka zostanie utwierdzona, Egipt połączy się unią z Sudanem, a wierny su-werenowi i jego następcy naród będzie się szczęśliwie rozwijał.
Już setki kairczyków gromadziły się pod oknami pałacu Abdin, który otaczała królewska gwardia w odświętnych mundurach. Tarbusze lśniły w słońcu, broń nikomu nic zagrażała.
Ludność, w siódmym niebie, zasypywała kwiatami główne arterie stolicy i całymi godzinami rozbrzmiewały pieśni pochwalne dla króla, królowej i następcy tronu. Uszczęśliwiony Faruk kazał położyć materac przy kołysce, aby nie stracić ani minuty z pierwszych godzin życia od tak dawna oczekiwanego syna.
Czy to doniosłe wydarzenie nie rozładuje wszelkich napięć? Ci, co zwątpili w Faruka, uwierzą w lepszą przyszłość, w księcia Górnego Nilu i w rychły dobrobyt w Egipcie.
Mark wyszedł z pałacu.
Powrót pokoju kładł kres jego stosunkom z Johnem, człowiekiem CIA, i z Mahmudem, podwójnym agentem. Odtąd

poświęci się już wyłącznie poszukiwaniom papirusów Tutan-chamona. A rozstrzygającym etapem będzie wyznanie kanonika Driotona.
45
Sakkara była osobnym światem. Z dala od kairskiego zgiełku obszerna nekropola antycznego Memfis, z górującą nad nią piramidą schodkową faraona Dżesera, była podporządkowana pustyni, ciszy i wieczności.
Na rozkaz Antonia Pullego pałacowy samochód podwiózł Marka do weekendowego domu kanonika Driotona.
Witając Amerykanina, miał twarz mniej jowialną niż zwykle.
 -	Ma pan szerokie wpływy, panie Wilder.
 -	Po bezowocnej kwerendzie w archiwach Cartera pragnę poznać prawdę. Całą prawdę.
 -	Jego Królewska Mość pragnie dać panu satysfakcję. Proszę wejść.
Domostwo było niezwykle skromne, ale panował w nim spokój sprzyjający zwierzeniom. Kanonik napełnił dwa kieliszki aromatycznym burgundem i usiadł w fotelu datującym się z początku wieku, jeszcze w niezłym stanie. Mark wolał stać.
 -	To długa historia, w którą zamieszani są najwyżsi przywódcy kraju - zaczął Drioton. - Obiecuje pan trzymać język za zębami?
 -	Obiecuję.
 -	W styczniu tysiąc dziewięćset dwudziestego piątego roku Howard Carter spotkał się z Fuadem I, ojcem Faruka. Rozmowa była serdeczna i ten kontakt na najwyższym państwowym szczeblu nie okazał się bezużyteczny. Trzydziestego pierwszego grudnia dwudziestego siódmego roku król Fuad udał się do Luksoru, zwiedził grobowiec Tutanchamona

i podziwiał znaleziska Cartera. Był wyraźnie zadowolony z wyników. W hołdzie, z naruszeniem ustawy o starożytnościach, monarcha otrzymał wspaniały klejnot pochodzący ze skarbu Tutanchamona. Zdobił go wizerunek faraona na rydwanie.
 -	Kto mu go podarował? - spytał Mark.
 -	Prawdopodobnie lord Carnarvon, ale nie jestem pewien. Po śmierci Fuada I, dwudziestego ósmego kwietnia trzydziestego szóstego roku, Faruk stał się bezprawnie właścicielem tego arcydziełka. W tym samym roku spotkał Cartera w Dolinie Królów*. Kariera odkrywcy dobiegała końca, uświadomił jednak nowemu władcy Egiptu wagę odsłoniętych cudów.
 -	Czy ma pan również na myśli duchowe przesłanie Tutanchamona?
 -	Nie cenię bajdurzenia adeptów ezoteryzmu - przypomniał Drioton.
 -	Ale jest pan przekonany, że starożytni Egipcjanie wierzyli w jedynego Boga i że mędrcy ukrywali swoje nauki pod postacią symboli. Nikt temu nie zaprzeczy, oglądając złote kaplice Tutanchamona. Że nie wspomnę o papirusach.
 -	Po śmierci Howarda Cartera jego siostrzenica, Phyllis Walker, sporządziła inwentarz jego dobytku. Znalazła drobne przedmioty z fajansu i złota, wyobrażające zwierzęta, i zdołała rozpoznać królewski kartusz wskazujący na ich pochodzenie: grób Tutanchamona. Carter chciał je zapisać w spadku siostrzenicy, która się nim tak troskliwie opiekowała przez ostatnie miesiące. Ale Phyllis Walker przeraziła myśl, że takie skarby staną się jej własnością. Z jej punktu widzenia powinny były wrócić do Egiptu, toteż poprosiła wykonawcę testamentu swego wuja, aby podjął się tego nadzwyczaj delikatnego zadania. Należało zachować jak największą dyskrecję, aby Howarda Cartera nie oskarżono o kradzież i by nie
* Co do wszelkich informacji podanych w tym rozdziale, por. T.G.H. James, Howard Carter: The Path to Tutankhamun, s. 407 i 408 oraz zdjęcie 36.

ucierpiało jego dobre imię. Wysłać te przedmioty do Muzeum Egipskiego? Niemożliwe. Carter miał tam zbyt wielu wrogów, którzy wywołaliby skandal. Brano pod uwagę pocztę dyplomatyczną, ale sprzeciwiło się temu Foreign Office, obawiając się przecieków. A wielki przyjaciel Cartera, Harry Burton, który próbował znaleźć jakieś sensowne rozwiązanie, zmarł w czterdziestym roku. W marcu bezradna Phyllis Walker postanowiła napisać do mnie list. Ofiarowywała mi po prostu wszystkie przedmioty pochodzące z grobowca Tutan-chamona, które były jeszcze w jej posiadaniu.
Tym razem - pomyślał Mark - kanonik niczego przede mną nie ukrywa i zbliżamy się do celu.
Drioton pociągnął łyk burgunda. Najwyraźniej przywoływanie tych faktów poruszało go do głębi.
 -	W ten sposób powierzono mi tajemnicę, która mocno mi ciążyła - wyznał. - Pod koniec kwietnia odpisałem Phyllis Walker, dziękując jej za hojność i zapewniając, że ten dar nie powinien nadszarpnąć reputacji Cartera ani wywołać kampanii prasowej. I miałem tylko jedno wyjście, jeśli chciałem uniknąć tego nieszczęścia: poprosić króla Faruka o przyjęcie tego skarbu. Ponieważ król się zgodził, nikt nie mógł zaprotestować. Opieczętowane przedmioty przekazano konsulatowi egipskiemu w Londynie, a ten wysłał je samolotem. Król zaś osobiście podarował je Muzeum Egipskiemu.
 -	Czy Faruk oddał wszystkie skarby Tutanchamona znajdujące się w jego posiadaniu? - zapytał Mark.
Drioton wydał się zażenowany.
 -	To wkrótce nastąpi.
 -	Włącznie z papirusami?
Rysy twarzy kanonika zaostrzyły się.
 -	Nie było żadnego papirusu.
 -	Przysięga pan na honor?
 -	Tak! Jednakże...
 -	Jednakże?
 -	Istnieje inny rozdział tej historii, jeszcze mniej znany -

rzekł kanonik. - Lekarz mający zbadać mumię Tutancha-mona, doktor Derry, zachował się jak prawdziwy rzeźnik. Egiptolodzy wcale nie chcą ujawnić tej masakry*. I nie był to koniec cierpień tych nieszczęsnych zwłok. Podczas drugiej wojny światowej, korzystając z braku nadzoru w Dolinie Królów, rabusie przenieśli je i mocno uszkodzili**. Na pewno spodziewali się zagarnąć klejnoty.
 -	Klejnoty czy słynne papirusy?
 -	Nie wiem, panie Wilder. Być może poinformuje pana jeden z członków tej ponurej ekspedycji. Całe jego mienie zostało zasekwestrowane przez Faruka w czterdziestym ósmym roku, ale ten osobnik zdołał przeżyć i dorobił się sporego majątku.
 -	Czy nadal mieszka w Kairze?
 -	Owszem.
 -	Jak się nazywa, gdzie mogę go znaleźć?
 -	Nazwijmy go Durand. Postaram się z nim skontaktować i umówić pana na spotkanie, ale niczego nie obiecuję. Jeśli ma u siebie przedmioty należące niegdyś do Tutanchamona, nabierze wody w usta.
 -	Myślę, że wręcz przeciwnie, pod warunkiem, że moja oferta finansowa będzie zadowalająca. A taka będzie.
46
Osiemnastego stycznia 1952 roku Koptowie obchodzili Święto Trzech Króli. Po ablucjach w przeddzień wieczorem, polegających na kąpieli mężczyzn w Nilu, do którego wlewano wodę święconą, wierni recytowali modlitwy. Ateja, modląc
* Trzeba było poczekać na wynik badań doktora M. Bucaille'a, który wyjawił straszną prawdę. Zob. zwłaszcza A propos de la momie de Toutdnkhumon, „La revue administrative" 44, nr 243, 1988, s. 250-254 i KMT, Spring 1992, s. 58-67. ** Zob. KMT, 18/1, 2007, s. 56.

się, trzymała w ręku antyczny różaniec, liczący czterdzieści jeden paciorków, a Mark przeżywał wraz z nią ten rytualny moment, nie odrywając od niej wzroku.
Kiedy ksiądz pokropił zgromadzonych wodą święconą, Amerykanin pomyślał o wspaniałym ślubie, jaki zafunduje swej przyszłej małżonce. Dutsy Malone urządzi wesele, które uczestnicy będą długo pamiętać. Tymczasem on sam niecierpliwie oczekiwał spotkania z tajemniczym Durandem. Według księdza Pachomiusza, należycie poinformowanego o rewelacjach Driotona, była nadzieja, że papirusy Tutancha-mona są w posiadaniu tego grabieżcy grobów. Niewątpliwie przekupny, zażąda za nie fortunę.
Ksiądz nie zidentyfikował jeszcze wroga, który wyłonił się z ciemności, ale wiedział, że coraz bardziej się zbliża, i codziennie dokonywał licznych operacji magicznych, aby otoczyć Marka barierą ochronną. Czy będzie ona skuteczna, jeśli wziąć pod uwagę wysokość stawki i krwiożerczość przeciwnika?
Po zakończeniu ceremonii Ateja bardzo mocno ścisnęła dłoń Marka.
- Mamy prawo pofolgować łakomstwu - orzekła. - Zabieram cię do Groppiego.
Groppi, herbaciarnia i cukiernia jakich mało, jedno z wyjątkowych miejsc w Kairze! Achilles odziedziczył ją w spadku po swoim ojcu Giacomo, Szwajcarze rodem z Lugano, który stał się producentem czekolady dla elity. Otwarty w 1925 roku słynny sklepik przy rondzie Sulejmana Paszy sprzedawał niezrównane lody i ciastka. Od morocca do hrabiny Marie poprzez niespodziankę neapolitańską mrożone kremy Groppiego przyciągały kairskie wyższe sfery. A mistrz skrupulatnie kontrolował swoje produkty, przebywając we własnym rozległym gospodarstwie rolnym w pobliżu stolicy. Można było nawet zwiedzać jego mleczarnię i supernowoczesne laboratorium.
Racząc się smakołykami, Ateja i Mark wzrokiem wyzna-

wali sobie miłość. Napawali się każdą sekundą tej cudownej komunii, tak jakby to ogromne szczęście mogło się za chwilę rozwiać.
Po wyjściu obojga z herbaciarni do pary podszedł młody czyścibut.
 -	Trzy mandarynki za dolara. Mark stanął jak wryty.
 -	Mam czekać tutaj czy iść za tobą?
 -	Idź za mną. Wtrąciła się Ateja.
 -	Mark...
 -	Do zobaczenia wieczorem, kochanie.
Chłopak zaprowadził Amerykanina do małego szarego peugeota. Mark usiadł z tyłu obok Mahmuda.
Szofer ruszył.
Adwokat czuł, że talizman dotyka jego skóry, i dodawało mu to otuchy. Mahmud miał nieprzenikniony, niemal wrogi wyraz twarzy. A jeśli postanowił sprzątnąć informatora, który stał się zbyt widoczny? Nic łatwiejszego jak zabrać swego więźnia w miejsce kontrolowane przez rewolucjonistów i go zlikwidować.
 -	Jest pan zakochany po uszy, panie Wilder. Tym lepiej. Trafiła się panu szansa, którą trzeba umieć wykorzystać, a ta młoda kobieta jest naprawdę prześliczna.
 -	Nie chodzi o zwykłą przygodę. To coś o wiele poważniejszego, niż pan przypuszcza.
 -	W takim razie życzę szczęścia. Czy wpadł pan na trop papirusów Tutanchamona?
 -	Jeszcze nie, ale posuwam się do przodu krok za krokiem.
-	Niech się pan wystrzega wszelkich bliższych kontaktów
Farukiem. W razie sprzeczności interesów będzie pan na
straconej pozycji.
Samochód jechał dość szybko i nie opuszczał centrum miasta.

Mahmud nerwowo zapalił papierosa.
 -	Pan, zdaje się, nie pali?
 -	Rzuciłem palenie.
 -	A ja do niego wróciłem. W tych warunkach potrzebny mi środek uspokajający. Naser przestudiował pańską teczkę i uważa, że jest pan interesujący. Dostałem rozkaz manipulowania panem aż do skutku i zdawania mu ustnych raportów o pańskim postępowaniu. Żaden kompromitujący dokument nie może się zagubić, zwłaszcza po niedawnych wydarzeniach.
 -	Co się stało?
 -	Wolni Oficerowie postanowili otwarcie rzucić wyzwanie królowi, aby wypróbować jego zdolność reakcji. Nadarzyła się wyśmienita okazja: wybory prezesa Klubu Oficerów. Dość błaha sprawa, ale Naser namówił poczciwego generała Nadżiba do umieszczenia swojego nazwiska na czele listy, na której figurowało wielu jego druhów. Faruk, rozwścieczony, dał do zrozumienia wyborcom, że bezwzględnie powinien wygrać jego faworyt, generał Sirri Amer, zamieszany w liczne afery i znienawidzony przez wszystkich wojskowych wierzących w honor armii. A wynik był wielką niespodzianką: Nadżib wybrany przeważającą większością głosów! Straszny policzek dla króla. Ma się rozumieć, unieważnił głosowanie i narzucił Sirriego Amera jako prezesa Klubu Oficerów. Jednakże Naser wie teraz, że ma poparcie wśród swych współtowarzyszy. Wolni Oficerowie wypowiedzieli wojnę królowi Farukowi. Jest już jedna ofiara, bo Jego Królewska Mość udzielił brutalnej przestrogi swoim przeciwnikom. Gang Sirriego Amera właśnie zastrzelił z pistoletu maszynowego młodego porucznika*, bliskiego generałowi Nadżibowi. Zastawili na niego pułapkę w dzielnicy Roda, gdy odwiedzał grupę Braci Muzułmanów. Tuż przed śmiercią zdążył powiedzieć lekarzowi wojskowemu: „To Faruk kazał mnie zamor-
* Abdela Kadera Tahara.

dować!". Podskórne reperkusje tego dramatu są znaczne. Dzisiaj Naser czuje, że ma silną pozycję. Jest za sprytny, żeby wyjść na światło dzienne, i nadal wypycha Nadżiba na pierwszy plan. Moim zdaniem proces rewolucyjny zostanie przyspieszony. Wówczas Egipt pogrąży się w chaosie. Co zadecydowali Amerykanie i kogo chcą popierać?
 -	Nie wiem, panie Mahmud. Wypadłem z gry.
 -	Z powrotem pan do niej wchodzi, panie Wilder. Może uda się panu obronić swoich przyjaciół w Nowym Jorku. Tutaj, w Kairze, kobieta, którą pan kocha, jest zdana na moją łaskę.
 -	Nie ośmieli się pan...
 -	Nie mam wyboru. Od lat narażam życie, aby zapobiec rozlewowi krwi. Dojdzie do niego, jeśli rewolucja Nasera nie zostanie zdławiona w zarodku. A więc niech pan przekona CIA o potrzebie interwencji, udzielenia pomocy Farukowi i zamknięcia mu ust. Kontrolując gospodarkę zamiast Anglików, Amerykanie zapewnią ludziom dobrobyt i oddali się widmo morderczych starć. Dzisiaj jedynie pan potrafi mi pomóc w osiągnięciu tego celu. Dlatego też nie zawaham się przed zastosowaniem najbardziej drastycznych środków, aby zmusić pana do działania.
Wóz stanął niedaleko opery. Mahmud otworzył drzwiczki.
-	Do zobaczenia, panie Wilder.
47
Noszący przydomek „Strong George" generał George Er-skine, naczelny dowódca brytyjskich wojsk w Egipcie, przebierał się do kolacji, gdy ordynans przyniósł mu pilne pismo.
Banda szaleńców właśnie zaatakowała obóz w Tell el-Ke-bir, największy skład broni w okolicy.

Generał pozornie zachował spokój, włożył ubranie i niezwłocznie wezwał swój sztab.
-	Panowie, ten bezsensowny czyn karygodnie podważa
nasz autorytet. Wiedziałem, że młodzi rewolucjoniści pocho
dzący z Kairu zamierzają wywołać rozruchy w strefie kanału.
Dlatego skierowałem ostrzeżenie do egipskiego rządu, po
wiadamiając go, że będę zmuszony przedsięwziąć odpowied
nie kroki, aby zmiażdżyć buntowników, jeśli przypuszczą
szturm do jednej z naszych baz. Skoro te gbury nie zrozu
miały przestrogi, będziemy interweniować. Te nicponie się
w końcu ustatkują.
Po dziesiątym sygnale ktoś podniósł słuchawkę.
 -	Chciałbym rozmawiać z Johnem - powiedział Mark.
 -	A kto mówi?
 -	Jego przyjaciel, amerykański adwokat.
 -	John jest w podróży.
 -	Kiedy mogę go zastać?

 -	Niech pan zadzwoni dwudziestego siódmego. Słuchawka została odłożona.
 -	Wyglądasz na zmartwionego - zauważyła Ateja.
-	Według Mahmuda Naser myśli o przyspieszeniu proce
su rewolucyjnego. Pragnie, by Amerykanie interweniowali
i zapobiegli w ten sposób nieszczęściu.
Młoda kobieta go objęła.
 -	Czyżbyś tak bardzo martwił się losem Egiptu?
 -	A nie jest on matką świata? I dobrze wiesz, że staje się moim krajem. Tutaj cię poślubię.
 -	Właśnie w Kairze wyprawia się najwspanialsze wesela, bo my lubimy się bawić.
 -	Możesz liczyć na mojego przyjaciela Dutsy'ego: urządzi niezapomnianą fetę.
 -	Jakie piękne marzenia...
 -	W moim zawodzie - przypomniał Mark - marzenia są

zakazane. Zniewolę cię kontraktem małżeńskim i nigdy nie odzyskasz swobody. Nas oboje połączy nierozerwalna więź. Ich pocałunek trwał w nieskończoność.
Dwudziestego piątego stycznia 1952 roku o świcie pojazdy pancerne generała Erskine'a otoczyły dwa budynki koszar, gdzie kwaterowało trzystu pięćdziesięciu egipskich policjantów, mających utrzymywać porządek w tym okręgu. Według Strong George'a nie wypełnili oni wcale swojego zadania, a co gorsza, udzielili zbrojnej pomocy młodym napastnikom przybyłym z Kairu. Zamierzał więc potraktować ich jak buntowników i uwięzić, aby przyprzeć rząd do muru.
W głównych koszarach wybuchła panika. Szef policjantów, kapitan, zdołał połączyć się telefonicznie z ministrem spraw wewnętrznych, którego instrukcje były kategoryczne: nie poddawać się i stawiać opór! W przeciwnym razie władze ostatecznie stracą twarz i Anglia będzie się chełpiła swoją niezaprzeczalną przewagą.
Walczyć, ale czym? Ze starymi karabinami iść na czołgi!
Kapitan, który jakiś czas przebywał w Anglii i nawet odbył staż w Scotland Yardzie, porozumiał się z generałem Er-skine'em. Anglik dał mu kwadrans do namysłu, Egipcjanin odmówił złożenia broni.
Strong George poczuł się zmuszony użyć siły ogniowej i na koszary spadł grad pocisków. Wobec uporu nieprzyjaciela trzeba było zakończyć operację strzałami z moździerza.
„Ci ludzie są odważni, ale zupełnie zwariowani" - ocenił angielski generał. W połowie dnia walka ucichła. Trzech poległych i trzynastu rannych u Brytyjczyków, czterdzieści sześć ofiar śmiertelnych i około osiemdziesięciu rannych wśród egipskich policjantów.
Tym razem rząd zrozumie, kto jest silniejszy, i przestanie zachęcać młodych ludzi do zakłócania porządku publicznego.

 -	Jak panu smakuje ta smażona cielęcina z jarzynami? -zapytał gościa kanonik Drioton.
 -	Przepyszna - przyznał Mark. - Proszę pogratulować swojej matce.
 -	Ta święta kobieta jest wyśmienitą kucharką, a Kościół powinien skreślić łakomstwo z listy grzechów.
Burgund, jak się okazało, w niczym nie ustępował daniom.
 -	Durand chętnie się z panem zobaczy - oznajmił kanonik. - Wyznacza spotkanie na jutro, dwudziesty szósty stycznia, w południe, w Turf Clubie.
 -	Czy wyjaśnił mu pan, jaki będzie przedmiot naszej rozmowy?
 -	Godzi się opowiedzieć panu o zadziwiającym odkryciu Howarda Cartera.
 -	Papirusach Tutanchamona?
 -	Durand nie użył takich słów. Zażąda sporej sumy i paszportu amerykańskiego, aby jak najszybciej opuścić Egipt.
Ksiądz Pachomiusz uważnie wysłuchał Marka Wildera.
 -	Tylko nie zapomnij swojego talizmanu, idąc na to spotkanie. Codziennie wzrasta niebezpieczeństwo, bo podła kreatura znajduje się w Kairze i usiłuje wytropić twój ślad. W Turf Clubie będą na obiedzie moi koptyjscy przyjaciele i nie omieszkają interweniować, jeśli uznają, że coś ci grozi.
 -	Na pierwszy rzut oka ten Durand przede wszystkim potrzebuje pieniędzy i chce uciec przed Farukiem! Przez Johna załatwię mu paszport, jeśli tylko jego informacje będą na to zasługiwać. Ojcze, mam wrażenie, że wkrótce osiągnę cel.
 -	Całkiem możliwe. Niech Bóg nas wysłucha.
Taksówka, która zawiozła Marka na Zamalek, z największym trudem torowała sobie drogę w niezwyczajnych korkach.
 -	Jakiś wypadek? - zapytał Amerykanin kierowcę.
 -	Nie, manifestacje młodzieży, która protestuje przeciw rzezi urządzonej przez Anglików w Ismailii. Podobno zabili

setki egipskich policjantów, oskarżając ich o bunt. Dopóki nasz kraj będzie okupowany, trzeba się spodziewać tego rodzaju tragedii.
Ateja przygotowała smakowity posiłek: krem sezamowy, puree z bakłażanów, faszerowane liście winogron, sałatkę pomidorową, kulki z mielonej baraniny przybrane natką pietruszki, rybę pieczoną na ruszcie.
 -	Dziś wieczór ty wydajesz się zatroskana - zauważył Mark.
 -	Anglicy za dużo sobie pozwalają. Ministrowie zebrali się i przebąkują nawet o zerwaniu stosunków dyplomatycznych z Wielką Brytanią. Bracia Muzułmanie wypowiedzieli świętą wojnę i znaczna część młodych ich posłucha.
 -	To nie pierwszy incydent w strefie Kanału Sueskiego. Nie sądzisz, że gorączka szybko spadnie?
 -	Mam nadzieję!
 -	Jutro będzie decydujący dzień. Jestem przekonany, że Durand zdradzi mi, gdzie są ukryte papirusy Tutanchamona.
 -	Muszę wcześnie wstać - uprzedziła Ateja - bo oprowadzam grupę turystów, którzy chcą obejrzeć koptyjskie kościoły Starego Kairu. Spotkajmy się około siedemnastej u Grop-piego.
 -	Z przyjemnością, najdroższa. Ty pierwsza usłyszysz pomyślne nowiny.
48
O świcie owej soboty 26 stycznia 1952 roku Ateja pocałowała Marka w czoło.
 -	Idę do pracy - wyszeptała. - O trzynastej zabiorę moich turystów na obiad do Shephearda.
 -	A ja jeszcze trochę poleniuchuję w łóżku.
 -	Do zobaczenia po południu, kochanie, u Groppiego.

Adwokat znów zasnął i śnił o cudownej nocy właśnie spędzonej w ramionach młodej kobiety. Im częściej się kochali, tym bardziej siebie pragnęli.
Wstał późno, zrelaksowany i wypoczęty. Słońce oświetlało wspaniałą dzielnicę Zamalek, zamieszkaną przez bogatych Anglików korzystających z basenów, terenów do gry w krykieta i w polo, kortów tenisowych należących do Gezira Sporting Club, dokąd mieli wstęp jedynie nieliczni, starannie wyselekcjonowani Egipcjanie. Ogrody i urocze wille tworzyły z tego kawałka Europy mały raj, gdzie Ateja i on będą pędzili beztroskie życie.
Nagle pomyślał o spotkaniu w południe.
Jak się zachowa ten Durand? Nie warto martwić się na zapas. Adwokat potrafił negocjować. Nie będzie szczędził czasu, żeby wzbudzić zaufanie swego rozmówcy i osiągnąć jak najlepsze rezultaty.
Mark, nie spiesząc się, wziął prysznic, zaparzył kawę i ubrał się po angielsku, z wytwornością wymaganą od gości Turf Clubu, gdzie lordowie chętnie paradowali w szarych marynarkach.
Gdy wypił pierwszy łyk, jego uwagę przyciągnęło dziwne widowisko.
W kairskie niebo strzelały słupy czarnego dymu.
Od wczesnego ranka na dziedzińcu uniwersyteckim gromadziły się tysiące studentów. Protestując przeciw masakrze w Ismailii, posłuchali haseł wznoszonych przez ich przywódców i dołączyli do innych manifestantów przybyłych z przedmieść. Czyż jeden z ministrów nie obwieścił: „Ten dzień będzie waszym dniem, zostaniecie pomszczeni!"? Wszyscy chcieli dostać broń, bić się przeciw Anglikom i wyzwolić strefę Kanału Sueskiego. Tym razem, jak zapowiadało radio, Egipt się nie ugnie. I wznoszono okrzyki na cześć Związku Radzieckiego, który dostarczy walczącemu ludowi tak potrzebnych mu karabinów.

Niebawem setki tysięcy buntowników zajmą dzielnicę opery, paraliżując centrum handlowe.
Wzrok jednego z przywódców, kolosa o szerokiej piersi i malutkiej główce, wydłużonej jak pysk szakala, przyciągnęła wysoce irytująca scena.
Przed słynnym kabaretem Badia, w którym znakomite artystki wykonywały najpiękniejszy taniec brzucha w stolicy, jakiś policjant pił drinka w towarzystwie jednej z występujących tam tancerek.
-	Nie wstyd ci tak się zachowywać, kiedy Anglicy zabi
jają naszych braci? - spytał Salawa.
Policjant nieopatrznie się zaśmiał.
Jednym ciosem pięści Salawa roztrzaskał mu czaszkę.
-	Rozwalcie ten przybytek rozpusty! - nakazał manife
stantom.
Kabaret Badia pierwszy stanął w ogniu. I rozszalała się przemoc, szerzona przez młodzieńców na motocyklach i agitatorów, którzy przynosili bańki z benzyną. W obawie, że zostaną zmasakrowani, policjanci pomagali wichrzycielom, a strażacy powstrzymywali się od interwencji.
Kiedy rozwścieczony tłum żelaznymi drągami roztrzaskał drzwi domu towarowego Avierino, Salawa wydał okrzyk zwycięstwa. Uderzono również na inny duży sklep, sprzedający głównie luksusowe ubrania europejskie, podniesiono metalowe żaluzje i spalono wszystkie towary, którymi Zachód zalewał Kair. Skorzystali z tego rabusie, kradnąc produkty przeznaczone dla bogaczy, a hałastra postanowiła podpalić sklepy żydowskie, bank Barclaya oraz kina Rivoli i Metro.
Buchały gigantyczne płomienie: Kair płonął.
Mark zbiegł po schodach i natknął się na dozorcę.
 -	Niech pan nie wychodzi, to niebezpieczne.
 -	Ma pan jakieś wiadomości?
 -	Na mieście grasuje banda szaleńców. Siły porządkowe

niezwłocznie wkroczą do akcji i przywrócą spokój. Tutaj nic panu nie grozi.
 -	Mam pilne spotkanie.
 -	Proszę nie ryzykować, panie Wilder. Pani Ateja miałaby do mnie pretensję, gdyby...
 -	Właśnie z nią muszę się widzieć. Czy ma pan motocykl?
 -	Mogę go skądś wytrzasnąć, ale...
 -	Szybko, proszę!
Mark ruszył pełnym gazem, z twarzą zasłoniętą chustką i w czapce z daszkiem nasadzonej na głowę.
Wkrótce minął innych motocyklistów, którzy wrzucali płonące butelki do spustoszonych sklepów. Paliły się największe bary i restauracje w centrum.
Dojeżdżając do Turf Clubu, musiał gwałtownie zahamować. Z dziesięć osób próbowało uciec, ale Salawa, na czele wrzeszczącego motłochu, spychał je w stronę pożogi. Demon z satysfakcją przetrącił kark Durandowi, po czym przyjrzał się jego zwłokom płonącym obok innych ofiar.
Odtąd obowiązywało jedyne hasło: zniszczyć wszystko, co symbolizuje obcą obecność w Kairze.
Mark zrozumiał, że nigdy nie rozmówi się z Durandem. Teraz trzeba było wyciągnąć Ateję z tej zawieruchy.
Dochodziła godzina czternasta... Zdjęty niepokojem, Mark ruszył w kierunku Shephearda, gdzie młoda kobieta miała zjeść obiad z turystami.
Przybył za późno. Hotel płonął, a strażacy, których hydranty były nieczynne, przyglądali się bezsilnie, jak rozpada się w gruzy słynna budowla. Zachwycony tłum skandował antyangielskie hasła i bawił go widok zdezorientowanych gości biegających we wszystkie strony.
Markowi udało się dotrzeć do ogrodu, schronienia przerażonych cudzoziemców. Ani śladu Atei.
Pozostawała herbaciarnia Groppiego, ostatnia kryjówka. Niestety! Lokal przy placu Sulejmana Paszy spalił się na popiół.

Jakiś ubrany po europejsku jegomość płakał.
 -	Wszyscy wyszli z tego cało? - spytał go Mark.
 -	Myślę, że tak.
 -	Dlaczego wojsko i policja nie interweniują?
 -	Król Faruk zaprosił ich szefów na bankiet z okazji narodzin następcy tronu. Nie ma żadnego oficera, który by wydał jakiś rozkaz przed końcem uroczystości.
A gdyby pałac Abdin stał się następnym celem podpalaczy? Chcąc ominąć gromady rozrabiaków i podekscytowane grupki, Amerykanin musiał wielokrotnie zbaczać z drogi. Nowa zgraja zmierzała ku rezydencji monarchy, wznosząc okrzyk: „Obalmy Faruka!".
Kilkaset metrów od pałacu stanęło pod bronią wojsko i ostudziło ferwor napastników. Mark zawrócił i podążył do Starego Kairu. Jeśli Ateja w porę uświadomiła sobie grozę sytuacji, z pewnością schroniła się u księdza Pachomiusza.
W pobliżu jego domu Amerykanina zaczepiło dwóch krzepkich Koptów.
 -	Dokąd pan idzie?
 -	Chcę się zobaczyć z księdzem Pachomiuszem.
 -	To niemożliwe.
 -	Proszę mu powiedzieć, że mam bardzo pilną sprawę.
 -	Pańskie nazwisko?
 -	Mark Wilder.
 -	Niech pan tu zaczeka.
Następni Koptowie otoczyli Amerykanina. W centrum miasta armia gasiła pożary, rozpędzała rebeliantów i przywracała porządek. Ale czy szaleństwo nie dosięgnie innych dzielnic?
Po adwokata przyszedł brodaty ksiądz i zaprowadził go do Pachomiusza, siedzącego w fotelu z poważną miną.
 -	Wiesz, ojcze, gdzie jest Ateja?
 -	Nie, Mark.
 -	Idę jej szukać.
 -	Niepotrzebnie, zajmują się nią przyjaciele. Odpocznij i cierpliwie czekaj.

 -	To niemożliwe!
 -	Miotanie się w prawo i w lewo nic nie da.
 -	Jak możesz być taki spokojny?
 -	Zaufaj Panu i magii Jego sług.
Nie mogąc usiedzieć na miejscu, Mark chodził tam i z powrotem po bibliotece.
Tuż po dwudziestej zapukał do drzwi brodaty ksiądz. Za nim stała Ateja.
49
Zaalarmowana pierwszymi kłębami dymu Ateja wraz z grupą turystów schroniła się w kościele Świętego Sergiusza, czekając, aż któryś z Koptów zawiadomi ją o uśmierzeniu rozruchów. Według Pachomiusza pożar Kairu wybuchł z powodu jakiejś złowieszczej siły, która opanowała umysły. Przybyły z Luksoru Salawa rozniecił niszczycielski ogień w sercu licznych buntowników, opętanych żądzą zadawania gwałtu. Dlatego ksiądz przez całą noc recytował teksty magiczne i wzmacniał ochronę Marka Wildera. Bez najmniejszej wątpliwości klątwa związana z mumią Tutanchamona przekształciła się w rozpętany żywioł.
A jedyny człowiek zdolny dostarczyć jakichś istotnych wskazówek co do papirusów Tutanchamona zginął w płomieniach w Turf Clubie.
 -	Nie popadajmy w rozpacz - poradził Pachomiusz. -Głos nieba jeszcze nie umilkł.
 -	Przecież prześledziliśmy już wszystkie tropy! - zaoponował Mark. - Tym razem horyzont wydaje się definitywnie pusty.
 -	Jeszcze dzisiaj otrzymasz znak.
Wczesnym popołudniem 27 stycznia Ateja i Mark wrócili do swego mieszkania na Zamalku. Ta elegancka dzielnica zo-

stała oszczędzona przez podpalaczy, gdyż z zapamiętaniem dewastowali tylko centrum Kairu, zwłaszcza hotele i sklepy. Nigdy nie poznamy dokładnej liczby ofiar: miasto pozostawało w stanie szoku, czekając na reakcję króla i Anglii. Pod kamienicą - czyścibut.
-	Trzy mandarynki za dolara.
Mark mocno przycisnął do piersi Ateję pod drwiącym spojrzeniem chłopaka, po czym podążył za swym przewodnikiem do czarnego peugeota, w którym czekał na niego Mah-mud. Samochód zaczął wolno krążyć po okolicy.
 -	Czy ta przestroga panu wystarczy? - zapytał podwójny agent.
 -	To Naser zorganizował te zamieszki?
 -	Zupełnie przestał panować nad sytuacją.
 -	Czy nie wykorzysta jej, aby sięgnąć po władzę? - zasugerował Mark.
 -	Próba zamachu stanu byłaby fatalnym błędem. Przeanalizowaliśmy wydarzenia i doszliśmy do jednego wniosku: winę za ten straszliwy dzień ponosi nie kto inny, tylko Faruk, cieszący się pełnym poparciem Anglików.
 -	Niewiarygodne!
 -	Fakty mówią same za siebie: król zaprosił na obiad dowódców wojskowych i komendantów policji, a siły porządkowe interweniowały dopiero przed siedemnastą, wyłącznie w obronie pałacu. Sam widziałem policjantów przyglądających się, jak młodzi wzniecają pożar, i kwitujących to takim komentarzem: „Dajmy im się trochę pobawić". Faruk był doskonale poinformowany, a gdy powziął decyzję, przywrócono spokój.
 -	Co chciał osiągnąć?
 -	Po pierwsze, pozbyć się premiera Nahasa, swego starego przeciwnika politycznego. Tak się już stało. Oskarżając go o niedbalstwo i brak kompetencji, Faruk mianował na jego miejsce Mahera, który zbliża się do siedemdziesiątki, nienawidzi swego poprzednika i nie będzie się sprzeciwiał ani kró-

łowi, ani Anglikom. Po drugie, mieć dostateczny powód do przywrócenia ładu w strefie kanału i zamanifestowania w ten sposób swej władzy, by zyskać ufność armii brytyjskiej, która dowiodła swej determinacji i siły ogniowej. Tak się również stało. Już dzisiaj przywódcy ruchu nacjonalistycznego żądający odejścia Anglików zostali aresztowani i deportowani na pustynię. Poryw niepodległościowy został stłumiony, brytyjskie tajne służby porozumiały się z Farukiem i wykazały swoją skuteczność. Oczywiście nie ma więcej mowy o zerwaniu stosunków z Wielką Brytanią i żądaniu wycofania ich żołnierzy.
 -	Powinien pan być zadowolony!
 -	Wręcz przeciwnie, panie Wilder, ponieważ chodzi o zwycięstwo pozorne. Już po Kairze krążą różne plotki, a lud oskarża Faruka, że jest zbrodniarzem i sprzedawczykiem, jedynym odpowiedzialnym za dwieście siedemdziesiąt siedem pożarów, które zeszpeciły miasto i pociągnęły za sobą wiele ofiar, wśród Egipcjan i obcokrajowców. Ta strategia czyni go jeszcze bardziej znienawidzonym. I ani on, ani Anglicy nie zdają sobie sprawy z prawdziwego zagrożenia: Nasera. Podpułkownik skrzyknął swoich bliskich, aby ich powiadomić o gotowości do zawładnięcia stolicą. Ponieważ wojsko ma wprowadzić godzinę policyjną, czy nie powinno skorzystać z tej okazji? Zajęłoby strategiczne punkty i aresztowałoby króla oraz członków jego rządu. Nikt nie poparł tego planu, skazanego na niepowodzenie. Reakcja armii brytyjskiej byłaby niechybnie bardzo gwałtowna, Kair zostałby ponownie zajęty za cenę tysięcy poległych. Wstrząśnięty na myśl o rzezi, Naser się wycofał. Ale będzie nadal spiskował i nie zrezygnuje ze swych zamierzeń. Teraz właśnie należy go złamać; niech pański przyjaciel John i Stany Zjednoczone nie tracą czasu. Jeśli uda się panu nakłonić je do interwencji, powiem panu coś o Durandzie.
 -	Przecież Durand...
 -	Wkrótce znów się zobaczymy, panie Wilder.

Adwokat musiał natychmiast zadzwonić do dwóch osób: Dutsy'ego Malone'a i Johna.
W słuchawce zagrzmiał tubalny głos Dutsy'ego:
 -	Jak mi Bóg miły, ty żyjesz! Ci Egipcjanie to notoryczni wariaci, uprzedzałem cię.
 -	Zwykłe zamieszki z pożałowania godnymi wybrykami.
 -	Media podają, że cały Kair spłonął i są setki zabitych!
 -	Jedynie centrum ucierpiało - sprostował Mark - a Fa-ruk przywrócił porządek.
 -	To miasto jest beczką prochu! Jutro wszystko zacznie się od nowa. Musisz stamtąd wiać, czym prędzej.
 -	To niemożliwe, Dutsy.
 -	Nie mów mi, że czujesz się obarczony bardziej lub mniej świętą misją i że doprowadzisz ją do końca!
 -	Jak zwykle domyśliłeś się prawdy.
 -	Nie igraj z losem, Mark. Twoje miejsce jest tutaj, dobrze wiesz. Tam będziesz tylko obrywał po głowie.
 -	Mam zapewnioną ochronę i nie wolno mi rezygnować. Jeśli wszystkie tropy będą prowadzić do ślepego zaułka, wtedy wrócę.
 -	Roboty nie brakuje... A wielu senatorów chce cię zaprosić na lunch!
 -	Powiedz im, żeby cierpliwie poczekali i że pracuję dla Stanów. Czy Bliski Wschód nie będzie odgrywał w przyszłości pierwszorzędnej roli?
 -	Mnie teraz najbardziej interesuje stos nowych akt.
 -	Przygotuj teren, a ja podejmę odpowiednie decyzje.
 -	Nie marudź za długo w tej niebezpiecznej strefie, Mark.
 -	Do zobaczenia wkrótce, Dutsy. Uściskaj żonę i dzieci.
-	Wszyscy czekamy, żebyś przyszedł do nas na kolację.
Drugi telefon będzie mniej przyjazny.
Tym razem John odpowiedział i umówił się z adwokatem na feluce, gdzie goście pili herbatę, kontemplując Nil, który kairczycy chętnie nazywali morzem. Pomalowana na niebiesko, urządzona w stylu herbaciarni spełniającej brytyjskie

wymogi komfortu, ta łódź nie odpływała już od nabrzeża. Stali klienci otrzymywali alkohol i nawet narkotyki. Po zapadnięciu zmroku sporo feluk stawało się miejscami rozrywki.
John palił cygaro.
 -	Paskudny czas, mój drogi Marku. Wczoraj ledwo uszliśmy z życiem, ty i ja. Nie dość, że są ogromne straty i parę ofiar, to jeszcze otwiera się nowa karta w historii. Kair z epoki angielskiej spłonął na naszych oczach i Egipt staje się dla wielkich mocarstw krajem podejrzanym. A Wielka Brytania postanowiła wysłać w pobliże Aleksandrii parę okrętów wojennych, w tym jeden lotniskowiec. Suez nie może wpaść w ręce rewolucjonistów.
 -	Widziałem się z Mahmudem. Jego zdaniem Faruk ponosi winę za pożar stolicy.
 -	Pewnie tak, ale można też oskarżyć komunistów i Braci Muzułmanów, którzy nie są już w stanie ścierpieć barów, kabaretów, kin i domów towarowych. Ponadto nędza podżega do buntu masy, coraz bardziej wrogo nastawione do bogatych cudzoziemców.
 -	Dowiedziałem się od Mahmuda, że Naser chwilowo zrezygnował ze zdobycia władzy siłą. Ameryka musi wykorzystać ten okres, aby przyhamować proces rewolucyjny i zapobiec kataklizmowi.
 -	Wybierać między Farukiem i Naserem... W tym szkopuł, a ja jestem tylko wykonawcą, zmuszonym słuchać rozkazów. Obydwaj faceci są równie niebezpieczni. Zbliżając się do Anglików, Faruk oddala się od Stanów Zjednoczonych, które chciałyby bardzo, by opuścili oni Egipt i Bliski Wschód, gdzie zajmiemy ich miejsce.
 -	Rzucimy Faruka dla Nasera?
 -	Mahmud, być może, przecenia swego szefa. Czy się nie zawahał, rezygnując z zamachu stanu? Naser to z pewnością agitator, którego w decydującej chwili tknął paraliż. Na razie panujemy nad sytuacją. Ameryka opowiada się za powszech-

nym uspokojeniem, zarówno w otoczeniu Faruka, jak i Anglików. Stan wojenny będzie obowiązywał jeszcze co najmniej dwa miesiące i nie sądzę, by egipska armia rozpętała samobójczą rewoltę. Poczciwy generał Nadżib potrafi uspokoić Wolnych Oficerów i przywołać do rozsądku ewentualnych zapaleńców.
-	Mahmud powinien mi przekazać ważną informację o pa
pirusach Tutanchamona - oznajmił Mark. - Zobowiązałem
się do ich odnalezienia i dotrzymam słowa. W zamian on
chce wiedzieć, czy Ameryka wreszcie potraktuje serio przy
padek Nasera i powstrzyma go przed wyrządzaniem szkód.
Ze wzrokiem wbitym w Nil John wypuścił efektowny kłąb dymu ze swego cygara.
 -	Powiedz mu, że nie lekceważymy żadnych informacji i że Stany Zjednoczone postanowiły zaangażować się w sprawę egipską. Niebawem do mojej ekipy dołączy paru tajnych agentów i nawiążemy kontakty z różnymi protagonistami. Rewolucje rodzą jedynie nieszczęścia, toteż postaramy się zapobiec chaosowi.
 -	Chciałbym ci uwierzyć, John.
 -	A ja pragnąłbym, abyś odnalazł te papirusy. Gdy poznamy ich treść, zastanowimy się, co robić dalej.
50
Usytuowana na wąskiej uliczce wyłączonej z ruchu samochodowego kawiarnia o ścianach wyłożonych kafelkami była pełna starszych mężczyzn. Dyskutowali, czytali gazety, grali w kości, domino lub karty, pili czarną mocną herbatę z cukrem, kawę lub ciepły napar anyżowy. Wielu kurzyło shi-shah, fajkę wodną, obserwując żarzące się węgielki. Niezależnie od tego, czy palili mocny tytoń niezłej jakości, czy mieszaninę melasy i pyłu tytoniowego, wywierało to na ich

płuca równie fatalny skutek. Ale był to zwyczaj nie do wykorzenienia i ulubione zajęcie kairczyków płci męskiej. Mark Wilder usiadł naprzeciw Mahmuda.
 -	Tutaj nic nam nie grozi. Żaden szpicel policyjny nie odważy się zapuścić do tej kafejki. Za to trzyma straż paru wiernych zwolenników Wolnych Oficerów. Czy widział się pan z Johnem?
 -	Przeprowadziliśmy długą dyskusję.
 -	Jego stanowisko?
 -	Nie jest przekonany, czy jedynie Faruk ponosi winę za pożar w Kairze, ale nie wyklucza jego odpowiedzialności. Zastanawiając się nad zdolnością Nasera do rozdmuchania rewolucji, starannie rozważa problem i twierdzi, że Stany Zjednoczone są zdecydowane optymalnie rozstrzygnąć kwestię egipską. Do ekipy Johna dołączy paru agentów CIA, którzy nawiążą kontakty z głównymi aktorami na scenie politycznej..
Mahmud wydał głębokie westchnienie ulgi.
 -	Czy Amerykanie zamierzają złamać Nasera?
 -	Pragną usunąć Anglików, nie wywołując morderczego chaosu.
Mahmud zawołał barmana i zamówił zabroniony alkohol, zielony i dość gęsty trunek, podany w małym kieliszku.
-	Uczcimy to, panie Wilder!
Adwokat był zmuszony opróżnić duszkiem swój kieliszek. Wódka paliła go w całym przewodzie pokarmowym. Oprócz zapachu nieco przypominającego miętę nie udało mu się rozpoznać składników.
Kieliszki szybko znów zostały napełnione.
-	Przynajmniej - ocenił Mahmud - moja praca nie pój
dzie na marne! Jeśli Amerykanie przystąpią do akcji, Naser
nie ma najmniejszych szans zwycięstwa i rewolucja spali na
panewce. Faruk zaś będzie zmuszony podporządkować się
wymaganiom nowych władców kraju i wreszcie zadbać o do
brobyt swego narodu.

-	Ja wypełniłem moją część umowy, teraz niech pan wy
pełni swoją.
Mahmud jednym haustem wychylił drugi kieliszek.
 -	Pański Durand współpracował z tajnymi służbami brytyjskimi. Ożenił się z Angielką i prowadził kartotekę zagranicznych osobistości bywających w modnych lokalach stolicy. Dostawał za to niezłe wynagrodzenie i miał piękny apartament na Zamalku. Jego najskrytszym marzeniem był powrót do Francji.
 -	Czy parał się egiptologią?
 -	Podejrzewano, że dla zaokrąglenia swoich dochodów pokątnie handluje starożytnościami, ale poproszono policję, by przymknęła oko na tę błahostkę.
 -	A zatem mógł nabyć papirusy Tutanchamona...
 -	Jeśli naprawdę tak było, z pewnością jego żona wie, gdzie są schowane. Ma na imię Linda, a oto jej adres.
Mahmud nabazgrał go na skrawku papieru. Mark nauczył się go na pamięć i podarł papier.
 -	Znakomita reakcja - osądził podwójny agent. - Staje się pan wytrawnym zawodowcem.
 -	To moja ostatnia interwencja. Teraz wycofuję się z rozgrywki i życzę panu powodzenia. Jak się pan domyśla, mam do wykonania zadanie niecierpiące zwłoki.
Po wyjściu Amerykanina Mahmud opróżnił pozostawiony kieliszek. Dobrze podchmielony, wpadł w euforię.
Linda, wdowa po Durandzie, mieszkała w nowoczesnym bloku, niedaleko katolickiego klasztoru Świętego Józefa. Tuż przy wejściu, siedząc na ławce, gorliwie trzymał straż bauab. Pełniąc funkcję dozorcy, kontrolował wchodzących i wychodzących i stanowczo odprawiał podejrzane lub niepożądane osoby. Nubijczyk, mający metr dziewięćdziesiąt wzrostu, doskonale wywiązywał się z zadania.
-	Jestem adwokatem i umówiłem się z przyjaciółką, Lin
dą, żoną francuskiego biznesmena - oświadczył Mark.

Portier zrobił zakłopotaną minę.
 -	Przykro mi, nie będzie pan mógł się z nią zobaczyć.
 -	A to dlaczego?
 -	Wyjechała wczoraj wieczorem.
 -	Nie wie pan, kiedy wróci?
 -	Nigdy. Na zawsze opuściła Egipt.
Chociaż bauab wysławiał się poprawnie po angielsku, wydawał się skrępowany.
Najwyraźniej kłamał. A Mark nie mógł wejść na siłę.
-	Dziękuję za informacje.
Adwokat udał, że odchodzi, ale schował się za drzewem, w przyzwoitej odległości od budynku, którego drzwi nie spuszczał z oka.
Tuż po zachodzie słońca dozorcy ukłonił się drobny, ubrany po europejsku wąsacz i przekroczył próg.
W mieszkaniu na trzecim piętrze należącym do Lindy zapaliło się światło.
Minęła dobra godzina, po czym światło zgasło.
Gdy wąsacz wyszedł z kamienicy, Mark ruszył w ślad za nim i niezwłocznie go zagadnął.
 -	Jestem przyjacielem Lindy i chciałbym się dowiedzieć, jak się miewa.
 -	Nie znam jej.
 -	W takim razie co pan robił w jej mieszkaniu?
Adwokat nie wyjmował prawej ręki z kieszeni, jakby trzymał broń. Z twardości jego spojrzenia wąsacz wywnioskował, że nie żartuje.
 -	Byłem jednym z jej służących - wyznał - i posprzątałem przed przyjazdem nowego lokatora.
 -	Gdzie ona jest?
 -	Wróciła do swego kraju, do Anglii.
 -	To kłamstwo - stwierdził Mark. - Chcę znać prawdę, inaczej...
Wzrok wąsacza nagle zapłonął nienawiścią.
-	Ta suka była Angielką, a my, prości ludzie, nie znosimy

Anglików i wszystkich innych ludzi z Zachodu, którzy najechali nasz kraj i bogacą się naszym kosztem! Tysiące fella-chów stały się niewolnikami. Grecy, Włosi, Żydzi i inni, wynocha! Pańska Linda już nas nie będzie gnębić.
 -	Co się z nią stało?
 -	Naprawdę chcesz wiedzieć, cudzoziemcze? No cóż, powiem ci to, żebyś wsiadł do pierwszego lepszego samolotu, powiadamiając przedtem swych rodaków! Tę dziwkę udusił Salawa, demon, który wyłonił się z ciemności, aby ukarać bezbożników. Pańska broń jest wobec niego nieskuteczna. Oby dalej się z wami rozprawiał!
Wąsacz wziął nogi za pas. Mark go nie ścigał.
51
Mark, zdruzgotany, poinformował Ateję o ostatnich wydarzeniach, nie pomijając żadnego szczegółu.
 -	Przygoda się skończyła - podsumował. - Nigdy nie odnajdę papirusów Tutanchamona.
 -	Nie bądź takim pesymistą i nie oceniaj tak nisko księdza Pachomiusza. Jeśli powierzył ci tak ważną misję, to znaczy, że wierzy w twoją zdolność do odniesienia sukcesu.
 -	Ostatni trop został ostatecznie odcięty.
 -	Pozory są często mylące.
 -	Dokąd mnie zabierasz?
 -	Do Matarieh, na północ od Kairu. Ksiądz tam na nas czeka.
Samą swoją obecnością Ateja dodawała Markowi otuchy. Wydawało się, że ciosy losu jej nie osłabiają, tak jakby ciemności nie były w stanie przyćmić emanującego z niej światła.
Zręcznie prowadząc, młoda kobieta wyprzedziła konwój wózków obładowanych towarami, zaprzężonych w osły. By-

wało, że niekiedy któremuś z nich serce pękało z wysiłku i padał.
Przedmieście Matarieh tworzyły bardziej lub mniej podniszczone wille. Ateja zaparkowała samochód w pobliżu jakiegoś ogrodu, w cieniu sykomory.
Pachomiusz, siedząc na ławce, medytował.
Mark podszedł do niego powoli.
 -	To jest miejsce, gdzie schroniła się Święta Rodzina -oznajmił ksiądz. - Według ewangelii świętego Mateusza* Józefowi ukazał się anioł i polecił mu zabrać do Egiptu swoją małżonkę i swego syna Jezusa, bo Herod zamierzał uśmiercić dziecko. Koptowie uroczyście obchodzą dziewiętnastego maja wjazd Chrystusa do Egiptu. Właściwie nie była to ucieczka, lecz powrót do korzeni. Chrystus, wywodzący się z egipskiego bractwa inicjacyjnego, usiłował przekazać światu chociaż część nauk faraońskich. Król Bóg był następcą monarchów z trzydziestu dynastii, którzy odtworzyli niebo na ziemi. I to tutaj, w Matarieh, po długiej wędrówce przez pustynię, Jezus sprawił, że wytrysnęło źródło czystej wody, którą podróżni ugasili pragnienie. Z potu oblewającego członki dziecka Maryja sporządziła balsam przeznaczony do leczenia opętanych. Wchodził on w skład oleju używanego podczas chrztu i odpędzał złe moce.
 -	Nie udało mi się - powiedział Mark.
 -	Spójrz na tę sykomorę. Jest symbolem i siedzibą bogini nieba, Nut, która opiekowała się Świętą Rodziną. Na granicy śmierci i życia wiecznego przyjmuje „usprawiedliwionych głosem" i dostarcza im pożywienia z zaświatów. W tym stuleciu gwałtu i głupoty czyj wzrok może jeszcze oglądać tajemnice?

 -	Żonę Duranda udusił Salawa. Pachomiusz dłuższą chwilę milczał.
 -	Usiądź, Mark.
* II, 13-14.

U stóp Amerykanina ksiądz postawił spodek i zapalił ałun. Utworzyły się na nim bąbelki. Następnie ałun zamienił się w zwęgloną masę.
 -	Ukazały się oczy ciemności - skonstatował ksiądz -i mają charakter męski. Salawa wielokrotnie zbliżał się do ciebie, ale cię nie rozpoznał. W pierwszej kolejności upatrzył sobie na ofiary Duranda i jego żonę, ponieważ posiadali oni nader istotne informacje.
 -	Skoro nie żyją, nasza porażka została przypieczętowana.
 -	Mylisz się, Mark. Już sama interwencja Salawy jest wielce pouczająca. Należy on do kategorii demonów żywiących się niszczycielskim ogniem, jakiego używa doświadczony mag. Te złośliwe duchy zanieczyszczają studnie i źródła, czatują na drogach i szlakach, gdzie powodują śmiertelne wypadki. Szejkom nie udaje się ich okiełznać, toteż zwracają się do ostatnich koptyjskich kapłanów znających skuteczne zaklęcia. Obawiałem się, że Salawa z powodzeniem dobrał się do źródła w Matarieh: na szczęście jest nietknięte! W przeciwnym razie obieg niebiańskiej energii zostałby przerwany i żadna ziemska moc nie zdołałaby powalić potwora. Nadal toczymy walkę.
 -	W jaki sposób?
 -	Każdy Egipcjanin wie, że zgodnie z legendą Salawa pochodzi z Luksoru. To tam, w pobliżu grobowca Tutanchamo-na, obudził go jakiś manipulator. Ściągnął go do Kairu, kazał mu odegrać rolę podpalacza i uśmiercić małżeństwo Durandów, poinformowanych o różnych kolejach, jakie przechodziły papirusy. Dlatego też musisz się udać do Luksoru, uświadamiając sobie jednak, że twoja misja staje się coraz bardziej niebezpieczna. Postaraj się skontaktować z przyjaciółmi swego ojca, być może oni mają jakieś ważne informacje. Ujawniając się, Salawa popełnił gruby błąd: wskazał miejsce, gdzie powinniśmy szukać. Papirusy Tutanchamona prawdopodobnie nigdy nie opuściły Zachodnich Teb.
 -	Kto obudził Salawę? - zapytał Mark.

 -	Taki przerażający czyn mógł popełnić jedynie jakiś pozbawiony skrupułów erudyta. Przychodzi mi na myśl luminarz zwany Profesorem, którego kompetencje budzą powszechny podziw.
 -	Dlaczego popełnił tę zbrodnię?
 -	Zna treść papirusów i uważa, że ze względu na jej doniosłość wyjdą na jaw kłamstwa, jakimi obecnie karmi się ludzkość. Jeśli chodzi o Profesora, wpływ, jaki wywiera na Salawę, dowodzi zawziętości, z jaką utwierdza panowanie zła. Czy chcesz mu stawić czoło, Mark?
 -	Czyż nie osiągnąłem już punktu zwrotnego?
 -	Odtąd będziesz nosić tylko niebieskie koszule. To barwa boga Amona, strzegącego tajemnicy życia i strażnika twórczego tchnienia. Muszę jeszcze wzmocnić krąg ochronny, który udaremnił Salawie rozpoznanie cię. Właśnie dlatego Ateja zawiezie nas do Heliopolis, najstarszego świętego miasta Egiptu, w pobliżu drzewa Dziewicy.
Ze wspaniałego miasta, gdzie Wielki Jasnowidz* stworzył Teksty piramid, zbiór formuł wskrzeszających duszę królewską, zachował się jedynie obelisk wysokości około dwudziestu metrów, pochodzący z epoki Sesostrisa I.
-	Wszystko narodziło się tutaj - wyjaśnił Pachomiusz,
podziwiając kamienną iglicę, która wystrzelała w górę i roz
pędzała szkodliwe moce. - W tym „Mieście Słupa"** staro
żytni Egipcjanie dostrzegli wszechpotęgę twórczego światła
i włączyli je do swego dzieła. A papirusy Tutanchamona za
wierają sposób użycia tej niewyczerpalnej energii, jedynej
zdolnej zwyciężyć śmierć. Popatrz na magiczne znaki wyryte
na tym ociosanym kamieniu, Mark. To są słowa bogów, któ
rymi powinieneś przesiąknąć, zanim zmierzysz się z demo
nem ciemności i ze złośliwym mózgiem, który nim steruje.
Mark skupił się na hieroglifach i wydało mu się, że wiodą
* Tytuł kapłana z Heliopolis (przyp. kons.). ** Junu w zapisie hieroglificznym; „On" w Biblii.

ponadczasowy żywot, podsycane sekretnym ogniem. W Central Parku był tylko widzem; tutaj zaczynał widzieć.
Na karku syna Howarda Cartera ksiądz Pachomiusz przyłożył siedem pieczęci Salomona, podobnie jak to uczynił niegdyś jego ojcu, i wypowiedział, w staroegipskim, tradycyjną formułę magiczną: „Niech znajomość światła odbije ciosy losu".
O zachodzie słońca Mark otrząsnął się z zadumy. Czuł w sobie jakąś dziwną moc, spokój połączony z chęcią działania.
Ateja wzięła go za rękę, jej jasnozielone oczy nabrały niezwykłego blasku. Mark ujrzał inną kobietę, której magiczny czar stawał się niemal niepokojący.
 -	Jutro wyruszamy do Luksoru - zapowiedziała.
 -	My? Nie mam zamiaru wciągać cię w tak niebezpieczną przygodę!
 -	Opatrzność czuwa: w ciągu najbliższych tygodni muszę oprowadzać tam grupki pasjonatów. A jak beze mnie skontaktujesz się z egipskimi przyjaciółmi Cartera?
Mark musiał ustąpić wobec oczywistej prawdy: bez Atei nie mógł posuwać się naprzód.
 -	Ksiądz Pachomiusz znikł! - stwierdził.
 -	Zdarza się to od czasu do czasu - zauważyła Ateja z uśmiechem. - Nie martw się, znów się pojawi.
52
Profesor miał w Kairze parę mieszkań. Często przebywał w starej kamienicy, nieopodal muzeum, gdzie istna armia służących czuwała nad jego wygodą i dobrym samopoczuciem. Tam z całkowitą swobodą przyjmował autorytety naukowe i wysokich urzędników. Wygrywając próżność i ambicje, nieustannie miał w ręku wszystkie nici.
W lutym 1952 roku sytuacja polityczna nie poprawiała się

mimo pozornego spokoju, jaki usiłowały narzucić władze. Maher, nowy premier, był człowiekiem sprytnym i przebiegłym, a jego ekipa wydawała się zdolna uśmierzyć wrzenie. Raczej proamerykański, miał posłuch w kręgach biznesowych i cieszył się względnym zaufaniem ludności.
Ale pozostawał Faruk, coraz bardziej znienawidzony. Fa-ruk i jego klika dworaków, Faruk i jego banda żołdaków, gotowych zgładzić każdego, kto psułby zabawę tyranowi.
Po pożarze Kairu oficjalne wyjaśnienia nikogo nie przekonały. I nawet prasa odważyła się zamieścić coś w rodzaju sondaży, w których próbowano stawiać królowi zarzuty. Minister spraw wewnętrznych*, pomawiany o nadmierną tolerancję, bronił się zażarcie. Przed trzynastą dał rozkaz strzelania do wywrotowców, ale to polecenie pozostało martwą literą, z jednej strony dlatego, że policjanci pomagali podpalaczom, z drugiej dlatego, że sprzeciwiała się temu najwyższa władza. Pomimo gorącego wezwania Faruka żołnierze zaczęli się szykować do boju dopiero późnym popołudniem. Oczywiście, według ministra spraw wewnętrznych, przypadek nie odegrał żadnej roli w tych tragicznych wydarzeniach, starannie zorganizowanych.
Kto korzystał z tego chaosu, jeśli nie król? Armia była posłuszna na każde jego skinienie, manipulował tłumem do woli i dawał do zrozumienia, zarówno cudzoziemcom, jak i Egipcjanom, że jest panem i władcą kraju.
Pożary, zniszczenia, zabici, centrum miasta splądrowane, nienawiść między społecznościami... Oto do czego doprowadził błyskotliwy plan Faruka, zadekowanego w swoim pałacu, z dala od swojego ludu!
Profesor słuchał pomstowania swoich rozmówców i nie przywiązywał do niego wielkiej wagi. Na Wschodzie ludzie lubią gadać bez końca i protestować. Przejść od słów do czynów - to zupełnie inna sprawa.
* Fuad Sarag el-Dine.

Kolos o szerokiej piersi i malutkiej główce, wydłużonej jak pysk szakala, wszedł do jego gabinetu o północy. Salawa był głodny.
-	Dobrze pracowałeś - przyznał Profesor. - Małżonkowie
Durand już nam nie będą przeszkadzać. Chodź, dostaniesz
swoją strawę.
Zapalniczką Profesor rozniecił rozżarzone węgielki zmieszane z kośćmi.
Salawa pochłonął je żarłocznie.
-	Sądzisz, że Durand lub jego żona zdążyli się komuś
zwierzyć?
Salawa przecząco pokręcił głową.
-	Czy istnieje jeszcze jakiś przeciwnik pragnący odnaleźć
papirusy Tutanchamona?
Tym razem odpowiedź była twierdząca.
-	Zostań tutaj i śpij - rozkazał Profesor.
Salawa wyciągnął się przed biurkiem i zamknął oczy.
Wcześnie rano Profesor złożył wizytę urzędnikom zarządzającym Muzeum Egipskim. Każdego zapytał, jak się miewa jego rodzina, każdemu winszował wydajnej pracy nad konserwacją zabytków. Przychylne słowo w jego ustach przekładało się na awans i korzyści materialne, toteż personel był dla niego niezwykle uprzejmy i uczynny.
Sugerując się opinią Salawy, Profesor chciał odnaleźć ślad ciekawskiego, który z pewnością zwiedził muzeum i być może zwrócił się do kogoś z kierownictwa, aby dowiedzieć się czegoś więcej o Tutanchamonie.
Najlepszy konfident Profesora, wąsacz o niskim czole, nieustannie tonący w długach, był nieobecny. Wziął krótki urlop po narodzinach swego ósmego dziecka, a jego asystent nie czuł się upoważniony do grzebania w dokumentach szefa. Przypomniał sobie jednak, że niedawno przyjął on jakiegoś cudzoziemca i pozbył się go, odsyłając do archiwisty. Wbrew zwyczajom nie sporządzono żadnego raportu na piśmie.

Zaintrygowany Profesor udał się natychmiast do archiwisty, który wydał mu się podstarzały i mrukliwy. Z nalaną twarzą, workami pod głęboko osadzonymi oczami, urzędnik sprawiał wrażenie przygnębionego.
 -	Marnie wyglądasz, przyjacielu.
 -	Odmawiają mi podwyżki, żona straszy rozwodem, a najstarszy syn nie chce mnie słuchać! Nie ma się czym chwalić.
 -	Jeśli chodzi o podwyżkę, mogę panu pomóc.
 -	Naprawdę? Myślę, że nie za darmo.
 -	Myli się pan. Doceniam pańską pracę, a każdy trud zasługuje na wynagrodzenie.
 -	W takim razie będę panu dozgonnie wdzięczny.
 -	Czy nie przyjmował pan cudzoziemca interesującego się Tutanchamonem?
 -	W istocie, Profesorze.
 -	Egiptologa?	. 
 -	Nie sądzę.
 -	Czego sobie życzył?
 -	Przejrzeć archiwa Howarda Cartera.
 -	Powód?
 -	Prywatne badania. Okazywał anielską cierpliwość, więc na polecenie mojego szefa musiałem spełnić jego wymagania. Ponadto ten ciekawski miał list polecający podpisany przez dyrektora egipskiej Służby Starożytności, kanonika Driotona. Trochę mi to było nie na rękę, bo papiery Cartera mocno nadszarpnął ząb czasu. Jednak ten wścibski typ godzinami je studiował.
 -	Powiedział panu, czy znalazł to, czego szukał?
 -	Nie, Profesorze.
 -	Zanotował pan jego nazwisko?

 -	Oczywiście. Archiwista zajrzał do notesu.
 -	Ten miłośnik papierzysk nazywa się Mark Wilder.
 -	Jaki jest jego adres w Kairze?

 -	Nie wiem.
 -	Dziękuję za pomoc, drogi przyjacielu. Już w przyszłym miesiącu dostanie pan podwyżkę.
Archiwista ukłonił się.
Profesor był dość zadowolony. Znał teraz nazwisko ostatniego przeciwnika, którego musiał zgładzić Salawa. Pozostawało wywiedzieć się o jego zawód, zamiary i miejsce, gdzie się znajduje.
Protekcja Driotona zdawała się wskazywać, że Mark Wilder został przyjęty do grona bliskich Faruka. A więc maksimum informacji mógł mu dostarczyć jeden człowiek: Antonio Pulli, szara eminencja króla.
53
Atęja i Mark czekali cierpliwie na kairskim lotnisku. Samolot do Luksoru miał tylko dwie godziny opóźnienia, im zaś się nie przykrzyło. Zanim przejdą przez następne próby, będą upajać się wzajemną miłością, tak jakby przyszłość do nich należała. Przed nimi stanął jakiś mężczyzna.
-	Muszę z tobą porozmawiać na osobności, Mark.
- John! Ty też lecisz do Luksoru?
- Przykro mi, zostajesz w Kairze.
-	Chodźmy na bok.
Ateja spojrzeniem dała zgodę Markowi. Agent CIA zaciągnął go w spokojny kąt.
 -	Tak jak powiedziałem Mahmudowi - oświadczył Mark -nie będę już brał udziału w waszych szpiegowskich aferach. Mam inne zadanie do wypełnienia i nie będę się podporządkowywał twojej woli.
 -	Polecisz do Luksoru, gdy oddasz mi ostatnią przysługę.
 -	Źle mnie zrozumiałeś, John,
- Mój drogi, nie zmuszaj mnie do następnych gróźb. Jeśli

naprawdę kochasz tę kobietę, nie narażaj jej na niebezpieczeństwo.
Mark poczuł ucisk w gardle. Miał ochotę rozwalić łeb swemu rodakowi.
 -	Czego konkretnie chcesz?
 -	Żebyś zaniósł Farukowi tę zapieczętowaną kopertę. John wręczył dokument Markowi.
 -	Treść?
-	Top secret.
 .....— Nie dla mnie!
-	Im mniej będziesz wiedział, tym lepiej.
.— Żądam prawdy.
 -	Jak wolisz! CIA obiecuje Farukowi dostawę pancernych pojazdów i pistoletów maszynowych, aby mógł stłumić wszelkie nowe rozruchy. W ten sposób król zrozumie, że Ameryka udziela mu wsparcia i że ma wobec niej dług wdzięczności.
 -	Dlaczego zmuszasz mnie, żebym się bawił w listonosza?
 -	Bo nie należysz do żadnej oficjalnej służby, a Faruk ma do ciebie zaufanie. Uważa cię za pewnego sprzymierzeńca i nie będzie wątpił w prawdziwość informacji. Antonio Pulli czeka na ciebie w pałacu Kubbeh, o osiemnastej. Dostarczysz to pismo królowi, do rąk własnych. Gdyby wyłoniły się jakieś kłopoty, zachowaj dokument i zadzwoń do mnie. Ale wszystko powinno przebiec gładko. Potem polecisz do Luksoru. Więc to tam są ukryte papirusy Tutanchamona... Pamiętaj, że ich treść może mnie bardzo zainteresować. Szczęśliwej podróży, Mark.
Pałac Kubbeh miał nie mniej niż czterysta pokoi i zawierał imponującą liczbę skarbów, między innymi medaliony, szkatułki pełne klejnotów, jajka Faberge, przyciski do papieru ozdobione cennymi kamieniami i bajeczną kolekcję rzadkich znaczków, godną zbioru królowej Anglii. Garderoba Faruka składała się z setki garniturów, dziesięciu tysięcy jedwabnych koszul i dziesięciu tysięcy krawatów.

Tylko kilku domowników wiedziało o istnieniu kompromitujących przedmiotów, takich jak fotografia z dedykacją Adolfa Hitlera lub erotyczne pocztówki. Faruk, zboczeniec seksualny, kolekcjonował też podniecające marmurowe rzeźby, zegarki i pozytywki ozdobione figurkami młodych roznegliżowanych osób, sugestywne kalendarze, a nawet korkociągi działające na zmysły.
Antonio Pulli przyjął Marka w dużym gabinecie udekorowanym przyzwoitymi obrazami.
 -	Otrzymałem pańską prośbę o audiencję, ale Jego Królewska Mość jest trochę niezdrów. Czy mogę panu pomóc?
 -	Niestety, nie. Muszę mu wręczyć tajne pismo.
 -	Zapewniam pana, panie Wilder, że wywiążę się skrupulatnie z tego obowiązku.
 -	Nie wątpię, ale okoliczności nakazują mi oddać ten dokument do rąk własnych Jego Królewskiej Mości.
Pulli, urażony, wstał.
-	Zobaczę, co się da zrobić.
Mark czekał dobre pół godziny.
Pulli znów się pojawił.
-	Proszę iść za mną, Jego Królewska Mość godzi się pana
przyjąć.
Ubrany w szlafrok, siedząc w fotelu zdolnym udźwignąć jego ciężar, Faruk zajadał się ciasteczkami i popijał sok pomarańczowy.
-	Zostaw nas samych, Antonio.
Szara eminencja ulotnił się.
Mark podał pismo Farukowi, ten je otworzył, przeczytał i podarł na strzępy.
-	Doskonałe nowiny, panie Wilder. Jestem zadowolony,
bardzo zadowolony i bardzo cenię postawę moich amerykań
skich przyjaciół. Będą sobie mogli pogratulować w przyszło
ści, niech im pan to powie. A teraz proszę odejść. Muszę tro
chę odpocząć przed oficjalną kolacją.
Mark wpadł na korytarzu na Antonia Pullego.

 -	Wszystko w porządku?
 -	Nie może być lepiej. Jego Królewska Mość jest zachwycony.
 -	Brawo, panie Wilder! Nasza współpraca okazuje się owocna, a król docenia pańską operatywność i dyskrecję. W tych niespokojnych czasach pomoc naszych amerykańskich przyjaciół jest jak dar z nieba. Wkrótce powierzę panu nowe sprawy.
Szara eminencja króla jest naprawdę dobrze poinformowany - pomyślał adwokat.
 -	Lecę do Luksoru na parę dni, żeby się zrelaksować.
 -	Urocze miejsce! Świątynie i grobowce zasługują na wizytę, a Dolina Królów jest niezapomnianym zakątkiem. Ach... byłbym zapomniał. Pewna wysoko postawiona osoba zapytała mnie, jak przebiega pański pobyt wśród nas. Wychwalając pańskie umiejętności prawnicze i rangę męża stanu, zapewniłem go, że Egipt pana oczarował.
 -	Mogę wiedzieć, o kim pan mówi?
 -	Nazywamy go Profesorem. Zna wszystkie tereny wykopalisk, decyduje o karierze archeologów i cieszy się powszechnym uznaniem. Niewątpliwie spotka go pan w Luksorze. Ucieszy się bardzo z rozmowy z panem. Miłego pobytu!
Po drodze na lotnisko Marka obleciał strach.
Wykonawszy to ostatnie zadanie, nie służył już ani Mah-mudowi, ani Johnowi, i był tylko kłopotliwym świadkiem ich tajnej działalności. A przyjaźń Faruka wcale go nie zabezpieczała.
Właściwy moment, żeby się go pozbyć...
Nie, pozostawały przecież papirusy Tutanchamona. Ale czy Mahmud i John naprawdę pragnęli, aby znów ujrzały światło dzienne?
Tak, po to, by je zagarnąć i wykorzystać wedle swego uznania.
W chwili gdy wpadną w ich ręce, Mark stanie się równie kłopotliwy, jak bezużyteczny.

Wokół lotniska i w środku - mnóstwo policjantów. Adwokat obawiał się zamachu i pospieszył na poszukiwanie Atei. Zatrzymał go jakiś oficer i wylegitymował.
 -	Jakieś incydenty?
 -	Proszę się nie niepokoić, nic poważnego. Zwykłe rutynowe kontrole.
Faruk chciał pokazać, że trzyma kraj w karbach. Wreszcie ją zobaczył! Siedząc w pobliżu sali odlotów, Ateja czytała dzieło poświęcone Dolinie Królów. Zapowiedziano najbliższy lot do Luksoru.
 -	Wszystko poszło gładko? - zapytała.
 -	I tak, i nie. Oddałem poufne pismo Farukowi i mam nadzieję, że CIA się ode mnie odczepi. Ale Profesor wie już, jak się nazywam.
54
Luksor zachwycił Marka. Z dala od kairskiego ruchu, zgiełku i tłumów, małe południowe miasteczko żyło przede wszystkim z turystyki. Na wschodnim brzegu gigantyczny Karnak, kompleks sanktuariów, i wspaniała luksorska świątynia; na zachodnim - inne świątynie i liczne grobowce, rozmieszczone na różnych stanowiskach, w Dolinie Królów, Dolinie Królowych, Dolinie Dostojników i Wiosce Rzemieślników. Rozległość i bogactwo tej domeny wieczności przyprawiały o zawrót głowy. Ile lat potrzebuje człowiek, by ją dogłębnie zbadać, nie będąc pewnym, czy odgadł wszystkie jej sekrety?
Howard Carter większą część życia poświęcił poszukiwaniom ukrytego grobu prawie nieznanego faraona, mając pewność, że ten pochówek znajduje się w Dolinie Królów, starannie zamaskowany. I kiedy Mark po raz pierwszy przekroczył jego próg, nagle poczuł się zespolony z duszą swojego ojca. Usłyszał wypowiedziane przezeń słowa: „Tajemnica życia

wciąż nam umyka. Cienie się poruszają, lecz nigdy się całkiem nie rozwiewają"*.
Korytarz wejściowy wiodący do przedsionka połączonego z aneksem, komora grobowa uzupełniona jeszcze jednym pomieszczeniem - ten skromny grób Tutanchamona był relikwiarzem zawierającym około trzech tysięcy pięciuset przedmiotów niezbędnych przywróconemu do życia wiecznego faraonowi, który stał się światłem. Wszystkie inne groby w Dolinie Królów zostały ograbione, ich wyposażenie - zniszczone lub rozproszone. Magia Tutanchamona, którego jedynie ignoranci uważali za przeciętnego i niewiele znaczącego monarchę, przetrwała wieki aż do spotkania z Howardem Carterem.
W komorze grobowej Mark przyjrzał się rytualnym i symbolicznym scenom przedstawiającym ceremonię otwarcia ust wskrzeszonego faraona i sakralizację czasu uosabianego przez pawiany, święte zwierzęta Tota. Potem jego wzrok przykuł złoty sarkofag, wciąż stojący na swoim miejscu.
- Dawni Egipcjanie nazywali sarkofag panem życia** -wyjaśniła Ateja. - Dla nich nie było to miejsce śmierci, lecz przemiany. Wtajemniczony stawał się Ozyrysem i żywy przekraczał bramy zaświatów.
Teraz, przed obliczem tej istoty przekształconej w boskie złoto, Mark zrozumiał sens i doniosłość poszukiwań Howarda Cartera.
Nie chodziło o zwykłe znalezisko archeologiczne, choćby zgoła wyjątkowe w historii, lecz o przeniknięcie tajników samego życia.
Przypadek nie odegrał tu żadnej roli. Liczyły się zawziętość niestrudzonego i genialnego badacza, wola bogów zawsze obecnych pomimo zaślepienia śmiertelnych, a także przesłanie Tutanchamona, niezbędne do walki z materializmem i przemocą w świecie idącym na opak.
* Por. „Archeologia" nr 312, 1995, s. 29. Neb anch.

Ateja i Mark długo i niespiesznie wędrowali po Dolinie Królów. Sycili się mocą bijącą z tego alchemicznego tygla, gdzie Carter, wedle jego własnych słów, dzielił poczucie spełnienia i pogodę ducha z Izydą, wielką czarodziejką, zdolną zebrać porozrzucane części ciała zamordowanego Ozyrysa i wyrwać go ze śmiertelnego snu, aby zrodzić Zbawcę, Ho-rusa.
Odwieczna cisza Doliny nie była ciszą niebytu, lecz podstawowym warunkiem procesu zmartwychwstania. Tutaj, między jałowymi i spalonymi słońcem klifami, natura zdradzała swą tajemnicę.
Czyż sarkofag Tutanchamona nie był źródłem energii i nie emanował siłą zdolną uduchowić istoty ludzkie, rozpalić ich serca?
Howard Carter dotarł do sedna rzeczy, toteż Mark musiał odnaleźć papirusy wydobyte z grobowca Tutanchamona.
Przez cały czas ani on, ani Ateja, zbyt skupieni, wcale nie zauważyli, że obserwuje ich szpakowaty pięćdziesięciolatek o kanciastej twarzy. Od ich przyjazdu do Luksoru skrzętnie śledził ich każdy gest.
Wypić piwo w ogrodzie otaczającym Winter Palące, pod błękitnym niebem Luksoru, to był cudowny moment. Howard często bywał w tym legendarnym hotelu, gdzie każdy Brytyjczyk godny tego miana delektował się herbatą, podziwiając Nil. Tutaj zaszły najważniejsze wydarzenia w „sprawie" Tutanchamona, gdy egiptolog sprzeciwił się władzom, chcąc sprawować nadzór nad „swoim" grobowcem. Atakowany, oczerniany, mając zakaz wstępu na teren wykopalisk, Carter nigdy się nie ugiął. A kiedy wrócił do Egiptu po zakończeniu prac, zapomniany i osamotniony, docenił elegancję i urok Winter Palące.
Ateja czekała, aż duch Marka powróci z Doliny Królów.
 -	Wydajesz się wstrząśnięty - skonstatowała.
 -	„Czy chce Pan wiedzieć, kim jest naprawdę?"... Teraz

wiem. Być synem takiego ojca to zarazem przytłaczające i ekscytujące! Czy nie przyniosę mu wstydu, wypełniając misję, jaką mi powierzył po swej śmierci fizycznej?
 -	Mam wrażenie, że nie brakuje ci dobrej woli ani uporu.
 -	I ty się pojawiłaś, Atejo. Bez ciebie nie miałbym żadnych szans.
O zachodzie słońca spacerowali wzdłuż Nilu jak dwoje zakochanych nietroszczących się o nic. Łagodny wiaterek z północy przynosił cudowną świeżość, rzeka przybierała pomarańczowe, czerwone i złote odcienie. Za parę minut słońce zniknie za Wzgórzami Tebańskimi, by wskrzeszać uśpione dusze, a zarazem toczyć zawziętą walkę z demonami ciemności. Jedynie znakomita załoga barki, w której znajdują się zwłaszcza Słowo i ucieleśnienie myślenia*, pozwoli mu przekroczyć jedną po drugiej bramy podziemnego świata, uspokoić ich strażników i pokonać straszliwego węża, usiłującego udaremnić podróż. Przede wszystkim należało znać odpowiednie formuły przemiany w światło. Te formuły, które figurowały w papirusach Tutanchamona.
 -	Przez chwilę spodziewałem się, że znajdę je w grobie króla - wyznał Mark - Ale zostały tylko puste pomieszczenia i nie ma tam nic oprócz bajecznego sarkofagu.
 -	Skontaktujemy się z ostatnimi świadkami przygody Cartera - powiedziała Ateja. - Miał wiernych przyjaciół wśród robotników i niektórzy niewątpliwie zgodzą się dostarczyć nam cennych informacji. Ksiądz Pachomiusz sporządził listę nazwisk, dzięki której nie będziemy się poruszać po omacku. Dwóch egipskich asystentów Cartera napisało nawet do jego siostrzenicy po zgonie swojego szefa, składając jej kondolen-cje. A twój ojciec zapisał w spadku jednemu z nich** małą sumkę w uznaniu za oddane usługi.
Zjedli kolację na brzegu basenu, przywołując dramatycz-
* Hu i Sia. ** Abd el-Aal Ahmedowi Sayedowi.

ne godziny odkrycia grobu Tutanchamona. Listopad 1922 roku: ostatni sezon wykopaliskowy. Zniechęcony, nie wierząc już w istnienie nienaruszonego grobowca królewskiego, zawierającego jakieś skarby, lord Carnarvon przestał finansować kosztowne i bezskuteczne poszukiwania. Carterowi udało się go przekonać, by dał mu jeszcze ostatnią szansę.
Rankiem 4 listopada ukazał się pierwszy stopień schodów prowadzących do opieczętowanych drzwi grobu Tutanchamona. Ateja opowiedziała tę epopeję ze szczegółami, a Mark miał wrażenie, że stoi u boku swego ojca w chwili, gdy fantastyczny sukces wieńczy tyle lat ciężkiej pracy.
Potem kochankowie poszli do pokoju Marka. Promienie zachodzącego słońca oświetliły łóżko, na którym leżeli objęci Ateja i Mark. Uprawiali miłość, mając za oknem Nil i Szczyt Zachodni.
55
 -	To ty, Mark, to naprawdę ty?
 -	Ależ tak, Dutsy!
 -	Skąd do mnie dzwonisz?
 -	Z Luksoru, w Górnym Egipcie.
 -	Na miły Bóg! Co ty tam jeszcze porabiasz?
 -	Zwiedzam i prowadzę badania. W biurze wszystko w porządku?
 -	Jakoś sobie radzimy, ale są sprawy niecierpiące zwłoki!
 -	Wyślij mi streszczenie akt i swoją opinię do Winter Palące pocztą dyplomatyczną. Coś postanowię i do ciebie od-dzwonię.
 -	Jak długo cię nie będzie?
 -	Nie mam pojęcia, Dutsy. To zależy od postępów mojego śledztwa.
 -	Odpowiedz mi szczerze: czy za tym wszystkim nie kryje się jakaś kobieta?

 -	Szczerze mówiąc, tak.
 -	To... coś poważnego?
 -	Bardzo poważnego.
 -	Tylko tego brakowało! Nie zamierzasz chyba się żenić?
 -	Jestem całkowicie zdecydowany. I to ty urządzisz wesele.
 -	Chciałbym jak najszybciej poznać szczęśliwą wybrankę! Dlaczego nie przywieziesz jej od razu do Nowego Jorku? Po pożarze Kairu Egipt stał się krajem wysokiego ryzyka! Tam nie jesteście już bezpieczni.
-	CIA panuje nad sytuacją.
Mark usłyszał serię pomruków.
 -	Nie bądź zbyt wielkim optymistą -poradził Dutsy. -Na twoim miejscu spakowałbym walizki.
 -	Muszę odnaleźć papirusy Tutanchamona.
 -	Oczywiście, nie sposób cię przekonać, żebyś zmienił zdanie! Bądź bardzo ostrożny, Mark. Kairscy wichrzyciele zabili paru cudzoziemców, i na tym nie poprzestaną. Wyślę ci teczki z aktami.
Cztery dni zabiegów, spotkań i jałowej gadaniny.
Cztery dni rozczarowań.
Przyjaciele Cartera i ich potomstwo zniknęli: jedni zmarli, inni wyjechali, nie podając nowego adresu. A nieliczni znajomi archeologa pozostali w Luksorze nie mieli nic do powiedzenia, tyle że wyrażali się z szacunkiem o pracowitym Angliku, który nigdy nie traktował z góry prostych ludzi.
Uparta Ateja zdołała umówić się na spotkanie z pewnym starym schorowanym człowiekiem, mieszkającym w wiosce Gurna, na zachodnim brzegu Nilu, w Luksorze. Przed śmiercią chciał porozmawiać o przeszłości i kampaniach wykopaliskowych, w których uczestniczył pod kierunkiem Cartera.
Ateja przedstawiła mu Marka i odprawiono rytuał picia czarnej herbaty podanej przez mocno leciwą siostrę stulatka, któremu drżał głos.
-	Ledwo chodzę i moje dni są policzone - powiedział. -

Dlatego nie boję się Salawy. W odróżnieniu od innych... Odkąd ten demon się pokazał, każdy wie, że klątwa Tutancha-mona znów na kogoś spadnie. Najmądrzejsi szejkowie nie potrafią mu się przeciwstawić. Salawa porwał już i połknął kilkoro dzieci i ukarze rodziny plotkarzy. Nikt oprócz mnie nie ośmieli się z wami spotkać. A ja mogę się z wami podzielić tylko miłymi wspomnieniami. Carter był człowiekiem szorstkim, odważnym i hojnym. Dobrze traktował swoich robotników i umiał walczyć z przeciwnościami.
 -	Czy odkrył papirusy w grobie Tutanchamona? - zapytał Mark.
 -	Tak twierdzili niektórzy, ale potem mówili coś wręcz odwrotnego. Krążyło tyle pogłosek i tyle było zamieszania wokół każdego wydobytego przedmiotu! Ja ograniczałem się do wykonywania swojej roboty. A Carter zawsze sowicie mnie wynagradzał. Jednakże zadanie nie było łatwe, zwłaszcza w Deir el-Bahari. Jego pierwsze odkrycie, czarnoskórego faraona o gigantycznych nogach, to pestka! Ale drugiego grobowca, królowej Hatszepsut, omal nie przypłacił życiem.
 -	Co się stało?
 -	Ponieważ Carter był w komitywie z ludnością, doniesiono mu o istnieniu wyjątkowo trudno dostępnego grobowca w głębi uedu w klifie zachodnim. Było to w tysiąc dziewięćset szesnastym roku, kiedy nieobecność policjantów i nadzorców sprzyjała grasującym złodziejom. 1 właśnie wtedy notable uprzedzili Cartera, że banda rabusiów wśliznęła się do tego grobu. Nie zważając na niebezpieczeństwo, skrzyknął on kilku robotników, między innymi mnie, i udaliśmy się do tego miejsca, gdzie dotarliśmy około północy, po długiej i uciążliwej wspinaczce. A tam ujrzeliśmy sznur wpuszczony do dziury! Z głębi dochodziły jakieś hałasy: grabieżcy uwijali się jak w ukropie. Ci ludzie byli agresywni, należało się więc oddalić. Carter zaś sam spuścił się do grobu i stanął twarzą w twarz z ośmioma bandytami. Kazał im natychmiast się wynosić. Inaczej - powiedział - zostawi ich tam i wezwie poli-

cję. Jeden przeciw ośmiu... Mogli go zabić. Poskromieni, woleli ratować się ucieczką. A Carter przebadał grobowiec.
 -	Co w nim znalazł?
 -	Wspaniały sarkofag z kwarcytu, dzisiaj przechowywany w Muzeum Egipskim. Na pokrywie jest przedstawiona Nut, bogini nieba. Spoczywała nad królową i umieszczała jej duszę pośród niezniszczalnych gwiazd. To ona broniła Cartera przed rabusiami. A dwa wyczyny w Deir el-Bahari zjednały mu opinię czarownika, którego nie dosięgną żadne ciosy.
 -	Pańskie wspomnienia są pasjonujące!
 -	Nie mam już innych. Proszę mi wybaczyć, jestem zmęczony i muszę się przespać.  .
 -	Czy zechce pan znów się z nami zobaczyć? - zapytała Ateja.
-	To byłoby bezcelowe i niebezpieczne.
Stulatek, wyczerpany, już zapadał w drzemkę.
Ateja i Mark wyszli z jego domu i przeszli przez wioskę Gurna, zbudowaną na grobach, które ograbili jej mieszkańcy. Niektóre, jak powiadano, kryły w sobie jeszcze różne cudeńka.
Oboje nie zauważyli szpakowatego mężczyzny o kanciastej twarzy, podążającego za nimi w przyzwoitej odległości. Zobaczył on, jak wsiadają do taksówki wynajętej na cały dzień i ruszają w stronę przystani promowej. Wiedząc już, że nie zgubi ich śladu, poszedł do własnego samochodu.
Na dziobie wiejskiego promu, załadowanego pojazdami, osłami, drobiem i rozgadaną ciżbą ludzką, Ateja i Mark rozkoszowali się orzeźwiającym wietrzykiem.
 -	Wiesz coś więcej o odkryciach Cartera w Deir el-Bahari? - zapytał ją.
 -	Zaczął pracować na tym stanowisku już w tysiąc osiemset dziewięćdziesiątym trzecim roku, mając zaledwie dziewiętnaście lat. W grudniu tysiąc dziewięćset pierwszego roku wybrał się tam na przejażdżkę konną. Nagle przednie kopyta wierzchowca ugrzęzły w piasku i Carter wyleciał z siodła.

Wypadek okazał się szczęśliwy, ponieważ cudowna dziura pozwoliła mu dostać się do grobu faraona ze Średniego Państwa Montuhotepa II*. Od razu obiekt nazwano Bab el-Ho-san, „grób konia".
 -	Znaleziono w nim jakieś skarby?
 -	Nadzwyczajny posąg, obecnie przechowywany w Muzeum Egipskim, siedzącego faraona, w czerwonej koronie, odzianego w białą tunikę noszoną podczas święta odrodzenia. Czarny kolor jego ciała symbolizował proces regeneracji. Montuhotep kazał wznieść pierwszą wielką świątynię w Deir el-Bahari, sanktuarium ozyriackie, obok którego znacznie później Hatszepsut wybuduje własną świątynię tarasową, „Najświętszą ze świętych"**- I to Carterowi było dane eksplorować grobowiec przeznaczony dla Wielkiej Małżonki Królewskiej Hatszepsut, zanim stała się faraonem.
 -	Oto idealne skrytki na papirusy Tutanchamona!
 -	Niełatwo będzie się do nich dostać - oceniła Ateja. - Te grobowce są zamknięte, niedostępne dla zwiedzających, i nawet niewielu egiptologów je zna.
 -	Kto może je nam otworzyć?
 -	Służba Starożytności zachodniego brzegu.
 -	Teraz ja muszę błysnąć talentem adwokackim.
56
Pierwsza wizyta Marka w biurze egipskiej Służby Starożytności zachodniego brzegu była bezowocna, ponieważ nie zastał odpowiedzialnych urzędników. Wyznaczono mu spotkanie: nazajutrz o siódmej rano.
* Około 2061-2010 p.n.e. Jego imię znaczy: „Silą bojowa (Montu) jest uspokojona (Hotep)". Przyp. aut- Według innych źródeł: „Montu jest zadowolony". I'rzyp. tłum.
Dżeser dżeseru.

Podczas gdy Ateja oprowadzała po Karnaku grupkę pasjonatów, Mark znów podążył do grobu Tutanchamona, aby nasycić się atmosferą miejsc, w których przez wiele stuleci niewiarygodne skarby spoczywały w ciszy i mroku. Grabieżcy, archeolodzy i turyści stąpali po ziemi Doliny, nie przypuszczając, że chodzą po relikwiarzu kryjącym tajemnice wieczności.
Drugie spotkanie z sarkofagiem było równie poruszające jak pierwsze. Teksty piramid twierdziły, że faraon nie odchodzi martwy, lecz żywy. Uwolniony od swej cielesnej powłoki, przekształcony w złoto za pomocą rytuałów, dołącza do swych braci bogów i panuje pośród gwiazd.
W drodze powrotnej z Doliny Królów do Winter Palące Mark przeżył brutalny przeskok. Opuszczał nadprzyrodzony wszechświat, gdzie czas już nie istniał, i zderzał się ze światem ludzkiej podłości.
Wiadomości z Kairu były niewesołe. Oczywiście Faruk mianował nowego premiera, Hilaly'ego, zwanego don Kichotem znad Nilu, chciał bowiem przystąpić do walki z korupcją i odebrać nieuzasadnione przywileje bogaczom. Ku powszechnemu zdziwieniu król wydał nawet dekret zobowiązujący każdego Egipcjanina do złożenia absolutnie szczerej deklaracji o rzeczywistym źródle swojego majątku. Wobec nagonki wszczętej przez klasę polityczną, grożącą ujawnieniem niebotycznych spekulacji bliskich współpracowników Faruka, premier zrezygnował ze swych zamiarów moralizatorskich. Gdy cnota zostanie na dobre pogrzebana, kombinatorzy znów będą robić przekręty, pod ojcowskim okiem króla, obojętnego na gniew ludu i rozczarowanie armii oraz klas średnich.
Nie warto było się łudzić: status quo nie mogło trwać. Na-ser posuwał się cichcem do przodu, CIA również. Za czym opowie się Ameryka, jakiego Egiptu sobie życzy, jak rozwiąże drażliwy problem Kanału Sueskiego i okupacji angielskiej? W Luksorze Mark pozostawał na uboczu tej nawałnicy

z nadzieją, że następne zamieszki nie wybuchną, dopóki nie odnajdzie papirusów Tutanchamona.
Znużona udzielaniem odpowiedzi na niezliczone pytania swojej grupy pasjonatów, Ateja doceniła spokojną kolację w ogrodzie Winter Palące. A pełne miłości słowa, jakie usłyszała od Marka, sprawiły, że pierzchło całe zmęczenie.
Kilka minut przed siódmą Ateja i Mark weszli do gabinetu jednego z inspektorów Służby Starożytności zachodniego brzegu w Luksorze. Urzędnik, około pięćdziesiątki, o kwadratowej twarzy i siwiejących włosach, popijał kawę, wysłuchując skarg jakiegoś podwładnego.
Petentów poproszono o zajęcie miejsc. Najpierw należało okazać cierpliwość, przede wszystkim nie przerywać gospodarzowi i poczekać, aż łaskawie zainteresuje się gośćmi.
Jeden z pracowników przyniósł tacę z malutkimi filiżankami kawy po turecku i czas powoli upływał.
Inspektor otworzył duży zeszyt, przekartkował go uważnie, napisał parę linijek, po czym spojrzał na parę.
 -	W czym mogę państwu pomóc?
 -	Nazywam się Mark Wilder i jestem adwokatem. Szczęście się do mnie uśmiechnęło i mogę pozostać parę dni w Luksorze, mając za przewodnika panią Ateję, więc chciałbym zwiedzić miejsca niedostępne dla turystów.
Inspektor obracał w palcach ołówek.
 -	Słyszałem o niej. Najróżniejsze osoby uznają ją zgodnie za doskonałą przewodniczkę. Będzie umiała wyeksponować cuda tego prastarego miasta. Co w szczególności chciałby pan zobaczyć?
 -	Grób Montuhotepa II w Deir el-Bahari i królowej Hat-szepsut.
 -	Te miejsca są trudno dostępne i od dawna zamknięte. Dlaczego budzą pańską ciekawość?
 -	Interesuję się archeologiczną przygodą Howarda Cartera. Przejrzałem jego notatniki przechowywane w Muzeum

Egipskim, a teraz chciałbym obejrzeć dwa grobowce, które zbadał.
-	Zamierzenie godne egiptologa, panie Wilder. Czyżby
postanowił pan zmienić zawód?
-	Zapewniam pana, że jestem tylko amatorem!
Inspektor postukał w stół czubkiem ołówka.
 -	Pragnąłbym spełnić pańskie życzenie, ale będzie to bardzo trudne. Biorąc pod uwagę wyjątkowy charakter tych obiektów, muszę zwrócić się z pisemną prośbą do moich zwierzchników w Kairze. I nie potrafię określić terminu odpowiedzi. Proszę jednak nie wątpić, że ja ze swej strony po-czynię odpowiednie kroki. Niestety, nie mogę obiecać pomyślnych wyników.
 -	Niezwykle cenię pańskie starania, panie inspektorze. I jestem pewien, że odniosą skutek.
 -	lnszallah, panie Wilder! Tajemnice naszej administracji są niekiedy niezgłębione. Ale tyle jest skarbów do odkrycia w Luksorze! Z pewnością najbliższe dni będzie pan miał wypełnione zwiedzaniem.
Mark zorientował się, że czas odejść.
 -	Jak się z panem skontaktować? - zapytał inspektor.
 -	Zatrzymałem się w Winter Palace.
 -	Legendarnym hotelu, jednej z kwater Cartera! Może pan tam spotkać jego ducha.
 -	Ileż mógłby opowiedzieć fantastycznych wspomnień!

 -	Życzę panu jak najprzyjemniejszego pobytu u nas. Do biura wtargnęli następni petenci.
 -	Nie podoba mi się ten typ - powiedziała Ateja.
 -	Widziałaś go już kiedyś?

 -	Przelotnie się spotkaliśmy w Karnaku. Nie ma dobrej opinii, a jego nastawienie nie wydaje mi się zbyt przychylne.
 -	Sądzisz, że z nas kpi?
 -	Niekoniecznie, ale jeśli chce załatwić sprawę drogą urzę-

dową, straci mnóstwo czasu. Mogłabym przysiąc, że chce cię odwieść od obejrzenia tych grobów.
 -	Może dlatego, że jeden z nich zawiera papirusy Tutan-chamona... Czy on sam o tym wie?
 -	W takim wypadku drzwi pozostaną zamknięte.
 -	Czy można je sforsować?
 -	Mało prawdopodobne.
 -	Trochę cierpliwości... Jeśli nam się nie uda, trzeba będzie zaryzykować.
O dziesiątej rano inspektor odprawił pracownika żebrzącego o podwyżkę. Następnie wypełnił priorytetowe zadanie: zadzwonił do Profesora, korzystając z wewnętrznej sieci telefonicznej, która wyjątkowo zadziałała.
 -	Właśnie widziałem się z Markiem Wilderem i jego egipską przyjaciółką. Pragną zwiedzić grobowce w Deir el-Baha-ri, odkryte przez Cartera. Powołałem się na regulamin. Co mam robić?
 -	Postępuj zgodnie z przepisami. Napisz list do kierownika.
 -	Czy trzeba przepatrzyć groby, zanim nadejdzie odpowiedź z Kairu?
 -	W żadnym razie. Nie zmieniaj swoich zwyczajów i po prostu obserwuj poczynania Wildera. Co wieczór telefonicznie złożysz mi sprawozdanie.
57
Codziennie Mark chodził kontemplować sarkofag Tutan-chamona i oddychać atmosferą tajemniczości tego grobu opróżnionego ze swych skarbów. Odwiedził też parokrotnie dom wieczności faraona Setiego II, gdzie Carter urządził la-

boratorium i magazyn, lecz nie wykrył tam żadnego schowka na papirusy. Późnym popołudniem, zanim spotkał się z Ate-ją odgrywającą rolę przewodniczki, adwokat przeglądał dokumenty nadesłane przez Dutsy'ego i dzwonił do niego, by przekazać wytyczne. Kancelaria tak się rozkręciła, że trzeba było zatrudnić dwóch nowych pracowników. A Nowy Jork trząsł się od plotek o przyszłej karierze politycznej Marka Wildera, odbywającego podróż służbową na Bliski Wschód i działającego w interesie Stanów Zjednoczonych.
Nigdy nie przypuszczał, że los pozwoli mu przeżyć tak namiętną miłość. Z Ateją łączyło go w każdej sekundzie wyjątkowe wzajemne porozumienie, a osobliwe pojęcie „bratniej duszy" nabierało głębokiego sensu.
Jej giętkie i czułe ciało przylgnęło do niego.
 -	Już czas, żebyś się obudził - szepnęła.
 -	Wolę jeszcze pomarzyć... Obejmuję nagą, zakochaną kobietę i...
 -	Dzisiaj jest święto wiosny! Szykuj się, zjemy śniadanie na wsi.
Szant an-Nasim, „Zapach Wiatru", był ulubionym świętem Egipcjan. Obchodzone w poniedziałek po koptyjskiej Wielkanocy, jednoczyło muzułmanów i chrześcijan, którzy w większości nie zdawali sobie sprawy, że podtrzymują tradycję sięgającą czasów faraońskich. Miasta pustoszały, bo każdy wzdychał do jakiegoś zielonego zakątka, gdzie mógłby spożyć w rodzinnym gronie tradycyjne potrawy podawane w tym wolnym dniu: świeżą cebulę, malowane jajka na twardo, puree z bobu i marynowaną rybę*. Podczas tej uczty Starożytni oddawali cześć płodności wody i ziemi. Ich zaślubiny w świetle wiosennego słońca zapowiadały obfitość, a wiatr tego radosnego dnia na pewno miał dobroczynne działanie.
* Fessikh.

Ubrani w sukienki i stroje o żywych barwach, dziewczynki i chłopcy bawili się w najlepsze. Chodząc od domu do domu, dostawali owoce i inne prezenty w zamian za pisanki.
Mark kupił wieniec z kwiatów jaśminu i założył go na szyję swojej narzeczonej. Rozciągnąwszy biały obrus, zjedli śniadanie na łące w pobliżu wioski.
 -	Nigdy nie zapomnę tej wiosny - zapewnił, całując ją.
 -	Jesteśmy tutaj nie bez kozery. W tej wiosce mieszka jeden z uczniów księdza Pachomiusza, Kopt, który powie nam prawdę o wydarzeniach w Luksorze i pozwoli, mam nadzieję, spotkać się z bliskimi współpracownikami Cartera.
Stosując się do zaleceń księdza, adwokat nosił tylko niebieskie koszule i stale miał przy sobie talizman. Nawet jeśli te środki ostrożności wydawały się śmieszne człowiekowi trzeźwo myślącemu, odczuwał wokół siebie różne dziwne moce.
Po posiłku oboje ruszyli w stronę gaju palmowego na skraju osady, która składała się z lepianek o dachach z plecionych liści palmowych.
Ateja nie pozwoliła Markowi skręcić na ścieżkę.
-	Ta droga należy do afryta - wyjaśniła. - Nikt nią nie
chodzi, bo można sobie mocno poranić nogi. Musimy ją
okrążyć.
Wioska ta, jak wiele innych, miała dwa punkty strategiczne: niezdrowe bajorko, gdzie zmywano naczynia i gdzie kąpały się dzieci, oraz placyk z ubitej ziemi, na którym wystawiano plony kontrolowane przez inspektorów podatkowych.
Sceny przedstawione na ścianach jednego z domostw opowiadały o pielgrzymce pobożnego wieśniaka do Mekki. Nad wieloma drzwiami wisiały końskie podkowy i pomalowane na niebiesko rączki z terakoty.
Dom Kopta odznaczał się czymś szczególnym: jego magiczna ochrona przybrała postać czterech małych rombów. Otaczał go ogródek, w którym rosły ogórki, bazylia, pietruszka i sałata.
Ateja otworzyła drewniane drzwi prowadzące do dwóch

izb, z których jedna służyła jako sypialnia i zarazem kuchnia, druga zaś była przeznaczona dla osła i kur.
Właściciel obudził się z poobiedniej drzemki.
 -	Przysyła mnie ksiądz Pachomiusz - oznajmiła Ateja.
 -	Niech Bóg go błogosławi! A ten mężczyzna z tobą...
 -	To uczeń księdza. Możesz mówić bez najmniejszej obawy.
Chłop siedział na posłaniu.
 -	Smutne święto - mruknął - bardzo smutne święto. Srogi wiatr wieje w wiosce i w całej okolicy.
 -	Co się dzieje?
 -	Salawa znów się pojawił. Klątwa Tutanchamona uderza w tych, którzy ośmielili się zakłócić jego spokój.
 -	Czy ucierpieli bliscy współpracownicy Howarda Cartera?
 -	Dwóch z jego wiernych robotników straciło wnuka, każdy zaszywa się u siebie i milczy. Wspomnieć o Carterze i jego odkryciu oznacza wyrok śmierci.
 -	Czy policja przeprowadziła śledztwo? - zapytał Mark.
 -	Szybko zrozumiała, kto zawinił, i wie, że nie ma możliwości, by interweniować. Żadna broń nie unicestwi Salawy.
 -	Nie ma sposobu, żeby go pokonać?
 -	Nasze zaklęcia magiczne stały się bezskuteczne, gdyż królestwo ciemności wciąż się powiększa. Trzeba poczekać, aż Salawa powściągnie gniew i wróci do ognia płonącego w środku ziemi.
 -	Dobrze znałeś najlepszych robotników Cartera - przypomniała Ateja. - Gdybyśmy potajemnie spotkali się z którymś z nich, czy zgodziłby się z nami porozmawiać?
 -	Nie liczcie na to!
 -	Nalegam, to bardzo ważne.
 -	Nie wyobrażacie sobie, jaki postrach sieje Salawa! Nikt nie ma chęci wywołać jego wściekłości.
 -	Myślę, że uda mi się zapędzić go z powrotem do jego kryjówki - rzekła Ateja - ale pod warunkiem, że uzyskam dokładne informacje.

Wieśniak spojrzał młodej kobiecie prosto w oczy.
 -	Mówisz prawdę.
 -	Pomóż nam, proszę. Nasz Bóg będzie ci za to wdzięczny.
 -	Może znajdzie się ktoś dość odważny lub nierozważny... Jeśli odmówi, zrozumiem. A jeśli w ciągu trzech dni nie dostaniecie żadnych wieści, niezwłocznie wyjedźcie z Luksoru, bo inaczej Salawa zwróci się przeciw wam. Teraz odejdźcie. I okrążcie wieś od południa... Złe duchy przepatrują pozostałe drogi i roznoszą choroby.
Ateja i Mark usłuchali przestrogi.
Minęli gromadkę dziewczynek dumnych ze swych nowych
strojów i poszli szybkim krokiem do taksówki. Zawiozła ich
do Winter Palace.	;
W recepcji otrzymali wiadomość od inspektora Służby Starożytności.
Zezwalał on Markowi Wilderowi zwiedzić dwa grobowce w Deir el-Bahari.
58
W barze Winter Palace Ateja i Mark starali się zapomnieć o fiasku. Pomimo oficjalnego pozwolenia musieli czekać nie mniej niż trzy dni, aż zbiorą się dwie niezależne od siebie kompetentne ekipy, zdolne otworzyć trudno dostępne grobowce Montuhotepa II i królowej Hatszepsut.
Długa i cierpliwa eksploracja nic nie dała. Ani śladu papirusów, żadnej możliwej skrytki. Te zapomniane pochówki były rozpaczliwie puste.
Oczywiście adwokat gorąco podziękował inspektorowi, nie zdradzając się ze swym niepowodzeniem.
-	Nie zniechęcaj się - poradziła Ateja.
—	Nie mamy konkretnego tropu. Gdzie powinniśmy dalej
szukać?

 -	Pachomiusz nas nie opuści. Wymodli nam znak z nieba.
 -	Jego uczniowi nie udało się namówić swego przyjaciela, by nas przyjął. Pozostaje tylko wrócić do Kairu i omówić z księdzem sytuację.
Wypili ostatni kieliszek whisky i poszli do obszernego pokoju Marka, w którym można się było rozkoszować iście brytyjskim komfortem.
Na łóżku leżała zapieczętowana koperta.
Adwokat ją otworzył. W środku znajdował się list w języku koptyjskim.
Odczytała go Ateja.
-	Jutro wieczorem mamy spotkanie z Koptem, który
mieszka przy uliczce niedaleko centrum Luksoru. Godzi się
nam opowiedzieć o Howardzie Carterze. Ale musimy zdwoić
czujność, bo zbliża się do nas Salawa.
Po raz pierwszy, odkąd wiódł trudny żywot podwójnego agenta, Mahmud omal nie stracił zimnej krwi i nie wpadł w panikę. Wobec ambitnych planów podpułkownika Nase-ra musiał jak najszybciej, za pośrednictwem Marka Wildera, uprzedzić Amerykanów.
Ale Amerykanin przepadł jak kamień w wodę.
Apartamenty jego i Atei były zamknięte i nikt nie widział ich w Luksorze od chwili, gdy opuścili Winter Palące. Według policjanta z lotniska, związanego z Wolnymi Oficerami, nie wsiedli do żadnego samolotu.
Czy ukryli się w Górnym Egipcie po jakimś poważnym incydencie, czy wynajęli samochód, aby wrócić do Kairu?
A jeśli zostali porwani, czy wręcz zgładzeni?
Kto byłby sprawcą takiej zbrodni i dlaczego?
Brak wiadomości irytował Mahmuda. Nie mógł skontaktować się z Anglikami, którzy od dawna mu nie dowierzali, ani bezpośrednio zadzwonić do CIA pod groźbą rozpoznania i uśmiercenia.
Naser miał więc wolną rękę i obawiano się, że popełni ja-

kiś niedorzeczny czyn. Wywoła straszną reakcję Faruka, a kraj zaleje morzem krwi i ognia.
Jednakże niektórzy z bliskich odradzali mu uciekanie się do przemocy. Ale podpułkownik nie wytrzymywał już łagodności zacnego generała Nadżiba, niezdolnego stanąć na czele rewolucji, i chciał przedsięwziąć stanowcze kroki.
Nikt nie potrafił mu tego wyperswadować w trakcie zaciętych dysput. Później niespodziewanie wyłoniła się kwestia zaufania.
 -	Ty, Mahmudzie, popierasz moją inicjatywę czy nie? -spytał Naser, świdrując go wzrokiem drapieżnego ptaka.
 -	Uważam, że jest ryzykowna, ale ją popieram. Ty jesteś naszym przywódcą, ty wyznaczasz cele naszej akcji, a my mamy ciebie słuchać.
Usatysfakcjonowany podpułkownik nie mógł wątpić w zaangażowanie swego podwładnego.
-	Podejmijmy niezbędne środki ostrożności - ciągnął
Mahmud. - Skoro udało nam się zinfiltrować służby wywia
dowcze Faruka, przekonajmy je, że cokolwiek się stanie, armia
pozostanie wierna królowi i będzie go broniła przed wszelką
agresją.
Naser zaakceptował ten projekt.
Teraz właśnie był w drodze i przygotowywał się do zabójstwa generała Sirriego Amera, zbrojnego ramienia Faruka, znienawidzonego przez niemal wszystkich egipskich żołnierzy, wykonawcę najnikczemniejszych poruczeń.
Istne szaleństwo, które rozwścieczy władzę i Anglików. Co do Amerykanów, czy przerażeni tym aktem przemocy, nie wycofają się z rozgrywki?
Mahmud palił papierosa za papierosem. Śmierć generała Sirriego Amera nie ujdzie im płazem, Nadżib zostanie aresztowany, Naser i Wolni Oficerowie spróbują podburzyć wojsko, ekstremiści wszelkiej maści znów podpalą Kair, Brytyjczycy zaś zmasakrują każdego, kto będzie usiłował zawładnąć Kanałem Sueskim.

Chaos... Chaos, któremu starał się zapobiec, w najbliższym czasie zdruzgocze Egipt.
W sztabie generalnym Nasera nikt nie otwierał ust. Każdy czekał na wyniki partyzanckiej operacji zorganizowanej przez podpułkownika, którego ostatnie słowa nękały wszystkie umysły: „Los jest nieubłagany, nie ma wydarzeń przypadkowych".
Pito sok pomarańczowy, palono haszysz, przypominano sobie mowy lidera o Wielkiej Rewolucji Francuskiej, Robes-pierze, Saint-Juście i uzdrowieniu chorej ojczyzny.
Wreszcie Naser wrócił.
Trupio blady, ogłuszony, z mętnym spojrzeniem, odsunął krzesło, które mu podano.
 -	Generał Sirri Amer nie żyje? - zapytał Mahmud.
 -	Strzelaliśmy - oświadczył Naser bezdźwięcznym głosem. - Natychmiast po detonacjach rozległ się rozdzierający krzyk jakiejś kobiety i płacz wystraszonego dziecka, który będzie mnie prześladował do końca życia i spędzał sen z oczu. Jakiś żal chwycił mnie za serce i wybełkotałem: „Oby tylko generał Sirri Amer nie umarł!"*.
Naser umilkł i wycofał się do swojego pokoju.
-	Szofer generała został zabity - oznajmił jeden z koman
dosów. - A on sam nie wiadomo, czy się z tego wygrzebie.
Noc ciągnęła się w nieskończoność.
O świcie Mahmud miał atak kaszlu i wyszedł ze sztabu. Nie zdziwiłby się, gdyby zobaczył samochody pancerne i setki żołnierzy.
Ale na ulicy panował spokój. Piekarze zaczynali sprzedawać placki nadziewane gorącym bobem.
Gdy tylko Mahmud otrzymał poranną gazetę, przyniósł ją Naserowi.
Podpułkownik przerzucił ją z niepokojem.
* Zgodnie ze słowami samego Nasera w jego dziele Falsafat as-saura (Filozofia rewolucji).

- Generał nie zginął! - zawołał. - Nie spałem ani sekundy i doszło do tego, że pragnąłem, by ten, którego chciałem zabić, żył. Tego rodzaju akcja do niczego nie prowadzi i od tej pory będę się odżegnywał od terroryzmu. Nie wyrzekając się naszych zamierzeń, inaczej zdobędziemy władzę.
Dzień ciągnął się w nieskończoność.
W każdej chwili Mahmud spodziewał się reakcji sił porządkowych. Ale dzielnica, skąpana promieniami gorącego wiosennego słońca, była nadal pogrążona w zwykłym letargu.
Późnym wieczorem pewien szpiegujący w pałacu rewolucjonista przekazał wiarygodne wieści: zupełnie zdezorientowany Faruk wierzył w niezachwianą wierność armii i uważał próbę zabójstwa generała Sirriego Amera za czyn jakiegoś szalonego zbrodniarza.
Nigdy w śledztwie nie padnie nazwisko Nasera.
59
Biorąc pod uwagę ostrzeżenie przed rychłym atakiem Sa-lawy, Ateja postanowiła, że oboje opuszczą Winter Palące i schronią się u proboszcza najważniejszego koptyjskiego kościoła Luksoru. Zagorzały wielbiciel księdza Pachomiusza, zaoferował obojgu przestronny pokój, obwieszony ikonami Najświętszej Panny, w których tkwiła magiczna siła zdolna odeprzeć każdego demona.
Po zapadnięciu zmroku udali się na spotkanie. W centrum miasteczka roiło się od gapiów i turystów, zajętych targowaniem się o cenę bardziej lub mniej osobliwych pamiątek.
Ateja bez trudu odnalazła uliczkę.
Nad drzwiami gospodarza widniały ochronne romby.
Poprosiła Marka, by zapukał energicznie trzy razy.
Drzwi otworzyły się i na progu stanął zgarbiony siedem-dziesięciolatek.

-	Szybko wchodźcie.
Mieszkanie było skromne, zagracone krzesłami, drewnianymi skrzyniami i szafami.
-	Siadajcie.
Gdy zajęli miejsce przy prostokątnym miedzianym stole, Kopt poczęstował ich czarną herbatą.
Ateja wręczyła mu list dostarczony do Winter Palące.
 -	Ja - przyznał - nie boję się Salawy. Po pierwsze, nie mam rodziny, po drugie, jestem chory i wkrótce wezmą mnie do szpitala, skąd nie wyjdę żywy. Powierzywszy Bogu Wszechmogącemu swoją duszę, nie muszę się już niczego obawiać na tym świecie. Dlatego też zgadzam się opowiedzieć wam o Howardzie Carterze, dla którego pracowałem. Często polecał mi wypłacać należność robotnikom. Ponieważ mówił po arabsku i od dawna przebywał w Egipcie, z wieloma z nich nawiązał dobre stosunki. Szanował ich, a oni szanowali jego. Jednakże Carter nie miał łatwego charakteru! Mrukliwy, małomówny, apodyktyczny, wiele wymagał od swoich podwładnych, ale też sam świecił przykładem. W przeciwieństwie do innych archeologów nie tylko przyglądał się, jak pracuje jego ekipa, lecz także przykładał rękę do dzieła. Przy nim nie można było leniuchować! Czasem wybuchał gniewem na jakichś partaczy, którzy nie wykonywali ściśle jego poleceń.
 -	Czy niektórzy odnosili się do niego z wrogością?
 -	Nie, bo był szefem z prawdziwego zdarzenia i potrafił utrzymać autorytet. Krzykiem poganiał ospałych i nikt nie mógł go oskarżyć o niesprawiedliwość. Dzięki niemu mnóstwo chłopów uczestniczyło w długich kampaniach wykopaliskowych, a sowite wynagrodzenie poprawiało ich warunki bytu. Na zachodnim brzegu w Luksorze ludzie zachowali o Howardzie Carterze wspaniałe wspomnienia i życzyliby sobie wielu takich jak on.
 -	Czy należał pan do grona jego bliskich współpracowników? - zapytał Mark.
 -	Nie, ale wszystkich znałem, zwłaszcza jego prawą rękę,

Ahmeda Girigara, któremu Carter codziennie dawał wytyczne. Według niego konieczny był żelazny rygor. Uważał się za uprzywilejowanego pośrednika między przeszłością a przyszłością. Jeśli przez zaniedbanie, z lenistwa lub ignorancji -mawiał - badacz zaprzepaszcza wiele informacji, które mógłby wyciągnąć ze swych odkryć, popełnia niewybaczalną zbrodnię archeologiczną. Nic łatwiejszego niż zniszczyć świadectwa przeszłości i nie ma nic bardziej nieodwracalnego. Ani zmęczenie, ani pośpiech nie są dobrymi wymówkami. Czy ktoś niekompetentny nie może, w ciągu kilku sekund, przekreślić jedynej okazji wzbogacenia kultury ludzkości? Według Cartera, gdyby wszystkie wykopaliska były prowadzone właściwie i metodycznie, egipska archeologia byłaby dwa razy bogatsza, bo zasadniczą wagę ma praca w terenie. Oburzał się na myśl, że niezliczone przedmioty będą się poniewierać w piwnicach i magazynach muzealnych nieozna-kowane i nikt nie złoży pisemnego raportu o miejscu i okolicznościach danego znaleziska*. A najbardziej obawiał się kradzieży! Gdy tylko zlokalizował grobowiec Tutanchamona, podjął nadzwyczajne środki ostrożności, przede wszystkim polecając założyć drewnianą kratę przy wejściu do korytarza i drugą żelazną przed przedsionkiem. Członkowie Służby Starożytności, żołnierze i najlepsi ówcześni robotnicy zmieniali się, pilnując grobu dzień i noc. Możecie sobie bez trudu wyobrazić, że w całym regionie wrzało od plotek o bajecznym skarbie!
 -	Tak więc nikt nie mógł sobie przywłaszczyć nawet najmniejszego drobiazgu - wywnioskował adwokat.
 -	Na pewno nie do trzydziestego pierwszego grudnia dwudziestego dziewiątego roku. Tego dnia, wskutek ostrych zatargów z władzami, Carter musiał oddać klucze. Przechodziły z rąk do rąk. On, który uważał się za właściciela
* Te słowa Howarda Cartera są przytoczone na podstawie jego własnych pism.

grobowca, nie miał już prawa w nim pracować i wyjechał z Egiptu, aby usłyszano jego protesty, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych. Ale że jego następcy okazali się niezdolni do kontynuowania wykopalisk i rozwiązania problemów technicznych, a sytuacja polityczna się zmieniła, Carter znów został wezwany i dokończył swoje przedsięwzięcie. W czasie jego nieobecności wrogowie mogli wchodzić do grobu.
 -	Czy słyszał ksiądz coś o odkryciu papirusów?
 -	To było jedno z największych pragnień Cartera! Takie znalezisko rzeczywiście ogłoszono, a potem wiadomość zdementowano. Carter nie chciał już poruszać tego tematu, jakby to było jakieś tabu. Raz jeszcze trzeba podkreślić jego samotniczą naturę i wrodzoną dyskrecję. Otóż w swoich pismach wcale wszystkiego nie powiedział. Nawet nie wspomniał, że przed oficjalnym otwarciem przeszukał w całości grób w towarzystwie lorda Carnarvona i jego córki, Eve! Ale kto mógłby mu to wyrzucać?
-	Czy ksiądz wierzy w istnienie tych papirusów?
Kopt zawahał się.
 -	Kiedy zadałem to pytanie Ahmedowi, powiernikowi Cartera, dał mi do zrozumienia, że niektórych tajemnic nie należy ujawniać i że nie piśnie słowa. Mimo to jestem przekonany, że zwierzył się człowiekowi, który przedstawił go Carterowi, i nadal wywiera wpływ na umysły wielu wieśniaków.
 -	O kogo chodzi? - spytała Ateja.
 -	O najstarszego przewoźnika w Luksorze. Ma własny prom i przewozi tylko dygnitarzy. Jeśli ktoś coś wie na temat papirusów, to tylko on.
 -	Jutro się z nim spotkamy - zdecydował Mark.
 -	To niemożliwe, wyjechał z miasta na ślub swojej wnuczki z jakimś Nubijczykiem.
 -	Kiedy wróci?
 -	Około dwudziestego maja. Ale jeszcze nie ogłaszajcie zwycięstwa! Ten przewoźnik to surowy i nieufny jegomość.

 -	Czy ma do księdza zaufanie?
 -	Szanuje mnie i ja jego szanuję.
 -	Gdy wróci do Luksoru - podsunęła Ateja - niech ksiądz się z nim skontaktuje i uprzedzi go o naszej wizycie.
 -	Nie wiem nawet, czy zgodzi się was przyjąć.
 -	Niech się dzieje wola Boga. A ksiądz Pachomiusz poprosi Go o przychylność.
Siedemdziesięciolatek kiwnął głową.
 -	Wyjdziecie tylnymi drzwiami na inną uliczkę. Nie zapominajcie, że Salawa może uderzyć w każdej chwili. Utuczony krwią swoich ofiar, jest silny jak koń.
 -	Jaką postać najchętniej przybiera?
 -	Mężczyzny wysokiego wzrostu, o szerokiej piersi. W ten sposób góruje nad ludźmi i paraliżuje swoją ofiarę, zanim ją zabije. Nie wracajcie tutaj. Jeśli przewoźnik zgodzi się z wami porozmawiać, zawiadomię was.
60
Ateja oprowadzała następną grupę, Mark zaś eksplorował Dolinę Królów. Ani jeden dom wieczności nie przypominał drugiego, w każdym panował inny duch i każdy przekazywał specyficzne przesłanie, stanowiące stronicę wielkiej księgi, którą badacz musiał odtworzyć.
Co wieczór pielgrzym kończył zwiedzanie na grobowcu Tutanchamona, gdzie obcował z sarkofagiem.
Dolina opuszczona przez turystów znów pogrążała się w ciszy. Cienie się wydłużały, skalne urwiska zabarwiały się złotem zachodzącego słońca. Pochylając się nad złotą maską faraona, Mark myślał o swoim ojcu, tym niezwykłym człowieku, który poświęcił życie nieprawdopodobnemu czy wręcz utopijnemu odkryciu. A jednak powiodło mu się dzięki uporowi i odwadze.

Przewoźnik powinien zgodzić się na rozmowę i wskazać właściwy trop prowadzący do papirusów. Czy w gruncie rzeczy nie zależało to od dobrej woli samego Tutanchamona?
-	Przykro mi, że przerywam pańską medytację - powie
dział ktoś stanowczo - ale chciałem pana poznać. Nazywają
mnie Profesorem. Strażnicy zawiadomili mnie, że przychodzi
pan tutaj dzień w dzień. Intryguje mnie takie zainteresowa
nie tym grobowcem. Proszę wybaczyć moją ciekawość, to
zwykły odruch naukowca i wcale nie zamierzam panu prze
szkadzać.
Profesor był mężczyzną średniego wzrostu, pozbawionym cech charakterystycznych. Bardzo elegancki, miał na sobie śnieżnobiały garnitur. Przyciemnione okulary maskowały jego spojrzenie.
Mark zastanawiał się, czy nie wpadł w pułapkę i czy jego ostatnim domostwem nie będzie grób Tutanchamona. Czyż Profesor nie miał władzy nad personelem Doliny Królów i czy całkiem bezkarnie nie spowoduje interwencji Salawy?
Nie można było oszacować tego przeciwnika, zaborczego i jednocześnie nieuchwytnego. Mark, przyzwyczajony przecież oceniać oponentów i znajdować na nich sposób, nigdy dotąd nie trafił na równie groźnego osobnika, w którego spokoju tkwiła niszczycielska moc, podobna do jadu kobry.
 -	Czyżby przygotowywał pan jakieś studium o Tutancha-monie? - zapytał Profesor.
 -	Nazywam się Mark Wilder i jestem adwokatem, specjalistą prawa handlowego w Nowym Jorku. Traf chciał, że zainteresowałem się życiem i dziełem Howarda Cartera, najwybitniejszego z egiptologów. Moja droga siłą rzeczy wiodła do tego grobu.
Obiektu bardzo skromnego w porównaniu ze skarbami, jakie zawierał... Ten grobowiec został pomyślany jako relikwiarz, na zawsze ukryty, którego promieniowanie pozwoli przetrwać duszom faraonów. Tutaj w złotej sali poznajemy sekret wieczności. Już samo imię króla jest pełne treści: Tut-

-anch-Amon znaczy „żywy symbol tajemnicy". I każdy uważny zwiedzający może odczuć to zrodzone z tajemnicy życie, którego przeznaczeniem jest powrót do niej. Widzi pan, panie Wilder, ten legendarny faraon potrafił okiełznać światło i połączyć je z alchemicznym złotem swoich sarkofagów. Jeden z tekstów mówi nam, że „usprawiedliwiony głosem" stał się świetlistą istotą w sercu słońca i pozostaje możnym na tej ziemi, nie umierając po raz drugi. Ten sarkofag nie jest nieruchomy, on przemierza niebo na podobieństwo barki, pod opieką gwiazd, które ożywiają go noc po nocy, dzień po dniu. Czyż hieroglify wyryte na złotej masce nie głoszą: „Żywe jest twoje oblicze, twoje prawe oko jest barką dzienną, twoje lewe oko barką nocną"? Chodźmy do pomieszczenia, które Carter nazwał aneksem. Niewielu zwiedzających uświadamia sobie jego znaczenie.
Mark był szczerze zdumiony. Dlaczego Profesor dzielił się z nim swoją wiedzą, przekazując mu jej rudymenty?
Podążył za nim jak urzeczony.
-	Ta skromna sala symbolizuje ostatni etap zmartwych
wstania - oznajmił Profesor. - Moi znakomici koledzy, nie
odżałowany amerykański egiptolog Breasted i angielski
uczony Gardiner, zdołali odszyfrować teksty, z których do
wiadujemy się, że Tutanchamon bez przerwy kształtował
symbole bóstw i urządził ten dom wieczności w taki sposób,
by kojarzył się z momentem stworzenia świata. Tak więc stoi
pan u źródła i u kresu wszystkich rzeczy, panie Wilder, na
granicy złudnej egzystencji i prawdziwego życia.
Obaj mężczyźni dłuższą chwilę pozostali w aneksie, nie odzywając się.
-	Pora zamknąć grobowiec - oznajmił Profesor - i wrócić
do świata zwykłych śmiertelników.
Wyszli powoli. Słońce chowało się już za Wzgórzami Te-bańskimi.
-	Mam nadzieję, że nie zanudziłem pana swoimi egipto-
logicznymi rozważaniami.

 -	Wręcz przeciwnie, zachęcił mnie pan do dalszych poszukiwań.
 -	Czy wolno mi zapytać, co jest ich przedmiotem?
 -	Byłem przeświadczony, że odkrycie Howarda Cartera ma kapitalne znaczenie, a pańskie uwagi to potwierdzają. Kto by się nie interesował sposobem zapewnienia sobie życia wiecznego, skoro wystarczy posiąść wielkie tajemnice, które zatajają religie monoteistyczne?
 -	Według pana, panie Wilder, jaki to byłby sposób?
 -	Czy nie ujawniają go papirusy Tutanchamona?
 -	Te papirusy nie istnieją - oświadczył Profesor. - Społeczność naukowa stwierdza to kategorycznie.
 -	Dość często się myliła!
 -	Tym razem ma rację. Niech pan nie traci czasu, goniąc za chimerą.
 -	Czy niemal wszyscy egiptolodzy nie pogardzali Carterem i nie uważali, że jego poszukiwania świadczą o obłędzie?
 -	Uparty z pana człowiek, panie Wilder. Egipt jest wspaniałym krajem, a pan ma jeszcze wiele całkiem realnych cudów do odkrycia. W Nowym Jorku zachowa pan piękne wspomnienia z podróży. Niech pan ich nie psuje, wyznaczając sobie zadania skazane na porażkę. Proszę posłuchać mojej rady, a oszczędzi pan sobie wielu kłopotów. Miłego zakończenia pobytu!
 -	Wyglądasz na wycieńczonego - zaniepokoiła się Ateja, idąc obok Marka drogą biegnącą wysokim brzegiem Nilu.
 -	Spotkałem Profesora.
Nie uronił ani jednego słowa z ich rozmowy i wiernie ją zrelacjonował.
 -	Groźba była ledwie zawoalowana - stwierdziła młoda kobieta. - Albo opuścisz Egipt, zapominając o papirusach, i włos ci z głowy nie spadnie, albo...
 -	Nie dam za wygraną. Ale ten facet wydaje mi się bardzo niebezpieczny.

Na ulicach Luksoru panowało niezwykłe ożywienie.
- To pierwsza noc ramadanu - wyjaśniła młoda kobieta. -Mimo strasznego majowego skwaru muzułmanie nie będą mogli jeść ani pić między wschodem a zachodem słońca. Dlatego gdy przerywają głodówkę, to jeszcze przed świtem muszą najadać się do syta.
Panie domu szykowały świąteczne dania, a wierzący doceniali noce owego miesiąca ramadanu, podczas którego obowiązkowo biesiadowano.
Koło pary zatrzymał się rowerzysta.
Podwinął rękaw koszuli, odsłaniając koptyjski krzyż na przegubie, i wręczył Atei list.
Przewoźnik zgadzał się ich przyjąć nazajutrz, o zmierzchu, na pokładzie swego promu.
61
Gdy zbliżała się pora przerwania postu, ulice Luksoru pustoszały. Wygłodniali i spragnieni muzułmanie pośpiesznie wracali do swych domów, marząc o świeżutkim soku owocowym i smakowitych potrawach przygotowywanych wyłącznie podczas ramadanu, takich jak ciasteczka nadziewane pistacjami i migdałami lub ciastka z lukrowym włosem anielskim i z kremem. Spędzą długie godziny przy stole, opowiadając sobie mnóstwo różnych historii.
Minarety meczetów rozświetlały się. Prawie wszędzie zawieszano kolorowe lampiony. Szejkowie zaś recytowali Koran i przypominali, że człowiek musi się poddać woli Boga i nieść pomoc ubogim, bo świeckie troski ustępują miejsca pobożnym zajęciom. Czyż nie mawiano, że jedno nieskromne spojrzenie lub jedno kłamstwo niweczy uświęcony charakter postu?
Kilka kategorii społecznych nie musiało go przestrzegać,

a mianowicie niektórzy chorzy, kobiety nieczyste i uczestnicy świętej wojny.
Ateja i Mark doszli do nabrzeża, przy którym był przycumowany prom notabli. Chociaż bardzo stary i często naprawiany, statek nadal dziesiątki razy dziennie łączył oba brzegi.
Na pokładzie znajdował się tylko przewoźnik.
Siedział w hebanowym fotelu z początku wieku. Mężczyzna był ubrany w niebieską galabiję sięgającą do kostek, a na głowie miał biały turban. Surową twarz przewoźnika żłobiły głębokie zmarszczki.
Przed nim - niski inkrustowany stolik. Na blacie obok czajniczka do herbaty stały trzy porcelanowe filiżanki, których nie powstydziłaby się królowa Wiktoria.
 -	Oby pańska gościnność trwała wiecznie - powiedziała Ateja.
 -	Oby wasze istnienie trwało wiecznie - odparł przewoźnik chrapliwym głosem. - Mogę was poczęstować tylko odrobiną herbaty.
 -	Przyniosłam placki i kompot z moreli - oświadczyła Ateja. - Pozwoli pan, że je panu ofiaruję.
Przewoźnik przyjrzał się Markowi.
-	Jest pan synem Howarda Cartera, prawda?
Zagadnięty milczał.
 -	Ulepionym z tej samej gliny i tak samo upartym jak pański ojciec. Kiedy odkrył grób Tutanchamona, posprzeczaliśmy się i nawymyślałem mu od świętokradców, wprawiając go we wściekłość, o której pamiętają skały Doliny Królów. Archeolog - twierdził - ma przede wszystkim za zadanie chronić dzieła przed zniszczeniem i złodziejami. Gdyby nie trud egiptologów, co pozostałoby z arcydzieł pochodzących z epoki faraonów? I usprawiedliwił się, w związku z Tutan-chamonem, wyciągając taki wniosek: „To nie była ekshumacja, lecz wskrzeszenie". A na tym wskrzeszeniu zależało mu bardziej niż na własnym życiu.
 -	Czy odnalazł papirusy? - spytał Mark.

Przewoźnik zawahał się.
 -	Całkiem możliwe. Było o nich głośno, ale Carter nigdy nie chciał zagłębiać się w szczegóły, tak jakby ten skarb nie powinien zostać odsłonięty.
 -	A czy pan coś więcej o tym wie?
-	Ja - nie. Ale ktoś na pewno jest dobrze zorientowany.
Ateja i Mark wstrzymali oddech. Czy przewoźnik zgodzi
się wymienić tę osobę z nazwiska?
 -	Howard Carter miał obsesję na punkcie bezpieczeństwa. Potrzebował zaufanego człowieka, profesjonalisty nieposzlakowanej uczciwości, który byłby zdolny, choćby siłą, zabronić komukolwiek wejścia do grobowca. O tej wyjątkowej postaci nikt nie mówił. Sam Carter obiecał nigdy nie podawać jej nazwiska.
 -	Z jakiego powodu? - zdziwił się Mark.
 -	Otóż prawdziwy strażnik pochówku obawiał się klątwy faraona. Sądził, że gdy zachowa anonimowość, nie zaszkodzą mu żadne czary. Dlatego też został z Carterem aż do zakończenia robót wykopaliskowych w trzydziestym drugim roku, i skrupulatnie wypełnił swoją misję.
 -	Jak nazywa się ten człowiek?
 -	Po co chce pan przeniknąć groźne tajemnice? Proszę zapomnieć o Tutanchamonie i wrócić do normalnego życia, z dala od tego grobu i jego niebezpieczeństw.
 -	Podjąłem zobowiązanie i wywiążę się z niego.
 -	Jeśli podam panu to nazwisko - wyjaśnił przewoźnik -a nuż odnajdzie pan papirusy i wywoła lawinę wydarzeń, które wymkną się panu spod kontroli.
 -	Zdaję sobie z tego sprawę.
 -	Czy jest pan gotów zmierzyć się ze światem niewidzialnym?
 -	Nie uchylę się.
 -	Więc tym gorzej dla pana! Strażnik Tutanchamona nazywał się Richard Adamson. Urodzony w tysiąc dziewięćset pierwszym roku, należał do angielskiej policji wojskowej

i zajmował różne stanowiska w Palestynie i Kairze. W grudniu dwudziestego drugiego roku, na żądanie lorda Carnarvo-na, który cieszył się mirem u władz, Adamson został oddelegowany do pilnowania świeżo odkrytego grobowca, na który wielu spoglądało pożądliwie. Ubrany po cywilnemu, z rewolwerem ukrytym w kieszeni i parasolem pod pachą, bez przerwy patrolował stanowisko. Niewidzialny i nieznany, miał prawo zatrzymać każdego podejrzanego. Piątego stycznia dwudziestego trzeciego roku Howard Carter polecił Adamso-nowi, by od tego dnia spał w samym grobowcu. Strażnik miał do dyspozycji polowe łóżko, trzy koce, parę książek i świec, bo nie chciał światła elektrycznego. Wyobraża pan sobie niesamowite godziny spędzone w tym magicznym miejscu, tuż przy faraonie w złotej masce? Adamson przeżył jedyne w swoim rodzaju doświadczenie, a ten fragment zaświatów stał się jego domem. W okresie gdy Carter nie miał wstępu do grobowca, Richard Adamson wrócił do Anglii i tam się ożenił. Potem, kiedy jego przełożony znów objął kierownictwo prac, wrócił do Doliny Królów i czuwał nad pochówkiem Tutanchamona. W dwudziestym piątym roku zrzucił mundur, a Metropolitan Museum w Nowym Jorku wypłacało mu pensję. Pozostał strażnikiem aż do chwili, gdy ostatni przedmiot ze skarbca przewieziono do Kairu, a Howard Carter opuścił teren wykopalisk. Krótko mówiąc, pozostał najwierniejszym współpracownikiem pańskiego ojca, który z pewnością właśnie jemu, i nikomu innemu, pokazał, gdzie są ukryte papirusy.
Adwokatowi cisnęło się na usta jedno pytanie.
 -	Wie pan, czy Richard Adamson jeszcze żyje?
 -	Nie, panie Wilder. Dwadzieścia lat temu wrócił na swoje śmiecie.
-	Ma pan przypadkiem jego adres, choćby stary?
Przewoźnik pokręcił przecząco głową.
-	Nie mam panu nic więcej do powiedzenia, panie Wil
der. Teraz pana kolej poigrać z przeszłością i ze światem nie-

widzialnym. Ale proszę zapamiętać: najmniejszy fałszywy krok, i runie pan w przepaść.
62
O trzeciej rano Ateja i Mark, podobnie jak wszyscy mieszkańcy Luksoru, zostali obudzeni przez człowieka grającego na bębenku i monotonnie zawodzącego, aby wyrwać muzułmanów ze snu i pozwolić im się posilić przed wschodem słońca.
W taką upalną noc trudno znów zasnąć. Lepiej było spakować rzeczy i wrócić do Kairu samochodem.
Stara służąca, Koptyjka, podała im śniadanie, a proboszcz, który przyjął gości pod swój dach, przekazał im ważną wiadomość.
 -	Krążą pogłoski, że w małej wiosce, około dziesięciu kilometrów na południe od Luksoru, dokonano nadzwyczajnego odkrycia związanego z Tutanchamonem. Była próba kradzieży, ale skarb jest podobno nietknięty.
 -	Czy wiadomo, o co chodzi? - zapytał Mark.
 -	Mówi się o papirusach.

 -	Proszę nam dokładnie wytłumaczyć, gdzie to jest. Proboszcz naszkicował ogólny plan.
 -	Znajdę - zapewniła Ateja.
Po zaspokojeniu pierwszego głodu para natychmiast wyjechała z miasta na wieś. Ateja ostrożnie prowadziła peugeota, który był w dobrym stanie.
Dwukrotnie zatrzymała się, by zapytać o drogę. Chłopi udzielili jej informacji, a gdy słońce się podniosło, pokonawszy ciemności, wjechała na bity trakt, po którego obu stronach ciągnęły się ogródki.
Jakiś policjant kazał jej się zatrzymać.
Młoda kobieta zahamowała i wyszła z auta.

 -	Muszę się dostać do wioski.
 -	To niemożliwe.
 -	Dlaczego?
 -	Problem ze starożytnościami.
 -	No właśnie, wiozę tam oficjela. To amerykański ekspert, który ma zorientować się w sytuacji.
 -	Ach... Niech pani pójdzie porozmawiać z moim szefem. Stoi przy wjeździe do wioski.
Oficer przesłuchiwał fellachów.
Ateja zagadnęła go stanowczym tonem.
 -	Przedstawiam panu profesora Wildera. Przyjechał, aby oszacować straty i sporządzić raport dla autorytetów naukowych.
 -	To nie moja sprawa. Zwróćcie się do inspektora starożytności. Któryś z wieśniaków zaprowadzi was do niego.
Ateja i Mark podążyli za chłopem o nieprzeniknionej twarzy i powolnym chodzie. Zostawili za sobą pola uprawne i wyszli na pustynię. Ścieżka wiodła do betonowego baraku pokrytego blachą. Pod drzwiami kilka osób zawzięcie dyskutowało.
Wśród nich - inspektor Luksoru, który zezwolił im obojgu na zwiedzenie grobów w Deir el-Bahari, odkrytych przez Cartera.
 -	Pan Wilder! Co za niespodzianka... Zna pan to miejsce?
 -	Słyszałem o świeżych wykopaliskach związanych z Tu-tanchamonem.
 -	Bzdurne plotki! Ale przeżyliśmy tu niedawno mały dramat. Na każdym stanowisku zapewniamy obecnie ścisły nadzór. Każde znalezisko jest starannie rejestrowane i opatrywane numerem, a pod koniec sezonu wykopalisk wszystkie obiekty są składowane w magazynie takim jak ten tutaj, strzeżonym przez policjantów. Wejście zagradza się kamieniami i opieczętowuje. W ten sposób wszelki rabunek staje się niemożliwy. A w chwili wznowienia robót, w obecności kierownictwa, sprawdza się, czy nic nie zostało naruszone. Tym

razem zdarzył się wypadek. Przedwczoraj pewna kobieta pokłóciła się ze strażnikiem. Koszyk, który niosła, przewrócił się i ktoś zobaczył zwoje papirusów ukryte między cukiniami. Zwierzchnicy zlecili mi inspekcję tego magazynu starożytności, by się dowiedzieć, czy nic nie zginęło.
 -	Czy odnaleziono tę kobietę i jej skarb?
 -	Zajmuje się tym policja. Jeśli pragnie pan uzyskać bliższe informacje, proszę udać się do wójta. To bardzo życzliwy człowiek, który przede wszystkim chce uniknąć kłopotów. Moim zdaniem ta historia z papirusami jest niepoważna.
Fellach odprowadził parę do wioski.
W pobliżu klepiska, na które osły zrzucały worki zboża, Ateja zwróciła uwagę na pewien szczegół. Z dziesięć czworonogów, skądinąd mocno obciążonych, stało nieruchomo, jakby nie chciały pokonać odległości dzielącej je od miejsca przeznaczenia. Zwykle nie potrzebowały nikogo, aby wypełnić to zadanie, i po swojemu biegły truchtem, poważne i akuratne.
Jedyne wytłumaczenie: na drodze czyhał demon, osły się go bały i czekały na pomoc.
-	To zasadzka, Mark. Trzeba uciekać.
Wyłaniający się zewsząd wieśniacy otoczyli ich kołem.
Byli uzbrojeni w drążki zakończone metalowymi szpicami
i siekierki o płaskich ostrzach. Ta prymitywna broń była jednak niebezpieczna i służyła do zgładzenia przeciwnika podczas porachunków między klanami. Policja się do tego nie mieszała, żadne śledztwo nie dawało rezultatu.
Papirusy posłużyły za przynętę.
Teraz para znalazła się w potrzasku.
-	Skąd ta wrogość? - zapytała Ateja.
 -	Ten cudzoziemiec wywołał gniew Salawy! - wyrzucił z siebie jakiś bezzębny starzec, który tuż przedtem palił haszysz. - Zabijając go, uwolnimy się od zła.
 -	Mylisz się! Wręcz przeciwnie, ten człowiek walczy z Salawą. Znajdzie go i zniszczy.
W szeregach napastników nastąpiła chwila niepewności.

Bezzębny starzec wpadł we wściekłość.
-	Kłamiesz, bo jesteś jego wspólniczką! Ty też umrzesz!
Pozostali groźnie podnieśli broń.
Mark postawił wszystko na jedną kartę.
Powoli wyciągnął talizman księdza Pachomiusza.
Kiedy położył palec na znaku anch, wymówił słowo „życie", a hieroglif rozbłysnął. Sądząc, że z talizmanu buchnął płomień, fellacłiowie zesztywnieli i rzucili broń, w chwili gdy osły, przerażone, zaczęły gromko ryczeć.
Salawa, ukryty za pniem palmy, około pięćdziesięciu metrów dalej, został oślepiony. Skręcając się z bólu, nie widział, jak Ateja i Mark przerywają krąg napastników i biegną co sił w nogach do swego samochodu, pod obojętnym spojrzeniem policjantów.
Ten incydent ich nie dotyczył.
 -	Rusza - z ulgą stwierdziła młoda kobieta, gdy wciskała na przemian pedał sprzęgła i gazu.
 -	Współczesny świat myli się, nie wierząc w magię.
 -	Magia Pachomiusza jest szczególnie skuteczna - przypomniała mu Ateja.
 -	Już w nianie wątpię. Kierunek: Kair.
63
Gdy zaczęło świtać, na przystani promowej zjawiło się trzech luksorskich notabli. Podczas ostatniej godziny krótkiej nocy pochłonęli znaczną ilość pieprznych potraw i smakowitych ciastek. Okres ramadanu miał swoje dobre strony, ale teraz należało przetrwać upalny dzień, nie mając prawa wypić nawet szklaneczki wody.
Na nabrzeżu kłębił się tłumek.
Najstarszy z notabli podszedł bliżej.
- Co się dzieje?

Gapie odsunęli się.
Dygnitarz zauważył zwłoki starego przewoźnika, skulone koło zwoju lin.
 -	Utopił się - wyjaśnił jakiś podrostek.
 -	Na pewno nie - zaoponował właściciel którejś feluki. -To Salawa go zabił. Nie wolno za dużo gadać, kiedy ten demon wyjdzie z ciemności. Nigdy.
Powrót do Kairu odbył się bez przeszkód. Świetnie prowadząc, Ateja nie pozwoliła Markowi usiąść za kierownicą, gdyż uważała, że nie potrafi on przystosować się do egipskiego kodeksu drogowego. Dzięki jej czujności z dziesięć razy uniknęli wypadku.
Ksiądz Pachomiusz długo trzymał dłonie na jej ramionach.
 -	Ledwo wywinęliście się śmierci - orzekł. - Salawa zastawił na was niemal doskonałą pułapkę, przekupując wieśniaków. Zaskoczyło go użycie talizmanu. Teraz wie, że musi go zniszczyć, aby wypełnić zadanie, jakim obarczył go Profesor.
 -	Może mu się to udać? - zaniepokoił się Mark.
 -	Nieustannie cię śledziłem i wzmacniałem twoją ochronę. Ale siła naszych przeciwników jest tak znaczna, że trudno przewidzieć wynik.
Ateja wydawała się wypoczęta i odprężona. Magnetyzm księdza zatarł wszelkie ślady zmęczenia.
-	Być może trafiliśmy na właściwego człowieka - oznaj
mił Amerykanin. - Strażnika grobu Tutanchamona, zatrud
nionego przez Cartera. To angielski żołnierz nazwiskiem
Adamson. Chociaż nie wspomina o nim żaden oficjalny do
kument, odegrał decydującą rolę. I jeśli ktoś zna schowek
z papirusami, to na pewno on.
Pachomiusz poczęstował swoich gości wiekowym arma-niakiem o wspaniałej bursztynowej barwie.
-	Rzeczywiście fenomenalny trop. I dlatego podróż była

konieczna. Przypłacił ją życiem przewoźnik, który was o tym poinformował. Salawa nie mógł go oszczędzić. Odtąd ani jeden mieszkaniec starych Teb nie odważy się odezwać. Jedynie absolutne milczenie może uchroni ich od szponów potwora.
Mark delektował się pobudzającym napojem.
-	Muszę wyjechać z Egiptu i odnaleźć ślad tego Adamso-
na... Jeśli jeszcze żyje!
Ksiądz na parę sekund zamknął oczy.
 -	Tak, żyje, i odbędziesz tę podróż nie na darmo. Bądź nieustannie czujny, bo Profesor będzie śledził każdy twój krok. Niewątpliwie twoje przedsięwzięcie go zaskoczy. Ale jeśli wrócisz do Egiptu, dowie się o tym.
 -	Wrócę - obiecał Mark.
 -	Jeśli staniesz z nim twarzą w twarz, w obszernym gabinecie z przeszklonymi drzwiami balkonowymi, i jeśli ci powie: „Wolę półmrok, trzeba zgasić światło", nie wahaj się ani przez chwilę, pobiegnij w stronę tego wyjścia i skacz w przepaść. Będziesz miał tylko ułamek sekundy na przeżycie.
 -	Czy nie możesz, ojcze, sprawić, by nie doszło do tego spotkania?
 -	Już czas, żebyś pozbył się złudzeń, Mark. Profesor nie da ci odkryć papirusów i nie będzie siedział z założonymi rękami. A jego jedyną metodą działania jest unicestwienie przeciwnika.
 -	Dlaczego odrzuca prawdę?
Pachomiusz powoli obracał kieliszek w dłoniach.
-	Bo jest uosobieniem tego świata, a ten świat ją odrzuca.
Jeśli nie będziesz dość czujny, poniesiesz klęskę.
Naładowawszy energią talizman Marka Wildera, ksiądz poszedł do kaplicy faraońskiej, dedykowanej bogom dawnego Egiptu. Zdjął chrześcijańskie szaty i przywdział strój arcykapłana Amona.
Odprawił rytuał przebudzenia się w spokoju potęgi twór-

czej i wypowiedział formuły przekształcenia w światło, wymyślone w Heliopolis, mieście słońca. Te słowa łączące wiedzę z magią, zawierające tajemnicę życia pozagrobowego, zostały po raz pierwszy ujawnione w piramidzie króla Weni-sa, ostatniego władcy piątej dynastii*. Ten fundamentalny tekst, podstawa egipskiej duchowości, podlegał następnie różnym adaptacjom, przybierając postać Tekstów sarkofagów i słynnej Księgi umarłych, których prawdziwy tytuł brzmiał Księga wyjścia w dzień.
Tutanchamonowi nie były wcale obce te pisma ezoteryczne. Nawet rozwinął niektóre ich aspekty, zwłaszcza te poświęcone narodzinom światła i stworzeniu życia. Poza tym papirusy stanowiły klucz do zgłębienia wielkich tajemnic, których naukowcom, pomimo coraz doskonalszych technologii, nigdy nie uda się przeniknąć.
Pachomiusz przeżył ponownie pogrzeb młodego króla. Za pośrednictwem ka, niezniszczalnej siły witalnej przechodzącej z jednego wtajemniczonego na drugiego, uczestniczył w ceremonii i podążał długą drogą prowadzącą od namiotu, gdzie balsamowano ciało, do domu wieczności. Orszak żałobników przeniósł cenne przedmioty do grobowca, starannie ukrytego, aby nie padł łupem rabusiów i przetrwał przez stulecia.
Tutanchamon dokonał wiekopomnego dzieła i poprowadził Cartera do złotego przybytku, gdzie nowe słońce wzeszło nad światem zmierzającym ku zagładzie. Badacz nie wykonał w pełni swego zadania, toteż Mark Wilder, jego syn, powinien opisać ostatni epizod przygody.
Ale Profesor i jego sprzymierzeńcy wchodzili mu w drogę, zdecydowani go zniszczyć, jeśli za bardzo zbliży się do celu.
* Wenis panował w latach 2375-2345 p.n.e. Do niedawna wydawało się, że piramidy na płaskowyżu Gizy, zwłaszcza Cheopsa, Chefrena i Mykerinosa, milczą. Ale już same ich formy geometryczne są swego rodzaju językiem i źródłem wiedzy.

Dlatego Pachomiusz musiał zdwoić wysiłki i tchnąć w Marka siłę niezbędną do wypełnienia jego misji. Czy zdoła on odnaleźć Adamsona, wróci cały i zdrowy do Egiptu, czy będzie mógł i czy potrafi wykorzystać uzyskane informacje?
Arcykapłan złożył los swój i Marka Wildera w ręce Amo-na, ukrytego boga, którego prawdziwego imienia nie znają ani ludzie, ani bogowie. Niesprawiedliwego zamieniał on w uschnięte drzewo, które miało zostać porąbane na opał, sprawiedliwego - w zdrowe drzewo rosnące w przyświątyn-nym ogrodzie.
Pachomiusz ujrzał ołtarze zasypane kwiatami, poczuł zapach wypełniający sanktuarium, usłyszał śpiew kapłanek sławiących zwycięstwo słońca nad ciemnością. Jakie przyjemne było życie w cieniu palm, wieczorem po długim dniu ciężkiego znoju, gdy wiatr z północy orzeźwiał umysł!
Po czasach spokoju nastały czasy walki.
64
Mark czule pocałował Ateję, która, wyciągnąwszy się na łóżku, natychmiast zasnęła, i poszedł do swego mieszkania, by dopakować walizki. Rozstanie z kobietą, którą kochał, napełniało go lękiem. Z dala od niej opadnie z sił, niemal oślepnie.
 -	Nie zapalaj światła - polecił głos Johna.
 -	Jak tu wszedłeś?
 -	Zwyczajnie otworzyłem kluczem. Moje służby techniczne dobrze pracują, a ja nie cierpię zostawiać po sobie śladów.
 -	Jestem zmęczony, John, chce mi się spać i nie mam zamiaru ci pomagać.
 -	Przykro mi, przyjacielu, to konieczne. Podczas twojego pobytu w Luksorze sytuacja się pogorszyła i Ameryka straciła rozeznanie. Faruk i jego dwór łapowników uciekli przed

nieznośnymi kairskimi upałami i przenieśli się do Aleksandrii, szukając ochłody w wiatrach znad Morza Śródziemnego. Król słucha już tylko swego szofera, kamerdynera i maitre d'hotel. Nawet ostrzeżenia Antonia Pullego nie wywołują żadnego oddźwięku. Tłusty Faruk w swoim mniemaniu panuje nad sytuacją i jest przekonany, że lud i armia go uwielbiają. Mimo wszystko kazał aresztować oficerów, którzy ośmieliliby się spiskować przeciw niemu, ale śledztwo nie odnosi żadnego skutku. Rewolucjoniści wśród wojskowych? Skądże! Wyłącznie patrioci wierni Jego Królewskiej Mości. Dezinformacja uprawiana przez wywiadowców Nasera działa bez zarzutu. On zaś pozostaje w bezpiecznym cieniu. Recepta na promienną przyszłość? Mianować poczciwego generała Nadżiba ministrem wojny. W przerwach między libacjami, kąpielami w morzu i wykręcaniem numerków Faruk duma i poszukuje idealnego premiera, który będzie utrzymywał porządek, nie wyrządzając zbyt wielu szkód. Wszystko to mydlenie oczu! Ja muszę wiedzieć, co rzeczywiście przygotowuje Naser. A ty możesz się tego dowiedzieć, biorąc Mahmuda na spytki.
 -	Powtarzam ci, John, jestem zmęczony.
 -	To sprawa pilna i wielkiej wagi, Mark. Od tych wiadomości zależy strategia naszego kraju. Prześpij się parę godzin i jutro rano ruszaj w pogoń.
Ateja była piękniejsza niż zwykle.
Kiedy otworzyła oczy, Mark długo głaskał ją po twarzy. Obdarzyła go uśmiechem, kochali się.
Objęci, napawali się szczęściem, które zamierzali pogłębiać i utrwalać dzień po dniu.
 -	John czekał na mnie w moim mieszkaniu - wyznał Mark.
 -	Czego od ciebie chciał?
 -	Żąda, bym znów nawiązał kontakt z Mahmudem i wybadał, jakie są prawdziwe zamiary rewolucjonistów.

 -	Czy raz jeszcze ustąpisz?
 -	John mówi mi o nadrzędnym interesie Stanów Zjednoczonych Ameryki, a ja myślę tylko o Egipcie. Gdybym mógł zapobiec następnym rozruchom i licznym ofiarom, czy nie byłbym dla niego użyteczny?
 -	Nie zapominaj o papirusach Tutanchamona.
 -	Nie martw się, mam obsesję na ich punkcie. Po spotkaniu z Mahmudem, co z pewnością nastąpi bardzo szybko, wyjadę do Anglii.
 -	I wrócisz...
Mark dowiódł jej swej miłości w taki sposób, że Ateja przestała wątpić.
Mark Wilder nie mylił się. Sieć szpiegowska Mahmuda śledziła go równie czujnie jak wywiad Johna. Ledwo wyszedł z kamienicy, zaczepił go czyścibut.
 -	Trzy mandarynki za dolara.
 -	Idę za tobą.
W odległości około stu metrów parkował czarny peugeot. Amerykanin usadowił się na tylnym siedzeniu.
 -	Czy pański pobyt w Luksorze był przyjemny? - zapytał Mahmud.
 -	To niezapomniane miejsce. Jeśli los będzie mi sprzyjał, znów tam pojadę, żeby się powłóczyć.
 -	Trafił pan na jakieś interesujące poszlaki?
 -	Chyba tak. Klucz do rozwiązania zagadki kryje się, być może, w Anglii.
 -	Ach... Więc wkrótce opuści pan Egipt?
 -	Pod przymusem. Przedtem zamierzam uspokoić Johna. CIA twierdzi, że jest ciemna jak tabaka w rogu. Uważa Faru-ka za nieodpowiedzialnego, niezdolnego uświadomić sobie powagi sytuacji, ale nie zna prawdziwych zamiarów podpułkownika Nasera i generała Nadżiba. John polecił mi je wysondować, tak by można było nadać jakiś kierunek polityce amerykańskiej.

 -	Dopiero co uczestniczyłem w tajnym zebraniu, na które stawili się wszyscy Wolni Oficerowie, opętani myślą o niepodległości. Dowództwo liczy piętnaście osób, którym podlega trzystu bardzo aktywnych sympatyków. Wciąż dążą do tego samego celu: przepędzić Anglików, położyć kres kolonializmowi, przejąć nadzór nad Kanałem Sueskim, znieść feudalizm, dać pierwszeństwo polityce przed gospodarką, zaspokoić potrzeby ludu, wprowadzić demokrację uznawaną przez wszystkich i stworzyć armię broniącą narodu. Ale ten proces powinien przebiegać spokojnie, bez najmniejszego rozlewu krwi. Naser był głęboko wstrząśnięty nieudanym zamachem, który tak kiepsko zorganizował. Od tamtej pory wystrzega się wszelkich akcji terrorystycznych i wierzy tylko w siłę idei.
 -	Do tego stopnia, że przekonał Faruka?
 -	Niech tylko Amerykanie zmuszą go do wyznaczenia Nadżiba na premiera, a wszystko będzie dobrze. Ten poczci-wina nienawidzi przemocy i potrafi bronić zarówno sprawy Egiptu, jak i króla.
 -	Żadnej niszczycielskiej rewolucji na horyzoncie, jest pan tego pewien?
 -	Całkowicie.
Mark zatelefonował do Johna, by go uspokoić i przekazać wieści, a także ustalić sposób postępowania na przyszłość, po czym połączył się z Dutsym Malone'em.
 -	No jak, wracasz?
 -	Jeszcze trochę cierpliwości.
 -	Wciąż ta historia miłosna?
 -	Musisz się do tego przyzwyczaić, Dutsy.
 -	Ty żonaty! W głowie mi się nie mieści.
 -	1 tylko ty jeden będziesz umiał urządzić ceremonię ślubną godną tego miana. Jak idą interesy?
 -	Harujemy, tyramy, ślęczymy! Jesteś tu o wiele bardziej potrzebny, niż sobie wyobrażasz.

 -	Zapowiada się jakaś katastrofa?
 -	Nie, ale się niechybnie wydarzy!
 -	Muszę polecieć do Anglii, Dutsy, i trzeba mi przygotować grunt.
 -	Na Boga, co ty znowu kombinujesz?
 -	Chcę odnaleźć ślad angielskiego żołnierza, Richarda Adamsona, któremu Howard Carter zlecił pilnowanie grobowca Tutanchamona. Jestem pewien, że jeszcze żyje i ma cenne informacje.
 -	Nie wiesz nic więcej?
 -	Niestety, nie. 1 nie daję ucha pogłoskom, które mogłyby przeszkodzić w twoich poszukiwaniach.
 -	A jeśli ten facet przeszedł na emeryturę i osiadł w Australii, Papui Nowej Gwinei lub na wyspach Fidżi?
 -	Odnajdziesz go.
 -	Święty Boże! Myślisz, że nie mam nic lepszego do roboty?
 -	Trzeba to załatwić w pierwszej kolejności. Jutro lecę do Londynu. Moim zdaniem Adamson żyje sobie beztrosko w Anglii.
 -	Stajesz się nieznośny, Mark!
 -	Czy kiedykolwiek byłem inny?
65
W Londynie ulewy przeplatały się z kapuśniaczkiem, ale czerwiec był w sumie dość przyjemny. Od trzech dni Mark Wilder spędzał czas w British Museum, gdzie oglądał ze wszystkich stron każdy eksponat ze zbiorów egipskich. Rano i wieczorem prowadził długie rozmowy telefoniczne z Ateją, która oprowadzała europejskich turystów po koptyjskich kościołach Kairu.
Pomimo wysiłków Dutsy'emu nie udawało się odnaleźć

śladu Richarda Adamsona. Ale pełnomocnik adwokata nie należał do osób, które się łatwo zniechęcają. Wręcz przeciwnie, trudności go dopingowały.
Dopiero czwarty telefon okazał się zdecydowanie pomyślniej szy.
Ten twój Richard Adamson naprawdę istnieje - oznajmił ożywionym głosem Malone. - Pracował w Portsmouth, w placówce podległej Admiralicji, osiadł tam i dwudziestego czwartego października dwudziestego czwartego roku ożenił się z Lillian Kate Penfold, która do tej pory urodziła mu czworo dzieci. Podczas drugiej wojny światowej był rezerwistą ochotniczym w Royal Air Force. Spokojny gość, kariera i życie rodzinne bez wyskoków. Zastanawiam się, czy ktoś cię nie wpuścił w maliny.
 -	Zdobyłeś - mam nadzieję -jego adres?
 -	Jasne. Umówiłem cię nawet na spotkanie, przedstawiając jako agenta ubezpieczeniowego, który ma mu przynieść doskonałe nowiny.
 -	Nie jestem agentem ubezpieczeniowym, panie Adamson, lecz adwokatem. Prowadzę kancelarię w Nowym Jorku i staram się odtworzyć w najdrobniejszych szczegółach nadzwyczajną przygodę mego ojca, Howarda Cartera.
 -	Cartera... Nie ma pan chyba na myśli...
 -	Owszem, egiptologa, odkrywcę grobu Tutanchamona, którego pan był czujnym strażnikiem.
Richard Adamson zanurzył się w fotelu i zamknął oczy*. Nagle wyrwał się z ciepłego komfortu swego wnętrza, wyłożonego wełnianym dywanem, zastawionego skórzanymi fotelami i gerydonami, by znaleźć się ponownie w Dolinie Królów.
-	Tutanchamon... Tylko żonie opowiedziałem o niezapo
mnianych nocach spędzonych w jego grobowcu, tuż koło nie-
* Jeśli chodzi o wspomnienia Richarda Adamsona, zob. E. Edgar, A Journey Between Souls, Lafayette 1997.

go! Nikt nie może sobie wyobrazić, co przeżyłem. Moje łóżko polowe stało między ścianą komory grobowej a sarkofagiem i nigdy by mi nie przyszło do głowy, że zostanę ochroniarzem faraona! Z początku spałem z dala od jego mumii. W miarę jak postępowały wykopaliska, zbliżałem się do niej. Nie przebywałem ze zmarłym, lecz z żyjącą osobą, która obserwowała istoty ludzkie. Według Howarda Cartera Tutan-chamon przeżył w umyśle bogów i tę prawdę odczułem na sobie. Spałem niewiele, bo nurtowało mnie mnóstwo pytań. Chociaż nie umiałem na nie odpowiedzieć, wiedziałem, że przydarzyło mi się coś fantastycznego. Usiłowałem wszystko pojąć, wszystko utrwalić w pamięci, wszystkim się napawać. Jakaś cząstka mnie samego pozostała w Dolinie Królów, cząstka mojej duszy wsiąkła w piasek i w kamień. Jak zapomnieć chwilę, gdy budziłem się i mój wzrok padał na dwa czarne posągi królewskiego ka w pozłacanych spódniczkach? Według Cartera strzegły ducha faraona i broniły jego grobu przed złymi mocami. A ja się zastanawiałem: Co ja właściwie robię na tej ziemi? Czy te dwa posągi odpowiedzą mi, kiwając głową, czy w ogóle się poruszą?
 -	Niektórzy oskarżali Cartera o kradzież różnych przedmiotów - przypomniał Mark.
 -	Kłamcy! Mój przełożony był najuczciwszym i najbardziej bezkompromisowym człowiekiem. Jego sukces budził zazdrość licznych miernot, które bez przerwy usiłowały go pognębić, ale on się nie dawał. Dzisiaj o tych durniach nikt nie pamięta, a on pozostanie na zawsze najsłynniejszym z archeologów.
 -	Dlaczego zażądał pan, by nigdzie nie figurowało pańskie nazwisko, nawet w osobistych notatkach Cartera?
Richard Adamson nie odpowiedział od razu.
 -	Wierzy pan w nadprzyrodzoność, panie Wilder?
 -	Czyż w Egipcie nie jest ona wszechobecna?
 -	W czasach odkrycia wiele się mówiło o klątwie Tutan-chamona. A ta pogłoska wcale nie pobudzała mnie do śmie-

chu. Obserwowałem i notowałem. Zresztą przywiozłem stamtąd trochę pamiątek.
 -	Zechce mi je pan pokazać?
 -	To mój sekret, nikt tych dokumentów nie widział... Kiedyś przejdą do historii!
Richard Adamson poszedł po walizkę i ostrożnie ją otworzył. Serce Marka szybciej zabiło.
A nuż strażnik grobowca przechowuje u siebie papirusy Tutanchamona?
Ukazały się fotografie, notatki relacjonujące kolejne etapy odkrycia grobu i osobiste wspomnienia, a także lista osób dotkniętych klątwą. Adamson zaznaczył wiek zmarłego i oficjalną przyczynę zgonu. Pośród około czterdziestu osób znaleźli się: lord Carnarvon, Arthur C. Mace, Weigall, Georges Benedite i lord Westbury.
-	Mnie, chociaż przez tyle nocy obcowałem z mumią kró
lewską, przekleństwo nie dosięgło. Jeśli Tutanchamon mnie
oszczędził, to chyba dlatego, że tolerował moją obecność.
W gruncie rzeczy zmartwychwstał dzięki Carterowi!
W walizce nie było ani skrawka papirusu.
 -	Mój szef nie wierzył w tę klątwę - przypomniał Adamson. - Ja wolałem zachować ostrożność. W każdym razie dzisiaj jestem szczęśliwym człowiekiem, mam cudowną żonę i śliczne dzieci.
 -	Czy Howard Carter nie powierzył panu jakichś cennych dokumentów?
Były wojskowy jakby się zdziwił.
 -	Nie rozumiem...
 -	Mam na myśli papirusy pochodzące z grobu.
 -	Byłem tylko strażnikiem, nie naukowcem! Ta historia z papirusami narobiła dużo zamieszania, przypominam sobie. Carter miał nadzieję, że na nie trafi wśród obiektów składających się na skarb, ale się zawiódł. No, powiedzmy, oficjalnie.
 -	A... nieoficjalnie?

 -	Podobno wpadły mu w ręce jakieś papirusy, ale ich treść wydała mu się zbyt wywrotowa, aby ją rozpowszechniać. Dlatego też uznał za stosowne ukryć je przed wzrokiem ciekawskich i poczekać na bardziej sprzyjający moment.
 -	Komu mógł powierzyć te teksty?
 -	Howard Carter był samotnikiem i milczkiem, nikomu nie ufał i miał bardzo mało bliskich przyjaciół. Tylko jeden człowiek, moim zdaniem, zasługiwał na wręczenie mu papirusów i potrafił je ukryć.
Mark drżał z niecierpliwości.
 -	To tajemniczy jegomość, którego nazwiska nie znam -ciągnął Adamson. - Carter darzył go szacunkiem i cenił ze względu na jego sławę.
 -	Egiptolog?
 -	Nie, zakonnik, koptyjski ksiądz z Kairu. Nic więcej nie wiem.
66
W samolocie, którym wracał do Kairu, Mark Wilder przeczytał z dziesięć gazet. Żadna nie informowała o sytuacji politycznej w Egipcie. Na pozór król Faruk mocno dzierżył w swoich rękach ster władzy, a Wolni Oficerowie nie zamierzali wszczynać rewolucji o nieprzewidywalnych następstwach. Raz jeszcze gruby monarcha, jak się okazało, potrafił użyć perswazji i podstępu, nie gardził też przekupstwem, aby tylko utrzymać się na tronie.
Mark był pod wrażeniem rewelacji Adamsona. Tak więc to ksiądz Pachomiusz przetrzymywał papirusy Tutanchamo-na! Ale dlaczego wysłał go na poszukiwanie skarbu, który od dawna miał w swoim posiadaniu, dlaczego uparcie zatajał przed nim prawdę?
Gubiąc się w domysłach, Mark pragnął jak najszybciej

wziąć w ramiona Ateję i opowiedzieć jej o niewiarygodnych rezultatach swojego pobytu w Portsmouth. Nią też manipulował ten diaboliczny ksiądz, któremu przyświecał niezrozumiały cel.
Ubrana w żółtą bluzkę i ciemnoniebieską spódnicę, oczekiwała go na lotnisku.
Nie zważając na spojrzenia gapiów, długo tulili się do siebie.
 -	Masz... papirusy?
 -	Nie, Atejo, ale mam dla ciebie bardzo ciekawe wiadomości.
 -	Mark... Ksiądz Pachomiusz zniknął.
 -	Zniknął... czy uciekł?
 -	Dlaczego używasz tego słowa?
 -	Ponieważ Richard Adamson powiedział mi, że Howard Carter powierzył papirusy Tutanchamona Pachomiuszowi.
Młoda kobieta wydała się zdumiona.
 -	Niemożliwe! Ma dowody?
 -	Taka jest jego opinia.
 -	Dokładnie tak się wyraził?
 -	No, niezupełnie. Mówił o jakimś koptyjskim księdzu z Kairu cieszącym się wielką sławą.
 -	To nie Pachomiusz, Mark! W naszej wspólnocie są też inni świątobliwi ludzie.
Ustalenia Amerykanina znów wzięły w łeb.
 -	Pachomiusz zniknął... Jesteś pewna?
 -	Niestety tak! Jeszcze wczoraj mówił mi o pogróżkach, jakie dostał, i poinstruował mnie o trybie postępowania w razie jakiegoś nieszczęścia. Jedziemy natychmiast do kościoła Wiszącego, żeby skontaktować się z tamtejszym księdzem, który może nam udzielić informacji.
Porywisty wiatr podnosił tumany piasku i kurzu. Wyjątkowe o tej porze roku zjawisko atmosferyczne spowalniało ruch, podrażniało oczy i płuca. Wczesnym popołudniem zro-

biło się tak ciemno, że trzeba było zapalić lampy. Kairczyc} mieli rozstrojone nerwy i ubolewano nad licznymi ciężkc rannymi, poturbowanymi przez różne przedmioty spadające z dachów.
W kościele Wiszącego jakiś postawny brodaty ksiądz chrzcił chłopca przez zanurzenie, siedem dni po urodzeniu, Wokół basenu wypełnionego wodą święconą paliło się siedem świec. Na każdej z nich widniała karteczka z napisem. Kapłan czekał, aż zgaśnie siódma i ostatnia świeca, aby nadać dziecku uświęcone imię.
Gdy płomyk dogasał, kapłan spojrzał na Ateję.
 -	Rozwiń papierek i wyjaw nam wybór Boga.
 -	Cyryl - odparła młoda kobieta.
Ateja powstrzymała się przed odczytaniem dalszego ciągu tekstu po koptyjsku: Pachomiusz został aresztowany przez policję Faruka. Idźcie do księdza Szenudy, do miasta umarłych, i poproście go o żywy kamień.
 -	Dobrze znam tego Szenudę - powiedziała Ateja, przejeżdżając na niepotrzebnie się palącym czerwonym świetle. -Jest starszy od Pachomiusza i często z nim pracował nad dawnymi koptyjskimi tekstami.
 -	Czy poznał Howarda Cartera?
 -	Całkiem możliwe, bo Szenuda krążył między Luksorem a Kairem. Zawsze utrzymywał bliskie kontakty z Farukiem i radził mu, jak ma postępować z Kopiami.
 -	Czyżby za jego sprawą aresztowano Pachomiusza?
 -	Wykluczone!
 -	Zbyt wielka z ciebie optymistka, najdroższa. Doświadczenie nauczyło mnie, że natura ludzka jest zdolna do najgorszych rzeczy. Jeśli Szenuda uznał, że ksiądz Pachomiusz jest niewygodny, pozbył się go.
 -	Innymi słowy, odnalazł manuskrypty i postanowił wyeliminować swoich przeciwników! W takim razie pakujemy się lwu prosto w paszczę.

 -	Trzeba się o tym przekonać, Atejo. Może ksiądz Sze-nuda to nasz sprzymierzeniec i dzięki niemu ocalimy Pacho-miusza.
 -	Uprzedzam cię, że miasto umarłych nie jest przyjemnym miejscem, a cudzoziemcy nie są tam mile widziani.
 -	Liczę, że swoim wdziękiem rozbroisz widma.
 -	Nie żartuj, Mark. Wiele rodzin, nie znajdując przyzwoitego lokum, zagnieździło się na starych muzułmańskich cmentarzach. Powstało istne miasto kierujące się swoimi prawami.
 -	Dlaczego ksiądz Szenuda tam zamieszkał?
 -	Niesie pomoc ubogim, zarówno Koptom, jak i muzułmanom. Obecność sługi bożego rozładowuje napięcia i daje nadzieję na lepszą przyszłość.
Ateja prowadziła z niezwykłą wprawą i umiała wybrnąć z najtrudniejszych sytuacji, zwłaszcza na skrzyżowaniach. Użycie klaksonu często ratowało życie, podobnie jak sztuka wyprzedzania i jazda zygzakiem. Jedyna reguła: nie dać się zastraszyć i zawsze wykazywać inicjatywę.
Widziane z daleka, Bassatin, miasto umarłych, wyglądało jak rozległe cmentarzysko średniowieczne, gdzie spoczywali kalifowie, emirowie, sułtani i księżniczki. Pozłacane kopuły, meczety z marmurowych płyt wykładanych złotymi blaszkami i minarety zostały niegdyś wzniesione w hołdzie dla możnych tej zamierzchłej epoki.
Ale żywi uznali, że zmarli za bardzo się rozpanoszyli i że w ich przestronnych grobowcach można urządzać mieszkania o wiele wygodniejsze od tych w ubogich dzielnicach stolicy. Władze nie reagowały, toteż całe rodziny uzurpowały sobie prawo własności, nie odnosząc wcale wrażenia, że krzywdzą nieboszczyków. Marmurowe płyty i złote blaszki stopniowo znikały, a stare zabytki wkrótce miały przybrać postać nędznych otynkowanych klocków odartych z wszelkiego uroku.
Miasto  umarłych  miało  własną gospodarkę,  własnych

przywódców, własnych wartowników i własną policję. Panował tam porządek, którego nikt nawet nie myślał zakłócać.
Ateja zaparkowała samochód pod jedną z bram.
Ledwo przekroczyła wraz z Markiem granicę miasta umarłych, drogę zagrodził im jakiś przysadzisty mężczyzna uzbrojony w pałkę.
 -	Nie mieszkacie tutaj. Zawróćcie i wracajcie do siebie.
 -	Chcemy się zobaczyć z księdzem Szenudą.
 -	Aha... za późno.
 -	Co masz na myśli?
 -	Umarł dziś w nocy.
 -	Wypadek? - zaniepokoiła się młoda kobieta.
 -	Nie, zmarł ze starości.
 -	Zostawił jakąś wiadomość?
 -	Czekał na wizytę jakiegoś cudzoziemca.
 -	Jestem Amerykaninem i nazywam się Mark Wilder. Strażnik pokiwał głową.
 -	Wymienił właśnie to nazwisko. Musisz jednak odejść.
 -	Z jakiego powodu?

 -	Mamy kłopot z pogrzebem. Ścierają się dwa klany, każdy domaga się majątku księdza. Jeden i drugi wolą wszystko zniszczyć niż patrzeć, jak zagarnia go zwycięzca. Sprawa przybierze fatalny obrót, nie mieszaj się do tego.
 -	Ksiądz Szenuda pragnął zapisać mi w spadku żywy kamień, a ja muszę uczcić jego pamięć. Sprzeniewierzyć mu się byłoby niewybaczalnym błędem.
 -	Uprzedzałem cię, cudzoziemcze. No, to idź za mną.
67
Strażnik poprowadził Marka i Ateję labiryntem uliczek wśród grobów. Nagle uderzył w ich nozdrza mocny zapach kadzidła. Przed grobowcem kalifa, zamienionym w rezyden-

cję księdza Szenudy, ujrzeli basen wypełniony mętną wodą, na której powierzchni unosił się srebrny krzyż.
Po obu stronach trumny owiniętej białą kapą - dwie grupy liczące po mniej więcej dziesięciu mężczyzn. Na czele pierwszej - niewidomy kapłan, który niskim głosem monotonnie recytował starożytne pieśni, podczas gdy jego akolici czytali fragmenty z Ewangelii świętego Marka. Na czele drugiej -kolos o szerokiej piersi i wąskiej twarzy, wydłużonej jak pysk szakala.
Ateja myślała, że umrze ze strachu.
-	Salawa...To Salawa!
Kobiety postawiły przy trumnie koszyki pełne okrągłych bochenków chleba. Takie było wynagrodzenie recytującego, którego magiczne formuły miały zapewnić zmarłemu spokojne życie pozagrobowe.
-	Zjedz jeden z tych chlebów na cześć naszego księdza -
błagała najstarsza z kobiet.
Wręczyła bochenek niewidomemu księdzu, który pochłonął go łapczywie.
 -	Daj tę żywność wygłodniałym - rozkazał. - Szenuda pomagał biedakom przez całe swoje życie, a pozorna śmierć nie przeszkodzi mu w udzielaniu im wsparcia.
 -	Te chleby należą do nas - oświadczył jakiś zarośnięty chudzielec, stojący na lewo od Salawy. - Nikt nam ich nie odbierze. Żądamy mieszkania księdza i całego jego dobytku.
 -	Nie wypowiadaj słów nabrzmiałych goryczą, mój synu. Sławmy dobroć nieboszczyka i uczcijmy jego pamięć.
 -	Usta masz pożądliwe jak złodziej! To mojemu klanowi, a nie twojemu ksiądz zostawił w spadku wszystko, co posiadał.
 -	Czy rozpętamy straszliwą walkę zamiast się skupić?
 -	Zmykajcie, a wtedy żadna przemoc nie zbruka tej żałoby!
 -	Bracie, żywisz w sercu nieuzasadnioną nienawiść. Odc-gnąj tę niszczycielską furię i zastąp ją miłością bliźniego.

-	Nie ty jesteś odpowiedzialny za tę awanturę, lecz cu
dzoziemiec, któremu Szenuda chciał przekazać to, co należy
się nam. Ten cudzoziemiec ośmiela się rzucić nam wyzwanie.
Prawa ręka Salawy wyciągnęła się w kierunku Marka i wszystkie spojrzenia zwróciły się na niego.
-	Oto wcielenie zła - stwierdził chudzielec. - Trzeba gc
unicestwić, aby dusza świętego człowieka spoczęła w spokoju.
Ateję zmroziło.
Mark wpadł w pułapkę zastawioną przez Salawę. Kiedy demon upatrzył sobie kogoś na ofiarę, nie miała ona żadnych szans na ocalenie. A luksorski cud się nie powtórzy.
Przypominając sobie nauki Pachomiusza, młoda kobieta wtrąciła:
-	Dusza świętego staje się ptakiem, który szybuje w niebo,
i jedynie sprawiedliwi mogą ją kontemplować. Ten cudzozie
miec, spadkobierca zmarłego księdza, jest jednym z nich. Jeś
li go zaatakujecie, zostaniecie potępieni!
Wśród klanu Salawy dały się słyszeć szepty. Jeden z jego zwolenników uciekł. Nawet chudzielec nie mógł opanować drżenia.
Mężczyzna z obliczem szakala zrobił krok w stronę Marka.
Ateja stała jak sparaliżowana, nie mogąc wydobyć z siebie głosu.
Świadomy piekielnej potęgi, z którą musiał się zmierzyć, Mark wyciągnął talizman Pachomiusza.
Salawa zesztywniał.
Przez parę sekund Ateja miała nadzieję, że talizman go powstrzyma.
Ale potwór jak taran posuwał się naprzód, a jego oczy błyszczały.
Znak na złożonym materiale symbolizujący spójność istoty ludzkiej został wymazany, następnie znikła kwietna opaska -emblemat rozwoju. I rozpłynął się filar ozyriacki, wcielenie trwałości.
Salawa usuwał jeden po drugim magiczne środki ochronne.

Nie oparła mu się modlitwa Izydy, opiekunki Horusa--dziecka, którego chciał zabić Set.
Pozostał jedynie krzyż z uchwytem, anch - znak życia.
Jeszcze krok i Salawa udusi Marka swymi potężnymi dłońmi.
Nie chcąc się poddać, adwokat przyłożył talizman do twarzy Salawy.
Ateja zaszarżowała niczym wąż i ugryzła demona w szyję, w miejsce, gdzie energia przepływająca wzdłuż kręgosłupa promieniuje do mózgu.
Znak anch stopniowo znikał, ale wciąż jeszcze był widoczny.
Salawa zacisnął ręce na własnym gardle i wydał tak okropny krzyk, że całe towarzystwo rozpierzchło się jak chmara przestraszonych wróbli.
Z oczu potwora buchnął cuchnący dym. On sam skurczył się, a z jego olbrzymiego ciała pozostała tylko kupka popiołu.
-	Uwolniliście nas - przyznał strażnik. - Dom świętego
człowieka należy do was.
Oszołomieni, wyczerpani, nie dostrzegając przerażenia widzów tego absurdalnego dramatu, Ateja i Mark wśliznęli się do grobowca, w którym ksiądz Szenuda przeżył ostatnie godziny.
Ku swemu zdumieniu ujrzeli ogromną izbę utworzoną ze starożytnych bloków skalnych. Niektóre były ozdobione hieroglifami! Na jednym z nich widniało imię Ramzesa II.
 -	Wiele pochodzi z piramid - wyjaśnił ich przewodnik. -Święty człowiek lubił modlić się tutaj w intencji ubogich.
 -	Gdzie jest żywy kamień? - zapytał Mark.
 -	W głębi.
Na bloku widniała inskrypcja, którą Amerykanin starannie skopiował.
 -	Czy ksiądz powiedział, co ona znaczy?
 -	Nie - odparł strażnik. - To był zaszyfrowany tekst, który pokazał pewnemu francuskiemu księdzu.

-	Kryptografia... Dzięki, przyjacielu. Odstępuję ci ten
dom.
Ateja i Mark biegiem opuścili miasto umarłych. Trudno im było uwierzyć, że zdołali wyprzeć Salawę do świata ciemności, ale byli przekonani, że zdobyli zasadniczą informację. Być może ta inskrypcja zaprowadzi ich do papirusów Tutan-chamona.
Potrafi ją rozszyfrować specjalista: kanonik Drioton.
Ateja pojechała szybciej niż zwykle, nikomu nie ustępując hipotetycznego pierwszeństwa.
 -	Chcemy się widzieć z kanonikiem - powiedział Mark Wilder. - To bardzo pilne.
 -	Niemożliwe - odparł służący, który doglądał domu Driotona. - Wyjechał na wakacje do Francji.
Ateja i Mark, zawiedzeni, wrócili do samochodu.
 -	Drioton, egiptolog Faruka... Czy król znów nie odgrywa kluczowej roli? - zastanawiał się Amerykanin.
 -	Pachomiusz potrafi odczytać te inskrypcje - stwierdziła Ateja. - Musimy go odnaleźć i uwolnić.
 -	Masz rację, to teraz najważniejsza rzecz. 1 wiem, kto nam pomoże.
68
Wygrawszy partię szachów, Naser zapalił cravena A. Wypalał paczkę papierosów dziennie i nie mając wcale wrażenia, że uchybia swojej wierze, od czasu do czasu wypijał kieliszek whisky. Amator ping-ponga, namiętny wielbiciel słynnej egipskiej pieśniarki Urn Kalsum, której wieczorne czwartkowe koncerty trwały niekiedy sześć godzin, „syn listonosza", jak nazywali go niektórzy, cenił też muzykę kla-
syczną.

A tego wieczoru słuchał nagrania Szeherezady Rimskie-go-Korsakowa, kompozytora rosyjskiego, którego orientalna inspiracja go oczarowała.
Po wysłuchaniu płyty podpułkownik Naser oznajmił sucho:
-	Powziąłem decyzję. Przystąpimy do akcji na początku
sierpnia. Oficerowie dostaną żołd i poczują się gotowi do
walki o wolność.
Do samochodu Mahmuda zaprowadził Marka sprzedawca placków.
 -	Musiałem się z panem niezwłocznie zobaczyć.
 -	Ja też - odparował Amerykanin. - Ksiądz Pachomiusz zaginął.
 -	Wolni Oficerowie nie ponoszą za to winy. Na pewno maczała w tym palce policja Faruka.
 -	Chcę się dowiedzieć, gdzie przebywa ksiądz.
 -	To nie będzie łatwe, ponieważ wzywają mnie ważniejsze sprawy. Naser postanowił działać.
 -	Działać... W jaki sposób?
 -	Zdobyć władzę na początku sierpnia.
 -	Myślałem, że chce znaleźć płaszczyznę porozumienia z Farukiem!
 -	Sytuacja się znacznie pogorszyła - ubolewał Mahmud, przygnębiony. - Król uparcie odmawia mianowania ministrem generała Nadżiba i wciąż zamierza rozwiązać Klub Oficerski, mimo że premier jest innego zdania. Członkowie zostaną przeniesieni do garnizonów oddalonych od Kairu, z Nadżibem włącznie. Faruk spodziewa się w ten sposób złamać ewentualnych spiskowców. Otwarcie wypowiada wojnę wyższym oficerom.
 -	Wolni Oficerowie zostaną aresztowani?
Nie, organizacji nic nie grozi dzięki podziałowi na komórki wprowadzonemu przez Nasera i jego dyskrecji.
-	Dlaczego uważa, że teraz może wyjść z cienia?

-	Bo wymaga tego rozwój wydarzeń. Król mianuje swo
jego zausznika, generała Sirriego Amera, ministrem wojny.
Ten rzeźnik zaś zdoła z pewnością wyłuskać rewolucjonistów
i uderzy bez litości. Toteż Naser musi go uprzedzić. Faruk nie
zdaje sobie nadal sprawy z niebezpieczeństwa. Znów zmienił
premiera, a jego rzecznik prasowy*, organizator nocnych roz
koszy króla, odpowiedział zaniepokojonemu dziennikarzowi:
„Mój drogi, rewolucje my wywołujemy, kiedy uznamy za
stosowne. I nie kosztuje nas to drogo". Istny obłęd, panie
Wilder! Ale Naser wie, do czego dąży. Proszę zawiadomić
CIA. W przeciwnym razie krew poleje się strumieniami na
ulicach stolicy.
John zapalił papierosa. Z roztargnieniem przyglądał się partii tenisa rozgrywanej przez dwie śliczne Angielki, które wierzyły jeszcze, że Kair pozostanie cząstką Zachodu.
 -	Widziałeś się z Mahmudem?
 -	Obawia się najgorszego - oznajmił Mark.
 -	Nie myli się. Premierowi nie udaje się przekonać Faru-ka, żeby złagodniał wobec generała Nadżiba. Ten despotyczny tłuścioch myśli, że wciąż trzyma w ręku najważniejsze atuty.
 -	A ty nie jesteś tego zdania?
 -	Administracja Stanów Zjednoczonych ma inną opinię.
 -	CIA opuści Faruka?
 -	Z twojego powodu, Mark. Ujawniłeś nam fundamentalną rolę Nasera, a my wzięliśmy pod uwagę tę istotną informację. Faruk jest już tylko marionetką niezdolną właściwie ocenić sytuacji i skutecznie działać. Otaczają go dworacy, spekulanci, pochlebcy i kłamcy. Grał i przegrał. Jutro krajem będzie rządził Naser. Posłuży się generałem Nadżibem jako figurantem i pozbędzie się nieboraka, kiedy sam postanowi wystąpić na widowni, nadając sobie pełnię władzy.
* Karim Tabet.

 -	A gdyby odwrócił się od Stanów Zjednoczonych, wybierając innych sojuszników?
 -	Zrobimy, co będzie konieczne.
 -	Nie obawiasz się tysięcy trupów?
 -	Taki jest los wszystkich rewolucji. Ameryka też zapłaciła krwią za uzyskanie niepodległości.
 -	Wyobrażasz sobie zawód i rozpacz Mahmuda?
 -	To tylko pionek na szachownicy. Ta historia go przerasta.
 -	Jak możesz być taki cyniczny, John?
 -	Jeśli chcesz się stać wybitnym politykiem, musisz zapomnieć o uczuciach i czystym sumieniu. Liczy się tylko wyznaczony cel.
 -	Czy decyzja Nasera jest nieodwołalna?
 -	Ameryka pragnie mocnego reżimu i partnera handlowego. Faruk jest tak skorumpowany, że staje się nieuczciwy i mało operatywny. Kiedy Naser zamierza przystąpić do działania?
 -	Na początku sierpnia.
 -	Spróbuj dowiedzieć się czegoś więcej.
 -	Mam ważniejszą sprawę - podkreślił Mark. - Policja Faruka zatrzymała księdza Pachomiusza i musisz mi pomóc go uwolnić.
 -	Przykro mi, przyjacielu, ale moja sieć musi pozostać ściśle tajna.
 -	Oddałem ci wiele usług, John.
 -	W moim zawodzie nie obowiązuje zasada wzajemności. Gwiżdżę na twojego księżulka. W przeddzień zamachu stanu, który rozstrzygnie o przyszłości Bliskiego Wschodu, mam co innego na głowie.
 -	Nie licz, że ci pomogę.
 -	Mahmud wypadł z kursu, wydarzenia potoczą się teraz jak lawina. Będziesz musiał jak najszybciej wyjechać z Egiptu, Mark. Od tej pory będą cię spotykały tylko same niepowodzenia.
Adwokat wstał i zmierzył wzrokiem tajnego agenta.

 -	Sądzisz, że można mnie wycisnąć jak cytrynę i wyrzucić skórkę, ale grubo się mylisz. Po raz drugi i ostatni cię pytam: zgadzasz się pomóc mi w uwolnieniu Pachomiusza?
 -	Nie ma mowy, ze względów bezpieczeństwa.
 -	Zapamiętam to sobie, John.
 -	Historia każe ci o tym zapomnieć.
 -	Nie przywiązujesz wagi do papirusów Tutanchamo-na. Jedynie ksiądz Pachomiusz może sprawić, że je odnajdę. Od ich treści zależy los całego regionu, czy wręcz naszego świata.
 -	Czas nagli, Mark, a ja muszę się dostosować do okoliczności. Posłuchaj mojej rady i nie zwlekaj z wyjazdem. Tutaj, w Kairze, twoja rola jest skończona. Pomyśl o swojej karierze i wracaj do Nowego Jorku. Człowiek twojego formatu nie grzęźnie w romansie skazanym na porażkę. Senator Wilder bez najmniejszego trudu znajdzie sobie majętną żonę z wyższych sfer.
Rozległ się okrzyk radości.
Dzięki rozstrzygającemu smeczowi młodsza z tenisistek wygrała seta. John zaklaskał w dłonie.
69
 -	Ani John, ani Mahmud nie chcą mi pomóc wyznał Mark Atei. - Nie obchodzi ich los księdza Pachomiusza, interesuje ich tylko rozwój sytuacji politycznej. Zdaje się, że Fa-ruk goni w piętkę.
 -	Może zareagować nadzwyczaj gwałtownie... A ja muszę ci powiedzieć całą prawdę.
Wziął ją w ramiona.
 -	Co przede mną ukrywałaś?
 -	Jestem jedyną córką Pachomiusza. Moja matka zmarła w połogu. Miała trzydzieści osiem lat, on pięćdziesiąt. Darzył

mnie takim uczuciem, że jakoś pogodziłam się z jej nieobecnością. Nie ograniczając mojej swobody, wszystkiego mnie nauczył.
 -	A o nas dwojgu... powiedziałaś mu?
 -	Oczywiście. Wie, że się kochamy, i bez zastrzeżeń aprobuje twój zamiar zawarcia małżeństwa.

 -	Nasz zamiar! Ateja uśmiechnęła się.
 -	Nasz zamiar.

 -	Trzeba uwolnić twego ojca! Ale jak się dowiedzieć, gdzie go przetrzymują?
 -	Mam pewien pomysł. Pachomiusz jest nie tylko koptyj-skim księdzem, lecz także ostatnim członkiem rodu kapłanów Amona, który dotrwał do naszych czasów pomimo kolejnych okupacji Egiptu. I tylko ja znam kaplicę faraonów, gdzie codziennie odprawia nabożeństwo. Mam nadzieję, że tam uzyskam odpowiedź.
Ateja i Mark udali się do domu Pachomiusza.
Policja go nie pilnowała.
W głębi biblioteki ściana pokryta obrazami o tematyce religijnej. Młoda kobieta ją obróciła, naciskając twarz Najświętszej Panny.
Mark zszedł po trzech granitowych stopniach i odkrył starożytne sanktuarium, pełne płaskorzeźb przedstawiających rytuały faraońskie. Osłupiały, nagle poczuł się tak, jakby go przeniesiono w odległą przeszłość, kiedy te symbole kryły w sobie niezwykłą moc.
Ateja stanęła w skupieniu przed stołem ofiarnym z epoki wielkich piramid.
-	Musimy się oczyścić ogniem i wodą- oznajmiła. - Na
stępnie spróbujemy nawiązać kontakt z moim ojcem.
Pełniąc funkcję kapłanki, spaliła trzy kulki kadzidła son-ter, „tego, które czyni boskim". Dym napełnił zapachem kaplicę i otworzył oczy obojga na to, co niewidzialne.
Następnie celebrantka wzięła w ręce wazę wypełnioną

wodą z Nunu, niebiańską energią, z której rodzą się wszystkie formy życia. Wylała zawartość na ramiona Marka i swoje. W ten sposób usłyszą wielkie słowo przenikające przez wszystkie światy i przestrzenie.
Odczytała tekst ostatniego rytuału, jaki odprawiał jej ojciec, poświęcony przebudzeniu się w spokoju boskiej potęgi. Powierzyła się opiece Horusa Starszego, ogromnego sokoła, którego skrzydła były na miarę wszechświata, i poprosiła go, by pomógł jej połączyć się z duchem jego wiernego wyznawcy, Pachomiusza.
Na powierzchni stołu ofiarnego zarysowała się twarz kapłana Amona. Okalały ją mury więzienia, pręty, korytarz, ulica, budynki.
1 obraz znikł.
-	Znam to miejsce - oświadczyła młoda kobieta.
Dwudziestego lipca 1952 roku główni przywódcy tajnego ruchu Wolnych Oficerów, oprócz Sadata oddelegowanego na półwysep Synaj, zgromadzili się wokół Nasera i generała Na-dżiba, zwiastuna niepokojących nowin.
Pomimo licznych interwencji król Faruk nie zmieniał przekonań. Zamierzał niebawem mianować groźnego Sirrie-go Amera ministrem wojny, aby ściśle kontrolować sytuację i usunąć wszystkich przeciwników, w razie potrzeby używając siły.
Dzięki środkom ostrożności przedsięwziętym przez Nasera policja nawet nie podejrzewała, że odbywa się takie zebranie.
-	Tym razem - skonstatował podpułkownik - jesteśmy
w niebezpieczeństwie. Jeśli będziemy zachowywać się bier
nie, zginiemy marnie. Operacja przewidziana na początek
sierpnia okaże się zbyt późna. Dlatego przystąpimy do dzia
łania bez zwłoki. Nikt nam nie przeszkodzi: rząd, zdyskredy
towany, przebywa w Aleksandrii; zagraniczni politycy i dyplo-

maci pojechali na urlop do swoich krajów. Krótko mówiąc, droga jest wolna.
 -	Jaki masz plan? - zapytał syna listonosza jeden ze spiskowców.
 -	Korpusy, które nadzorujemy, zgrupują się w punkcie dowodzenia kawalerii. Potem rozkażemy, by czołgi zajęły strategiczne miejsca Kairu, podczas gdy inne oddziały zdobędą sztab generalny armii.
Po jego deklaracjach zapadła głęboka cisza. Każdy uświadamiał sobie, że uczestniczy w historycznej chwili, podejmując właściwą decyzję, która odmieni los kraju.
Nikt nie sprzeciwił się Naserowi.
-	Obowiązuje absolutna tajemnica - nakazał. - Od tego
zależy nasz sukces. Musimy skoordynować różne nasze ataki,
tak aby nic nie przeciekło z naszych zamierzeń. Jeśli tylko
ktoś puści parę, jesteśmy zgubieni.
Mahmud omal nie zemdlał.
Nieunikniona wojna domowa pociągnie za sobą rzeź przerażających rozmiarów. Kto odniesie zwycięstwo, królując nad stosami trupów i zrujnowaną stolicą, generał Sirri Amer czy podpułkownik Naser?
Amerykanie pozwolą Egiptowi stoczyć się w przepaść, jeśli nie sprzątną Nasera. Bo jego nikt nie ujarzmi, Faruk zaś stanie się marionetką w rękach manipulantów z CIA.
Mahmud powinien pilnie zaalarmować Marka Wildera.
Naser położył mu dłoń na ramieniu.
 -	Odegrasz decydującą rolę, przyjacielu. W ciągu najbliższych godzin twoi ludzie posłużą za łączników.
 -	Może pan na mnie liczyć.
 -	Gdyby łączność między nami została zerwana, stalibyśmy się łatwą zdobyczą dla szakali Faruka.
 -	Mam świetną ekipę.
-	Odwagi, Mahmudzie, zwyciężymy.
Wolni Oficerowie rozeszli się.

Naser minął dwóch policjantów, którzy wcale nie zwrócili na niego uwagi. Aż do tej chwili żaden z jego zwolenników go nie zdradził. Miał do nich takie zaufanie, że ustąpił niepokój dręczący go przez ostatnie tygodnie.
I zachowywał się jak zdobywca.
Przerażony taką pewnością siebie, Mahmud nie wiedział, co robić. Jeśli nie posłucha rozkazów, Naser szybko to zauważy. Odtąd nie sposób powstrzymać nieubłaganego biegu wypadków. Czy Amerykanie postanowili poprzeć Faruka, czy zostawić go własnemu losowi? Syn listonosza nie wiedział, jak ryzykowne jest jego przedsięwzięcie!
Ale czy nie mówi się, że człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi?
70
Mark Wilder spotkał się z Johnem na feluce. Podawano tam gościom herbatę i ciastka.
 -	Czy masz mi do powiedzenia coś pilnego? - zapytał tajny agent.
 -	Wiem, gdzie jest więzienie, w którym przebywa ksiądz Pachomiusz. Ty jeden możesz użyć swoich wpływów, żeby go wypuszczono.
 -	Nie mam czasu, mój drogi.
 -	Wpadł mi w ręce zakodowany tekst, który Pachomiusz musi odszyfrować i który zaprowadzi nas do papirusów Tu-tanchamona.
 -	Przykro mi, Mark, mam inne zajęcia. Niedługo Kair zaleje fala ognia i krwi. Ameryka musi zręcznie się wycofać z tej afery.

 -	Nie proszę cię o to, John. Rozkazuję ci. Szpieg wzdrygnął się.
 -	Słucham?
 -	Faruk prawdopodobnie posiada ostatni klucz, którego

potrzebuję, a Pachomiusz utwierdzi mnie w tym przekonaniu. Ponadto jest ojcem Atei, kobiety, którą kocham. Jeśli odmówisz, ambasada i prasa dowie się ode mnie, czym się naprawdę parasz. A jeśli mnie zlikwidujesz, zajmie się tym Ateja, a następnie wszyscy kairscy Koptowie. John zbladł jak ściana.
 -	Nie popełnisz takiego głupstwa!
 -	Nie dajesz mi wyboru.
 -	Wiesz, kim naprawdę jestem, Mark? Podczas wojny z Izraelem w tysiąc dziewięćset czterdziestym ósmym roku Naser często kontaktował się z kapitanem wrogiej armii. Mówić o przyjaźni byłoby przesadą, ale obaj dużo ze sobą dyskutowali. Egipcjanin był zafascynowany sposobem, w jaki naród żydowski wywalczył niepodległość. Ja dobrze znałem kapitana Jeruhama Cohena, a dostarczone przez niego informacje posłużyły mi do ukierunkowania polityki moich dwóch krajów.
 -	Chcesz powiedzieć...
 -	Jestem Żydem i Amerykaninem* i mam do dyspozycji sieć dwunastu izraelskich agentów inwigilujących główne szczeble machiny państwowej i nawet wojskowej. Ci ludzie w każdej chwili narażają życie. Czy chcesz mieć na sumieniu ich śmierć wskutek straszliwych tortur?
Mark odsunął swoją filiżankę kawy.
 -	Wygrałeś, John. Poradzę sobie sam.
 -	Ty też wygrałeś. Zajmę się Pachomiuszem, ale potrzebuję dwóch albo trzech dni, żeby mieć większy margines. 1 może mi się też przydasz, prędzej czy później, do przekazania wiadomości Naserowi. Teraz wiesz, dlaczego nie mogę zobaczyć się z nim osobiście. Nigdy nie powinien się domyślić, że jestem w Kairze.
* John posługiwał się kryptonimem „Darling". Nigdy nie został zidentyfikowany, a podczas demontowania jego sieci, 1 października 1954 roku, przepadł bez wieści.

Mark wstał.
 -	Przypuszczam, że nie muszę ci wyjaśniać, gdzie znajduje się więzienie Pachomiusza. Chyba sam doskonale wiesz
 -	Zgadza się.
W Aleksandrii ranek 22 lipca 1952 roku był ciepły i sło neczny. Wzdłuż pięciokilometrowego nabrzeża ludzie wylęg li na tarasy kafejek przed pójściem na obiad do jakiejś mod nej restauracji. A wieczorem, po krzepiącej sjeście i morskie kąpieli, kiedy to elegantki będą się pysznić swymi jednoczęściowymi kostiumami, zamożna socjeta będzie się bawić w nocnych klubach godnych stolic europejskich.
Miasto założone przez Aleksandra Wielkiego było kosmopolitycznym tyglem obejmującym wszystkie rasy i wszystkie kultury, wywołującym irytację fundamentalistów muzułmańskich, którzy obiecywali sobie, że zrobią tu porządek, gd> tylko będzie to możliwe. Na razie plaże były zatłoczone; Turcy, Ormianie, Włosi, Grecy, Żydzi i inni tworzyli spokojn; wspólnotę, w której chętnie wysławiano się po francusku.
Zwykle już w połowie maja dwór przenosił się do pałacu Montazah, gdzie przebywał przez pięć miesięcy, z daia oc rozprażonego upałem Kairu. Królewska rezydencja nad Morzem Śródziemnym tonęła w zieleni przepięknych ogrodów, poprzecinanych alejkami prowadzącymi do letnich pawilonów, warzywników, fermy, mleczarni i kwater funkcjonariuszy. Oczywiście Jego Królewska Mość miał na swój użytek prywatną plażę.
Zwieńczony wieżyczkami i dzwonniczkami pałac Montazah miał trzy piętra. Na parterze znajdowały się sale recepcyjne, jadalnia, gabinet Faruka i bilard; na pierwszym piętrze - prywatne apartamenty monarchy i jego małżonki.
Tego ranka Faruk oddawał się rozmyślaniom.
O godzinie siedemnastej przyjmie członków nowegc rządu w innym aleksandryjskim pałacu, Ras el-Tin. Powiadomi ich o swej zasadniczej decyzji: wyborze ministra wojny.

który będzie miał za zadanie ocalić reżim, broniąc władzy królewskiej przed ewentualnymi wichrzycielami.
Nieustające protesty przeciw nominacji porywczego Sir-riego Amera skłoniły Faruka do zmiany frontu. Raz jeszcze zadziwi wszystkich i udowodni, że jest jedynym panem i władcą.
Nadzwyczaj zadowolony z siebie i ze swego zmysłu politycznego, tłuścioch z apetytem zjadł obiad, zafundował sobie długą sjestę i kazał się zawieźć do Ras el-Tin, rezydencji, którą wybudował jego znakomity poprzednik, Albańczyk Mehmet-Ali, wielki burzyciel starych zabytków, zwolennik modernizmu i bezwzględny dyktator.
Piętnastu ministrów wchodzących w skład rządu niecierpliwie oczekiwało Faruka. Tyle pogłosek, żalów i niepokojów... Czyżby aleksandryjska „bombonierka" była tylko złudzeniem? Teraz król powinien udowodnić, że cieszy się autorytetem, podejmując odpowiednie kroki. Skoro skupił w swoich rękach całą władzę, powinien świadomie się nią posługiwać.
Dyskretny Antonio Pulli spodziewał się, że monarcha posłucha jego rad. Już zrezygnował z rozprawienia się z armią. Pozostawało mu tylko wezwać generała Nadżiba, aby uspokoić nastroje, zjednać sobie lud i zacząć wszystko od zera. Faruk popełnił dość błędów, by wyciągnąć z nich morał i wybrać drogę kompromisu.
Piętnastu mężczyzn w surdutach ustawiło się w szereg.
Kiedy pojawił się szwagier króla*, premier nie potrafił ukryć zdziwienia.
 -	Wasza Wysokość, nie rozumiem... Co on robi wśród nas?
 -	Panowie, oto nasz nowy minister wojny. Bierzmy się do roboty.
Członkowie rządu wyszli.
Podobnie jak ministrowie Antonio Pulli był przybity. Wy-
* Pułkownik Szirin.

dawało się, że Faruk postradał zmysły, mianując fajtłapę na to kluczowe stanowisko. Jego szwagier oprócz powinowactwa nie miał innego tytułu do chwały i żadnego wpływu na wojsko.
Szara eminencja spojrzał na zegarek: kwadrans po siedemnastej !
Ważna godzina.
71
Ateja i Mark właśnie skończyli się kochać, gdy zadzwonił telefon.
Po raz pierwszy, odkąd adwokat znał Johna, jego głos trochę drżał.
 -	Faruk oszukał swoich ludzi - oznajmił. - Kazał aresztować wszystkich wyższych oficerów podejrzanych o wrogi stosunek do niego, poczynając od generała Nadżiba. Zwolennicy Nasera znajdą się w kotle. Musisz natychmiast go uprzedzić.
 -	Jak się z nim skontaktować?
 -	Przyślę kierowcę, który zawiezie cię do jego mieszkania. Zapewnij go, że Stany Zjednoczone nie potępią jego akcji.
 -	Nie piastuję żadnego urzędu, John.
 -	Właśnie dlatego powierzam ci tę misję. W razie porażki Nasera nasz kraj nie będzie w to zamieszany.
 -	Przede wszystkim nie zapomnij o księdzu Pachomiuszu.
 -	Przekupiłem naczelnika więzienia. Odrobinę cierpliwości, i twój duchowny zostanie legalnie zwolniony. Przy Nase-rze narażasz własną skórę. Postaraj się go przekonać.
Mark niczego nie zataił przed Ateją.
Młoda kobieta mocno przytuliła się do niego.
 -	Nie idź tam, Mark. To zbyt niebezpieczne.
 -	Zawarłem swego rodzaju układ. Jeśli nie pomogę Johnowi, twojemu ojcu może się przydarzyć coś najgorszego.

Całowali się tak, jakby nigdy więcej nie mieli się zobaczyć.
Pod kamienicą na Zamalku czekał na Amerykanina biały samochód. Szofer z pochyloną głową nie odezwał się słowem i ruszył pełnym gazem.
Mark rozpoznał dzielnicę i dom w Manchiet el-Bakri.
Ledwo wysiadł z auta, po jego obu stronach wyrosło jak spod ziemi dwóch mężczyzn.
-	Chcę się widzieć z Naserem - oświadczył stanowczo. -
Mam do przekazania bardzo istotne wiadomości.
Biorąc Amerykanina pod ramię, dwaj wartownicy zmusili go do szybkiego marszu w kierunku lokum tajnego wodza rewolucji.
Przy wejściu przeszukali go.
Pojawił się podpułkownik.
 -	Panie Wilder, jakie dobre wiatry pana przywiały?
 -	Faruk domaga się, by urządzono obławę. Szef jego sztabu zwołał zwolenników króla na dziesiątą wieczór. Postanowią aresztować głównych opozycjonistów i ogłoszą niepodzielną władzę króla.
Naser wpatrywał się w swego gościa.
-	A więc zacznę działać wcześniej, niż to było przewi
dziane - oznajmił. - Niech pan chwilę zaczeka.
Syn listonosza włożył mundur, oddał swemu bratu całą gotówkę, jaką miał przy sobie, pocałował żonę w policzek i chwycił Amerykanina za ramiona.
 -	Proszę iść ze mną, panie Wilder.
 -	Małe wyjaśnienie: CIA nie ruszy palcem. Ameryka nie przeciwstawi się pańskim poczynaniom.
 -	Sprawdzimy to w terenie, dobrze?
O dziewiętnastej dziesięć Naser i Mark Wilder wsiedli do morrisa. Podpułkownik chciał powiadomić swych głównych popleczników, że operacja „zdobycia władzy" została przyspieszona.
-	Jeśli rozciągniemy kontrolę nad całą armią - powiedział

Naser - odniesiemy triumf. Tego właśnie życzą sobie Stany Zjednoczone, prawda?
Mark przytaknął.
Nagle natknęli się na zaporę. Żołnierze wycelowali broń w morrisa i ten stanął.
-	Wydałem rozkaz aresztowania oficerów od stopnia puł
kownika - oznajmił Naser. - Te zuchy go wykonują.
Zachodziła obawa, że rewolucja spali na panewce, bo jej przywódca został zablokowany przez swoich własnych zwolenników. Mundur, w istocie, czynił zeń podejrzanego.
Amerykanin wyskoczył z samochodu.
-	Jedziemy do sztabu - oświadczył. - Stany Zjednoczone
was popierają i wypędzą Anglików.
Podszedł jakiś oficer niższego stopnia i rozpoznał Nasera. Natychmiast wydał okrzyk radości i morris ruszył wśród powszechnego entuzjazmu.
 -	Nie brak panu zimnej krwi, panie Wilder.
 -	Czy zawód adwokata nie polega na znajdowaniu przekonujących argumentów?
Była dwudziesta trzecia piętnaście.
Zgodnie z wytycznymi Nasera oddział sprzyjający rewolucji uwięził generałów wiernych Farukowi i zobowiązanych rozprawić się ze spiskowcami. Na swoje nieszczęście grali gorzej w szachy niż syn listonosza i dali mu się zakasować.
Sztab generalny był już w rękach powstańców. Dwóch wartowników, próbujących stawić opór, zginęło na miejscu.
Tej rozstrzygającej nocy - dwie jedyne ofiary śmiertelne. Nigdzie indziej nie doszło do walk. Żołnierze gremialnie przyłączali się do Wolnych Oficerów i odzyskiwali w ten sposób utracony honor.
Oszołomiony Mark uczestniczył w niemal pokojowym i starannie przygotowanym puczu. Czołgi zajmowały strategiczne punkty stolicy, a Sadat, specjalista od transmisji, miał

wkrótce opanować radiostację. Rozporządzając głosem, republika będzie mogła niebawem przemówić do narodu.
 -	Zwyciężył pan, pułkowniku.
 -	To najważniejszy etap - przyznał Naser - ale tylko etap, Kontrolujemy Kair, wojsko nas słucha, ale Faruk nadal pozostaje głową państwa, a jego reakcja może być brutalna.
 -	Stany Zjednoczone go nie poprą. Mój kraj nie chce wojny domowej.
 -	Jaką postawę przyjmą Anglicy? Okupują Egipt i nie opuszczą Kanału Sueskiego.
 -	Będą naciski dyplomatyczne, aby uniknąć rozlewu krwi, Zaskoczeni Brytyjczycy nie zdążą podjąć skutecznej kontrakcji.
 -	Rzeczywiście, trochę na to liczę. Tak czy inaczej ich los został przypieczętowany. Już wiele lat temu postanowiłem wygnać ich z Egiptu i dopnę swego.
 -	Jeśli obali pan Faruka, jak pan z nim postąpi?
Dla Marka odpowiedź na to pytanie miała zasadnicze znaczenie. W razie nagłej śmierci króla papirusy Tutanchamona pozostaną niedostępne.
-	Z doświadczenia wiem - stwierdził Naser - że hańbę
zmywa się krwią. Niektórzy z moich towarzyszy żądają strace
nia tyrana, ale nie ja. Postaram się znaleźć lepsze rozwiązanie.
Tymczasem jeden z moich współpracowników skontaktuje
się z rzecznikiem amerykańskiej floty, a potem z brytyjskim
charge d'affaires. Zawiadomi ich, że generał Nadżib zosta!
mianowany naczelnym dowódcą armii i że Wolni Oficerowie
sprawują nadzór nad stolicą. Powołają nowego premiera
i zmuszą króla do zatwierdzenia tej decyzji. Jeśli Stany Zjed
noczone i Anglia powstrzymają się od interwencji, nie będzie
zamieszek i żaden cudzoziemiec nie ucierpi od nowej władzy.
Teraz, panie Wilder, niech pan wraca do domu i włączy radio.

72
Tuż przed godziną siódmą Sadat odczytał w radiu komunikat podpisany przez Mohameda Nadżiba, naczelnego dowódcę armii. Obwieszczał egipskiemu narodowi, że kraj wreszcie wychodzi z najciemniejszego okresu w swoich dziejach. Po tylu latach korupcji w wojsku dokonano czystek i teraz dowodzą nim nieposzlakowani patrioci, zasługujący na powszechne zaufanie. Generał Nadżib nie toleruje żadnej przemocy, więc ewentualni podżegacze zostaną uznani za zdrajców i wymierzy im się surowe kary. Armia i policja będą przestrzegać prawa, toteż obcokrajowcy nie mają się czego obawiać. Wszędzie panuje spokój.
Czule przygarniając do siebie Ateję, Mark przyglądał się Kairowi z balkonu w jej mieszkaniu.
 -	Naser zwyciężył. Anglicy się z tym pogodzą, Amerykanie opuszczą Faruka.
 -	Powieszą go - wywróżyła Ateja.
Pod domem zatrzymał się jakiś samochód.
Wysiadł z niego John... i ksiądz Pachomiusz!
Ateja wybiegła na schody.
Mark pospiesznie zaparzył kawę, która każdemu bardzo smakowała. Stary człowiek był napiętnowany więzieniem, ale nie chciał wspominać przykrych godzin.
 -	Nigdy nie zapomnę o pańskiej wspaniałomyślności -powiedziała Ateja do Johna.
 -	Mieliśmy szczęście. Opróżnia się więzienia z przeciwników Faruka, a wypełnia jego zwolennikami. Tak się dzieje podczas każdej rewolucji. Najgorszy wróg Wolnych Oficerów, generał Sirri Amer, salwował się ucieczką*. Nie znalazł wystarczająco dużo ludzi, aby przystąpić do kontrataku. Zacny generał Nadżib jest tylko marionetką w rękach Nasera, który odtąd kontroluje w całości siły zbrojne. Nowy premier,
* Zostanie zatrzymany podczas próby przedostania się do Libii.

mianowany przez rewolucjonistów, doświadczony Maher, ma siedemdziesiąt lat i nie znosi Anglików. Będzie tylko pionkiem na szachownicy Nasera.
 -	No właśnie, Anglicy... Jak reagują? - zaniepokoił się Mark.
 -	Są znokautowani. Ich dyplomaci i tajne służby nie wyczuli zbliżającego się niebezpieczeństwa.
 -	Zdaje się, że skutecznie wyprowadzałeś ich w pole.
 -	Nasi brytyjscy kuzyni pienią się z wściekłości, ale muszą się pogodzić z faktem dokonanym, tym bardziej że Stany Zjednoczone nie kryją satysfakcji. Ani opinia publiczna, ani dziennikarze* nie zdają sobie jeszcze sprawy z doniosłości wydarzeń. Dzięki temu Naser będzie miał czas zająć się sprawą Faruka.
 -	Czy król jest zdecydowany walczyć?
 -	On też nic nie zrozumiał i wciąż wierzy, że armia dotrzyma mu wierności. Natomiast Antonio Pulli pozbył się złudzeń. Skontaktował się z ambasadorem** Stanów Zjednoczonych i błagał go, by ocalił Faruka. Chociaż żaden amerykański okręt wojenny nie podpłynął do Aleksandrii, co jest nam bardzo na rękę, dyplomata obiecał, że król zachowa życie. Udał się osobiście do pałacu, aby posłużyć za rozjemcę między Jego Królewską Mością a rewolucjonistami. Od tej pory Naser jest panem sytuacji... Do niego należy decyzja. W najbliższych dniach wielu agentów CIA i różnych „doradców" przybędzie do Egiptu, aby pomóc krajowi zrzucić z siebie jarzmo kolonializmu i nie dać mu pogrążyć się w piekle komunizmu. Nowy Świat spieszy na ratunek najstarszej cywilizacji.
 -	Muszę porozmawiać z Farukiem - zdecydował Mark.
 -	Zostań tutaj i poczekaj, aż kryzys zostanie zażegnany. Przede wszystkim nie próbuj jechać do Aleksandrii.
* Dziennik „Le Monde" stwierdzi, że „o ile autorytet króla został podważony, o tyle jego osobista pozycja nie została zakwestionowana". ** Jeffersonem Cafferym.

 -	Wywiązałeś się ze swojej misji, John. Ja muszę wypełnić moją.
 -	Te cholerne papirusy... Zapomnij o nich, ożeń się i bądź szczęśliwy. Nie chcesz chyba skończyć jak ten biedak Mah-mud, który popełnił samobójstwo o świcie w dniu triumfu Nasera. Oficjalnie nie mógł dłużej znieść cierpień spowodowanych nieuleczalną chorobą. Do dzisiaj śpiewająco wychodziłeś z tarapatów; nie wyzywaj losu. Porządny z ciebie facet, przyjacielu. Pewnie nigdy już sienie zobaczymy.
 -	Daj mi niezbędne upoważnienia, abym mógł dostać się do pałacu królewskiego w Aleksandrii.
 -	To czyste szaleństwo, Mark. Nikt nie wie, co tam się będzie działo.
 -	Jesteś mi to winien.
 -	Jak sobie życzysz. Za godzinę dostaniesz samochód z kierowcą.
John, który nie cierpiał podziękowań, ulotnił się.
Ksiądz Pachomiusz powoli odzyskiwał siły. Jego córka Ateja trzymała go za rękę.
Mark pokazał mu inskrypcję hieroglificzną skopiowaną w grobowcu, w którym za życia rezydował Szenuda.
-	„Szukaj doskonałego boga, który przynosi chwałę" -
odczytał Pachomiusz. - Chodzi o tekst Tutanchamona. Nieste
ty, nie daje nam żadnej wskazówki co do skrytki z papirusami.
Mark był bardzo rozczarowany. Tym razem spodziewał się, że zrobi decydujący krok naprzód. Ale skarb pozostał niedostępny.
 -	Umknąłeś przed Salawą - przypomniała mu Ateja - i to był prawdziwy cud! Nie obrażaj Boga, najdroższy, i pogódź się z tym fiaskiem. Czy ty, ojcze, nie jesteś tego zdania?
 -	Moja córka ma rację - przytaknął ksiądz. - Nie warto się upierać.
 -	Na pewno warto! Mam wrażenie, że zbliżam się do celu. Skoro Faruk straci tron i być może życie, dlaczego wciąż by kłamał? Dzięki Pullemu poznam prawdę.

 -	Ryzyko jest zbyt wielkie! - zaprotestowała Ateja.
 -	Jak długo będziesz kochać tchórza, który nie umie dotrzymać słowa? Złożyłem twojemu ojcu uroczystą przysięgę i nie odstąpię od swoich zamierzeń. Kiedy odnajdę papirusy Tutanchamona, weźmiemy ślub i ty wybierzesz kraj, gdzie chciałabyś mieszkać. Jeśli Egipt Nasera stanie się niegościnny, Ameryka was przyjmie, ciebie i twojego ojca.
Spojrzenie księdza Pachomiusza wyrażało aprobatę, a jego córka nie była w stanie złamać uporu Marka.
Szofer CIA miał zezwolenia niezbędne do przejazdu przez ewentualne punkty kontrolne między Kairem a Aleksandrią. Jak tego pragnął Naser, kraj nie pogrążył się w morzu ognia i krwi. Każdy dobrze wiedział, bo świadczyła o tym obecność licznych czołgów, że Wolni Oficerowie opanowali stolicę.
A Je co stanie się z Farukiem? Czy utalentowany niegdyś sztukmistrz potrafi się odegrać, hipnotyzując swoich przeciwników? Zresztą specjaliści od polityki egipskiej wróżyli klęskę ruchu Wolnych Oficerów z braku wybitnych przywódców. Jedynie Nadżib, z pochodzenia Sudańczyk, zdobył pewien rozgłos swą odważną postawą podczas wojny w Palestynie. Ale ani on, ani jego mało znani towarzysze nie mają żadnego doświadczenia w rządzeniu krajem, a ich przedsięwzięcie z pewnością spełznie na niczym. Faruk szybko rozprawi się z tymi wichrzycielami. Wafd, stara partia nacjonalistyczna, odzyska swą pozycję, a żołnierze wrócą do koszar.
Niemal wszędzie ludzie gromadzili się przy radioodbiornikach, czekając na dokładne wiadomości, które położą kres najróżniejszym domysłom. Rozgrzane upałem ulice Kairu były prawie wyludnione. Przemierzało się osobliwy świat, balansujący między strachem a nadzieją.
A Mark Wilder myślał wyłącznie o krótkiej trasie ze stolicy do Aleksandrii. Czy bogowie usuną z jego drogi wszelkie przeszkody?

73
Owego 25 lipca 1952 roku w Aleksandrii panował spokój.
Można by sądzić, że rewolucja Wolnych Oficerów w ogóle się nie odbyła i że dwór Faruka, nadal władcy absolutnego, spędza beztroskie wakacje nad morzem.
Zaopatrzony w listy uwierzytelniające, Mark Wilder bez trudności przejechał przez dwa punkty kontrolne i późnym wieczorem został przyjęty w pałacu Montazah przez Antonia Puli ego.
Szara eminencja Faruka postarzał się o dziesięć lat.
 -	Przyjechał pan z Kairu, panie Wilder?
 -	W istocie.
 -	Czy rewolucjoniści rzeczywiście opanowali miasto?
 -	Nie ulega wątpliwości.
 -	A ludność?
 -	Sprzyja im. Obiecują niepodległość, koniec przywilejów i korupcji.
 -	Ależ się rozczarują! Istoty ludzkie wprost nie mogą się obejść bez złudzeń. Dlaczego pragnął pan się ze mną widzieć, panie Wilder?
 -	Wciąż poszukuję papirusów Tutanchamona i nabrałem pewności, że są w rękach Faruka.
 -	Napięta sytuacja skłoniła mnie do wyekspediowania z Egiptu pewnej ilości skarbów należących do Jego Królewskiej Mości. Rewolucjoniści by je spalili. Kiedy ambitni zarozumialcy dochodzą do władzy, od razu wszystko niszczą. Oni nie odnoszą się z takim szacunkiem jak król do kultury faraonów. Wydalą obcokrajowców, a kanonik Drioton nigdy więcej nie ujrzy swoich ukochanych starożytności. Oto kres pewnego aż nazbyt krytykowanego świata, panie Wilder. Ten, który się rodzi, będzie o wiele gorszy. Wy, Amerykanie, wkrótce będziecie żałować, że porzuciliście Faruka.
-	Czy papirusy Tutanchamona wywieziono z Egiptu?
Antonio Pulli zawahał się z odpowiedzią.

 -	Podczas spotkania z Carterem Faruk coś mu przyrzekł. Król czasem dotrzymuje obietnicy.
 -	Innymi słowy, wie pan, gdzie są ukryte.
 -	Otóż nie, panie Wilder. Ze względu na klątwę poradziłem Jego Królewskiej Mości, by się za bardzo nie interesował tymi dokumentami. Niewątpliwie źle postąpił, nie słuchając mnie.
 -	Widział pan kiedyś te papirusy?
 -	Nie, nigdy.
 -	Zna pan ich treść?
 -	Jak wieść niesie, wyjawiają sekrety życia wiecznego, dowodzą, że Chrystus obrał faraona za wzór, drobiazgowo opisują okoliczności exodusu i kreślą obraz Bliskiego Wschodu w następnych stuleciach. Dla naszych współczesnych taki bagaż wiedzy i mądrości byłby nie do przyjęcia. Oni przywiązują wagę jedynie do namiętności, swoich przekonań i polityki. Niech pan zostawi te papirusy tam, gdzie są. Howard Carter nie darmo zataił ich istnienie.
 -	A gdyby wywarły korzystny wpływ na przyszłość?
 -	Mój pan, król Faruk, nie ma jej przed sobą za wiele. 1 obawiam się, że ja nie jestem szczodrzej obdarzony przez los.
 -	Proszę mi powiedzieć całą prawdę, panie Pulli.
 -	Nic więcej nie wiem.
 -	Królowi pozostało, być może, tylko parę godzin życia. Niech mi pan pozwoli się z nim zobaczyć i zadać mu kilka pytań.
 -	W obliczu takiej tragedii Jego Królewska Mość ma mnóstwo pracy. Spróbuję jednak spełnić pańskie życzenie, ale niech się pan nie spodziewa pozytywnej odpowiedzi.
 -	Niech pan go ubłaga, żeby mi przekazał informacje, jakie posiada, o papirusach.
 -	Dlaczego miałby się na to zgodzić?
 -	Czy nie pragnie okazać wspaniałomyślności?
 -	Lokaj zaprowadzi pana do jego komnaty.

 -	Co zamierza pan zrobić, panie Pulli?
 -	Dołożyć starań, aby Jego Królewska Mość wyszedł cało i zdrowo z tej tragedii.
 -	A co będzie z panem?
 -	Rewolucjoniści nie dadzą mi wyjechać za granicę. W oczach Amerykanów jestem już niczym. A jutro moi przyjaciele oświadczą, że mnie nie znają.
 -	Wstawię się za panem do Nasera. To nie jest człowiek krwiożerczy.
 -	Szkoda pańskiej fatygi, drogi panie. Wódz rewolucjonistów musi przykładnie karać, jak to się mówi. Czy ja nie jestem przykładnym winowajcą?
Chociaż pałac Montazah jakby zapadł w śpiączkę, personel wypełniał swoje powinności. Czyż Faruk nadal nie sprawował rządów?
Markowi podano wystawny obiad, a jeden z oficerów służby bezpieczeństwa zabronił mu wychodzić z komnaty, godnej głowy państwa.
O drugiej w nocy ktoś zapukał do drzwi.
Mark zerwał się ze snu.
To był szofer, który przywiózł go z Kairu do Aleksandrii.
 -	Niech pan się szybko ubiera. Przenosimy się.
 -	Co się stało?
 -	Słychać tupot żołnierskich butów. Ten pałac nie jest zbyt pewnym miejscem.
 -	Dokąd mnie pan zabiera?
 -	Do drugiego pałacu Faruka w Aleksandrii, Ras el-Tin. Nowy premier i wysłannik ambasadora Stanów Zjednoczonych już tam są. A priori będzie pan tam bezpieczny.
 -	Król też tam jest?
 -	Razem ze swoją rodziną i doradcami.
Mark musiał z nim porozmawiać, choć przez chwilę. Miał do monarchy tylko jedno pytanie i będzie umiał zadać je dość przekonująco, by uzyskać odpowiedź.

Pałac Montazah powoli dogorywał.
Nikt nie wiedział, kto wydaje rozkazy, ile śniadań trzeba przygotować, ile pościeli wyprać, komu usługiwać na dworze królewskim w stanie rozkładu. Niemniej jednak należało zachować pozory w nadziei, że przyszli właściciele będą cenić luksus i przestrzegać etykiety.
 -	Ma pan jakieś szczegółowe informacje? - zapytał adwokat swojego szofera, pędzącego z szaloną prędkością.
 -	W Kairze już pobrzmiewa ostrzejszy ton. Niektórzy oficerowie żądają niezwłocznej egzekucji Faruka, inni chcą, by go najpierw osądzono. W każdym razie coś brzydko pachnie. Zapowiadają się ruchy wojsk w kierunku Aleksandrii.
 -	CIA nie myśli o ewakuacji króla?
 -	Nie ma o tym mowy. Nowi władcy kraju, pragnący załatwić z nim porachunki, poczytaliby to za zniewagę. My nie ruszamy się z miejsca i tylko obserwujemy.
W pałacu Ras el-Tin wyczuwało się trwogę.
Antonio Pulli wydawał polecenia personelowi i dziękował wiernym sługom Faruka, którzy nie chcieli opuścić domostwa.
 -	Panie Wilder... Rozsądniej byłoby wyjechać.
 -	Czy król zgodzi się mnie przyjąć, chociaż na minutę?
 -	Jeszcze trochę cierpliwości. Ale niczego nie obiecuję. Marka spotkało tyle rozczarowań, że powinien popaść
w sceptycyzm. Czuł jednak, że ten krok będzie decydujący. Faruk, tylko i wyłącznie on, miał klucz do rozwikłania tajemnicy. Jedno jego słówko, krótkie wyznanie, i droga wiodąca do papirusów Tutanchamona będzie otwarta.
Ale czy to słowo zostanie wypowiedziane?
Skwapliwie podano mu kawę i ciastka w serwisie z litego srebra. Noc była ciepła, powietrze cudowne.
Parokrotnie Mark widział Antonia Pullego biegającego tam i z powrotem.
Tuż po siódmej, rankiem 26 lipca 1952 roku, straż pałacową zaalarmował warkot silników.

Adwokat rzucił się do okna.
Wokół Ras el-Tin ustawiała się kolumna czołgów. Naser postanowił przystąpić do ostatecznego szturmu.
74
Tuż po wymianie pierwszych strzałów między gwardią królewską a rewolucjonistami król wydał rozkaz: żadnej walki, zamknąć bramy pałacu i stosować bierny opór. Nikt nie będzie mógł powiedzieć, że kazał zabić jakiegoś żołnierza własnej armii.
Uwięzionego Marka zaprzątała tylko jedna myśl: porozmawiać z Farukiem.
Ras el-Tin ogarniała panika. Najwyraźniej Naser postanowił zasypać gradem kul siedzibę satrapy. Z ruin wydobędzie się jego trupa i zwłoki jego bliskich.
Obawiając się, że zginie z ręki ostatnich wiernych druhów, którzy wybielą się w ten sposób w oczach zwycięzców, Faruk zaszył się w swoim gabinecie. Rozmawiał już tylko z Antoniem Pullim, któremu kazał wezwać ambasadora Stanów Zjednoczonych, by zapobiegł rzezi i zagwarantował mu, że ujdzie z życiem.
Czołgi stały w szyku bojowym, ale nie strzelały.
O dziewiątej premier Maher doręczył Farukowi list podpisany przez generała Nadżiba. Wypominając monarsze złe zarządzanie, naruszanie konstytucji, nieliczenie się z wolą ludu, dopuszczanie do steru władzy zdrajców i malwersantów dorabiających się krociowych majątków, nowy naczelny dowódca egipskiej armii, niedawno jeszcze oszukiwanej i zniesławianej, rozkazywał Jego Królewskiej Mości abdykowac na rzecz następcy tronu, swego syna Fuada, i opuścić Egipt tego samego dnia, w sobotę 26 lipca, przed godziną osiemnastą. W razie odrzucenia ultimatum Faruk poniesie konsekwencje swojej decyzji.

Zgarbiony, z twarzą pooraną troskami, Pulli usiadł naprzeciw Marka. Podano im herbatę i orientalne ciasteczka.
 -	Jego Królewska Mość wykonał ostatni manewr - oznajmił. - Polecił prawnikom sprawdzić ważność dokumentu podpisanego przez generała Nadżiba.
 -	Wynik?
 -	Ultimatum ma moc prawną. Król jest zmuszony się podporządkować.
 -	Czego żąda w zamian?
 -	Możliwości opuszczenia Egiptu na pokładzie swojego jachtu „Mahrussa" z całym swoim mieniem... i ze mną.
 -	Reakcja Nadżiba?
 -	Zgoda na jacht, ale nie na resztę. Dobra króla muszą pozostać w Egipcie... I ja też.
 -	To wyrok śmierci!
 -	Nie przedstawiajmy sytuacji w zbyt czarnych barwach, panie Wilder. Skoro Naser nie chce rozlewu krwi, może zadowoli się wsadzeniem mnie do więzienia na parę lat*. Ale że Jego Królewska Mość nie chciał wyjeżdżać beze mnie, poradziłem mu nie wysuwać tego żądania. Zostanę - oświadczyłem - i nie będę towarzyszył Jego Wysokości. Moja postawa go zdziwiła i wyczułem jego głęboki smutek. Obaj połykaliśmy łzy. Świat, który spodziewaliśmy się zbudować na solidnych podstawach, wali się na naszych oczach, a my nie znajdziemy nawet pociechy w przyjaźni. Jego Królewska Mość podpisze abdykację o wpół do jedenastej.
 -	Czy zgadza się mnie przyjąć?
-	Porozmawiamy o tym później.
Około południa Pulli znów się pojawił.
Zastraszony, z drżącymi rękami, Faruk dopiero za drugim razem zdołał poprawnie napisać swoje nazwisko. Wszechpotężny kilka godzin wcześniej, nie miał innego wyjścia niż
* Pullego nie stracono; został sklepikarzem.

spakować walizki i ostatecznie opuścić kraj, jak mu się wydawało, na zawsze uległy.
Tron objął jego kilkumiesięczny syn, Fuad. Nikt nie dał się nabrać na tę maskaradę. Naser odsunie od rządów brzdąca i poczciwego generała Nadżiba, po czym zostanie absolutnym władcą Egiptu.
Zwabiony pogłoskami tłum gromadził się pod pałacem Ras el-Tin. W środku wrzało jak w ulu. Służba przygotowywała wyjazd króla, przeświadczona, że nigdy nie wróci.
Mark się niecierpliwił.
Jeśli warunki ultimatum zostaną ściśle wypełnione, Faruk nie porozmawia z nim przed opuszczeniem pałacu.
Około siedemnastej trzydzieści ambasador Stanów Zjednoczonych w asyście premiera Mahera wszedł do salonu, w którym stał Faruk w białym mundurze admirała floty. U jego boku - rodzina królewska.
Generał Nadżib, zachwycony pomyślnym rozwojem wydarzeń, nie sprzeciwiał się tym krokom dyplomatycznym. Ameryka przyklaskiwała odejściu byłej głowy państwa i ustanowieniu nowej władzy. Wszystko odbywało się pokojowo wśród dystyngowanych ludzi, którzy zrezygnowali z wzajemnego zabijania się.
Ku ogólnemu zdziwieniu Faruk zabierał ze sobą tylko dwa garnitury i sześć koszul. Królowa wzięła na ręce półrocznego Fuada i wymknęła się bocznym wyjściem, by podążyć do portu.
Służący przenosili kufry na jacht, podczas gdy opuszczano królewską flagę powiewającą nad pałacem.
Gruchnęło dwadzieścia jeden strzałów armatnich.
W chwili gdy Faruk zamierzał wdrapać się na mostek, koło niego stanął jeep. Wyszedł z niego generał Nadżib.
Wszyscy ci, którzy byli świadkami upadku suwerena, sądzili, że zwycięzca zmieni reguły gry i że ten dzień niespodziewanie skończy się dramatem.
Ale Nadżibowi zależało tylko na przywołaniu osobiste-

go wspomnienia, jednego ze znaczących epizodów w jego karierze.
 -	W tysiąc dziewięćset czterdziestym drugim roku, Wasza Wysokość, podałem się do dymisji, aby zaprotestować przeciw upokorzeniom, jakich Wasza Królewska Mość doznawał od Anglików. Byłem wtedy wiernym poddanym korony. Wasza Wysokość nie przyjął tej dymisji, toteż pozostałem w armii.
 -	Niech pan o nią dba, generale.
 -	Proszę się nie martwić, nareszcie jest w dobrych rękach.
 -	No to jesteśmy kwita, Nadżib.
 -	Lotnictwo i marynarka dadzą salwę, gdy Wasza Królewska Mość wypłynie poza wody terytorialne. Wtedy Egipt odżyje.
Faruk z trudem wgramolił się po schodkach prowadzących na wygnanie.
Nadżibowi zgotował owację rozradowany tłum. Generał skierował się ku pałacowi Ras el-Tin, odtąd będącemu własnością Wolnych Oficerów i egipskiego ludu, dla którego te pełne bogactw rezydencje staną się wkrótce dostępne.
Szesnastoletnie panowanie zostało przekreślone.
Na skraju ogrodów do Marka podszedł Antonio Pul li.
-	Wszystko skończone. Jego Królewska Mość nie ujrzy
nigdy więcej swego kraju i swego narodu.
Amerykanin miał markotną minę. Papirusy Tutanchamona wciąż były nieosiągalne.
-	Faruk nie zdążył pana przyjąć, panie Wilder, i łatwo
pan to zrozumie. Ale uważnie wysłuchał pańskiej prośby
i polecił mi przekazać panu tę wiadomość: „Niech przestu
diuje świadectwo Breasteda, wtedy się dowie".

75
Szofer CIA odwiózł Marka do Kairu.
Czołgi stacjonowały pod urzędami i ambasadami, wojsko strzegło mostów, ale nie było ani rozruchów, ani zgromadzeń. Dzięki radiu ludność wiedziała, że Faruk abdykował i opuścił Egipt. Żadnych starć, żadnych ofiar. Ulice znów wypełniły się gwarem, a do sklepów wstępowali liczni klienci.
Według dziennika w języku francuskim wyjazd króla jawił się niemal jak cud z Lourdes. Zacny generał Nadżib stawał się bohaterem narodowym, swego rodzaju świętym, który uporał się z niesprawiedliwością i korupcją.
Kilku zapaleńców wyrwało kraty ogrodów Ezbekija. Odtąd biedacy nie będą musieli płacić piastra, aby wejść na ten zielony teren, niegdyś zastrzeżony dla bogaczy. Wytnie się akacje, palmy i morwy, aby wybudować domy, gdzie zamieszkają ubodzy.
Nie mówiło się już o „monarchii", lecz o „ojczyźnie". A Radę Regencyjną, która powierzyła władzę półrocznemu malcowi, nawet niemieszkającemu w Egipcie, szybko zastąpi silny rząd, którego prawdziwy szef znany był tylko paru wtajemniczonym: syn listonosza, podpułkownik Naser. Jeden z oficerów przyszedł do niego, żądając aresztowania pieśniarki Um Kalsum, zbyt blisko związanej z Farukiem. Cięta odpowiedź wodza rewolucji brzmiała: „Przecież nie rozkazałem ci zburzyć piramid!".
Jednakże w kawiarniach i przy rodzinnym stole zadawano sobie pytania: Czy nowy Egipt będzie satelitą komunistycznym? Czy cudzoziemcy zostaną wydaleni? Czy armia wprowadzi dyktaturę?
Euforia wywołana wyjazdem Faruka ustępowała miejsca niepokojowi.
Mark zapomniał o swoich troskach i uściskał Ateję.
- Tak się bałam, że cię więcej nie zobaczę - wyznała. -

Niektórzy mówili o krwawych walkach, o zamordowaniu Fa-ruka i następnej masakrze jego zaufanych. A mój ojciec...
 -	Twój ojciec?
 -	Jest umierający, Mark. Chociaż zaprzecza, pobyt w więzieniu i tortury zupełnie pozbawiły go sił. Od twojego wyjazdu już nie wstaje z łóżka i nic nie chce jeść.
 -	Wezwałaś lekarza?
 -	Oczywiście, ale nie dawał żadnej nadziei. Dni księdza Pachomiusza są policzone.
 -	Być może przyniosę mu jeszcze odrobinę radości.
 -	Papirusy Tutanchamona...
 -	Faruk dał mi wskazówkę. Jedynie twój ojciec oceni, czy jest coś warta.
Ostatni arcykapłan A mona otworzył oczy, gdy Mark wszedł do jego pokoju. Pachomiusz z trudem oddychał.
 -	Czekałem na ciebie, Mark. Powiedz, udało ci się?
 -	Faruk znał prawdę o papirusach. Zanim opuścił Egipt, wyznał, że świadectwo Breasteda pozwoli mi zrozumieć.
James Henry Breasted to był amerykański archeolog, który pod kierunkiem Cartera uczestniczył w odkopywaniu grobu Tutanchamona.
-	Przypominam sobie tego surowego człowieka - wyszep
tał ksiądz Pachomiusz, którego oddech wydawał się coraz
krótszy. - Nie był zwykłym erudytą i zakutym egiptologiem.
Wręcz przeciwnie, podziwiał duchowość starożytnego Hgip-
tu. A gdy pracował wewnątrz grobu, słyszał głos przodków
w postaci dziwnych szmerów, które przypisywano zmianom
zachodzącym w powietrzu grobowca. Breasted był szczegól
nie wyczulony na śmierć i niszczące działanie czasu. „Żywot
wszystkich tych cudów, które mnie otaczają, jest ograniczo
ny - ubolewał. - Za kilka pokoleń przedmioty, które nie są
z kamienia, metalu lub ceramiki, rozsypią się w proch".
Chociaż wzruszające, odczucia amerykańskiego archeologa nie naprowadzały na żaden trop.

-	Dlaczego Faruk mówił o fundamentalnym świadectwie
Breasteda? - zapytał Mark.
Ksiądz Pachomiusz głęboko odetchnął.
-	Przypominam sobie... O tak, przypominam sobie! Brea-
sted mówił o Tutanchamonie jako o wspaniałomyślnym wład
cy, panującym w czasach, gdy Mojżesza nie było jeszcze na
świecie, i interesował się pieczęciami oraz inskrypcjami, tak
trudnymi do rozszyfrowania. I nagle zobaczył, że jeden
z dwóch dużych pomalowanych na czarno posągów, które
strzegły grobu faraona, mruga okiem. Był żywy i patrzył na
niego. Przerażony, chciał uciec. Przezwyciężając strach, odwa
żył się podejść bliżej. Wtedy Tutanchamon zdradził mu swój
ostatni sekret. Potem trzeba było dać jakieś przekonujące, wy
jaśnienie. Czy brwi statuy nie były pociągnięte barwnikiem,
który się złuszczał, i czy nie spadł z nich jakiś odprysk?
Ksiądz Pachomiusz przezwyciężył zmęczenie. Musiał przekazać synowi Howarda Cartera chociaż okruchy wspomnień, które pozwolą mu sfinalizować swoje poszukiwania.
-	Te dwie postaci dużych rozmiarów* są wyrzeźbione
z czerwonego** drewna pokrytego złotem. Uosabiały ka Tu-
tanchamona, duchowego olbrzyma, który miał ujawnić przy
szłym pokoleniom wielkie tajemnice. Jako symbole „uspra
wiedliwionych głosem" zostały uhonorowane wiekuistymi
bukietami, kojarzącymi się z nieustannym kwitnieniem, i pil
nowały przejścia między przedsionkiem a komorą grobową,
dostępną tylko dla świetlistej istoty.
Pachomiusz uniósł się na łokciach.
 -	Tekst znaleziony u księdza Szenudy: „Szukaj doskonałego boga, który przynosi chwałę", jest wypisany na jednym z posągów, który ma prowadzić duszę królewską po tamtym świecie.
 -	To znaczy...
* 1,92 m wraz z cokołem. ** Są pomalowane na czarno i pozłacane {przyp. kons.).

-	To znaczy, że papirusy Tutanchamona są ukryte we
wnątrz jednej z tych figur, a nawet w dwóch.
Ateja ścisnęła rękę Marka. Teraz wiedzieli.
 -	Odbyłeś długą drogę - stwierdził Pachomiusz. - Odtąd prawda jest w zasięgu twojej ręki.
 -	Ty mnie wszystkiego nauczyłeś, ojcze.
 -	Twoim prawdziwym ojcem był Howard Carter. Ja odgrywałem tylko rolę pośrednika między tobą a zaświatami. W chwili gdy opuszczam ten padół, nie mam prawa wtrącać się do twojego postępowania. Wiesz, kim naprawdę jesteś, Mark. A to największy skarb.
 -	Zbliżam się do celu, a ty jakbyś zachęcał mnie do rezygnacji?
 -	Czyż nie znalazłeś szczęścia? Już nie czas narażać życia.
 -	Powierzyłeś mi misję, a ja dałem ci słowo.
 -	Uwalniam cię od obietnicy, Mark.
 -	Nie ma lepszego sposobu zobligowania mnie, abym jej dotrzymał. 1 nie zawiodę cię. Jutro pójdę do Muzeum Egipskiego i nakłonię kustosza do wydobycia papirusów z tych posągów.
 -	Chciałbym popatrzeć na zachód słońca.
Ateja i Mark pomogli mu wstać i usiąść w fotelu. Twarz starca rozjaśnił pomarańczowy blask.
-	Jaki ten kraj jest piękny... Dopóki Nil będzie wylewał
w porę, dopóki słońce i księżyc będą wstawać na swoim
miejscu, dopóty będzie nam przyświecać nadzieja, że uczci
wie przeżyjemy życie. Nieważna jest pierwsza śmierć, śmierć
ciała. Trzeba uniknąć drugiej, śmierci duszy, bo ona skazuje
głupców na zagładę. Pozostawiam ci w spadku, Mark, mąd
rość kilku tysiącleci. Razem z moją córką stwórzcie parę,
która oprze się wszelkiemu rozprzężeniu. Przede wszystkim
nie zapominaj, że napotkasz Zło i że zaproponuje ci ono, byś
zgasił światło. Nie bądź aż tak próżny, by stawić mu czoło,
uciekaj przez okno niebios. Inaczej pochłoną cię ciemności.

Pachomiusz skrzyżował dłonie na piersi, naśladując rytualną postawę Ozyrysa.
Ateja w opiekuńczym geście położyła ręce na karku swego ojca. I duch arcykapłana Amona uleciał ku odwiecznemu światłu.
 -	Ty musisz go zastąpić - powiedział Mark do Atei.
 -	Będę odprawiać ceremonie, ale jedynie papirusy Tu-tanchamona mogą dostarczyć wiedzy, bez której nasz świat będzie tylko statkiem pozbawionym steru, wystawionym na wszelkie burze.
 -	Kiedyś się pojawią, obiecuję ci.
 -	Obiecaj mi przede wszystkim, że wrócisz, Mark.
 -	Nie trać wiary, Atejo.
16
Tego dnia późnym popołudniem Muzeum Egipskie było zamknięte. Nie było dodatkowych policjantów pilnujących jego skarbów, ponieważ w stolicy panował zadziwiający spokój. Abdykacja Faruka w pełni zadowoliła lud, który oczekiwał reform koniecznych do walki z niedostatkiem i ubóstwem.
Mark wszedł do biura, gdzie drzemał dyżurujący kierownik.
 -	Muszę jak najszybciej obejrzeć skarb Tutanchamona. Czy byłby pan tak uprzejmy i zaprowadził mnie tam?
 -	Przykro mi, to niemożliwe.
 -	Wobec tego wrócę z wojskowymi - oznajmił Mark. -Ani generał Nadżib, ani podpułkownik Naser, z którym mam zaszczyt się przyjaźnić, nie pochwalą pańskiej postawy. Z pewnością jest pan jednym z bliskich współpracowników kanonika Driotona, egiptologa Faruka?
Kierownik wstał.
-	Skądże znowu! Mogę wiedzieć, jak pan się nazywa?

 -	Mark Wilder.
 -	Chwileczkę.
Przyniesiono herbatę i zaczęło się oczekiwanie. Nie trwało dłużej niż dziesięć minut.
-	Proszę za mną, panie Wilder - polecił kierownik.
Ciche i puste Muzeum Egipskie budziło niepokój. Czy
uwięzione, oderwane od swoich korzeni arcydzieła nie czyniły wyrzutów łupieżcom i społeczności ciekawskich, niezdolnych pojąć ich prawdziwego sensu?
Amerykanin kontemplował dwie duże statuy, w których przeżywało ka Tutanchamona: jego twórcza moc*.
Z lewą nogą wysuniętą do przodu, obute w pozłacane sandały, kroczyły śmiało po ścieżkach zaświatów. Trzymając w ręku długą laskę, symbol władzy i powagi, wyrównywały krok w chwili przekraczania bram wieczności. Ich peruki ucieleśniały zdolność królewskiej myśli, kpiącej z ludzkich ograniczeń, do przemierzania kosmosu. A inskrypcje utożsamiały Tutanchamona z „Horusem, bogiem obydwu rejonów światła"**. A maczuga, „błyszcząca"***, pozwalała monarsze rozjaśniać ciemności.
Marka interesował pewien szczegół: czy te figury składają się z wielu drewnianych płytek? Uważne oględziny dały odpowiedź twierdzącą. Można zatem było je demontować i z pewnością służyły jako relikwiarze zawierające ostatni sekret Tutanchamona.
 -	Cudowne przedmioty - usłyszał łagodny głos Profesora. - Dlaczego chciał je pan podziwiać, porzuciwszy wszelkie zajęcia?
 -	Naprawdę pan tego nie wie?
 -	Zapraszam pana do swojego gabinetu, panie Wilder. Podyskutujemy tam z dala od niedyskretnych uszu.
* Tylko na jednym z tych dwóch posągów jest wyraźna wzmianka o ka. ** Chodzi o egipskie słowo achet, oznaczające dwa rejony, gdzie słońce wschodziło i zachodziło (przyp. kons.). *** Hedż.

Obszerne pomieszczenie z meblami w stylu Ludwika XV oświetlało jedno okno wychodzące na ulicę, chwilowo zamkniętą dla ruchu. Na biurku paliła się lampa.
Na niskim stoliku - kawa, herbata i ciasteczka.
 -	Kanapa zachęca pana do spoczynku.
 -	Wolę stać.
 -	Jak pan sobie życzy.
Mark podszedł do uchylonego okna. Skacząc w otchłań, narażał się na połamanie kości.
Czemu by nie powalić tego człowieka, który nie miał w sobie nic z kolosa? Ubrany na biało, zachowujący kamienny spokój uczony nie wydawał się przerażający.
Czy Mark powinien uwierzyć pozorom, lekceważąc przestrogi księdza Pachomiusza? Przypomniał sobie uwagę Dut-sy'ego Malone'a wypowiedzianą pod koniec pewnego zagmatwanego procesu sądowego: czy najsprytniejszy wybieg diabła nie polega na tym, że każe nam o sobie zapomnieć?
 -	Przeżywamy dramatyczne momenty - przypomniał Profesor. - Na szczęście udało się uniknąć przemocy. Miejmy nadzieję, że przyszłość Egiptu będzie promienna. Kiedy wraca pan do Nowego Jorku, drogi przyjacielu?
 -	Z pewnością dopiero wtedy, gdy odnajdę papirusy Tu-tanchamona.
Profesor lekko się uśmiechnął.
 -	Wciąż te mrzonki... Zadziwiające w przypadku człowieka pańskiej klasy i rangi.
 -	Droga była długa, bardzo długa. I mogłem zginąć od ciosów Salawy.
 -	Legenda, która ma napędzić strachu łatwowiernym duszom! W Egipcie hołduje się jeszcze wielu przesądom.
 -	Oczywiście wiedział pan, że obydwa czarne posągi Tu-tanchamona zawierają papirusy. Carter też wiedział.
 -	Urocza powiastka, w którą nie uwierzy żaden naukowiec, panie Wilder. Ustalono raz na zawsze, że grób Tutan-chamona nie krył w sobie żadnych papirusów.

-	Oba posągi - tak.
Opierając łokcie o biurko, Profesor splótł palce.
 -	Komu pan opowie tę bajkę?
 -	Nie egiptologom zależnym od pana, tylko prasie, która przeprowadzi śledztwo i poinformuje opinię publiczną. To przedsięwzięcie zajmie sporo czasu, trzeba będzie przekonać nowe władze egipskie, ale w końcu rozmontuje się posągi, nie rozbijając ich, i wydobędzie papirusy na światło dzienne.
 -	Zakładając, że ma pan słuszność, czego pan się spodziewa?
 -	Czy cały świat nie będzie się pasjonował takim rewelacyjnym odkryciem?
 -	Nauka musi pozostać własnością uczonych, panie Wilder. Opinia publiczna nie potrafi właściwie ocenić jej złożoności i głębi.
 -	Czy Bliski Wschód i wiele innych krain nie ma ochoty poznać prawdy o exodusie? Czy każda istota ludzka nie pragnie odkryć tajemnicy nieśmiertelności? A to tylko dwa z tematów poruszanych przez mędrców, którzy spisywali papirusy!
 -	Skąd ta pewność?
 -	Czy nie mam racji, Profesorze?
Erudyta chwycił pióro, z którego zdjął nasadkę.
 -	Załóżmy, że te dokumenty istnieją i że ich treść ma jakieś znaczenie. Po co wytwarzać zamęt w aktualnych przekonaniach, reanimując antyczne idee z dawno minionej epoki? Zdrowy rozsądek nakazuje nie burzyć ustalonego porządku i pozwolić Historii podążać swoim torem.
 -	To nie jest postawa ściśle naukowa, wydaje mi się.
 -	Niekiedy nie należy ekshumować niektórych znalezisk. Kościół i różne autorytety dostarczyły nam na to wielu przykładów. Tutanchamon musi spoczywać w spokoju.
 -	Nie zamierzam rezygnować - oznajmił Mark.
 -	Syn Howarda Cartera jest równie uparty jak jego ojciec! Czy pański protektor, ksiądz Pachomiusz, nie zalecał

panu ostrożności? Zapominając o tych papirusach, będzie pan wiódł błyskotliwą egzystencję u boku swej małżonki Atei. Poświęcić świetną przyszłość dla jakichś starych papierzysk? Czy warto podejmować takie ryzyko?
 -	A czy nasze przyszłe losy nie łączą się z wartościami, które potrafiły wytworzyć autentyczne cywilizacje, takie jak Egipt faraonów?
 -	Nie potrzebuje pan pieniędzy, nie ubiega się pan o stanowisko uniwersyteckie, nie ma pan żadnej przywary, którą dałoby się wykorzystać... Trudno pana przekupić, panie Wilder.
 -	To wręcz niemożliwe.
 -	Jaki cel w gruncie rzeczy panu przyświeca?
 -	Adwokat odpowiedziałby panu chętnie: prawda. Zawsze ją kochałem i nie zniosę, by ktoś próbował ją zatuszować.
 -	Prawda... Nasza epoka się nią nie interesuje. Woli widowisko i kłamstwo.
 -	Zdaję sobie sprawę z pańskiej zdolności szkodzenia, Profesorze, i piętrzących się przeszkód. Ale wie pan równie dobrze jak ja, że zbliża się ostateczny termin: prędzej lub później papirusy zostaną wyjęte ze skrytki.
Profesor gryzmolił dziwaczne figury na kartce glansowa-nego papieru.
 -	Nic pana nie skłoni do zmiany zdania?
 -	Nic.
Spojrzenie mężczyzny w białym ubraniu stwardniało.
W tym momencie Amerykanin zrozumiał, że jego rozmówca postanowił go zabić.
Atmosfera w pokoju zmieniła się, nawet przedmioty nabrały wrogości. Profesor nie był sam. Otaczały go najróżniejsze niszczycielskie siły, którymi manipulował do woli. A były skuteczniejsze niż jakakolwiek tradycyjna broń.
Takiemu demonowi nie sprostałby nawet najodważniejszy wojownik. Tak jak przepowiedział ksiądz Pachomiusz, jedynym wyjściem była ucieczka, toteż Mark podszedł do okna.

-	Chciałbym panu zaproponować pewne rozwiązanie. Ja
ko adwokat wolę ugodę niż konfrontacje i sprawy sądowe.
Pan zostanie archeologiem, który odkrył schowek z papirusa
mi, i zdobędzie światową sławę. Byle tylko je opublikowano
i przetłumaczono, a ja zrzeknę się na pana rzecz zaszczytu
dokonania tego wyczynu.
Po tej propozycji zapadło długie milczenie.
 -	Bardzo sobie cenię tę próbę negocjacji, panie Wilder. Niestety, zapomniał pan o istotnym szczególe: jestem Profesorem i to ja decyduję, co mają wiedzieć zwykli ludzie. A w kwestii papirusów Tutanchamona moja decyzja jest ostateczna i nieodwołalna: pozostaną niedostępne.
 -	Proszę rozwiać moje wątpliwości: czy wydostał pan papirusy z posągów, rozszyfrował teksty i włożył z powrotem ten bezcenny skarb do ich oryginalnego futerału?
Profesor uśmiechnął się na myśl o teczce zawierającej tajemnicę Tutanchamona, wciąż noszącą pieczęć z czerwonego wosku, której nikomu nie uda się złamać.
-	Jestem profesjonalistą, a pan amatorem.
Zachodzące słońce roztoczyło w gabinecie swe promienie.
Mark Wilder znajdował się tuż przy oknie.
-	Moje gratulacje, przyjacielu. Odkrył pan prawdę, ale
całkiem na próżno. Tylko społeczność naukowa ma słusz
ność, a jej opinia jest ustalona: papirusy Tutanchamona nie
istnieją. Dlatego też zamilknie pan raz na zawsze. Piękny za
chód słońca, nieprawdaż? Ja wolę półmrok, więc trzeba zga
sić światło.
Epilog
Według kairskich przyjaciół mieszkających w tej samej kamienicy co Ateja i Mark Wilder młoda kobieta opuściła swój apartament nazajutrz po pogrzebie ojca, którego grób

stał się miejscem pielgrzymek dla nielicznych wtajemniczonych.
Nikt nie ujrzał jej więcej w Kairze.
Mark Wilder nie powrócił do Nowego Jorku i, mimo usilnych starań, Dutsy Malone nie zdołał odnaleźć jego śladu. W 1955 roku egipska policja obwieściła, że wstrzymuje poszukiwania, których zresztą nigdy nie wszczęła.
Tymczasem strażnik grobowca Tutanchamona przysiągł mi, że Mark i Ateja, pod przybranym nazwiskiem, żyją w zapadłej wiosce, gdzie cudzoziemcy nie są mile widziani. Podobno prowadzą tam w ukryciu szczęśliwą i spokojną egzystencję.
Profesor znakomicie się przystosował do reżimu Nasera i jego następców. O ile wiem, papirusy nadal znajdują się we wnętrzu jednego z posągów wartowników, a może nawet w obu. Dlaczego niektórzy upierają się, by nie wydobywać tych dokumentów i nie ujawnić ich przesłania?
To jest ostatni sekret Tutanchamona.
Kair, kwiecień 2007